장음표시 사용
131쪽
E primo ponit unam opinionem antiquorum diccntium naturam non agere propter finem, sed magis pro--pter materiam, & conditiones materiae ut ii sat flores,& solia in plantis, hoc est, quia calidum natum est ascendere cum ergo calor si ascendat fiunt huiusmodi frondes,&ssores, militer si in plantis sani radices deo: sum, hoc est,quia frigus descendit.Et mouebantur duabus rationinibus. Prima illud non fit propter finem, quod non minus seret si ille
fines non intenderemur, sed sic est de omnibus in tibus naturalibuν. Probat de pluuia, quia ipsa non fit a
natura, ut augmentetur frumetum,
quia dato,quod natura non intenderet hoc, nihil aliam plueret ex neces litate mater x,quia ex troc,qu6di' hic nferius sunt vapores huin idi,&calidi,qui ascindunt sursum,& illis
eleuatis in frigidantur,ia congelantur, quo facto oportet, descendat
Ze sic fit pluuia. Probant etiam de iis positione partium animalis respectu salitus. nam dentes anteriores licet sint acuti, & q, maxillares sunt lati, hoc tamen eu ex diuisitate dispositionis materis, S no propter fide. 'secunda ratio, illud propter, ut aliquand accidit unum,& aliquando
contrarium propter neutrum fit,sed ex his quae fiunt a natura, aliqua do accidit unum,& aliquando contrarium,ergo ea,quae sunt a natura non fiunt propter finem. Minorem
probat, quia sicut ex delcesti pluuis, aliquando accidit ausinentum istimenti, aliquando accuit desectus. Probat etiam de partibus animali qui' aliquando ex tali dispositione Gpartium accidit salus animalis,& a-l iquando corruptio. I Vnde dicit Empedocles, aliquando esse factos uigenas,& aliquando viperas id est quosdam 'u i ex una parte erant boves,&ex alia liqmines. Et quosdaqui ex una parte erant vi pers,& ex alia parte viri S statim fuisse corruptos, propter huiusmodi dispolitionem partium. Ad reprobandu hanc opinionem poni Philosoplius qliasdam conclusiones. Prima conci sio, natura agit propter finem, probat quinque rationibus. Prima, Omne, quod si a natura sit propter alio quid, vel a casu sed illa quae fiut per
naturam,non sunt a casu, cum Lit
semper,& frequenter igitur. Prosecunda ratione,supponit, i in quibuscunque est finis, ta priora quam Hpost criora sunt propser sinem, tunc arguitur sic, quia illud agens agit .Ppter finem, quod ut plurimum attingit tinem, qui natus est liaberi, sed axens naturale est huiusmodi, igit. Tertia ratio sicut est in *rte, ita est in natura, sed sic est in arte P agens agit propter finem,eFosce:t in natura, Pasit propter finem, quia ars
imitatur naturam In quantum potest,& aliquando iuuat naturam,sicut ars colendi terram praeparat rerram propter blada s Quarta ratio,
animalis bruta agunt per natura, ded tamen agunt propter sinem ordi- mn o de ie priora,& posteriora, sicut aran per naturam facit telam
ad capiendum muscas, hirundo facit nidum propter sui coni eruationem. I Qus ita ratio, forma est fini.
