Practica Ioannis Arculani Veronensis particularium morborum omnium, in qua partium corporis humani anatome, morbi, symptomata, causae, ac signa, atque omninò vniuersa medendi ratio, & remedia adeò apertè, & copiosè traduntur, ... Magna diligentia cum

321쪽

aromaticum uinolum aut mediocris potentiae. In fine autem multa materia phlegmatica educti magis stiplicis utendum est. Si fuerit mala complexio frigida & husiae materia uniea intentione opus est cilicet erifactione Se exiccatione cum his quae hiant stomachum consortare sua stiplicitate

temperata aromaticitate 5 proprietate. Si uero uetuositassuerit in causa. Primo materia i qua cleuatur evacuetur iuxta modum pr edentis doctrinae. Secundo uentositas carminetur cum his quae etiam stomachum cosortant,scut est ri imi.& ex maxime propriis est galanga,fe diagalanga.Ite,c oreum,&diaciminum,& baccae lauri,& eIectarium de bacei, lauri. Et si in causa erint humores calidi uomitu aut

secessu educantui per eam, regionem quam magis natura tentaret.Et diuertatur iuxta modum generalem superius dictum, postea mala complexio eius alteretur cum frigidis &stiplicis interius & exterius applicitis stomachum consoleantibiis,quorum copiam superius habuisti,& similiter seruetur regimen iit cibo & potu. Si uero lienteria pendeat

ab ulceri Bus,cura ex Proprio capa equiratur .Ex maxime autem conserentibus est succus plantagi .cum bolo ar. & maxime si adsunt sis caliditatis, his tamen posset addi thus , aut mastiche, exissentibus signis frigiditatis. Cura uero apostematum stomachi ex propriis capitulis requiratur. Et ex propriis potest patere causa fluxus chylosi

accidentis merito nocumentorum stomachi & liuestinorii. Causae enim intenta de auibus supra quae faciunt lienteriam remisse possunt facere chylosum uare cura erit proportio nilis suprascriptis. Cura uero ii emeriae ex debilitate contet tuae magis indiget siccis stiplicis ouam quae ex debilitate digestiue edin caliditate satis parilicantur. Vinum enim potens antiquum stipticum magis subuenit debilitati contentiuae ex causa frig.& hum.Vinum autem potens minus siccum& minoris ilipticitatis magis subuenit digestius ex simili

causa. Et diaolibanum est simi me laudatum in desectu utriusque a causa stigida & hu.cuius est descrip. '. olibani.3. .piperis,ameos spies, heism,id est leui illai, anisi, ni sellae ana.

xhalavstiarum drach. anellis dispuniati.q.f. misce. detitur de eo stoniacho ieii ino drae. 3.pro uice, & tardet prandium per duas horas. Cura fluxus itomachi sanguinei completur eum his quae dicentur in cura taxus intestinatis sanguibnei ad quod cap. recurre.

Defluxu intestinati. Cap. 3.

tericusaanguineus,&dysentericus. De diat thoea Selienteria satis actum es .fiuxus sanguineus ab intestinis,de quo est hic sereno est fluxus cinguinis ab eisdein notabili quantitate. Species non habet nisi sorte quos d m modos se eundum magis & minus differentes. Causae sunt solutio unius aut plurium uenarum in intest, nis,aut apertio orificiorum ipsartim, aut propter mulii tudinem extendentem, aut acuitatem corradentem, & quandoque excoriatio aut ulcus intestinorum paulatim se dilatans, prosundans per eorum substantiam.

Signa distinctiva inter hune fluxum sal ineum intestinatem& fluxum sanss. a toto,& fluxum sang. hepaticum,

iunt manifesta ex dictis superius influxu sanguineo a toto. Et ex dicendis influxu hepatico satis in principio cap. ibi enim ponuntur sex signa Minoeua inter hepaticum &im

testinalem. Prognosti .Hie fluxus seques dilatationem orificiorum uenarum intestinorum facile curatur sequens autem nacti ram absque corrosione & ulceratione dii ficulter, sed seques ulcera &corrosiones dissicissime, praecipue si silerit in intestinis gracilibus. Dysenteria uero est fluxus uentris cu ex coriatione aut ulcere intestinorum a δε ι quod difficultate

senificat de intestim quasi difficultas intestini. Isido.

6 Ely. Est autem excoriatio intellinorum dolor abrasionis, sue abraso doloresa insuperficie eorum intrinseca. Ulcus autem est solutio continuitatis eorum cum sanie. Et haec ulcera de excoriationes frequenter fiunt in intestinis,in stomacho rarissime.

Species dysente laesumuntur aut ab intestinis insis. Est enim quaedam sciri in duobus superiori biis Aduodeno & ieiuno, quaeda in duobus mediis silicet ileo & sacculo. dam in duobus inserioribus, scilicet colo Se recto, de quandoque fit in extremitate intestini recti, & si est cum punctione gravamine Se conamine adegeredum dicitur tenesmus, de quo posterius agetur Quandoque species dysenteriae sinmuntur a solutione continui, sunt tres.

Prima in qua educitur sanguis, pinguedo, sue potius uisescostas quaedam,R est phlegma stagnans intestina. Secunda est in qua cortex intestinorum educitur, & dicitur athurat uel es urati. Tertia in qua frustii seu pars intestini educis tur .Et quaelibet illarum, aut est recens sine sanie,aut antiqua eum sanie.Et quanto est maior & prolandior,tanto plus de sanie educitur .Et haec ulcera intestinorum quandoque sunt munda a quibus sanies laudabilis emanat, qu oq; lunt in munda, corrosiua a quibus eum sanie, &propter ulteriore corrosione etiam lan is emanat, & qui runt putrida a quibbus uirus Rotens emittitur. Et quidam propter antiquit tem tandem conuertuntur ad fistulas, de quaedam adeo prosundantur ut perferent intestinaad Drx in uetre colligitur,

