Petri Tatareti ... In Aristotelis philosophiam, naturalem, diuinam, & moralem, exactissima commentaria quibus passim inseruntur quaestiones quamplurimae, ... Additae sunt in calce duae quaestiones R.P.M. Iacobini Bargij, Scotistae clarissimi. Omnia n

발행: 1581년

분량: 854페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

151쪽

Liber III.

E posset corrumpi, se tame adhuc moueretur Qxima sphera, quo facti, esset motus,sine loco,& per coseques motus non est locus. s cunda conclusio.Vltinis sphera non solum ex eo mouet, ili aliter,&aliter se liet ad

terram, vel ad aliquod aliud corpus quia tunc possibile esset, quod ipsa uiescens moueretur, quia si ultima

phera quiesceret & illa terra volueretur circulariter, conflat quod ultima sphera se haberet aliter, & aliter ad illam terram, sicut nunc se habet ideo si ex hoc d iceretur moueri, l plaquiescens moueretur, & tamen sochaberent dicere illi,qui dicunt motum esse ipsum mobile& quod ideo mobile mouetur,quia aliter, & aliter se habet nunc quana priu, respectu alicuius corporis. ' Tertia con-F cluso,que ex illis sequitur est quod

ultimam sphera meu eri eit,causa intrinseca,aliter, & aliter se hre prius qua posterius. ' Quarta conclusio. Motus non est locus eius, ad quod mobile mouetur, quia sine loco posset esse motus, ut prius dicebatur. Vnde si totus mundus esset an nihi- latus praeter lapidem , adhuc Deus posset moueri lapidem, & tame nullus esset locus, igitur. I Quinta conclusio. Motus non eli illud mobiles, quod mouetur, ut probant rationes post oppositum . Ex quo sequitur pmotus vltimae sphers no est ultima sphera, quia ultima sphera secundustium motum se habet aliter & aliter,&non se habet ali ter & al iter secundu iam suam subitantiam. I Item non videtur aliquid aliter Saliter se habeat hue aliqua diuersitate

in illo Item quaero de.motu lapi- Gdis furtum, qui eli violentus si talis motus esset ipse lapis, idem esset violentum sibi ipsi, ideo respondenduin est ad rationes ante oppostu. I Ad primam dico et, impossibile. et mobile ferri supra aliam de aliam parte loci sine motu defluxu. I Ad secun

dana dico, non reputo magnum inconuenies, P motus maneret sine

mobili, &l nihil dicatur moueri, ut albedo potest esse, dato quod nihil sit album, ita potest esse motus dato quod nihil moueatur. I Ad ultimam conceditur quod mobile ne cellario mouetur per aliquod spatiuia tamen per nullum spatium neces

sario moueatur. Du B ITA Tva tertio. Utrum

i ita si concedenda .s Motus localis Mo u loeli. I Et arguitur quod non, quia it ealis est.

lud totum non est cuius partes non an sit co sunt, sed partes motus localis non cedenda. sunt quia tam una prsterni,& sic noeli amplius, S alia adhue eli sutura . Item si ista esset vera, motuqeli, hoc esset pro rempote praesenti,

sed hoc non, quia tunc sequeretur, motus fieret instanti, cum de tempore non habemus nisi nunc. ' Ite sequeretur ut aliquid simul fieret, &corrumperetur, quia quando motus eli, motus si,de quando fit, r- rumpitur,quia vel corrumpitur antequaua fiat, vel quando fit, vel in instanti, postquam factus es , non antequam fiat, ut notum est, nec polia quam sectus est, quia tunc multae eius partes prius non fuerunt, ergo quando fit. Item dicitur tertio huius,a' omne quod factum eii quando