132쪽
L M , Itim tam generationis, sed agens conuenit elim arte in hoc, quod est CH at tara IC aLa t propter formam, igii. agere propter finem. vi diecta iacia Conclusio,non contingit out ram min, asere propter finem, si V O P autem ex ne- Τ.co. x PrOPtCT HOC, lin operibus naturae cessitate virum ex suppostisne R indς contingunt monstra, quia licet ara minit, aut, o phcιter nunc agat ProPtCr hiae, tamen. in sim Ope quidem opinantcria quod ex ne--xatirari IbMS Contingunt monstra. Seri in n
quid est, i dest naturae agentis pro- IM boe ultimo capitulo ostenpter finem. Tertia conclusi indicen dit Philosophus, quomodo inuenites naturam non agere propter fine tur necessitas in rebus naturalibus, destruut naturam, & ea, quε fiunt & mouet talem questionem . QVibu K lacundum naturam. Probat duabus necessitas in rebus naturalibus olo- '
ri a natura,& propter finem, quae in parte meteris. Dicitu, fuit opinio an v04ς cipiunt ab aliquo principio aeteris liquorum, talis necessitas sinnit minato, sed natura incipit ab aliquo a materia, quia. s. materia est talis, Porincipio, igitur. Secunda ratio, ii vel talis, ut si aliquis diceret, O ne. lud,quod prouenit ex actione alicu celle est domum , vel murum es ta Ius semper,vel irequenter,est illud, lem, eo quod grauia nata sunt serri propter P agens agit, sed linis ex a- deorsum, α leuia sursum, propterctione naturae prouenit semper, & quod lapides, qui sunt graues rei c. . . . , ςS'.'' R propter nςnt in iundo,&terra supernoniturhnem .s artam conclusio, incon tanquam leuius. Et in sutiam Oponuopinari naturam no age tur signa quae sunt matas leuia. Ex
'si I I,' Π sui 'pera sic existimabant antiqui dispositio-
'nibus non deliberat, quod pro- nes reria naturaliu totaliter Duem rebat, quia ars agit propter finem , & ex parte ma erie QSed cotra hos ponit tamen non temper, deliberat, eroo Philosophus talem conclusion . non sequitur, p si natura non deli- s In rebus natura lib. neccilitas prinberat, ' non asat propter finem. cipaliter sumitur ex fine probat tri- Sed diceret aliquis, non est uini- bus rationibus. Illaima, sicut est in te de arte,& natura, quia ars agit ad artificialibus, ita est in naturalibus, extra,& natura est principium in- sed in artificialibus necessitas urin- , .insecussi. 'luc reprobat Philoso- cipaliter summi r ex fine, quia ab il-pnus, quia illud, quod cooperatur lo sumitur necessitas principalitcriari ad unum linem consequendum per 2, rndetur ad interr atione sactam
133쪽
V Caria per propter quid res est, sed in
artificialibus eii huiusmodi, ut si iratur propter qui d serra est dentata: responde. tur, ut diuidat ligna. Et si piaratur propter quid bis domus: respondetur, ut custodiat homines a frigoribus. s Secunda ratio, quia sicut se habet principium adcsiclu- sonem in speculabilibus, ita finis ad ea, iue sunt ad finem in natura lib. sed in speculabilibus necessitas conclutionis sumitur ex principio, ergo in naturalibus necessitas eoru ,.qua
sunt ad finem lumitur ex fine. Π er. tiaratio, per distinitionem sumpta a fine demonstratur diffinitu, sumpta a materia tam in artificia lib. quam in naturalibus, sed ab eo, per quod aliquid demoni iratur sumitur eius necessitas, et o a fine sumitur neces
V sitas materie. IEY quo sequii, quod
licet physicus habeat considerare talia ateriam qua in finem, habet tamem agi, considerare sinem, quam materiam, quia materia est propter finena . Et ad remouendum partium
dubium circa pr dicta subdi quod
materia bene intrat distinitionem, ut serra bene distinitur per serrum tanquirri pre materiam & finem taquam pcr formam. I Ex quo textu habetur, quod materia pertinet ad quidditatem rei naturalis. Et quod serra distiniatur per finem,qui est ditii dere dura patet dicendo serra est instrumentum ferreum,& dentatii, aptum diuidere dura.
fortuna - Qv A E R I r v R . Utrum aliud fiat. vel possit fieri a casu, vel fortu- Gna. Arguttur primo non, quia nihil est, quod non habeat causam determinatam, ergo nihil es , quod fiat a casu, ves sortuna. Antecedens patet. nam illud ,quod dr sortuitum , vel casuale, habet causam determinatam, puta causam intendentem essectum.qSecudo sic.Omne per accidens reducitur ad per se, ergo omne quod si a causa per accidens it a causa per se, S per cons queia, omne quod fit, sita causa de terminata. Dicit etiam Plato in Thimeo, I, nihil ei tortu in sub sole,cuius causa legitima non, precesserit.