quod est deterius u si simul uenter& intestina perrarentur. Causae autem sunt primitiuae sicut medicinae,uenenosas lutiva, aut non Alutiva nec non cibi acuti.Corporeae autem se ut humores sed frequentius cholera cuiuscunq; generis. Ex quibus ualde mala est prassina, pessima, inaria, de deii de si equentius post cholera est in causa phlegm se uni aut uiscosum sua tenacitate cum separatur soluens continuit, sed hoc magis in intellino recto. tertio loco est mel incholis adusta cuiuscunq; generis,de sanguis acutus 3e hi humores excoriantes quandoq; sunt paulatim in intestinis congesti. sed secundum plurimum sunt aliunde derivati. Et cholera

transiens per intestina penes Auic secundum plurimum ex coriat infra. i salie satumor uero phlegmaticus in uno mense.Melancholicus in . o aliebus, licet frequenter in prima aut secunda die quilibet istorum excoriet. Sanies quoq; ca tarrhi &quicunque alter humor acutus ad intestina deriis tus est in causa. Et quandoque causa excoriationis est fixdura,&proprie in extremitate intectini recti,& causat tenesmum. Aliquando causa ulceris est apostema quod in i

testinis rumpitur.

Signa.Prognostica due senter ἰx x fluxus sanguinis ex uentre sunt cum praecesserit hyems sicca septentrionalis de suo cedit uer pluuiosum & xilas pluuiosa. Similiter quando hyems est austrina & uerboreae paucae pluuiae, siccedunt enim fluxus propter multiplicationem catari horunissit multiplicatur fluxus in regionibus meridionalibus cum exuriationibus austrinis multitudine pluuiae. Signum demostrativum commune omnibus dulenteriis est, quia unguis pinguedo,siue phle a stignans Linies,cortex, aut frituum intestini educitur, aut solum, aut cum sincibbus ex aliis humoribus permixta,& est cum pureone & dolore notabili in intestinis,&per hoc sinies & sanguis ab illa testinis distinguitur a sanie & san. proueniente X membris superioribus, eum ille sit sine notabili dolore intestinorum. Et in intestinati sanies de sanguis ueniunt paulatim, secudum continuationem de permixti cum Recibus nisi uena soluatur aut orificium eius aperiatur, aut apostem in intestibnis subito rumpatur. In hepatico autem de communiter in aliis fluxibus ueniunt in quantitate notabili S interpolate de non permixti, immo primo foex emittitur & succedit sanguis aut sanies,& sunt nocumenta manifesta in hepate & iri Ius membris quae praecesserunt. Et in intestinis non est nocumentum manifestum.Et cum exit sanguis ex excoriati

ne intestinorum paulatim incipit de abdo procedit nisi sebuatur uena est cum sebre cotinua Cum uero uenis ex hepate & membris superioribus comuniter uenire incipit in magna quantitate cum intenu, lationibus, ut dictum est, &communiter omnis paroxysmus est deterior & manifestior praecedente, nis cum uentum est ad declinationem. Signa causarum primitiuarum sunt ips et caulae primitius cilicet melancholia aut cibi mali qui praecesserunt.

mores cognoscuntur per colores suos.PHegma enim col rem habet album de est eius euentus cum rugitu a uentositate sed materia salsa baurachia distinguitur a crassa unoni sua uiscosatta separante pelliculas, quia phlegma si uni est subtilia

322쪽

DE FLUXV

subtile: hoe uero erassum Gglobatum,& hoc erasium habetallivit sule pelliculas sibi adheretes Salsum uero no,& cu hoc crassis sentitur grauitas & dodor mansuus aliquo tepore niu

non permutatur. Olera autem cognoscitur pereolores suu ei trinum aut rubeum,aut uiridem attestantem eolori prassisue succi eius aut colori succi sol. porri si fuerit prassina aut

colorem uiridem magis clarum attestantem erugini aeris si fuerit tinaria, se est siquorum accidentium, se aliquado cum syncopi Sed melancnolia habet colorem magnum de magis lucidum,quae genita est per adustionem.& magis nigra qua quae est genita per congelationem.Sed melancholia naturalis habet colorem suscum, A. habet odore ponticum & acre, de genita per adustionem melancholiae naturalis habet od rem acetosum cum ponticitate, Se genita per adustione choacetosam cu amaritudine, de genita peraduuionem phlegmatis habet colorem mixtum cum albo&nigro, & per adustionem sanguinis permixtum ex rubeo &higro,& dolorem habet dulcem tendentem in acetosum &senita ner adustionem cholerae & melancholis sunt cum accidentibus si uis. Et hae duae species ebulliunt super terram, sed magis genita ex melancholia, Se sugiunt ab eis muscae- 'Vostemata eorum coPoscuntur per tumorem, uritic grauitatem,dolorem continu in ipsis intestinis&similia, de

cum rumpuntur sanies sebito profluit in magna quantitate, nec moluitur aeger a seb.cotinua. Et cum eis excoriatio ex duritie tacis cognoscitur eum aliquid sui egreditur cu a sentia aliorum signorat m,S sedatur dolor eum lenitate uentris .Et mill toties egreditur sue s-cis ex isce iam dura,

di existimatur quia sit iluxus uentris.&constringitur, &inhoe est mors & perditio aegri. Et distinguitur ab alijs fluxi-hus per colorem, di ex longa istis retentione,& ex uentris tumore cum duritie. Et cognoscitur esse in duobus superi ribus, quia dolor est supra umbilicum Se multus sortis,& stomachus multum laeditur, unde se frequens uomitus, usea, αμ ersio,&sispultus, de hepareompatitur maxime si sit in ieiuno. Et egestio no egreditur post dolorem inchoatum cum oporteat eum transire per pli ires intestinorum reuolutiones antequam egrediatur, & est cum notabili quantitates Minis Et pelliculae inde egredientes sunt minores de te nivores .Et habent sanguis, sanies.&pelliculae maiorem cuI ibus permixtionem. Et quod egreditur si saniosum est, est ni :s isti dum & cliviosum habet admixtum. Et frequλteras imitatur aquae carnis. Et cum est in duobus inferiorisbus omnia sent his contraria, &dolor est infra umbilicum. Et miltoties suapuis & es egreditur ante isces,& pro prie cum est in recto de in extremitate eius Et eu est in duouus meos omnia medio modo se habent, & dolor est circa umbilicum. Decies dysentetiae secundum maiorem & minorei rosu'ssitatem cognoscuntur per exeuntia. Nam in prima foecie egreditur sanguis S mucostas. In secunda specie peniculae.In tertia cortices intestinorum erasitores. Ethainaxime descedunt a manifestantur in clysteri lauativo. Sedulcera per saniem cognoscuntur,in cum nities est tam dabilis, tune ulcera sunt munda, cum uero mali coloris -- tens, tune ulcera sunt putrida, s cum sanielianguis associ

