장음표시 사용
141쪽
v porco:quia porcu intendebat, ideo omnis natura intendit agere rictu, ct non peccatum,& ex hoc patet lutio ad aliam rationem. 'Sedad n quib' huc restant duo parua dubia. Pri- φη. mum in quibus reperiuntur mon- tui, & q stra, i ipDndetur, quod reperiun- eoru eau Iur in animalibus, in plantis, in mixis. iis, in inanimatis, ut in lapidibus. quamuis hoc nos multum lateat, et inueniuntur in mixtis impersectis,
sicut in Imprellion ibus nuteoro I
sicis,et in elementis, ut sunt in udationes,etiam in aliquibus actibus,sicut cum bos locutus fuit, etia fiunt monstram artificialibus . t Secun- . dum dubium, quae sunt causae talium litorum. Respondet Commentator,t omnia monstra in natura, δ' vel acculunt propter descetum materiae, ut quido nascitur homo nimis breuis, vel deficiens,in. aliquo membro,vel propter abundantiam matem ut quando generatur homo ni
mis magnus, vel cum duobus rapi- Glibus.Tertio propter disconuenientiam qualitatu, ut homo male educatus. Quarto propter malicia qualitatum, ut quando nascitur homo leprosus. Et hic de secundo. Quantum ad tertium sit. CONCLYs i o responsalis: Art 3. Aliquid potest fieri a eam, di fortuna, quae conclusio relinquitur probata ex dictis in primo articulo. Ad rationes ante oppostum quaesti nis. I Ad primam dicitur, quod licet illud, quod dicitur eas uale, vel fortuitum, sat ab aliqua causa determinata, & intendente suppleatium , effectum, non tamen a causa determinata respectu illius effectus se tuiti. Ad secundam,& tertiam patet solutio. Nam de tertia ratione , Hsatis prolixe alias visum est in logica, & etiam de quarta. Ad quinta dicitur, si satum non imponit necessitatem simpliciter in rebus.
λου de natura est , oportet non ignorare quid sit motus, necessaritim enim esse enoratoipso ignorare naturam cte A
in duos tractatu In primo determinat de motu,& diuiditur in tria capitula.' In primo, ponit talem conclusiones. Ad physesi pertinet detem misiare de motu, J aebat, quia ad yhysicu spectat determinare de na
142쪽
A tura, ergo& de motu, patet conse- est motus: igit motus no est praeter C 'uentia, quia natura no pol cogno- subitalia,quantitate,& qualitate,&sci, nisi per motu, cu distiniatur per
In Otu, ignorato. n. motu necesse est ignorare natura. Consequeter ρο-nit hanc conclusione, ad phy sicum pertinet determinare de infinito loco vacuo, S tepore. ' Probat primo ubi .s Ex hoc habetur, i ad quatuor genera est per te motus, Lad substalla,quatitate,qualitatem, & ubi,&hoc capiendo motu large. 'Secuda cocturio, motus no est aliud via tuo. cu scitin suu totu ambitu, quia inuede infinito quia determinato demo nitur in pluribus pdicam is qbus w,oportet determinare de his, qua ' nihil ureste coe uni uocu. Et dicitu, stiluuntur motu,cuiusmodi est con in quatuor praedictis praedicam et istinuum: Motus enim es denumero duplex elimotus. s. acquisitiuus &continuoris,sed continuit distinitur deperditiuus , sicut in substantia per infinitum. Na cotinus est, quod unus est ad forma sicut est senera- est diuisibile in infinitu 'Secundo tio. Alius eii ad priuatione licui cor Probat dedoco vacuo,&teinporo, ruptio,&similiter eli in aliss. IF quia physicus considerat de motu, naliter inscrt i motus S mutati sed motus non potest esse sine loco,
Vacuo, Se tempore,& hoc secundum famosam opinione antiquot u , quinis sunt tot species quot entitates, supple acquisibiles per motum.