I Tertio sic.Omnia,que Git,veseueniunt,ex necessitate eueniunt, uiri Antecedens patet, quia Omne, quod de necessitate est futurum, illud de necessitate eueniet, sed oe futurum Hile nee essitare in suturum , ergooe suturum de necessitate eueniet.' Quarto sic. Deus habet certam, &in fallibilem notitiam cuiuscunque suturi continetentis, ergo quodlibet tale de necessitate euentet,patet consequentia, quia illa pars necessario eueniet, cuius oppositum eli impossibile euem re, sed oppositum illiues, quot Deus scit impossibile est euenim igitur .s Quin sic. Fatu in imponit necessitatem in rebus igitur nihil fit a casu, N sertuna. Antecedens patet, quia bene sequitur, hoc est fata tum, ergo hoc erit. In opposita eli philosophus in textu. In quaestio
PR i Mo sciendum,' de fortuna sunt aliqus disti cultates thim abeo.qint. an sit fortuna. Ad quamdetur br sequorii.
134쪽
A mn dum mentem Arist. pone do ali sSexta proposito,bona mana est; si
quas propones. Prima fortuna est,& Vnde bona fortuna est apens secun- sona sorprobat ex communi conceptu,& ex dum propositum, seu ipsa voluntari il' modu i nendi hominum , qui di- cui aduenit aliquod bonum praeter cunt multa a sortuna euenire . ergo intentionem. Et illud ,quod sic adire oportet sertunam esse. ISecuda pro nit dreuentus Brtuitus. Et aduerro, illud ,qd aduenit agenti lecundit te,' bona sertuna aliquando ei tre- propositu pler intentionem, dr r- spectu illorum,quae non sunt m potuitum, seu esectus fortuitus, & il- testate noltra, ita liquis nascatur lud,cui lic aduenit, dr ese Hrtuna. pulcher & hoc eis minus proprio , Quid e si Ex quo sequitur tertia propo,u: Br- aliquando & magis proprie est rem iv xu turri non est aliud , si voluntas, vel spectu horum,quae sunt in potestam agens secundu propositum, cui euo te nostra,vt dr,quod aliqui; volen vnit aliquid pter in tetionem. Et ex unum adipiscis&aliud adipiscatur. hoc sequitur quarta propositio, o Adverte etiana, i, bona fortuna rtuna non est alia causa a causa a- dr duplicitet. Uno modo in bonumpente secundum propolitum immo altequendo. Secundo modo tu ma-, eli ipsam et causa producens effectu luna fugiendo quemadmoduni dicit non in tettim. vel cui aduenit aliqd mus hominem qui transiuit nenii praeter intentum. Dr etiam fortuna sine inuem ione latromnia esse bene v respectu effectus non intenti, Sil- .rtunati: m. Adueite etiam 9 nul llud idem dr causa per se respectu es lus proprie dicitur bene surtunatu , e F , sectus intenti,& hoc capiendo fortu eo, i, sibi semel bia sortui te accidit. nam pro denominato,quia fortuna Secundo, nullus dr bene si artuPatu .
pro per se significato,non est nisi re- ex eo,quod sibi sem p bene accidit spectus agetis secundu propositum Relinquitur ergo, homo dichtur. IVVςD '' ad non intentium . Et ex bene fortunatus ex eo, quod in pluisto sequitur salsitas positionis Pa- runum bene sibi accidit.