tureum dolore tunc limi corrosua,& cum ulcera sunt mul

tae suilei Se sine dolore,tune sens sordida, de disti untur a putridis,quia putrida sunt cum dolore de foetore Et si est ulcus canerosium uiciis situm declinat ad nigredinem, de plincessit fluxus melancholicus. Et si est cancer sint fgnaehas prater siῖna ahostematis.Et si ulcus situlatur est sine dolore de Greditur virulentia subtilis, cuius exitus intςrpollatur. Proenostica. Primum, ulcera Z exeoriationes quae sunt in intestinis gracilibus sunt milium suspe hi ad mortem. Et proprie ea quae sunt in ieiuno intestino oroeter multitudinem uenarum eius crassitaem earum de Libtilitatem eor piniis sui ,3 cursum cholera purae ex sesse ad ipsum, de propter propinquitatem eius in moto regali , idea hepati,esteium caeteris intestinis sibi propinquius ,&quia medicina non Irmanet super eo nuno quamprimu propter cholerae morcationem Iubricat ex eo. et uero nunt in intestinis crassis se dum plurimum silua sunt. Secundu prognosticum.

Fluxus actolera prsina in us, et eri ginosa.Sed qui ex hi moribus nunus malignis secundum plurimim silubris. AR

INTESTINALI.

uero omelancholia a Iusti quae sparsi super terram ebullit

de habet odorem acetosiam mortalis secundum plurimum, estos uirtus sit potens, de proprie eum est incipiens iiixta aphorismorum. 4. qtrariae particulae. D, senteria si ex selle nigro inchoauerit mortale . Significat enim cancrum ulcerativum aut ulcus cancerosum. Et sequatit r. inlibuscunque in ritudinibus acutis, aut multi temporis aut aliter extenuatis fel nigrum stir sim aut deorsium exierit, sequenti die morietur,idest parum post, haec omnia intelligamur secun-dtim plurimum esse uera,quia si mutamur in bonum Se nativirales superstuitates admixtas habuerint est bonum, ut uult Ges. Si uero melancholia non fuerit ualde maligna, potestes le crisis, aut terminus alicuius aegritudinis, duae enim sunt species melancholiae per adullionem genitae ualde malignae,s ilicet quae fit per adustionem cholerae, S est subtilis red

lens amaritudinem. Altera per adustionem melancholim, Seest crassior Se redolet acetositatem siue acredine, & ab utraque fugiunt muscae. Et utraque siparca supra terram ebullit, sed magis ea quae redolet acetosi maertium prognosticum. Quando perforantur intestina,& proprie gracilia est mortale omnino. Si uero crassa perseretur iis omnino mortale,

immo quidam uiuunt in quibus post perserationem intestini apostematur uenterae rumpitur,& fisces,& uermes, per

foramina egrediuntur.Et secundum plurimum egr itur ex intestino aliquid saltem aliqua notabilis quantitas moritur aeger,etiam si sit de crassis,quato magis ex subtilibus de proprie ex ieiuno, nam statim communicat stomachus de hepar, nihil in stomacho retinetur 5: cadit uirtus,&non absolui, tu a dolore continuo usq; ad mortem. Qtiartum prognosticum. Fluxus sanguinis puri inquantitate post d, sinteriani ualde malus i nificat enim profisdationem excoriationis, ita ut uenae scindamur. insitarum. Cum fit e pestio similis aquae postea milis unguento malum. Sextum. Post hvdro pisim egestio sanguinolenta mortale proprio perseverans . non enim educitur materia hydropi sis sed quae uirtutem dobilitat. Septimum p*gnosticum. Spasmus, uomitus, Se si gultus, coturbatio rationis post dysenteriani, imo post omnem fluxum,mortem significat. Octauum, est inuentum in libro secretorum Ilip .si habenti dvsenter iam appareat post aurem sinistram res nigra smilis orobo, de cum hoc accidi estis uehemens, moritur ae r in secundo die. Nonu. mandocunq; congelatur aliquid sanguini seriis in uentre rupto intestinis significatur perfrigus extremitatum subito influtione uetris, casum pulsus S sin pim. Si autem hie sanguis congeletur in intes sinis accidunt hae accidentia, sed remis sora. Decimum.Vlcera de intestinorum excoriatio qua

doque ducunt ad hvdropisim. Vndecimum. ando post schurat, idest frusta subtilia intestinorum egreditur sanguis plurimus,significat in ulcus prosi indatur, S: aegritudo fit foditis δε finitur id quiae it in superficie intestinorum, Se peruenitur ad profunditatem substantiae eoru auod si ante alchuit

excoriationein fluxus sing.praecedat, disicile est eominstere an sit ex intestinis,an ex membris Digidioribus, cum quando ire ex intestinis egreditur sine punctione a dolore notabili, re etiam cum periodis.sed tamen discernitur quia intestinatis est, alit permixtus cum steibus,aut praecedit eas,

scilicet quando est ab intestino recto ad sphicteri. Hepatieus

autem S: qui est ab aliis membris supra intestina communiter subsequitur, Sthic est minus timendus,quam quando preeedit alchurat uel excoriatio. Duodecimum . Si causa dysenteriae simul expellitur cum alchuit,tune excoriario est milia additionis propter inseparabilitatem eaula.Quod si ab scindatur causa S lolum alchurae expellitur, res tutior est, de melius de salute sperandiim est,& soli excoriationi intem

una est, cum in primo casu simul excoriationi & eaus, sit

intendendum.