. v tris diuisiones valentes ad inuestiga d im VUM quodet, genus hac quι- tilione dii finitionis motus. GPrima um esse endelachia circ. est,entium quaedam suntlin actu: Is Tvo est secundum capitu- motus quaedam vero in potentia. ISecun- lum, in quo philosophus ponit diis quid. da,entium quaedam sunt in praedi- ni tione motus, dicens: Motus est a Cameto subilantiae, quaeda quanti ta ctus entis in potetia scdm 9, huius. ii quaedam qualitatis, quaedam re modi, qua distinitione pbat sex r lationis, S sic de aliis. I Tertia, a- tionibu s. s Prima gnatio est actustiumu,quaeda reserunt ad se inui generabilis inquantu generatile .ccm secundii excessum, & desectu, Corruptio est actus corruptibilis se- ut dupludimidii dup u. I Alia secti cudi, pcorruntibile. I Augmetatio, du agere,& pati, motic e de moueri, est actus augiractabilis sed m et aue, cuiusmodi sunt moti uu S mobile. metabye.' Diminutio est actus di-Motiuum enim dicitur relative ad minuibilis sed in q, diminui bileia. mobile,quia si aliquid eli motiuu , 'Alteratio est actus alterabilis in- alicuius mobilis est moti uu. Ex his quantu alterabile,& et loci mutatio insertitur aliquae coclutiones. IPri . est actus loci mutabilis, in qua tu loma, motus nihil eis praeter subitan- ei mutabile:ergo Oisaiotus est actus Lia,quantitate, lualitatem, & v bi: entis in potetia, S hoc ybat ilia priga motus no eli praeter res, ad quas marin Adar quae probat a mov
143쪽
-r tus sit actus, quia illud est actus per
ouod aliquid dicitur actu moveri, sed mobile dicitur actu moveri per
motu, igitur motus est actus . t Temtiar o,quae probat ut motus sit actus entis in potentia,quia omnis motus est actus eiusqd mouetur, sed omne hoc limouetur est in potentia. Quod probat: qascut se habet in uere ad actum, ira se habet moueri ad potenti am, sed omne quod in uri est in actinergo omne quod mouetur eit in potentia. t Quarta ratio probat,st, motus sit actus entis in potentia scam ut huiusmodi . Pro qua
ratione sopponit,' illud quod mouetur bcne est in aliquo actu & in potentia ad ali si actu, ut illud quod sit statua,est in actu es,& in potetia stas tua: Sit ergo quarta ratio, vel es mouetur ad statua secundu quod est in actu, vel secundu sil est in potentia, non scam ui est actu es.quia cli esset
actu statua,adhuc inoueretur ad sta tuam, quod est salsum: igitur. Cosequenter remouet unu dubiu: ex quo
enim dictum est, pide subiecta bene est simul in actu& in potetia; dubitaret aliquis, utria actus & potetia eiusde subiecti sint idem scam rationem. Respondet lactus& potentia eiusdem subiecti non sunt idem secundum ratione: ita ut non est eaderatio actus &potentiae, & hoc 3bat dupliciter. sPrimo es mouetur ad statuam secundu 9, in potentia est, ita T dato u, non moueretur adstatuam, non minus esset cf. ISecundo; si illa dicerentur eadem secundum rationem . hoc esset quia sunt
eadem subiective, sed propter hoc
non debent, dici eadem,quia potes Glia ad sanari A potentia ad aegrotaridunt idem subiectiuὸ, ct tamen non sunt ide secudum ratione, quia tacide posset simul sanari S aegrotari.