panorum,imastinantium fortunam SECvNDO sciendum, cir-
esse quandam Deam, cui tanquam ea textum incidunt adhuc aliquae quo si i caulae per se attribuuntur effectus ' dificultate .prima quomodo fiunt praeter intentionem .Et cum api Ligitur,quod sertuna fia in hi 'lim iis hisis concordant multa pauperes vul-, sunt extra seni per, requenter.R e S iteque pares.s Quinta propositio, nihil sic spondetur, quod aliquid dicitur helet. euenit a fortuna, quin adueniat ab ri raro dupliciter. Vno modo, sit aliqua causa per se intendcnte talem in paucioribus, &sic eclypsis iuriarisiectum puta a Deo,qui omnes esse diceretur seri raro & extra semper. , tus intendit, ideo dicebat Plato in & frequenter, S sic non capitur in . ',' es. Thimeo, et nihil ortum est sub sole, textu.Alio modo,quia si a cause in
culus caula legitima non praecesse- determinata, Sinon intendente tin quae causa non est pili ipse Deus. ad effectu n , S sc capitur in te tu ,
135쪽
E Et illud dicitur ser; semper, & frequenter, quod lita causa determinata,&intendente essedium,& se eclyplis lunae diceretur fieri semper, Fortuna & trequeter.' cuda dissicultas ad qu* ς quam causam per se,reducitur sortuna,cum omnis ca per accidens reducatur ad causam per se. Respodetici per accidens reducitur ad camper se priorem, vel ad seipsam, ut est ca per se respectu alterius effetius, sicut d iens est causa per accidens in . uintionis thesauri,&causa per se in diatu uentionis aquae. I Alia dim cultas,
bene sot . Utrum aliquis dicatur uniuersiliter tu natus . bene fortunatus.Respondetur, paliquis potest dici uniuersaliter , ne fortunatus dupliciter. Primo, quia cuilibet intento per se ab eo est aliquod bonum sibi annexum, ut qui F se suspendit, v r sbi bonum propter euadere aliqua pericula quamvis r 6 est bonum. Secundomodo , quia mlibet ab eo non intenium dresse bonum & de utroque dicit Sco. quotli. f. 2I.quod nullus dicitur sic uniuersaliter bene sortunatus, nisi sorte ex instantia. aliquo speciali auxilio. Et si quisi quaerat unde eis, quod unus homo est magis fortunatu quam alter.Respondetur secundum Theologos, Phoc non est propter aliquod intrinsecum in exiliens tali homini sic, opnon alteri,sed hoc prouenit ex Dco sic disponente. Secundum Aris. hoc
prouenit ex concurso,causarum secundarum,quae magis mouet unii,
quam alium. Et siquis quaerat quare concursus causarum extrinsecarum inagis mouent unum ad fodie dum aurum, quam alium. Respondet Aricin lib. de bona sempna, Ghoc est propter aliquam qualitatein exilientem a natura in tali . & non in alio,per quam dii ponitur,ut magis moueatur ad illuni locum, qua ad alium. Et ilSam qualitatcm vocat impetu, ita,quod vult habere Arist. quod talis dispositio seu qualitas in clanat humi ncm ad volendum aliquid, ad quod sequitur commodsi,& dicit, ' talis qualitas se habet ex parte corporis,& non animae, &est jequens complexionem corporis.
Nec istud poteit esse ratio seu intellectus,quia ubi maximus intellectus,ibi minima fortuna,& ubi minim' tellectus ibi maxima fortuna. I Nec presse aliquid sequens spe na, quia tunc uni ibi miter conueniret omnibus eiusdem speciei. I Nec potest esse voluntas, quia potest esse si- Hmilis actus volendi in utroque,& tamen unuς assequitur essectum,& noster, ut patet de duobus sedi entibus argentum, uni contingit, a lii non , 5cam habent holuntatem inueniendi. TtR τ io sciendum, in circa Annata textum incidit talia dissicultas. rasit bes Vtrum diffinitio fortunae, quae ha ςbetur ex textu, sit bene posita, in qua dicitur. Fortima est causa peracci lcns secundum propositum in hi quae ut extra semper, & frequenter eorum, quae propter hoc sunt. I Et videtur, quod non sit bene posita,quia per illam particulam , eoru quae piopter hoc sunt videtur sonare, quod fortuna intendat esse 'umrespcctu cuius dicitur fortuna. 'Ite illa dissinitio couenit aliis a distini