Cura fluxus intestitialis quae dicitur diarthiad alioru hi

morum praeterquam sanguinas sufficieter stiria posta est. Ee similitet taxus cibalis quae dicitur lienteria. Superest enim ut curemus fluxum satis in is ab intestinis sine excoriatione qui prouenita dilatari ne orificii alicuius uenae,uel pluriu,

aut ex ruptura e m. Et secundo curemus fluxum languinis ab excoriatione prouetuentem. Et tertio dilecteriam

di ulcera intest orum. Cura

323쪽

diuertit.Secunda, a mi fimus remouet . Tertia ipsum sanguinem cόnstringit. Quarta, corrigit accidentia. inta, ordinat debitum regimen sex rerum non naturalium.

Prima intentio perficitur cum phlebotomia basilicis hepar suerit in causa. Si autem in causa fuerit retentio me struorum, aut haemorrhoidarum phlebotomentur caphenae,se si it causa sit repletio in toto phlebotometur uena communis. Secunda intentio,s causa fuerit cholerica permixta cum sanguine est ipsus euacuatio senda eum his quae singuinem c5stringunt,licui. 3 . i. rhabarbari aliqualiter torrefacti csi aqua plantaginis,aut aqua calibeata sumptae,&mirabolani citrini sunt ad hanc intentionem,& si in causa fuerit aquosias semiuini permixta sumuntur mirabolani Kebuli cum uirtutetur bith. Tertia intentio constringens s nauinem fluentem

perficitur cum bolo armeno,iapide emathitis, Karabe, ac

tiada .drach.Trochisci de charabe, de terra fgillata exhibitis cum succo plantaginis, aut 'rupo de myrto si fuerit in intestinis superioribus, aut cum eisdem clineri ratis si flux rit ab intestinis inferioribus aut cum utrisque si fluxerit ex mediis. arta intentio requiratur superius in cap .pener Dii Et similiter quinta quae est debitum regimen. Si autem fluxus sanguineus fuerit ab excoriatione curetur ut supra dictum est, & cum hoc attendatur excoriationi & ulceri cum his sitae statim dicentur. Non enim bonum est in sngulis capitulis eadem replicare. Cur a dysenteriae 'itae secundum plurimum pendet ex materia ab aliis membris ad intes maderiuata nouem exigit intctiones. Prima, causam remouet.

Secunda, intestina ab humoribus in ipsis dolorem generantibus mundificat Tertia, diuertit. Quarta , regit membrum mittens. Quinta,constringit&cum hoc intestina excoriata

consolida sexta,si fuerint ulcera irsa mundificat Septima, ipsa consolidat.Octava, corrigit accidentia. Nona, ordinat cebitum regimen, pro quibus duabus ultimis recurratur ad capitulum generale. Prima intentio perficitur eorrigendo aerem, prohibem eo cibos, potus, Ac medicinas ipsius faciluas , & sortium, de corrigendo quascunque causas primitiuas siue eorporeas huius fluxus dysente rici. Sed quia multitudo aut malitia humorum secundum plurimum est in causa inchoandum est ab e xum euacuatione .Si ergo fuerit sanguis in causa aut alii h inores cum sanguine peccauerint incipiendum est a phlebotomia saphenarum si in causa suerit retentio sang. haemo x Ndalis aut menstrualis. Et s in causa fuerit hepar ipsum multiplicans, aut sua ealiditate ipsum adurens de inflammas

me tometur basilica aut saluatella dextra, & si in eausa fuerit splen basilica aut saluatella sinistra,& si fuerit repletio in toto no facti propter aliquod nitatu de supradictis phlebotometur uena communis,& hauriatur quantitas metuinis secundum quM exigit repletio uirtus & caetera, a quidus qu itur lieentia in phlabotomia. Si uero alii humores si gusne educto superfuerint, aut sorte ipsi absque peccato san uinis fuerint in causa, educantur etiam iteratis uicibus cais quae non sunt exoluentia, immo aliquod uestigium stiplicitatis derelinquant, de quibus in cap.generali curationis fluxus dictum est & si pro his euacuationibus complendis opus esset digestione, distetantur humores secundum pluribmum eum his quet incrassant & inuiseant & stiplicant cili dis aut stig .secundum complexiones& humorum exigentiam consortantibus membra nobilia & proprie nutritiua per uir rurem tertiam de quibus supra in cap. generali dictum est Secunda intentio, scilicet mundificatio intestinorum Se d Ioris sedatio completur eum his quae dieri sunt supra in secuda intentione regiminis fluxus uniuersalis. Et similiter comPletur tertia, quarta, & quinta, sicut supra dicitam est ine dem cap. generali. Sexta intentio, scilicet excoriationis & ulceris mundisoco perficitur eum intrascriptis medicinis. Si quidem exco riatio fuerit superficialis de cum unis ealiditatis si,sticit esssere ex aqua hordei J.is.olei ro L, adipis renu cavrae. J. 2. de tepidum scut lac nouiter emulsum imponatur, sed malo existente caliditate his addantur. J.1 succi plantagi aut succi

mila. Si uero silerint in intestinis superioribus bibantur aqua hordanedicinalis. S. 6. aut circa des ire calida stomacho