152쪽

do primo factum est me est, sed motus totus primo factus est in ultimo inflanti temporis, sed Arist. r.egat motum elle in instanti igitur.ς In oppositu arguitur, quia omnis motus est actiis , quo mobile mouetur, igitur motus est. J Ite aliquid mouetur prilentialiter & non nisi mo tu igitur. Item dabile est tempus praetens, erso est dare naotum priE- sentem. ii item motum esse accipi-pitur tanquani manifestum es con

est motus estens iuccessivum, eu ius esse ilat in esse suoc tuo luata partium,S non in 'uddam in diuisibili, ut aliqui imaginantur. Ni post illud indiuii bile, quod voratur mutatum cile, immediate succedit sibi diuili, &4llud non est nisi in tus,sic iit Er inui allire, igi. Et quado dicebatur q, de tempore non habemus msi nunc, dro verum in taquam dius sibile,ciii immediate iuccedit conrinuum flacnscii..tempus succestiuuna, ideo dicunt aliqui ipquando dr u Me tempore non habemus nitimine verum est tanqua me surans iudiuili bile in motu. v Aduerte ulterius ip ut lilias vistri ethin logici de tepore pro ivrimur ad libitum hominum , amynamiuteri piis praelari ideis opitur tem pus praesens aliquando pro una hora, &.mores, qui fiet in illa hora, di iacetur motus qui fit praesentialiter,licet pars post partem. is quo liquitur' infinitas paritat motus postumus h re,quia habem iis ali ulparetem teporis,de illa est diuisibili; in infini

tum, ergo etiam, motus, qui sit in illa parte tempori. Ex quo sicquitu, illa est falsa Parios motus no sum immo dico tot sunt in esu succes suo,sicut sunt parris tris praesentis, sed multas partos temporis accipiamus, ergo & motus, licet una prius α alia posterius. Et dicat udi una

pars motus est plerua&alia sinu Dicos, veru nvestriendo tre pici

te para motus media, ut si viamur tepore praesinti prciti' cui adaequale in Troexistat pa reposteridridicamur partem priorem esi e prytoimm, M sic ibi iure secunda ratio. Adaliani: d, cu aliqui in omne purum successivum silvul est, do sit Edicorrumpiti Unde ista motus se, se xponit.Motus est in aliquor ine lite tu non erati Et i: la moim corruin hic Psic exponit. Motus Himrali fluo tempore post quod non erat,& itae expunentes simul sunt Herrogatur. I mun iter tamen raliter is cuiando motus'. et sed quando iacta Hii . t dii: non est, Sal Eurilia: hulat durunt', loquebatur de perm mentibu s.Et dicunto ista, motus cornu mpitur. licereponitur.Motus nunci n)αξ,54 immediate ante hoc siti LGp lina An ho gso uit ultima ratio Sed initane dura paruae dis ultates. ii Prima xxrinii h u.

acus

homo qui nunc pene atur sit muta I lcealiter. tus localiter λEtvrs sic, iuri Jς eo . e. R . Υverum est cludere, I nunc est ir o0 zbai A

153쪽

ae spondetur breuiterquiidno est mutatus localiter. Dico ulterius P non bene arguitur, sed sic debet,argui, istud est in loco , Se ante non fuit in isto loco, & conti nue ante hoc m uebatur line quiete media igit mutatum est localiter . Et dico notanter,sine quiete media, quia si Deus

nuc corrumperet horninem, S craseum reproduceret in alio loco, eerte non esset mutatus localiter, quia ante hoe non mouebatur continue

An Deus sine quiete media. Alia disticultas eieah mo v xxv inus misi i creare motum iritum. videtur, quod non . quia creatio fit in instanti, sed motus non potest seri in instanti , igitur. Respondetur

breuiter in Deus potest creare motum . Et dico q, non omnis creatio sit in instanti,sed sicut res est creabi lis. Dico secundo, qutad Deus potest reproducere motum, non in instanti sed seut reproducibilis est, L pars post partem. Et haec de secundo ar tic. Quantum ad tertium siti Artie. . CONCLvs I o Responsalis. Monas etl en citas successi ua existens subiective in mobili, di realiter distinista a mobil i,& a forma secundu quam est motus. Et hare conclusio 1 l relinquitur probata ex secundo ar- ticulo. Ad rationes ante oppositu, satis patet quid sit dicendum ex articulis, in quaestione factis.