136쪽
A to, quia volo, quod domiscator sit pitur distinitio fortunae. Nndem Cmulicus,& ex intentione faciat do- nitur prima causa, tanquam genus,mum, tunc musicus est causa perae per accidens, ad remouendum cau'cidens domus secundum propositu sana per se; secudum propositum ad extra semper,di frequenter,quia ra- remouendum ea, qui mon agunt se meuenit, quod lactens d&mum sit cundum propositum,&deliberatio. musiciis,&est eorum, quae propter ncm, ideo dicebat, quot infantes, hoc inr,quia domus fit propter fi- inanimata & bestiae non sunt neq; nem. Item citum non agit secun- bene y neque male sortunata, quia
dum propositum, ge tamen dicitur no agiit secundum dzliberationem. .., sortuna , quia aliter Ailrologi non 'Et siquis dica quomodo fortuna obiectio. possent euidere; quod aliquislio potest dissiniri, cum dicat in textuἡmo fieret sorinnariis. I in oppositu quod sertuna est nobis immani est Arist. in textu. Unde pro solutio 1la .Respondeturi fortuna non di- .ic up brne supponitur quod causa aliquari eitur ideo im nileila, quod non do prodncneskmina 'intentum possit dissiniri,& a nobis cognosci. respectri ilIiusdicitur causa per se, M sed quia ignotum est operanti, si alialiquando essectum non intentum, quid eueniat surtuito, quod non fie& respectu illius vocat fortuna , vel natetum ab eo. Ex omibus illis: eas . Fortuna, si sit agens secundu patet satis quid sit dicendum ad ra-b proposituit. Casus si sit agens natu- tiones primo ad primam.' Ad secu Urale. I Aduerte etiam,qu od esseetiiς dani dicitur, quod licet accidat inqui non intenduntur.Quidam sunt paucioribus, quod muscus faciat notabilis nitatis, vel malitue sicut domum,tamen propter hoc non diimi imio thesauri,vel stactis tibiae. citur facere domum a sertuna,quia& isti possint dici de numero eors, non latit praeter intcntronem, ideo quae propter hoc fiunt non quod non dicitur causa per accidens,si cud gens agat propter illos, cum non in hic est adi propolitum I Ad aliam
i . . tendat eos,sed quia si praesciret eos, patet, quod eadum non diciturio libenter ageret, proptem eos ad sena- tuna,cum non agat secundum pro-
per prosequendum, vel fugi edum. positum, ideo non dicitur sertuna, I Alii sunt, qui non sunt notabilis neque ectectus ius dicuntur fortiri bonitatis,vel maliti vi casus unius ti, nisi per quadam spatiatudinem. pili, vel viuentio unius sabae,& tales si Et si dicatur e cetita,qui sunt an ν , , vocat Aristot. non propter hoc quia bis praeter i ntentionem,sunt a celo,s agens primideret eos, non euraret dea Deo respectu cuius nihil sta .r aetere propter eos, ct 'ter tales nul lima,cum nullus es ectus eueniat pilus proprie dicitur sortunatus, vel ter intentionem ipsius Dei,ergo nulinfortunatus, sed solum propter en ius essectus a nobis productus debet sectus notabilis bonitati ,vel mali a dicis tuitus, cum etiam producatiae. Et ex illis patet qualiter intelli- tura cauta intenderuαRelpsidetur,
137쪽
v quod essectus dicitur fortuitus, vel
casualis respectu causae propinquae, di immediatae, ta non respectu cau-ss remote. Sed de casu quid sit,&qualiter disteria tortuna, satis visu est intextu. viis pri- . Qv ARTO scienduin qu ὀdcirma intel' ea textum incidit una dissicultas.