Quinta ratio probat tota distinitione, quia motus est it ud quo existente immobili, mobile mouetur,& non prius m que posterius, igitur motus est actus entis in potentia secundu q, huiusmodi. 'Sexta ratio, vel diffinitio motus est cocedenda, vel aliquae earu qua dabat antiqui, sed no pol dici secundu. Dicebat.n. antiqui, et motus est alteritas, vel si motus est inaequalitas, vel non ens, sed nullo istora modorum bene dis finitur,quia si motus distiniretur, flest alicritas, vel inaequalitas , vel noens,cuicunque inesset, unum illoruipsum moueretur, sed no est necesse moueri ea. t sunt altera aut inaequalia, aut q no sunt, igitur. Ex quo infert, i primu est dicendii. s. q, diss-nitio motus est bene data. 'Finali- ter inuestigat alia dii initione motus pones hac coclusione. Oe moues phy sicu mouetur, probat tribus ronibus. Il Prima omne qd prius est in
potetia A postea in actu, quodam do mouet, sed moves prius est in potetia postea in actu: ergo moves mouet tir. 'Secuda ro, cuiuscuq; sua immobilitas est sua quies, huic inest
motus,sed immobilitas mouetis dreius quies: ergo sibi inest motus . Tertia ratio, mouentia naturalia mouentur per contactu , in tali aut
cotactu movens mouetur: quia Om
ne agens In a*endo repatitur. SEx his inscrt secuda diffinitionem m
144쪽
A tus dicens. Motus in actus mobilis
DUBIU autem manifestum est, quod e t motus inmobiti actus enim huius , Cr ab
Dubita- I s T v D est tertium capitulum, tion clx in quo philosophus mouet tres du- ' bitationes. Prima in quo est motus ςιμ' ς subiective. Respondet' est subiective in mobili, quia actus alicuius est in eo, cuius est actus, sed motus est actus mobilis & non mouentis, is itur est in mobili. Secunda dubitio, utrum sit idem actus mouentis& mobi l is. R espon det phylosophus u, sic, id probat dupliciter. Primo, quia actus mouentis est qui produ-B citur& procedita mouente,& actus . mobilis est qui recipitur in mobili, sed idem est actus qui producitura mouente,& recipitur in mobili, igitur. Secundo probat per simileia, quia sicut est idem spacium ascensus.&descensus, ita est unus actus agentis,& passi, mouentis,& mobilis, sed di nersimode,est enim mouetis tanquam cauis, S mobilis tanquam subiecti. Tertia dubitatio, utrum actio & pastio sint idem imotus. Pro cuius solutione supponiturvactivi est aliquis actus,& passivi etiam est aliquis actus. Actiui dr actio,& passivi passio,& primo a tuit philosophus quod actio S passio non sunt diuerri motus quia ambo vel essent in agente, vel ambo inpatiente, vel actio in agere; & passio 1s patiente vel econtra, non possunt dici duo prima, quia tunc Oe agens Cessiet patiens & omne patiens apens, quod ur ese salium , nec poteli dici tertium, quia actio est quidam in tus,sed motus non est in mouente, sed in mobili,igitur. Nec potest dici quartum, quia hoc esset nimis P tu loce loqui de actione Spassione quia tunc agens ageret pallione ,&patiens pateretur actione, quod est salsum .Finaliter ostendit m actio &passio non sunt unus motus, quia si sic sequerentur tria inconuenientia. I Primit, 2 diuersorum secuta dum speciem, puta agenIis & patientis,
esset idem actus, quod non ur ve . cundum,quia tunc doctrinatio
estet idem cum doctrina, & idem esset actio & passio, quod est falsum, igitur. Tertium, quia tunc, idem esiet docere S ad discere, asere& pa Dii,&per consequens omnis docent ad disceret. luit ista i nconuenientia. I Ad primum dicit'non est in
conueniens diuersorum secundum speclam esse eundem actum secundum tamen diuersas rationes, ut puta unius v t principi i & alterius ut subiecti. I Ad secundum dr non sequitur,tr actio& passio sim proprie ide, sed magis et motus cui insunt actio & passio, lit unus & idem. Vnde actio dr actus huius ab hoc &passio, in hoc. I Ad tertium nesat consequentiam, r 5 enim sequitur si doctrinatio S doctrina sint idem. docens ad discat, nee ς actio,& passio sint idem,u, agens patiaturi sicut eadem est diliantia de Thebis ad Athenas & de Athenis ad Thebas, & tamen non est idem d ist ares.