ieiuno, & huic pro stoma lucVortatione posset addi lutei iro pro tertia aut quarta parte. Si uero excoriatio prosi mdior&eum pauciori caliditate eum apparentia alicuius si niet aut phle atum visco brum suprascriptorum , possune addi. i. meis ς rosde si ulcus esset prosundius cum educti ne phlegmatis ii istos acuti aut sanie ierassioris fiat clinere ex aqua mellis is . melle ros . 3.&dimittannir oleum diadeps. Si uero esset ulcus putiuum cum siste sortente clysteriretur eum I. i l .aquae salitae, aut acuae piscium sititorum. aut aquae olivariim conditarum, de ac di possunt.ς. a. mellis ros sed melius est Oximel smplex,melius tamen est ut prius temperetur clystere ex tribus partibus aquae hordei de una arte aquae salitae de gradatim procedatur in acuitate, id et e re ex urina factum est ad hanc intentionem Myco. Tiochiscis autem de arfinico non auderem uti nisi in modicissima quantitate Se in forti Be emose, Se in intestinis eras, is inferioribus in eo qui non est ualde acuti sensus, neque sebriens ficiendo e stere paruum,ut .R aquae hordei.*.sarochistoriam deartaico. 3. t .misce . Descriptio trochi oriani de artat eo, & est uiatici. Rarsini. sandaracaeam. ς. s. calcis

uiuae. 3.chartae bombacinae combustae, acatiae , ana. 3. I aut uiuerem, Sc cum succo ar glossi sac trochis. 3. r. Trochici Aule. sumach, capitum granatorum, & succo eorum balaustiarum,idest florum granatorum agrestium, licet moderni balaustias pro caduco granatorum accipiunt, & sunt

capita granatorum interiorum, acreste, chalcathi , coicotariana. 3 .i .& sunt duae species uitrioli, aeris usti, antimonii, e ris aeris ana.3.s.fiant trochisci eum siceo plantaginis, di sunt ualde sortes,& experiatur primo eum. 3. t. in aqua hordei .

uel lacte, quidam tamen his trochiscis iadunt optum ut d

lor consurgens ex tro.mitigetur, sta non ponatur ultra duo

rana aut tria pro quolibet est teri. Et quidam ante imp ntionem clysteris suprascripti stupeficiunt cum lychinio aut elesieri optato, ut deinde clystere corrosilium seques primo educto possit Deilius tolerari sine dolore,& est melius. sed obserua in impositione huius clysteris conditiones supra seriptas. Si uero sit ulcus eorrosuum quod distinguitura putrido,quia procedit corrodendo substantiam ipserum ii testin rum, ita ut post saniem, aut simul eum sanie sanguis

egrediatur, non autem procedit putrefaciendo,&non est eum eo foetorseut in putrido. Curetur tamen Disti dissi

eis stiplicis sicut eum sucto plata.ceriissa, tuscia, & similibu e clysteri iniectis. Et si non sussciat clysteriretur cuiuaqua aut succo planta. r. lib. in qua etiam bullierit aluminis de rocha.I.s.ulque ad consumptionem quareae partis, de tepidum imponatur. Et si dolorem fecerit Getur cum clysteres ex lacte Se oleo m. i apud necessitatem addatur trochistarum de Karte mlatorum. 3. t .Septima autem intentio, stilicet ulceris consolida tityerscitur si ulcera fuerint cum c liditate cum thuria, cerussa, lytharetrio podio, lo arsan

drac.tragacantho, mi arabico, liceo plantaginis, &smutbus.Cuius pulueris accipiantur. . .&distatuantur cum succo planta aut aqua cali beata quae sit lib. r .aut plus, aut accis

piatur aliqua decoctio constrictiua ex supraditas in cap. generalissicut quae fit ex rosmulto flotibus lassi barbassi, copulis glan tum,milio aut hordeo torrefactis de similibus. Ne que in istis ponatur adeps aut oleum nis quantum esset noeesi uium pro mitigatione doloris. Et si esset ulcus cia signis

frigiditatis, pulueres posti in clysteri sint thus, ita melior

est cortex thuris, myrrha andaraca litium. Et decoctio sesam ex cyperis, nucibus cupressi,myrto, Se smilibus, in Mqua serrata. Si auteni ulcus sit in intestinis superioribus, sim mundificatione, non quidem cum corrodentibus, sed cum aqua hordei,aut aqua mellis, de quibus si a consolidetur. In causa calida eum succo planta J. t. Iiar. 3. 1 . quae medicina bis in die exhibeatur stomacho ieiuno, de non

lit.Si uero fuerit cum unis frigiditatis accipiatur succi plotaginis 3. r. boli armeni, thuris, mastiches, ana scrupulum , unum, aut huiusmodi pulveres sumantur cum aqua calibe ra aut uino ferrato, aut exhibeatur uinum & aqua cali beata infigonis,thuris astiches, trapactanti, macis, gari avide similium. Pro reliquis duabus intensionibus recurratur mi

capitulum senerale emus ut dictum est suprassit haia decu--

radi semens siriciant. Da

324쪽

De tenesmo,de est fluxus ab intostino recto. Cap. 4.

quod gemitus latine. Dietiam a cauerbo graeco idem quod gemo fgnificante.Est descriptiue ex pressio intestini recti Oim gemitu & conamine ad egerendum sim ah expulsiva stimulata a causa praeter iraturali hedete ipsum aut extremitatem eius. Prima distinctio tenesmas est duplex,uerum S non uer .

Verum est a causa corporea assixa substantiae intestini recti aut extremitatis eius. Non uerum autem est quod si i eausa incorporea aut incorporea non fixa in siibstantia intestini reeti,aut extremitatis eius, sciit a sessione super lapide duro, aut frigiditate extrinseca, aut a se e dura,aut a materia fluete per intestina &amim. quae non figitur neque inuiscatur in

intestino recto aut extremitate eius.