iii i is sWrum prima intellectio, quam
casu. homo habuerit, dicatur ecte a casu. Et videtur, quod sic, quia talis prima intellectio suit praeter intenti nem, quia si fuerit cum intentione', se . quot. tunc non fuisset prima. quod tamen'. tr. iupponitur. Respondetur, quod prinia intellectio dicitur quodam in
do a casu, quia intelligens no prius intelligendo intelligit, ergo prima
intelle Eo non ella ratione.ol en dente prius obiectum, ergo a casu F quodammodo,non tamen simpliciter,quia prima intellectio tuae vel habuit causam motivam, & esse i i-uam In nobi ,,puta phantasma , qdsuit tausatum ab obiecto,quod sortius mouebat sensum, quia tamen non cli aratione deliberante, ideo dicitur else a casu neque dicitur prima intellectio imputabit is, nili sorte interpretatiue,computando in potestate hominis fuit habere obiectu sortius moves. Sed peteret aliquis vinam intelligens aliquid, deterna in et voluntatein ad volendum illud
quod intellectus intelligit fla,quod
volutas naturaliter moueatur ab intellectu naturaliter moto ab idi:
eto. Respondet Scotus, q) non, sed voluntas seipsa determinat se ad alii quid volendum, ita quod quantum , cunque intellectus ostendat tibi Lin
Aquid, in eius potestate est velle, vel Gnon velle illud, si enim voluntas no istra naturaliter mouetur ab intelleCt u naturaliter moto ab obiecto, homo est tit tunc unum brutum, non
habens libertatem operandi. 'Secu QS4 prida disti cultas,quid debemus intelli gere per satum, de quo Philosophi ς- ῖ antiqui locuti sunt. Respondi primo, quod satum est quod probatur
per communem opinionem omniuPhilosophorum. Dico fecitndo P de lato multae sueriit opiniones. Sed illis dimissis, pro nunc mimia deo, quod fatum nihil aliud est, quam
concursus, seu ordo, vel connexio causarum secundarum a Deo praeuisus, secundum quem cocursu Deus sinit res euenire. I Dico tertio quod res non sic sunt a tali cocursu, quinali ter possi ni men ire licet etia Deus x prius cognoscat quia scientia Dei non ponit ne litatem in rebus, ut alias.vitana est in logica in 1. Perliter
mei .circa a . P. 2. tractatus. Dico quarto,quod factum proprie connarat,quod talis concursus, seu ordo causarum secundarum sit praeuisus a Deo. Et hic de primo articulo. Att. a. DuBITAT vR pii ino. Vtrum' casus,& fortuna sint causae agentes. s Et arguit ut primo, 'non, dicit An casus enim Arist. quod fortuna est causa infinita, id est in determinatis attri agentes. buitur materiae,& non esticienti, igitur casus, & fortuna sunt magis caust materia: Huam agentes. l Item
monstruol a te, stilata casu, ut videtur dicere Arist. R tamen ut plurimum materia est causa monitruo ratu propter eius superabundantia, i
138쪽
Thaia i ZeCm Idem elicas , , natu-x a, et dicit rar in textu, ed natura nocli citur nisi de materia,& forma: igi vis T casu Crit causa materialis,& sor
tCrminata , tunc non est easus, neca ortuna,s, vero in determi irata, tunc . ni producit: quia non videtur, Pina I S produceret unum essectum,
Quam alium. In oppositum eli Arist. in textu. Pio responsi me pori uritu r al iq uas conclutioncs. s Pri--Gcasus, e fortuna non sunt causifriatos respectu effectuum casuallu, ta lOmittor si quia omne ordinatum ad aliquem finem est intcntum gratia illius finis, sed e sectus casuales, α sol tu ti saltem, ut sunt casuales, ta fortui .l, non intendunturi igitur,ta tu non habent causas finalis. IEt si quis dicat, omnia praetet Deu na- ut causam finalem, ruta ipsum Deum: igitur effectus fortuiti,& casuales habebunt causam finale. Rc- domi uir, I omne, quod prod ucitur intcnditur a Deo. ideo tales estectus respectu Dei sunt intenti, & sie ne habent causam finalem , scilicet I eum,respectu cuius non dicu-tur Artuiti, sed solum re ped tu age--n dira minuri propinquorum , & particularium, respectu quorum non ordina tur in sine. I Aduerte iii. ς, postu es sectus fortuiti sunt pro luiti in esse,