145쪽
tus sit entitas sucressiua respectiva vel absoluta , existem subiective inmobili, distincti a mobili, dea tenni; no adque. Primo arguitur quod non sit en titas successiva, quia motus non est, igitur non est entitas sue celli ua. Antecedens patet tripliciter,primo, quia quod fit,no est, sed motus sit colinuri igitur motus noest/Secundo sic. Illud cuius nulla. pars est, non est, sed nulla pars in tus est, igitur motus non est. ITcr-tio sic, omne ens limitatum est mo- bile sed motus non est mobilis, igitur l. Secundo principaliter arguit. Motus potest habere plures partes si R F ni ut ergo non est entitas successiva. Antecedens patet de motu alicui dimobilis, ex teus, cuius quaelibet psest mobilis.&cuilibet parti inest ps
motus, & quaelibet pars motus est motus,ereo plures partes motus possunt et se simul, quod est contra rationem successivorum. IItem mOtias potest fieri in instanti ,'ergo potest habere plures partes simul. Antecedens patet,quia virtus finita mouet in tempore, ergo virtus infinita poterit mouere instanti. ITertio siepartes motus sunt eiusdem rationis ad se inuicem, ergo possunt esse co- possibiles ad inuicem. Item post mutatum esse, quod tinuat partes motus adinvicem,sequitur aliqua pars motus vel non si se,sequit ut plures partes motus sunt cum qlibet pars
moi, sit diuisibilis in infinitas 2tes. I Quarto arguitiir sic. Motus est de Gyenere absolutorii puta pdicamenti sititaus, ut dicit Arili. 7. metaph. Pduae sunt utitato successive. s. tem
pus & motus, ergo non est dicenda , si entitas successiva. into arguit sic, et non sit existens subiecti-ue in mobili.motus est subiective in
mouente,ergo non est in mobili cui dem no sit in diuersis subiectis. An recedens probatur,quia omnis ira tus ei in eo cuius est actus, sed in tus est actus mouentis, isitur. In
oppositum videtur esse philosophus
in textu. In quaestione erunt tres articuli. PasMo sciendum, τ circa tex Arr- .
tum incidit talis difficultas. Utrii ista propositio sit vera quam ponit εμ gns Arist. 9, necesse est ignorato motu, 'ζε enignorare naturam. Et vr i no , qa H dictuna estu, naturam esse est mani se sit ignoscitum , modo illud quod est per se x xe natum an isellum non indiget noticia D - uia alicuius alterius ad hoc sic gnoscatur,igitur ad cognoscendum naturam non est necesse cognoscere motum. Item sicut natura est prin .cipium motus, ita est principium quietis, ergo sicut natura potest c gnosci per motum , ita potest cognosci per quietem, ergo dato P motus ignoretur, non oportet natura ignorari. s Ite natura potest esse sine inotu ergo potest cosnosci sine motu, confluentia,quia sicut se ha- et res ad ose, ita ad cognosci. IIn oppositum in philoso'ios in textu. Pro cuius solutione suppDuitur, Ῥmagna disserentia inter istas duas ppones, ut necesse est ignorato motu. . ignora-
146쪽
Aignorare natura, Si ignorato motu dum quam est:motus.'necelle est ignorare natura. Ni pri- S E C v N i, o sciendum, I, ut a-nrael nod .il ix copolita cuius len- lias visum est oratio in qua ponitur suseit hie propoeii necessaria, igno ablativus absolutus potest exponirato motu ignoratur natuta.& torte per si,quia, & dum , S secundu hoc
talis eli dubia, sed secunda est diui- talis propositio potest habere mulsa Seli salsa, quia quocunque possi tos se ius. IVn si exponatur per du, bili polito inelle, nunquam Pp hoc vel quando, i idena est, tunc lentus fit necellarium illud, quod eis mere est, utrum sit passibile, i, naturac