Secunda distinctio,quoddam eii purumi est absque materia quae si causa eius quoddam impurum,& est eum mat ria quae extitit eausa eius Se manifestum est quod huiusmodidistinctiones non coincidunt . Causa est duplex, corporea, R incorporea. Corporea est duplex.Aut propria in eo existens. Aut superioribus estusa. Propria est materia cholerio in eo imbibita pungens & stimulans, aut phlegmatica adli rens & inuiscata quae per pu-uefactionem aut paucae cholerae adinixtionem,& acquisiuit acuitatem salsedinem & baurachitatem,scut est phlegma putridum aut sessum quae materia grauat aut punit, aut melancholia adusta , aut sanguis acutus, uel est apos enia calidum aut durum grauas quod putredinem acquiliuit, aut stia uirinlantia resudante molestans, aut ulcera eorrosiua, fistulae, haemorrhoidis occultae&ragadiae. Sed a superioribus eis aest duplex. Aut materia acuta sicut humores, sanies, Semilia fluente per intestinum ,ectum sicut accidit in fluxibus . Aut est Dex sicca dura exasperans , quae in incessu suo nungendo & grauando stimulat intestinum ad expulsionem. Nonnunquam uentositas est causa tenesmi pungendo & stimulando extremitatem recti. Incorporea autela est res extrinsecati rigidans intestinum rectum,sicut aer frigidus obvians modiicooperto, aut aqua stipida cum homo stat in ea , aut sessio super lapide duro frigido laedente contundem do & instigidando. Est autem contuso species solutionis continuitatis. Similiter mala complexio calida siue materia multum excedens .,Et quaecunque causa impressa sit potest esse in causa, licet de raro sit. Reliquae quoque medicinae remanentes circa ficterim stimulando est causa tenesmonis. Similiter esinere acutum aut suppostorium, & introitus cimicis in anum,& uermes ad ipsum prouenientes. Cibi quoque acuti & sals maxime uiscosi possunt esse in causa aut immediate si secundum aliquam eorum particulam in ano reteti sint aut mediate laete ex ipsis genita. Tenesmus autem freque ius euenit a frigiditate Iane materia quam a ca.tum quia intestinum rectum facilius alteratur a causis infrigida minus

communiter oceurrentibus quam a causis calefacientibus,

quia in tu ntibus symbolum facilior est transitus. Est autecomplexio intestini naturaliter frigida, tum quia frigiditas est imagis sibi disconueniens, sicut Se caeteris membris stigi-

ius,iuxta. i saphorium .s .particulae. Frigidum inimicum neruis &c.Mouetur autem natura ad huiusmodi frigiditatis α reliquorum noceritium expulsionem contrahendo minstillos uentris comprimendo intestinum rectum ,& ipsum extendendo ,& anum dilatando, &huiusinodi nocitiua peranum educantur, quamuis non sit possibilis ipsus frigiditatis eductio cum si res imimaterialis.In hoe enim natura decipitur credens id nocitum esse rem materialem educibilem cum non sit,sicut etiam decipitur in tussi de nausea,& sternutatione a causa immateriali pendentibus. Signa communia cuicunque tenesini sunt subitum desiderium &conatus ad egerendum cum expressione recti int

stini,& extensone,& ani aperitione ,&si quid egreditur in principio est modicum pingue de uiscosum. Deiriae appares

puncta sanguinis parua. Deinde plus de san. non ualde pedimixto cum reliquo quod egreditur Est enim communiter illud quod est in i natetiali egreditur muscostas quaedam, Ziphlς astarnans inrestinum rectum uiὀlenter propter

multum conatum expressum Apparent autem puncta sanguinis partia propter separationem phlegmatis stagnantis a firee intestini recti aseinde apparet plus de sanguiue illo phlegmate profundius euulso cum aliquali excoriatione, haec autem quae dicta sunt de eo quod egeritur sunt pr ria signa tenesintueri. In non uero enim pendente a causa primatiua

qliadoque nihil egreditur, de in pendente a materia desuper effusa secundum plurimum multum egreditur, sicut accidit influxibus. Distinguitur etiam uerum a non uero ex pumctione pruritu porusere sere continuo in uero . In non uero autem cum maiori interpolatione distinguitur purum siue immateriale ab impuro sue materiali quia in puro frater materiam, de qua supra fere communem omni tenesmo nihil e reditur, sed in materiali preter suprascripta secundum plurimum egreditur aliquid de materia quae est in cauta Cognostitur autem materiam esse a superioribus influxa, quia primo praecessit fluxus illius materiae, postea se tum est tonesmus . Et crescit tenesimis cum materia illa per intestina

descendit,qua euacuata cessat aut minuitur tenesmus,de nise

quam redit aut erescit nisi noua materia descendente. Sed ubi materia non sit in fluxu, immo fit solum affixa aut inui scata in intestino recto adsunt signa contraria & accidentia tentani sunt magis uni se iter continua. Sed materia cholerica cognoscitur ex regimine praecedente multiplicante choleram,& ex signis dominii cholerae in corpore aegri . Item ex punctione percepta in recto Se ano , Se exeutia sunteitrina uel citrinitati admixta. Et quia a mundificantibus choleram de alterantibus iuuatur, de multum calidis mani

steliditur. Et si phlegma salsum fuerit in causa e nostitiar ex pracedente regimine multiplicante phlegma & et, Ieram subdominantur eum circunstantibuς smilibus. Secundo ex signis dominii phlegmatis salsi. Tertio ex pruritu percepto in loco& exeuntibus phlegmaticis. Quarto iuuatur ealidis anodinis&humidis abstergentibus, de quibus infra, dea eontrariis laeditur manifeste. Et si metatis e lia si in causa aut sanguis acutus adsunt signa fibi proportionalia quae ex dictis facile wmprehendi possunt. Et si apostemata sit in eausa, sentitur grauedo de dolor continuus de magis apud emissionem stercoris,& non evacuatur a sebre, de exeuntia dissicile emittuntur, & quandoque egreditur uirulentia etiam ab aliis exeuntibus distincta& impermixta. Iuuatur mollificantibus Se anodiniis,& i eontrariis lxditur. Quod si pendeat ab ulcere,corrosione, aut ragadiis praecesserunt causae ulcerantes& eorrodentes scilicet humores Meuti, uel sorte apostema antea fuit maptum, uel praecessi id senteria, aut fluxus eruginosus prassinus niger felleus uel phlegmatis salsi,aut medietna ulcerativa exhibita sitit, sicut euphorbium, colocynthis,& similes. Vel sorte sumptit aliis uando rem duram acutam indigessibilem, ut uitrum & similia .ril praecessit immissio clysteris, cuius cannula fuit acuta uel immissio collybi acuti aut nimis erassi,& sentitur ardor in loco contimius, maxime in egestionibus,& sanies, ε p tredo sorte egrediuntur iuuantur lauantibus, re acutis dentur. mod si pendeat ex hemorrhoidibus Oeeultis & i trinsecis sanguis niger apparebit a caeteris exeuntibus distinctus,& reliqua signa haemorrhoidatu e suibus infra Quod si pendeat a foece dura praeesserunt causae uentrem constipantes, de paucitas egestionis,exasperatio circa anum percepta ab humidis de lubricis iuuatur,t ditur a cotrariis .Quod si fuerit ex frigiditate praecesserunt caust infrigidantes Acut statio in aquis Se discoopertio ani aeri & uento frigido, Sesessio super re stigida sicut marmor,& proprie mensibus erratis, sue tempore stigido,sensus obtusus, re frisus in loco perceptum, de a calidis iuuatur, nocetur a frigidis, de siena sunt contraria si accidat a taliditate immateriali. Quod si pedeat, a uentositate adest praesentia uentositatis in intestinis,

