L. Annaei Senecae philosophi Opera tribus tomis distincta. Tomus 1. 3.. .. Tomus 1. continens opuscula moralia. Cum indicibus , & argumentis. 1

21쪽

SEnex hunc libellum seripsit, & velut Dest

sonem pr seripsit contra calumniatores. qui opes & Vitam obiectabant. Beatam vitaria in Virtute esset sed hanc externa non sperne-ie, si accedant. Sublimὲ scriptum est, pulcherrimum in partibus, & quod monita sensusque aureos habet. Partes eius duae sint: Quid sit

'Beata vita & quomodo eo perueniatur 3 De priore, negat in opinione aut ΜΟ re quere dam: per trita si itur, longius ab ea abitur. R tio sola audienda est. ea dicit , Beatam vitam csse conuenientem naturae suae: id est positam in Virtute. Non in Voluptate, cum Epicut Fminimh, de diffuse hune de ameelas resellit is Usque eo, ut nec iungi cum Uirtute Voluptatem velit , & totum hoc nomen repudiet. Ηqc ad Cap. XVI. Inde pars altera, Ad pexuente dum igitur sola Virtus amplactenda, cetera me nenda Negat admitti quidem externa posse , sed non ut finem. Imo ijs qui in via adhuc sunt, dc Proficientium numero, opus esse alia qua indulgentia Fortun . Hic priuatam suam caumam callide iam & robust. agit,3e obi jcientem inducit. Cur tu de Virtute se locutus, alia etiam habes cur servos nummos,villas,lupellectilem Varie respondet: ac primo Sapientem se non esse, sed conari esse . Deinde alijs summatibus viris, Platoni, Zenoni, Aristoteli iam olim h se obiecta. Atquin omnes isti non quo modo viverent , sed vivendum esset, doc bant. Ardua res Virtus. Sitspieiendi, etiam qui conantur ascendere, & si decidunt interim, aut i, rent. Tum de Opibus ex pro sesso, an habendae Sapienti a Cap. XXIQEt asserit, haberi, etsi non amari: quasitas tamen honeste, & b

22쪽

nigne emittendas aut emissas. Insurgit deinde in istos blacterones & mucronem stili, Socrate inducto, stringit: Sed finis deficit, & qine vulgo attexuntur, alterius scripti sunt atque argu-manti .

Argumentum I. LI P s II. 447LIber hie an Epistola suerit, nescio: diueulendus tamen a lib. de Vita beata,cum qua commune nihil habet, sed nec quando scriptum istud, scio: Materies, & tractatio bonae, est,atque erudita. An sapienti non liceret tu otium,& a rep. secedere 3 Querebatur inter Stoicos, qui consensu eo vocabant. Ipse adfirmat:&principium scripti deest, quae supersunt, ita habent. Ait ab exemplo principum Stoicorum, id ius, moremque esse: qui etsi miserunt ad rempublicam non ivemni. Qu'sdam autem a prima aetate oti im, sed honestum, amplectit quositam in ultima, tamquam veteranos, & emeritis iam stipendiis, illuc ire. Honestum autem otium in studiis Sapientiae, & Contemplatione Natur esic. Addit h e Stoicis, sed de Epicureis placere: etsi in leui dissensu. quod isti otium ex proposito petant: illi ex caussa. Nem pe si Resp. desperate corrueta : si parua alicui

auctoritas aut gratia: item si valetudo infirma. Concludit, etiam in otio Rempublicam tractari. quam duplicem facit, Paruam, & Μagnam . Illa est, finibus certis, Icgibusque comprehen sar ut Atheniensis , aut Romana . Hςc ipse mundus totus, cui Natura ciues nos dedit. Magnam etiam in otio, & secessu Sapiens colit tractatque, scribendo aut docendo. Hoc Zeno, de Chrysippus fecere, & plus generi humano profitere, quam omnium actuosorum sudores, & discursus.