contingetari saltem necessitate si-- rnoscit, quido nullus motus cognopliciter dicta, set mere contingens scitur.' Vestie. virum iit possibile, est i ignoret natura, ergo ut sicunq; cognoscat natura quando no cognoignoret motus, non eli necessariu scitur motus, vel dum no cognoscit tenoret ria tura,io hq celtsimpliciter motus. Si p. imo modo exponatur,
falsa.Ignorato motu necesseelh igno tunc dico, i ilia est possibilis, putarare naturam, immo probabiliter et natura cognoscitur, quando nullus
dico, p i ila et eet salsa, ignorato mo motus cognoscitur,quod potest pro tu necesse est ignorari motum . Se bari,quia pollum intelligere coposicundσ supponitur, i ille terminus tum, S partes eius aliquo modo salignoro, eli terminus priuatiuus illis tem colu se intelligendo, motum no Ptermini cognosco., io in ipso impli- intelligendo, quo iacto natura co-cat negatio Ex quo seq ult 9, magna gnoscetur, L materia & forma dato. eit dri a inter iitas propones, ignoro φ motu, non coFnoscatur. Sed de semotum,& motum ignoro, S motu cundo dico quod ista est impossibi ignorato,& ignorato motu . Na qn iis, cog0osco naturam quando non ly motus ponitur post diltribuitur, cognosco moruin,quia ii ego cognoqii autem ant .llat determinateia, scam naturam ego cognosco illam
ad cuius veritatem sufficit veritas rem, quae eit natura secundum illa unius suppositi. Tertio supponitur rationem, secundum quam est natuu, sicut illud verbum cognosco iacit ra eo,quod ille terminus natura le- terminum sequentem rectuin ab eo quebatur , unde non possum c appellare suam propriam nationem gnoscere, naturam secundum suaruita similiter illud verbum ignoro, propriam rationem, quin illum ideo eli differentia inter illas propo motum cognoscam , quia motus sitiones, ignoro motum ,& motum implicatur in diffinitione naturae, ignoro. Nam sensus primarest illam ideo natura dimnitur per motum.
rem,quq eli motus sub propria ra- SEx quo sequatur , quod ilia esstione,qua elt motus ignoro, sed sen necessaria, ignorato motu ignorasus secundete it , illam reni quae est tur natura, & sie loquebatur Ari- motus, i ignoro, licet hoc non se ilote. Natura enim pro per se sigm- secundum illam rationem, secun- ficato relative se habet ad motum ideia
oratio in qua ponitur particula, si, quo Eonenda.
147쪽
E ideo non cognoscitur natura pro Pse sipnificato quin motus cognosca- tur. I Ex illo ulterius, et si talis pro
politio exponatur per ii, quod tales cons uentiae non sunt bonae, si natura cognoscatur, motus cogno- a. . scitur, vel si nullus motus cognoscitur,nulla creatura cognoscitur, sed illae sunt bonae si cognolcatur natura motus cognoscitur, vel si non cognoscatur motus, non cognCs iurnatura, & etiam si ignoretur motus lanoratur natura,& hoc intendebat, Aristot. S per ista faciliter potest viocri sensus saetus per ly quia. Ad rationes primi notabilis. Ad prima
dicit, i, illa non est per se licita, natura est, ut alias ullum eit in secundo. Di tamen per se nota, ruta est certa&praesuppositi in philos,phia , da F to etiam quod esset per se nota, adhuc oportet coynoscere terminos
ad hoc,quod coanoscatur. Ad alia dico, quod no potest cognosci quies, quin etiam cognoscat.motus cum Privatio non coenoscatur, nisi perliabitum. I Ad aliam dico, I natura potest esse sine motu saltem pro
denominato, etiam potest cognosci quando motus non cognoscitur sed non potest cognosci natura,nisi cognoscatur motus.