de natura scientia est circa ma gnitudines , o tempus, o motum . quorum unumcunque

cesse est aut infinitum, aut sin

tum e se . I s Tun est secundus tractatus Gihuius libri in quo philosophus inuestigat de infinito,an si & quomodo sit,ct continet sex capitula. IIn pri-

ino ostenditu, ad naturalem philo- net tractisophum pertinet determinare de in te de laifinito, quod probat rationem dc li

net determinare de magnitudine , anu motu, & tempore, ergo ad physicii qui. pertinet determinare de infinito. Patet consequentia, quia finitum di infinitum sunt.passiones motus, icmporis R magnitudinis. Signo .pta

sic, quia omnes antiqui volentes tractate de rebus natura ibus secerunt aliquam mentionem de infinito,ergo ad physicum pertinet considerarire de infinito. I Deinde narrat opuniones antiquorum , dc primo opinionem antiquorum non naturali- Elter loquentium. s. platonis de Pytha . reo , dicebat enim m infinitum est substantia per se existens Sc non est

scut accidens in hirens alicui. 'Deberent tamen isti, quia. thagorici dicunt vinfinitum non potest reperiri nisi in sensibilib. Praton:ci vero dicunt ipsum reperiri ta in inserisbu ibus, quam in rebus abstractis a sentibilibus. s Secundo debetent, quia Phytagorici posuerunt infini

tum esse extra celum. Plato vero noposuit ipsum esse extra celum. I Tertio deberent, quia Plato ponebat infinitum esse magnu dc paruuiri. Pythagoras vero ponebat numerum parem , & hoc ostendebat satione de signo. Ratione sicallud quod paliud

terminatur de clauditur, de se est

infinitum,de illud quod terminatur est

154쪽

P ficorum.

A est sinitu,sed numerus par termina- igitis Quarta infinitu est qd diui-Ctur per numeru imparem, ita quod nu, qa infinitu est incorruptibile Samplius no est diuisibilis i duosqua immortale: igitur est quid diuinu.

additis non variatur numerus, sed . .

In numerum parem, igitumum erus Is Tun est secundu capitulum An deuii par est radix infinitatis. Consequen huius tractatus,in quophilosophus inmist. ter narrat opinionem philosophoru ostendit, utru inhm tu sit vel non, &naturaliter loquentium de infinito, diuiditur in duas partes. In prima qui conueniunt cum aliis in hoc, 9, ponit quinquerones inh- ponunt infinitum esse principiis, sed ni tu esse. Prima lepus est. ergo infidisserunt ab eis, quia philosophi no nituestonis uentra m qui κ'

naturaliter loquentes pon ut ipsum pus eli infinitu, cum secudis philoso. substantiam, isti vero poniit ip- pbu no inceperit, neq; desinet eliis. sum esse' acciis & habere subiectu, 'Secunda ratio, gnitudo est: sicut Anaxatoras & Democritus. uisibilis in infinitu: ergo Infinitu est. Differunt tamen inter se, quia Ana s Tertia ratio,generationeS&corruxagoras posuit lud coponi ex simi- ptiones sunt perpetuae: ergo infinitu B libus corporibus infinitis: Democri est,quia non possunt esse generati tus vero posuit illud coponi ex infi- nes perpetuae,nisi sit aliquod princinitis atomatibus differentibus in ta pium materiale infinitum, ex quo Eura: Differunt secundo ch Anaxa- In infinitum generetur res. i Quar-goras posuit quodlibet fieri ex quo ta ratio, finitum finitur & termina- tibet: Democritus veto non polluit tur ad aliquod extra ipsum, vel e