23쪽

INDEX DE BENEFICIIS LIB. PRIMUS.

rgumentum I. L I P S II. 43 SHOs libros inter Philosophiae ultimos pono, etsi frontem antea tenuerunt. Sed res ita est, si tempus spectes. 8c scripti omnino sunt sib Nerone, post Claudii mortem. Argumem tum certum, quod in fine libri primi contemptim admodum de Claudio, & futile eius iudiacium traducite non facturus umqtiam illo vivo. Libri boni sunt,sed mehercule in ordine de tractatu confusit quem vix est vel adnitentem e pedire. Tamen, ut possumus. Primus liber exordium habet,& qusrelam de Ingratitudine. quae crebra est, & inter vitia tamen magnata. Ideo de beneficiis se scripturum, 2Mavιs eorumser ProprietasAtyHςc usque ad Cap. V. Tum de sinit, Bene fietum non in interie,sed animo tri-haentis esse: 3c ab eo pendendum. Diducit per CXempla, dc argumenta ,. vhuc ad Cap. XI. Ibi duo Membra dicendorum proponit, aeua beneficia danda , or Suemadmodum Prius exseqaitur ad finem librualterum differt in sequentem,

LIB. SECUNDUS.

rgumentum I. LI P S II. 4 70Assumit de repetit alterum membra, ctuemis admodum beneficia danda' Varia dat precepta: ut, Libenter, Cito, sine dubitatione. Quedam palam, quςdam in secreto.Sed omnia tamen ει ne superbia aut iactatione. Deinde qua nocitura , nsudare, nec si petant: non item Turpi 6 dc infamiae futura. Denique Personae aesthnandae, de qui dat,de qui accipit, ut decora sint virique. Pars alicra libri,Ipse aecipιens quomodo sese. t quibus capiat, de diuoae sor in primis

24쪽

ARGUMENTORVM.

Grate. Ex occasione quid faciat inνratas P Su. perbia, rauaritia, Invidia. Pluribus deinde de , Gratitudine, eamque constare voluntate, ubi

res deficit. LIB. Τ E R T I V s. rgumentum I. LIP SII. si

A Gii de Ingratis. qui illi sint & an punienis

di, aut ad iudicem vocandi aecurata disputatione negat: ti addit, 'nam iis in odio&Infamia esse,atque animo ipso, Deinde ex o casione , an Dominus in seruum gratus esse debeat an ab illo Beneficium accipiat adfirmat, di hoc uberius, quia creber tunc seruorum ulus. Adnectit, oc An filius patri det Beneficium disputat in utramque, sed affirmantem affirmat.

Argumentum I. LIP SIL sisA Rguta seth tractat, sed utilibus sui semper

mixtis. Qui rit,an Beneficium , & Gratia per se expetenda asserit, contra Epicureos,qui omnia fluctu metiebantur. Inter alia hoc a gumento, quod etiam Dij dent Beneficia: quod ipsum contra illos negantes ubertim docet. Ο-biectiones deinde remouet, qlut Vtilitatem Versari in Benefici is docere videantur. Tun ad Gratiam venit & ostendit eam quoque referendam solius Honesti, non Utilrs adspeetis. Tum qu rit, An quem scias ingratum futurum, beneficium sit dandum distinguit, dc partim ait,partim negat.

25쪽

INDET L I B. Q V I N T V S.

Argumentum I. LIPSI I. svr

AB solutis duabus prseipuis partibus , μα-

modo dandum Beneficium , aeuomodo accipiendum: transire se dicit ad quςdam non tam in ipsa materie, quam ex ipsa, dc vicina ac connexa . in aestiunculas subserit, primo istam rAn turpe Oenefici js vinci negat vinci posse, dc parem semper esse , qui grate meminit, qui cupit animo referre , si re non potest. Quaestiuncula secunda r An aliquis sibi Beneficium d net item negat, dc in Viramque tamen partem argutatur. Tertia Qi estiuncula: An aliquis ingratus Stoice dici pomi ait, dc docet. Quarta an non omnes ingrati sint i minime , etsi plurimos fatetur. Deinde ex adtextu . Quousque,& an alius pro alio obligemur ut filius pro Patre, dc talia . Distinctione respondet, & magis

3 Tenun Quaestiunculae, Chrysippeo quodam

I more. Prima, An Beneficium eripi possit varia disserit, claudit tamen usum eius eripi posse, non ipsum . Secimda , An debeamus ei, qui vel inuitus profuit, vel ignarus negat. Testia. An ei qui sta caussa nobis profuit ii tantum sua, abnuit: si & mea,admittit. Exempla,& a gutias miscet. Quarta, An fas incommodi aliquid alteri optare, ut gratiam possis reserre non est,& damnata Aliam viam aperit referendae gratiae etiam felicibus, etiam Regibus, per consilia, monita, doctrinam.