Em in TER Tro sciendum,' circa P0 ςnxi textum incidunt aliquae diis cultas. ' Prima, quomodo capitur ens inpotentia in una diuisione textu ., in qua dῆ, cntium quaedam sunt in actu quaedam in potentia. Respondetur quod aliquid dicitur ens in potentia dupliciter. s. obiectiva quod hon est & potest esse,& sic non capitur hic ens in potentia. Alio modo G capitur in potentia subiectiva, quod
est, & potest aliquid recipere, de se
capitur hic ens in potentia, quia capitur hic ens in potentia quemadmodum illud, quod mouetur, est inpotentia, sed illud quod mouetur est in potentia subiectiva, puta ad recipiendum lcrminum ad quem motas,igitur. s Secuda dissicultas, qua Definitio liter est intelligenda diffinitio mo-m Oxustus, in qua dr motus est actus entis Eha.
in potentia secundum quod huius - 'modi.Respodetur primo, quod di Dfinitio motus est data per add ita metum,quia datur per mobile', quod
non est eiusdena rationi cum motu . cum motus sit in praedicamento
quantitatis. I Dico secundo, quod .
motus est actus capiendo adium large pro omni illo, quo actualiter ali su quid est tale,& quia per motum aliquid actualiter di moueri, ideo motus est actus. I Dico ter. io, quod est actus entis, quod est in potentia subiectiva ad ulteriorem adium, puta terminum ad quem motus. I Nani omne illud quod mouetur, dῆ ad aliquid moueri, quod non habet sal tem complere, a i i ter seu si ra m ueretur. IEx quo sequitur, i mobile antequam moueat,est in potentia ad duos actus. Primo in potentia admotum, quae actualiter mouetu Scin potentia ad terminum ad quein illius motus. Dico quarto, si Omne
illud quod mouetur est vere existes ideo eli vere in actu existendi, sed secundum v, sic eli in actu existendi non di moueri, sed secundum P
148쪽
A Qv ARTO sciendum quod circa textum incidunt aliquae disticultates. I Prima quomodo intelligit
secunda propolitio, Tomne moueSOε Πιο- in movcndo mouetur. Responde-R in tur Quod ibi proprie capitur in Ques mouetur pro nὶotu alterationis, fici
quo . producit in passo I eu motu aliquem terminum , cuiusmodi est ignis respectu aquae. Ex quo sequitur, Ptalis propoli tio concordat cum alia propositione libri de Generatione , ubi dicitur 9, omne agens in agendo mouetur.ςDico secundo, ut ad hoc,quod agens agat,oportet quod virtus activa agentis sit sortior, vir tute resistiua passi. Ex quo sequitur,' quod actio non fit nisi in maiore P- portione inaequalitatis. Dico te
tio quod ad hoc, quod illa proposi-
B tio sit vera tres conditiones requiruntur. Prim quod agens, S patiens communicet in materia, ideo licet Deus moueat ilia in seriora,n5 tamen mouetur ab ipsis. I Secunda,s, virtus activa passi sit sortior virtute resilli ita agetis, ideo ignis aliqua do agit in aquam, ubi no patitur ab aqua .s Tertia quod utrunque sit infla spheram activitatis alterius, id est quod utrunque habeat virtutem attingendi alterum in tanta distatia ideo licet coelum apat in illa inferiora, tamen ista inferiora non agunt in inlo a ritum .s Secunda disti cultas, quali- ter intelligitur unum dictu textus, uni s mo in quo dicitur, , actio, & pastio suit . Vnu, motus. η Pro cuius solutione supponitur, quod actio sermali ter te it praedicamentum, non est nisi respectus extrinsecus agentis ad passum & passo respectus patientis ad Carens, di sic non eIὶ intelligendum,
v fit unus motus, immo sunt duo rei pectus extrinseei realiter dili incti
ad inuicem. Alio modo capitur materialiter, puta pro illa serina, quae producitur ab agente in pallum,cu- sco. in s. iusmodi est caliditas producta abigue in aqua,& tunc dico et actio,&passio sunt unus motus, capiendo et motum materialiter pro forma fluere. Et aduerte quod actio est duplex, s. immanens, quae non est nisi