quodlibet fieri ex quolibet. s Fina- in illud extra ipsum est finitum velliter ponit aliquas Sprietates, quas Infinitum.Si infinitum,habetur pro antiqui attribuebant infinito. 'Pri positum, si finitum, ergo 'nitur adma, infinitu est principium, qa pro- aliquid extra ipsum,&iteruntquς-bant: quia infinitum est principium retur de illo alio, & sic esset procei vel principiatum, sed non est prin- sus in infinitum. I Quinta ratio, i-cipiatii,cum thabeat principium, cui est apud imaginatione vel in-iaitur principium. Secunda infini tellectum, ita est in re, quia non contum est ingenitu & incorruptibile , tingi t intellectu deficere, cit ipse moquod probant, quia omne quod ueatura rebus,sed intes lactus intelneratur habet principiu, sed infini- ligit numera maiore quocu l, numetu non habet principiu, itur.s r ro dato,& masnitudine maiore luatia, insnitu coli net S gubernat: om cunque magnitudine data. Item conia, ciuia primu principiu debet om tingit imaginari infinitum spaclu,

Mia xubernare, sed ifinitu est limoi: vel ergo illud spacium ubique erith aettia Pars. I ple

155쪽

, Liber

E plenum, vel vacuum si plenu, hoc

erit corpore infinito. Si vacuum . e

so poterit repleri per corpus ,& non nisi per infinitu, igitur Et insertu si vacuu possit repleri per corpus infinitii,erit plenu per tale cori us , qain perpetuis no disserunt esse&mia

taesui. dicitur quinque modis. s Primo dicitur infinitum, quod non est finitii

nec terminatii, nec aptum natu tem

minari', quemadmodii vox dicitur inuisibilis,quia non videtur, nec est apta nata videri,& istud dicitur infinitum negative. 'Secudo modo dicitur infiniis,quod habet quantitate siue magnitudinem omnino iii

pertransibilem,& istud dicitur infinitum contrarie. Tertio modo dr, infinitu quod habet quantitate fini- ta,quae tamenon pol pertransri propter impotentiam transeuntis,& lies pactu ab oriente in Occidcns diceretur infinitum. l inarto modo dicitur infinitu quod non habet finε, in aptum natu est habere,& illud dicitur infinitum priuatiuῆ, cuiusmodi est linea carens punctis. Quinto modo dicitur infinitum, in quo est semper actus coniunctu; potentiae. Et istud est triplex scilicet secundii appositione, secundu diuisione δ secudu appositione R diuisone simul. In secunda parte probat philos phus infinitum no esse, & ponit tresco lusiones.' Prima, infinitum non est separatum a sensibilibiis. Probat tribus rationibus. Prima, si aliquid sit infinitum & sit separatum a sensibilibus,tune illud non erit magnitudo nec multitudo, cum quodlibet

II h

iale sit sensbile.Secunda ratio, im- G possibile est aliquod esse infinitum

nisi secudii magnitudine & multitudine,ergo impossibile est aliquod esse infinitum separatum a sensibilibus. Patet antecedens, quia infinituest o se passio magnitudinis & multitudini S.Tertia ratio,quia vel illud infinitum separatum a sensibilibus esset nartibile vel impartibile. Non partibile, auia tunc esset sensibileta:

quia oportcreta sum esse quatum.' Secunda conclusio: Nullum compus est infinitum,quia nullum cor pus superficie terminatum est infinitu,sed omne corpus est superficie terminatum: igitur . 'Tertia coclusior Nullus numerus eli infinitus, quia nullii numeratu est infinitu, igitur nullus numerus est infinitus. Π

considerantibus ex his erit ma-msessu, neque.n.copos ita possibiale vi ext ra neques plex, copositum quadem igitur non erit in

nitum corpus si finita elementa

sunt multitudine . I s et v D est tertium capitulum An sit ali in quo philosophus ostedit,l nullu 'd corpucorpus sensibile est actu infinitu, qa sensibile probat quinque rationibus. Pri- actu inmma,vel illud esset simplex, vel com- mx situm, sed nullum illoruest dice

dum, igitur. Primo non copositum, quia vel componeretur ex infinitis, vel vnosnito,& alio infinito. non ex infinitis, quia non est ponenda multitudo in sinita. Nec ex uno finito,& alio infinito, quia elementa, ex quibus componitur corpus mixtu,