maxime in recto, qua permeniente ad tremitatem recti fietenesmus,& exeute remouetur. Quis uero primitiuae reli.

quae sicut medicinae reliquae aut cibi acuti declarantur ex ip m praecessione de tenesmonis subsequentia. Introitus autem cimicis in anum aut uermes in ipsis existentes declarantur ex titillatione,& commotione in ano sensata. Prognosticum. Piimum tenesmus secundum plurimum

325쪽

curatur. Secundunt tenesmus aliqirando prouocat aborsum.

Cura tenes ni materialis absque apostemate quinquegit intentiones. Prima, prohibet causam antecedentem uqua si ne transeat in coniunctam. Secunda,materiam coim iunctam resoluit&abstergit.Tertia, malam complexionem

in intestino derelictam alterat ipsium consortando. arta, corrigit accidentia.Quinta ordinat debitum regimen. Prima intentio completur euacuando,diuertendo adleia lo, materiam antecedentem cum his quae dicta sunt in cura fluxus in generali. Secunda uero scilicet resolutio S mundi Matio eausae eoniunctae imbibitae aut inviscatae in recto completur cum clysteribus,colturiis emplastris, unctionibus , se iis, fomentis , sessionibus diuersificandis lecundum exigentiam

materiae. Materia ergo existente cholerica fiat clystere ex D qua hor. Io olei uio. I. 3. uitellis ovorum duobus Iuc. ru.J.r .postea his addes. LI.mellis uio .aut.I.r .s. floris cassiae,5 sinerit magna Oliditas, pone olea instigidamia sicut nemin-ris,mandragorae,aut papaueris,aut aquam, aut sec.nemis s

lati i,semper uiuae . Sed in phlegmatica clysteri abis cis aqua mellis,Ze oleo sfamino,aut decoetat iuris & hordei,cui asdes oleum fluminum,& mel ros& si propter maiorem inuis stationem, opus fuerit magis abstergentibus clysteritabiscum aqua mellis,& aqua parum salita.ana.3.ε . aut loco mirae salita ponatur aqua olivarum parum salitarum, aut succus

blitis,ω eum similibus curari potest sanguinea& melanch .lica , hoe pretinisso quod si isti humores sint adulti aut acuti ualde cum mitioribus procedatur. Et nota quod siletia

communiter debent esse paucae quantitatis,ita ut suinciant.1 o. aut. t 1.I.non enim opus est ut transeant ultra intellinum rectum,& eum hoc melius retinentur,& melancholia adusta elysteri rari potest cum aqua decoc. hor.& mellis an J. possunt addi olei uiol aut si mini diu ducti in mortario plubeo. 3. .& nota quod si laminum & oleum eius cataplasmatum &clysteritatum est in his dispositioniblis proprium . Collyria

autem fiant in cholerica ex litii,croci ana. 3. I . s.cerusae. 3. 3.

quae puluerirata nil sc. m. v.f. adipis renum captae dissolutae Sin melancholica addatur plumbum ustum de adeps cancrorum,s.caprae, de sint collyria lonsa usque ad. 7. digitos , uel supra & intincta in oleo uio. tepido cum supponuntur. Sediti phlegmatica sani collyria ex bdellio,croco ana. 3. . laudano. k s .adipe gallinae & cera ana. q.f. haec enim doloi Eleniunt S: dissisluuiit,& sunt experta. Fomenta uero fiant in cholerica ex decoct uiol rosanyrti se nugae.li. mal. melilol.

rad. altaeae,si i chamon illae, & similium mollificantium reresbluentium & partim infrigidantium. Sed in phlegmatica his addatur sumus terraeaapacium parietaria, absunthium,Sesmilia, Se minuantur Di. Hae autem tomentationes fiant cuspogia, fileroama, uel cotto quae in his decoctionibus infusa de expressa debite calida aepe applicentur ano& partibus circunstantibus,& in melancholam addatur epithimum. Sesso quoque in huiusmodi decoctionibus mirabiliter consertia sedandum te sinum. Et ex his possunt fieri sacculi qui in aqua ea. in si& expressi saepe applicentur ano & partibus centibus,etiam sacculus& furfure debite calefactus est proprius plilegmatica. Et possent fieri unguenta in calida cum oleo ros toto, cum aqua ne nupti & adipe gallinae siue renum caprae tota eum aqua me id pluries, sed in frigida cum oleo sitam.& adipibus praedictis,&si fuerit superficialis excoriatio his adde cerussam lotam, re ungatur anus interius quantum est possibile. Modsi tenesmus ualde suerit molestus aliquando Iupponatur collyria siue lychinia descriptione Alman iecipe thuris illi,croci,gummi arabici. ana. I. i. opia. 3 .2.formentur lychinia aliqualiter longa subtilia incorporando pulueres praedictos eum albumine oui.&susipendatur bene ut possint ad libitum extrahi non enim dimittendi sunt ni sirer horam. Et replicentur secundum opportunita.

tem. Et li intentio esset consolidare, somnum prouocate,sti

xum strinsere potest uti lychinio Ochel Recipe sanguis draconis, ii arme ceria illa ablutae cum aqua ro.ana.3.1. nrasti.