operatio Immanens alicuius potentiis, ut videre, audire. Alia eli transiens,quae non eli, nisi respectus extrinsecus agetis ad passum .s Ex quo sequitur,quod talis diuitio, eit diuisio aequivoci in aequi uocata,quia actio immanens eli in praedicamen Dio qualitatis, ut aud lae, videre, intelligere, velle,quae omnia important qualitates, sed actio transiens est in
praedicamelo actionis, quia Π Π ζii obiectio. nisi respectus agetis ad passum. 'Etsquis dicat, quare operationes potetiarum dicuntur actiones, cum sint qualitates. Respondetur uel hoc estropter duas conditiones, cum quius conueniunt cum actione 'Prima, quia operat io semper est in fi rici deli in continua dependentia ad causam eandem, & secundum ide. Secunda, quia operatio trantit in obiectunt sicut in terminum , S P pter tales conditiones operatio si anificatur grammaticaliter, & habet
modum signisieandi verborum activorum. I Et si quis petat, in quo est actio subiective. Rel deo, I, actio ut est praedicam cmu, seu formaliter cap a
149쪽
e capta quo non est nisi respectus agetis ad panum,est in agete tanqua in sibi ecto,& in forma, quae dr potentia activa,ut in fundamento Proximo . similiter pastio cst in patientetaniniam in si ibiecto R in po Otia passi tira tan tu in in fundamento p
ximo. Et ex isto paret, 'actio est subiective in aoente passo vero subiective in patiente. 'Et suuis dicat dicit Aristo. in textu q, actio & passio sunt in pariente,& m actio est qdam motus. Dico st, ibi actio& passo capiuntur marcrialiter, seu procon norato pura pro forma producta ab agete in passum.' Et si quis iterum dicar,dicit ibi philosophus, lactio,&passio fondantur in moto. Dico vdebet intellipi concomitante con- comitantur enim motum, vel sunt F in motu capiendo motum pro materiali, di iret simode tamen,quia actio est in n)otu,i. in illa forma prodiicta
terminatiue,N passio quasi subiective, di de istis etiam multa fuerut dicta in logica. Et haec de primo articulo. Quantii ad secundu articulu.
praeter subiectum alterabile& qua- sub ilia' litatem .secundum quam eli altera- altera tua tio requiratur motus seu fluxus dile, die qua stinctus ab illa qualitate & ab illo sulti tal biecto altei abili, verbi gratia, si aquaeiae: o. subiectu alterabile est aqua. tus dist. n Nam pro regula dcbemus habere in ab eis. philo phia,' subiectum alterationis, est quod alteratur,seu 9 recipit qualitatem, io quando aqua calesi aqua dr subiectum calefactionis seu alteiationis Se caliditas est forma qacquiratur. η Et arguitur primo lstponendus talis fluxus seu motus G distinctui a subiecto alterabili, & a tali sorina,quia in omni motu oportet ponere aliquid quod ex natura sua sit successivum, sed neque subiectum neque talis qualitas ex natura sua est quid successivum, cum in inflanti a Deo possient produci igitur.
Item omnis motus mensuratur tepore, sed neque subiectum alterationis, neque talis qualitas mesuratur tempore, igitur.' In oppositum arguitur quia talis fluxus vel motus se
haberet ad qualitatem illam ut aliquid prius vel posterius. Non potea dici in talis fluxus sit posterior, quia
dr esse via, perquam acquiritur talis qualitas, neque, dr prior, cum nillil dicatur alterari, nisi primo ratis forma acquiratur in subiecto. Ite non est ponenda pluralitas line ne- is cessitate , sed sine tali fluxu nominus talis forma successive acquireretur & per ipsam aqua diceretur calefieri illo fluxu circus cripto, & igne, approximato, non minus produce.