156쪽

Physsicorum. 66

Astu eomposituri dicuntur esse ad aequata, sic quod inter ipsa sit aequalis proportio, sed finiti ad infinitum nulla est proportio, igitur inu non potest esse finitum, S aliud infinitu,

cum infinitum sit virtutis infinitae, S se corrumperet aliud. Deinde remouet unam cauillationem, diceret enim aliquis, aucd non oportet corpus infinitum excedere aliud corpus, vel alia corpora in virtute, quia

videmus multotiens mapnu corpus esse minoris virtutis.Rei ponder, Pquavis virtus maioris corporis qua-doque non excedat virtutem minoris corporis: tamen tantum potest

addi corpori maiori , si eius virtus

excederet virtutem minoris corporis. si fiat additio in infinitu que-

admodum in corpore infinito exce-B det aliud corpus in virtute. ISecunda ratio pro qua praemittit aliquas suppositiones. Prima, omne corpus naturale est aptum natum esse in aliquo loco naturali,ita P uniuscuiusque est aliquis locus naturalis. 'Secunda suppositio, idem est locus t rius S partis, ut totius terrq& unius plebae totius terrae, quae sic est intellifenda totum inclinatur ad eundem um,ad quem partes, & econtrario. Istis suppositis sermatur secunda ratio, si esset aliquod corpus sen-sbile infinitum, vel esset homos neum, vel hererogeneum , sed nullum est dicendum igitur. Quod nost homogeneum, patet, quia cum omne corpus fit in aliquo loco, tuetale esset in loco, vel ergo in loco naturali, vel non naturali. Si in loco naturali, cum locus si adaequatus locato, oportebit locum naturalem Cesse infinitum, & per consequo extra i psum non erit alius locus,& tuc tale corpus infinitum perpetuo quiesceret in ipso loco. Si vero esset in loco non naturali, distaret in infinitum a loco naturali, S per coseques

nunquam perueniret ad locum naturalem' ergo si poneretur tale corpus sensbile infinitum homogeneu, destrueretur motus, vel quies, sed utruq; est impossibile igitur. Quod autem tale corpus non hi heterog

neum,patet, quia tunc clam poner

tur,vel ex finitis,uel infinitis,secundum magnitudinem & multitudinem. Non primum, quia ex finitis non resultat nisi finitum. Nec ex infinitis, qui acu cuilibet corpori debeatur locus natural is, sequeretur Pinfinita sient loca: quia tunc essent infinita locata. 'Tertia ratio princ ipalis,omne corpus sensibile est graue, vel leue. Si graue, ergo naturaliter sertur ad medium. Si leue: c so naturaliter sertur sursum, sed in infinito non est dandum sursum neque medium: ergo non est ponendualiquod corpus sentibile actu infinitum. I Quarta latio, omne corpus

sensibile est in aliquo locossed quili

bet locus est determinatus & hnitus:ergo quodlibet corpus est determinatum, & finitum, ergo nullum est infiniisi. 'Quinta ratio mullus

locus est actu infinitus: ergo nullum corpus est actu infinitum. Patet consequentia: quia unicuique corpori debetur locus proprius. Antecedens

Iatet,quia solum sunt sex disseretis ci,scilicet sursum deorsum, dex-

157쪽

Liber III

E in ,sinistrum, ante, & retro, quae sunt finitae: igitur.

non sit corpio infinitu , manife-

Ποῦ ex his,quod aut sinonsit insiaet u simpliciter multa impossibisa accidant manifestum est. , ins quartu capitulit, in

sinu est, quo philosophus, inquirit,quo infidi Fono nitu est,& quo infinitum non est,&intendit duas coclusones. I Prima, infinitu aliquo modo est,& aliquos O non est, paret quia infinitum noest illo mo, quo dicimus corpus sensbile esse actu infinitu, &tii est aliquo mo , qano pol negari 2P tria. Primo pylepus quod neque incipit neq; delinet esse.Secudo DP magnitudines,quae in infinitu sunt diuisi-