ne, ut pol tu illi siti rus est mucntus, suo dipati ad stis, ematione vitae. s la cocluire ,casus, ta fortuna non sunt causae materialese sectuu casua C tui, quia flectus casuales dicut aliqextraneitatem respectu illius, cuius sunt essectus fortuita, sed hoc nolia . bent respectu materiae: quia materia naturaliter est in potentia ad ora dispositiones.s Tertia ccmclusio: casus& fortuna non sunt causae sor- males discimili casualium, quia non informant tales essectus. Ad rones.s Ad primam dicitur,4 licet sortiana . sit inde terminata respectu essectus non intenti: tamen est determinata respectu effectus intenti, S cuIterum arguitur, materia est causa multarum in Onstruositatum, conceditur,sed tamen cum hoc requiritur causa agens. s Ad ali uri conc do,s casus est natura, ct q, est sortuna, sed no respectu casualiu esse- ictu lim .s Adaliam dico, 'agens re Dspectu efectus non inteli dicitur bene causa indeterminata, quantia est ex parte sui, tamen producit illum effectum propter determinationem
prouenientem ex concursu aliarum causarum,ut inuentio thesauri, ququis iudit vinea,prouenit, quia aliquis ibi posuit inelaurum. Dv TA TvR secudo: utrum casti, diis,&sortuna habeat fieri in contin sottuna. peti ad virulibet, vel incolit potira- circa qu ro, id est utru agens, quod dr fortu- i parespectu effectuum fortuitoru dicatur asens ad utrumlibet, vel ages in paucioribus f Prociatiis luti ne suppona i, in illud age, d i ad virulibet,quod est in determinam, S indifferes ad effectu, que ii ducit,& ad suu oppositu, cuiusmodi eii voluntas ct etiam multa agentia sunt in Tertia Pars. H deter-
139쪽
E determinata ad agendum, vel non agendu olest indifferes , &indeterminatu, τ palsum sit ipsis debite
approxima tu, vel no approximavi,
vel et v, sit disposta ad patiendii ab
illo vel non,& sicut materia indifferes ad successione rnis, determi natur ab agente, rea ages indisserens determinatur per materia, ut sol Pp diuersitatem materiae generat hic ranas,dc alibi muscas. Et ex illo satis pote it parete , i, fortuna nulliotiens dicitur lierim contingenti ad virulibe id est fortuna respectu effecti non intenti d icitur agens inde- terna Inatu. Sc indifferens. Sed apes in paucioribus, seu rato est,quod P pter' impedimentu producit essectu, oppositoni ei quod erat, ut in pluri-F bula cuiusmodi est de agente ProduC centemostrum. lit sc et dico, quod sortuna aliquando habet heri in co-
tinfli raro, idest fortuna aliqua dopropter impedimentu producit effectu oppositu na et,quod est et in pluaribus. Sed rellat alia disti cultas: Vtru in dispositionibus naturalibus necessitas proueniat ex fine, ves ex materia. Quod ex niateria suerkt sectae rones antiquori si s ex fine sa-
cemia, in kuerum ros' Arist. i Sed prorius, ni solutione supponitur, tr necellari si uralib. in praedicta dubi atione debet acciapi pro utili: ita u, cum 'uaerimus,
utrum necessitas dispositionum na- ruralium prouenis ex parte finis, vel matcriae. sensis et .virum utili ta dispositionum naturalium proueniat secundii exigentiam mate- x,vel propter finem, S secundum hoc ponuntur duae innes usiones.. i Q. i. . ai
IPrima est, materia est necessaria Gad hoc, rsant dispositiones utiles
in naturalibus, quia sine materia nopollent scri,necelse. 'Secunda conclusio,causa necessitatis seu utilitatis illaru dispolitionueli finis. Et sic I robantur illae coesuliones, quia ita udeli necessarium in illis dispositionibus, per quod rii detur ad quaestionem querentem,quid est neceia fartu,sed materia est huiusmodi, risi quaeratur,quid est necessarium ad hoc,' serra nat, dici mus,q, serrum.