LIB.

26쪽

ARGUMENTORUM.

LIB. SEPTIMUS. Argumentum I. LI P S II. 66gSI milia prioribus, inuestiunculae, & subtilibus

utilia tamen misia . Illud principio serium. coercendam curiositatem, & nimiam sciendi cupidinem: animum potius ad Μores & viuiditem, id est Sapientiam mittendum. Ex Verbi deinde occasione Quoestio , An aliquis donare Sapienti possit cum eius sint omnia 3 est posse , quia animo quidem non usu tamen omnia pos-udet. Altera , An qui tentauit reddere benem cium, reddiderit ita: Sed tamen iterum iterum que conandum docet. Tertia, An quod a Viro bono acceperis, eidem iam malo reddes Re des, sed cum cautione, ne illa quibus male, & in suam alienamue noxam utatur. Quarta,N-- quid obliuisci datorem Beneficij sui oporteat 3 Non omnino. & posse tenere memoria ait, imodi interdum exigere. Vltima, Quomodo serendi Ingrati placido animo , mansueto, magno.

27쪽

FRAGMENTA

EX LIBRIS SENECAE

QUI INTERCIDERUNT.

' Ωuinctil. cap. III. Lrb. VIII. os TRI autem in iungendo, aut derivando paullum aliquid ausi ,

vix in hoc satis recipiuntur. Nam memini iuuenis admodum inter Pomponium dc Senecam etiam praefationibus esse tractatum, an Iradus elimia nat apud Attium in tragoedia dici oportuisset. Cap. V. eiusdem libri. Faeit quasdam sententias sola geminatio, qualis est Senecat in eo scripto , quod Nero ad senatum misit occisia matre , cum se periclit tum videri vellet: Saluum me esse adhuc nec

credo, nec gaudeo. cap. H. lib. IX.

Noui vero & praecipia declamatores , audacius, nec mehercules sine motu quodam im ginantur. vi Seneca in controuersia, cuius summa est , quod pater filium & nouercain , induiscente altero filio,in adulterio deprehensos o cidit : Duce sequor. accipe hanc senilem m num , & quocunque vis imprime. Et paullo- post: Αspice , inquit , quod diu non credidisti. Ego vero non video , nox oboritur , & crassia caligo. Habet haec figura manifestius aliquid. Non enim narrari res , sed agi videtur . Ibidem. Nam in totum iurare,nisi ubi necesse est,grarii viro parum conuenit.Et est a Seneca dictum eleganter, Non patronorum hoc esse , sed i

Plinius

28쪽

gx TIBRIS SENECAE.

Histia Nar. Hs. lib. FI. cap. xVII. Seneca etiam apud nos remata Indiae comis meratatione, Lx. amnes eius prodidit, gentes duodeuiginti cen que. Par labor sit montes enumerare. cap. LIII. Lib. IX. . ut piscium. memorandum nuper exemplum accepimus. Pausilypum vita est Campaniae , haud procul Neapoli. in ea in Caesaris pia scinis a Pollione Fedio coniectum piscem a , sexagesiarum post annum expirasse scribis Annaeus Seneca. duobus aliis aequalibus eius eat

eodem genere, etiam tunc viventibus. Suetonias TAeris eas. Lxx x T.

Seneca eum Tiberium , seribit intellect

defectione, exemptum anulum , quasi alicui traditurum, parumper tenuisse: dein rursias plane disto,dce.

Seneca in lib.xxxx. Epistolata moralia quas ad Luciliu eoposuit , deridictam versus QEnniu de Cethego antiquo viro secisse hos dicit. -- Dictus ollis popularibus olim,

qui tum vivebant homines s atque a agitabant. εFlos delibatus popaei & suada medulla. Ae deinde ieribit de iisdem versibus verbae

haec: Admiror eloquentissinos viros. & dediatos Ennio, pro optimis ridicula laudas e. Cic ro certe inter bonos eius versus & hos refert. Atque id etiam de Cicerone dicit. Non miror, inquit , fuisse qui hos versus scribereticum lue rit qui laudaretr nisi sorte Cicero summus orator agehat causam suam. & volebat hos versus videri bonos. Paulo post. Apud ipsim quoque, inquit Seneca . Ciceronem inuenies etiam imo prosa ratione quadam, ex quibus intelligasithim non perdidisse operam , quod Ennium legit .. Eoinit deinde quae apud Gemonem Emprehendat quasi Enniana,quod ita scripseruarilibris de tepubliea, ut Menelao viconi fuit, suavilo