biles. Tertio propter nil meru: na Om

ni numero dato, in infinitu mi dari maior. 'Secunda cocluso:Infinituest in potentia,que no reducitur ad actu completum, sed bene ad actum in copletii. Ni infinitum est in actu, sicut dies & agon, sed ista nunquam reducutur ad actum copletu: igitur. Agon .n. est quidam ludus, solitus feri antiquitus i olympia, cuius partes nunu erant simul, sed una post aliam. Unde aliquid dicitur esseis' in potetia ad acitam dupliciter. Vno

modo ad actum completum , sicut cuprum est in potentia itatuae. Alio modo in potentia ad actum imper se. tum, sicut dies N annus, que nunquam sunt in actu completo, cum partes eorum simul non possint esse, sed in ipsis semper est aliquid accipiendum. s Consequenter dicit philosophus quὁd infinitum re- G

peritur tam in permanentibus quam successi uis, ponens duas conuenientias inter ipsa. IPrima est, utrobique ratio infinitatis in hoc cosistit,quod est accipere semperaliud post aliud,& nunquam est totum acceptum. Secunda, est i utrobia Arisque acceptum est finitum,licet infinita sint accipienda. Ex quo insertquod infinitum non est tale ens sicut homo vel domus, cuius omnes partes simul accipiuntur. Sed disserentia est, quia in permanentibus

pars prius accepta manet cum pam te accipienda, sed in successivis iis manet. Finaliter ponit tres paruas

conclusiones. Prima Magnitudini conuenit infinitum secundum diuisonem in partes eiusdem propor- Htionis, licet non siusdem quantit

tis, quia illo modo quo magnitudo non notest consumi, ipsa est infinita, sed accipiendo partes eiusdem

proportionis . nunquam consum

tur magnitudo: igitur. ISecunda coclusio Magnitudini conuenit infini- , tum per appositionem partiu ei uiadem proportionis, licet non per a positionem eiusdem quantitatis. Prima pars patet, quia quod ab una magnitudine aufertur, potest alteri apponi,sed infinitae partes eiusdem proportionis possunt auferri a m gnitudine: igitur. Secuda pars patet: quia a masnitudine non possiant auferti infinitae partes eiusde quantitatis: igitur. I Tertia coclusio: Plato male locutus est de infinito,quia posuit infinitu rede mo reperiri in magnitudinibus secundu appositione:

158쪽

lcorum.

Α &diuisonem, no posuit et infinitu finitum estisnotum. Quarta in- Cin numeri, nee secundu diuisione, finitum magis habet rationem par- nee sed m appoli tione: quia secundu tis,quam totius, quia habet rati eum est status ad dece, quia num 'nem materiae,quae est pars. Quin .ri,qui fiunt ultra decem, sunt eius- ta, infinitum non continet seu sibiadem speciei cum prioribus. lia, & intelligibilia, quia inconu - - niens est, Ic impossibile ignotum &τρ. i. r. se CC ID IT a te cot indeterminatum omnia continere. iude. rium esse infinitum, quoniam si' In secunda parte assignat causam cui dicunt, non enim cuius nihil infinitatis in entibus naturalibus, de . est extra sed cuius semper ab intendit quinque conci uliones. in extra hoc infinitum e i. 'Prima.In magnitudinibus no est 'βm μ I s et v n est quin tu capitulum,in pcedere in infinitia sed na appositi .hdditi te quo philosephus ostendit quid est ne, ita ' omni magnitudine data cobus natu- infinitu assignado cam infinitatis,& tinsat dare maiore,licet omni ma-ralibu ic diuiditur in duas partes principa- gnitudine data cotingat dare minoPς les. IIn prima dieit m aliter debet re. Probat prima part quia quantudi iliniri tufinitum, e antiqui dim- eontingit corpus, ve magnitudineniebant, dicebant. n. ' infinitu est, esse in potentia, tantii contingit ip- extra quod nihil est. Quae distinitio sum esse in actu, ed non contingiti non est bona,quia dissin itio conue- corpus actu esse infinitum, ut iam oniens toti &perfecto, non est bona probatum esti igitur. ISec da conu dii initio infiniti, sed talis est huius cluso: In numeris non est infini- modi. Ni est diffinitio totius: erso tum secundum diuitionem, quam-Spersteti,cu totum & perfectu sint quam belle possit secundum appo-