IEtia si quaeramus, 'uid eli necessa
rium ad hoc, poculinant res podetur, i materia. Sed illud eii causa necessi talis, per quod respondetur ad quae litonem sectam per propter qd, de talibus dispositionibus, sed finis cst huiusinodi, ut si quaeratur propter quid oportet serram esse deser- .ro,& ipsam habere dentes, rndetur propter hoc, quod est secare dura.
I Etiam si quaeratur propter ed est
necesse hominem hahere oculos, dicimus,l propter videre, si cita oculi magis fiant in capite, quam in peade, vel ν palpebra fiat magis luptaoculum . quam supra nasum,hoc est propter diuersos sines, di non pro pter materiam, & per hoc satis p
teli videri quid sit dicedum ad din
natura progucens monitrum, inten stra sint dat monstrum. 'Et videtur, ii, sic, i Dyent. εquia naturam in cndere. monitrum D non eit aliud, quam naturam deter.
minari ad producedum, sed natura
140쪽
in Item directum ab aliquo insalla
bili non producat aliquid praeter Intentum, sed natura dirigitur ab aliquo in saltabili cognoscente, scilicet almo. igitur. II ii Opposse vim arguitur, quia monitrum est quodda peccatum in natura ; sed natura no v . t tendit peccatum: igitur. Pro solutione supponitur, ii ad hoc,', natura, vel agens naturale intendat aliquod, non oportet, Q cognoscat illud: led sufficit, pcognos catura dirigente, luOAxit Deus. Hoc supposisutida. io re thon detur per aliqvis propomnus in a. tiones.s Prima. nulla natura inten-q 12. dii monti rum. Secunda est, P mostrum multotiens intendit natura.
Et pro declaratione harum supponitur, T intendere non attribuituri naturis non cognoscetibus, nisi per B similitudinem ad naturas cognosceres, in quibus inuenitur intendereae prie,& appetere, sed sic est,u, in coEnoscentibus appetitus,vel intentio semper seruntur in rem appetitam, vel intentam mediate aliqua rati ne, hos est mediate aliqua cognitiorie de indep uenit, 'illa verba copiosco, appeto, intc o,volo, & huiusmoda faciunt terminum sequentem,quem re unt,appellare illa rationem, secudum quam appetituri vel intentio terebriur in rem appetitam, vel intentam, sed si ille term inus praecedat vel bum, tunc no Oportet , si appellet rationem Ex quo sinu Hur, ut verbum bene dat terminosequenti appellationem, qua ncndat termino praecedenti. Inde sol exd ici,' praedicatum appilla tis Orma, seu ra tionem. Subiectum ηςro appellat rationem sub disiunctionG ad C quodlibet aliud,& de hoc alias fatis visum eii in Summulis. I Ex istis patet di fierentia inter duas praedictas propositioncs, ilia enim est falsa, nais tura intendit. nio nitrum: quia nulla natura intendit, vel appetit rem ali- iquam secundum rationem peccati, ur: svel distortu itatis, immo semper se,. ..tcundum rationem recti, & boni, cudirigatur ab optimo, R in saltibili,
ilia tam cia eth vera, monitrum intedit natura: quia hominem intende bat,& homo eis mostru ni ideo m strum intendit. Ideo respc detur ad rationes. si Ad prtinam enim dico, P natura non erat ex se determinata ad producendum tale peccatum immo hoc proueniebat ex aliquo impediente ipsam naturam, vel ex baliquo agente concurrente intendente oppol tum, nec propter hoc oportet,i illud agens concurrens intenis deret peccatum, immo intendinae . rectum.Verbi gratia, dicebat Albertus, et aliquando ex constellatione coeli liunt monstra in istis inferioribus, v t si aliqua constellatio sit multum conue mens generatroni porcorum & contingat tunc hominem generari, illa constellatio intendes porcum tanu aliquid tectum, faciet in
illo hon,ine protelionem vultus,&..t .m a rsaciet vultu longii quasi porcinum. Natura tamen humana intendens hominem remittit de illa longitudine quantu poterit in erit vultus mostruosus,& utraque natura intendebat rectis,undecditellatio intendebat longitudine vultus, no tanu dissornie homini, sed tanu conforme