ret ignis caliditatem in aqua,& hoc successive,igitur. I Item si talis fit xus eset prior ipsa caliditate seu ipsa fornia, posset esse sine tali forma, cum non dependeret ab illa forma,& per cosequens per ipsum aliquid diceretur moueri & per consequens aliquid posset alterari S calefieri sine caliditate. I Item petatur Ppter quid ponitur talis fluxus. Certe cuditscultate potest videri propter qdponat ut talis fluxus. Pro solutione eis aduertendust, de hoc dubio sunt duo modi dicendi saltu probabiles.s Primus qui tenetu ponendus est talis
150쪽
. talis fluxus seu motus distinctus a aliquid successi viviscalefactio. Vn- C qualitate&subiecto alterabili,quia de calefactio importat caliditaterra
aliter non videretur quomodo mo- e notando ipsam succeil iue lesberus alterationis estet motus, & di- re partem poli partem. Vnde quan-
ningueretur ab aliis motibus,& isti do fornia eis in esse quieto, dicitur aciunt rationes ante oppositum, & caliditas,& frigidi ias, sed qua loel habent soluere rationes aliorum . in fieri, dicitur calefactio & frices II Ad primam dicunt,e talis fluxus ctio, Rideo ponunt,mtalis calesa- est prior natura tali qualitate, S di- ctio nam furatur tempore, licet calicunt, ' per talem motum aliquid di ditas non menturetur tempore, .citur alterari, ut per calefactionem Duar TAPR.secundo. Utrii An mot' aliquid dicitur calefieri &mon per motus localis si res distincta a m caliditatem, immo per caliditatem bili & a loco. Et arguitur quod no, subtemina dicitur esse calidum. quia mobile per potentiam suam,sritobili, dis Ad secundam dicunt et, non poni ne aliquo alio addito potest moue-a loco. tur sine necessitate. Vnde dicunt m ri,erm non est ponendus motus di- propter duo ponitur.Primo, ut illa timetus ab eo ut moueatur. Itenvsorma per ipsum dicatur formaliter si ellet talis res distincta. a mobili, succellitia. cundo,ut per ipsum su tunc Deus posset scpat are illia in biectum dicatur taliter moueri. bili,& separatam conseruare, quo sa l Ad tertiam dicitur, 3 non potest cto ibi vere ect motus,& in ibi nihil Desie sine tali qualitate pnopter con- mouet et. I Ite si mot' eetre, di itinnotationem,quia con notat illa qua eta a mobili sequeret, mobile nolitarem quae per ipsum acquirituri cessario moucret pari lis 'actu, qa
Vnde licet album de suo significato impossibile eli qd mobile moueat,
sermali importet albedinem,quam & quod nori moueatur per aliquod non implicat et se sine subiecto, licet spacium In cirro itum armia implicet aliquid esse album sine su- per philo Opimm in temo i rus es biecto. Etiam dicunt quod licet mo dicit, quod esse motu, etantiniae res tus alterationis de significato for- fiet i, N in esse fuccessivo, seant i mali importet entitatem succelli- lenon conlistit insera, agitari. Di-uam , qui potest esse sine tali quali- cit etiam quiad motus e i res suo late, tamen implicat aliquid deno- cessiua cuius pars prior nnn manez minari ab eo lane tali qualitate. cum parte po: eriori. Iteiri mouis' Ad quartam patet solutio, viden- leta eii in instanti , ct tamen motus dia pri prer quid ponatur talis flu- non potest esse in initi nil tyxinrcilii xus. Alii tenet oppolitum. s. quod sPro ibi uti ne ponunturiat tueram est ponendus.ta faciunt ratio- conclusiones. Prima. Vltima sphe ne, poli oppolitum, S habent solue rapo stet mouera motu, Mombire raratione, factis ante Oppositum. tur,sine ali tu , icco, qui aper en .s Ad primam dicum,libi ponitur tiam diuinam mundus ille Inter Gr