idem. Vnde persectum est, cui ni- silloneiar. Prima pars, patet: quia nulliit persectioni, deest,totum est, eu- tum compositum ex indivisibili - ius nihil est extra. Debet ergo aliter bus est diuisibile in infinitum: sed . diffiniri infinitu. IInfinitum est eu numerus est huiusmodi: quia com-ius quantitate accipietibus semper ponitur ex unitatibus: igitur . Secuneii aliquid extra sumere. Quod pro- da pars patet, quia quantum ause bat fgno antiquorum,qui dicebant turper diuisionem a magnitudine, anulos elle infinitos, eo quod qua- attribuitur numeris papposti cunque parte accepta contingit alia ne, sed masnitudo est diuisibilis in accipere. Et ex illo ponit quinque infinitu, isitur numerus est augm proprietates infiniti .s Prima infini- tabilis in infinitum. Tertia coctu tum habet modum materiae, eo q, so: Infiniis non est una natura,quae est in potentia sicut materia. Secu- primo,& p se dicatur de magnitudida, infinitum non continet, sed con ne motu, dc tepore, quia primo drtinetur, secundum quod infinitum. de magnitudine, cum podiuisone Tertia, infinitum secudum in in- magnitudinis sequatur diuisio mo-

159쪽

Dbor III.

E tus,& secundo dicitur de motu, &tertio de tempore. Quarta conclusio: Magnitudinem non esse infinitam, non tollit considerationem ma Ihematicorum , cluia tali non indigent mathematici, cum in suis demonstrationibus nunquam utatur

quantitate infinita, sed quantitate fiinita. I Quinta conclusio, Infinitum

reducitur ad causam materiale,quia infinito conuenit ratio priuationis,& potetiae, restat enim semper aliquod eius in pote otia ad ultra accipiendum, sed materia eli, cui .pprie

conuenit priuatio,&potetia: igitur. E .ioc patet tellii nonio antiquoru,

qui usi sunt infinito tanῆ materia, ideo inconueniens est ipsum infini- p tum dici continens, & contentum.

i.ὸ7Τ' RELI aute enΡ aggrediendum , secundum quas rationes infinitum ese videtur non solum potentia.

Is Tvo est sexta capitulu,&vltitiorita 1 mum, in quo ilosephus soluit rasam . tiones sectas in secundo capitulo,

qtiae probabant f , ellet infinitum in actu, & dicit, ae illarum rationum uaedam non necelsario colludunt,

S quaeda assumunt salsum. SEt sol

.uit primo tertiam rationem, dices, .m licet generationes sint infinitae p. luccessione,non tamen propter hoc

ponendueth aliquod corpus sensibile actu infinitu, quia ad corrupti nem.vmus sequitur generatio ait riusAE sic materia, tuq erat pars rei, quae corrupitur, fit pars eius, quod generatur,tamen secundum fide t uendu est, i gcnerationes non sunt

infinitae secundu successionem, sed Ginceperunt & desinent esse. sintnde soluit quartam rationem negando, quod illud, quod finitur, fini tur per aliquod aliud extrinsecum, sed finitur per suam superficiem, vel partem intrinsecam. I Deinde soluit quintam rationem, quae erat de imaginatione, dicens, ' imaginationi non est credendum ima inationi eni incredere inconuensens est,

sallit enim saepe imaginatio. P terea soluit primam ratione dicens, quod tempus non est ii nitum,nisi secundu potentiam diuisonis,& sina. liter motus. Deinde soluit secundam, dicens, quod magnitudo non est actu in infinitum diuisa, sed est solum infinita secundu potentia diuisionis, S similiter numerus est infinitus secundu potentiam appost Hlionis reutrum tamen eoru eli infinitum actu.