29쪽

FRAGMENTA

suaviloquens iucunditas. & quod alio in Ioeo. dixerit, Breui loquentiam in dicendo colat. Deinde : Non fuit, inquit Seneca, Ciceronis hoc vitium , sed temporis . necesse erat haec dici . cum illa Iegerentur. Deinde adscribit , Ciceronem hae ipsa interposuisse ad effugiendam infamiam nimis lascivae orationis & nitidae . De Virgilio quoque eodem in loco verba haec po- . niti Virgilius quoque noster non ex alia caussa duros quosdain versus, & enormes, & aliquiri supra mensuram trahentes interposuit,quam ut Ennianus populus agnosceret in nouo carmine antiquitatis aliquid. Addit non muIto post ex Senecat Quidam sunt tam magni sensus Enni j, ut licet scripti sint inter hircosos,ho simi

tamen inter unguentatos placere. Et cum reprehendisset versus quos supra de Cethego posuimusqui huiusmodi, inquit,versus amant, liceat sibi eosdem admirari & Soterici Iectos . Audias tamen commemorari ac referri pauca . quaedam quae ipse idem Seneca benἡ dixerier quale est illud quod in hominem auarum Mauidum & pecvniae sitientem dixit, Quid enim resert quantum habeas ὶ multo illud plus est quod non habes.

Tertullianus de Gnima, cap. XIII. - Μesto coactius senecar Post mortem, ait, - omnia finiuntur, etiam ipsa. Lactantius diuinarum instιtuisonum Lb. I. eap. 1 v.

Annaeus quoque Seneca,qui ex Romanis veI. acerrimus Stoicus ibit, qnam saepe summum Deum merita laude prosequitur Nam citari de immatura morte dissereret, Non intelligis, inquit, auctoritatem, ac maiestatem iudicis tui 3. Rector is orbis terrarum, caelique & deorum somnium Deus: a quo ista numina, quae singula adoramus & colimus , supensa sunt Item in -Eahortationibus: Hic, tum prima fund menta molis pulcherrimae iaceret, & hoc ordiretur , . quo neque maius quidquam nouit natura, nec

30쪽

melius, ut omnia sub ducibus suis irent,quamis uis ipse per totum se corpus intenderat, tamen. ministros regni sui deos genuit. Et quam multa alia de Deo nostris similia Iocutus est dio uae nunc differo, quod alij s loeis oportuniora

sunt a cap. VII.

Et est illud verum quod dixisse in Exhorta tionibus Senecam supra retuli, Genuisse regnita ministros Deum.

Eodem cap. VII.

Quod Seneca vir aeutus in Exhortationibus suis vidit. Nos, inquit, aliunde pendemus. Ita ciue ad aliquem respicimus, cui quod est optimum in nobis , debeamus. Alius nos edidit, alius instruxit: Deus ipse se fecit. Eiusdem lib. cap. XVI .

Non illepide seneca, in libris moralis phi- ωλphiae , Quid ergo est, inquit, quare apua poetas salacissimus Iupiter desierit liberos torulare Vtrum sexagenarius factus est , & illi Iex Papia fibulam imposuit an unpetrauit Iustrium liberorum an tandem illi vemi in me: tem, Ab alio exspectes, alteri quod feceris, de timet, ne quis sibi faciat, quod ipse Saturno

Libri II. capα IX

Ream igitur Seneca in libris Moralibus: Sismiuacra, inquit, deorum venerantur, illis sudiplicant genu posito : illa adorant: illis per to-ζum assident diem , aut adstant: illis stipem imciunt. Victimas caedunt: Ac cum haec tantopere suspiciant, fabros, qui illa fecere, contemnun Eiusdem lib. cap. Iv. - Merito igitur etiam senum stultitiam Seneca deridet. Non, inouit, bis pueri sumus ut vulgo dicitur) semper. Verum hoc interest, quod maiora nos ludimus. cap. IX. Melius igitur Seneca , omnium Stoicorum

ecuti silinus, qui vidit nihil aliud esse Natura ,h a qua