sit aliquod corpus actu

tonitum . Qv AERI Tvη, utrum sit alia quod corpus actu infinitu. Arguitur primo, Psic, quia secudii Phil sopitum sexto huius: motus,& tempus sunt infinita,& ibi de dicit. l, magnitudo, motus, & lepus sporrionabiliter selint ad finitate, N infinitate, ita, si unu illoru sit infinitum, Raliud, igitur. Secsido sic: Motus,&tepus sunt Pa stiones corporis naturalis,ergo si motus,& lepus sint infinita, ortebit aliquod corpus naturale ella inlinitum. Tertio sic. Omne cotinuu est infinitu, sed aliquod corpus est continuin ergo aliqa corpus et infinit Antecedes patet: si

160쪽

Ph corum 6 8

A eontinuum est diuisibile in infini- concludi potest,quod infinitum neetum,eriro habet infinitas partes, ia eth totum,nec persectum. Primo no per consequens est infinitum. est totum, quia totum est, cuius nis Quarto lic. Omne finitum per ab hil est extra, sed extra illud infim-

lationem finiti tandem consumitur tum idest extra illud, quod habetur sed continuum per ablationem fini ia de ipso semper est aliquid extra. ti nunquam consumitur, quia post Secundo non poteli dici persectum, quamlibet partem acceptam, est ys quia persectum est cui persectionis accipienda,ergo sequitur, quod nO nihil de est sed imi finito sep ali ideli finitum, S per consequens est in de elf,igr. I Aduerte ulterius, Infinitu. Oumto sc. Intellectus no- quolibet cotinuo sunt lupliceSytes.ster intellieit infinitum , & virtus s. eiusde .pportionis & eiusde uti ta- imaginatiua ipsum imaginatur, igi- tis Eiusde sportionis,q sic te lient,

tur infinitum est. Et tenet conseque 'qualis eli sportio primae, ablataetia, quia inici lectus eli virtus passi se ad secundam ablatam, talis eli tecuua,quam necesse est moueri a re. di ad tertiam de sic deinceps, ut uCItem de infinito est scientia, cum diuidati irvna lineam duas medi ad Philosoplisi naturalem pertineat tales, de iterii una medietas mallas ide ipso determinare. In oppositu medietates, tunc proceditur per pareth Philosophus intextu. In quaestio ter eiusdem proportionis,quia sicut B ne erunt tres articuli. primae ad secundam est proportio in

Ari. 3. Psti Mo sciendum, quod insi dupla, ita secundae ad tertiam eli p initum potest capi dupliciter ut alias portio & secundum istas partes qa-

'si' i μ visum est in secundo huius ' Unde libet continuum est diuili bile in 'μ' μῆ aduerte quod Arist. non diffinit hic infinitum.& magnitudo per diui ira

infinitum syncathegorematice ca- nem nunquam potest consumi perptum, sed cathegorematice captum ablationem talium partium. Et si

non in actu, sed in potentia, cuius quis dicat, si hoc esset verum, seque diffinitio debet sic intelligi.' Infini retur, quod in quolibet continuo estum est,cuius quantitatem accipie- set multitudo infinita patium actutibus, idest quantumcunque acci- existentium, alii a si tale contiu uulnseo. q. s. pientibus restat aliquid acc: piendis. diuidatur in illas partes,oportet , pquot i. in Cuius ratio et, quia infinitum in componatur ex illis partibus, aliter P m. pyi' quantitate sicut loquitur Philoso- esset unum Fcticium dicere. 9, con- ' phus non potest habere esse nisi in tinuum diuideretur,per illas partes hseri Se in potentia accipiendi sem - & Quod ex illis non componeretur. phyl. eit. per alterum post alterum . Et ideo Respondco, Quod in quolibet conti ea opio. quantsicunque accipiatur illud non nuo sunt infinitae partes e u dem , hi l . .

est nisi siti tum,& quaedam pars in- proportionis in actu essendi, S quV ii, statu. finiti potentialis, ideo restat aliquid realiter existunt, sed sunt in poten- iamplius inliniti accipiendum .Ex quo tia subsistendi, id est in pol tia, ut couatiu. Diuitiaod fla

SEARCH

MENU NAVIGATION