.s.opii, hyoscyami, croci,ana scrupulum unum, croci gra. i .& eum uinos liptico fiant lychinia, aut cum albumine ovis di ualet in causa calida sed in frigida eastoreu,thus, crocus ,& litium eum opto misceantur secundum exigentiam. Et si uis lychinia no optata.Recialiasti myrrhet,sandaracet.thuris,

sire opto susiicient ad complendam tertiam intentionem sisbi addantur aliqua stiplica calida aut stig.secundum exigentiam hi asiae corrigendae. Pro complenda autem quarta intentione maxime eon, gendae sunt iii liae, ardor, dolor,& punctio, quae omnia optime sedantur cum lyctiniis supra descriptis& exteris de quibus supra, pro his etiam accidentibus corrigendis recurratur ad capitulum generale curae fluxus. Regimen uero sex rerum iuxta quintam intentionem doclinet in tenesnone cholerico ad frigidum, Ze si temperat αilipticum stomachi &membroriam naturalium confortatibuum si per compassionem aliquod eorum debilitatum fit rit. In tenesmo autem phlegmatico declinet parum per ad calidum, aut sit temperatum in activis militer modo

te stipticum & membrorum naturalium consortativum.

Sed in melicholico ad frigidum re humidum. In sanguineo ad frigidum &siccum. Si uero tentanus pendeat ab aposte

male facto per uiam defluxus exigit triplex regimen. Prima respicit causam antecedentem complendam euacuatione, diuersione,& fluxus materiei prohiuitione. Si ergo mat ria peccet cum sanguiat phlebotomia basilicae, imo sere numquam a fles, otomia est excusatio, & si repletiost eommunis in toto flebotometur communis, & si retentio haemorrhoibiarum aut menstruorum si causa phlebotomentur siphora, S uomitus est magis conueniens qua uentris solutio. Quod si Glutio fuerit necessaria fiat eum lenientibus sicut manna , cassia,sed distemperetur eum decoctione murabolanorum , bdellii,&similium prohibentium fluxum fiuinorum adi cum apostematrum,& decoctio myrabolanorum eitri .in elicile rica, cebulorum in phlegmattea indotum in melancholica&rhabarbari in mixta ex cholera & phlegmate est conueniens. Ventosae quoque appositae super hepate splene de spatulis conserunt diuertendo,&smiliter urinae de sudoris prouocatio, prohibetur autem nuxus materiae ad loeum aposte marum exhibendo inerassantia de firigida, maxime si fuerie calida subtilis sicut suc.granatorum cyd.Se similium. Item , lac de syr. de papa. St oxyracharum syr. ros uio. iiii ubi num, aquam lactucae,cucurbita, ei trulistior dei,de similium. sed in crassantia&uentrem lenientia scut svr. iuiubinus uio. sunt Praestantiora quam uentrem stringentia sed in causa fit da, clieantur temperate ad calidum declinantia aut parum se, gida aicut s .myrtinus,miua eydo. cum uino, Sc aromaticius.& smilia. Secundum est regimen particulare eomplendum in principio eum repereussi uis dolorem sedantibus si eut est oleum ros.& myrtinum cluster iratum de luchinium ex cotto molli in eis intinctum Se tepidum suppostum si possit resineri absque dolore , Se materia existente multum calida, hae olea'ssent lauari aut eum eis misceri succi infrigidantes scut lactucae solatri semperuiuae, plantastinis, de similium. Sed in eausa frigida his addatur oleum crammellinum&ssaminima, similiter exterius ungatur Se epithimetur steri peritoneum, renes, pecten,inguina,cum Stro in his oleis infuso,de partibus praedictis applicito, Se smiliter insus in Duua decoct.ro.mriti de similium quibus in causa frigida posset addi purum schinam hi, Se norum chamoni illae, de in his qui applicantur ex itinis posset admisceri parum aceti ad resercutiendum. In augmento uero suprascriptis oleis logi discum clysteri imponendis addenda sunt calida re luentia demollificantia,sieue oleum anethinum diliorum alb. despica, butyriam,adeps renum, capri oleu sis inum, mi . diade similium,de bdelium est proprium .Et possunt fieri cis c. de emplastra ex rosis,mmo,rad maluauisci, foribus chamo miliae , anetho, semini, fenim. de si maturetur fiat clystere

ex decoct.maluauisti, faenugraeci, seminis lini, in qua bdellium sit dissolutum, de butyrum, & adeps renum eam, Se si humor sit multum Digidus addatur hisopus humata, cum his decoctionibus potest epythimati cli steritari Sc ipsis potest sedere, de eum lacte earum potest emplastri. Et in causa frigida caepe album assatum eum butyro de hysi,m humida exterius applieitum est optimini maturatiuum . in apostemate autem duro mollincantia uincant resoluentia, de medullae, de adipes, oleum stant mim, amise

326쪽

ledagines, sumit L senu s.lini sunt proprie,& simi liter biityria Tt si fuerit iramitas notabilis hin opus hum.

Et si apostema esset cancrosum omne regimeti de linet adfiitidum de hum.& clysteriisetur cum oleo uiol. aut ros ς. t. r. ibus possunt addi butyri recentisJ. 3. & omnia diu ducta lint in moriario plumbeo,& pro huius cura litae debet esse blanditiua,cum eurauera non fit possibilis recurratur ad eap.de ea ro, in si imma in his apostematibus procedatur ri suorum temporum de materiae exigentiam.Vltimum autem regimen comprehendens correctionem accidentiuer regimen sex rerum non naturalium lialiter debeat eoi

fera patere potest ex suprascriptis. Di ta enim debet esse

de tenuis de uentris lenitrua non constipatiua declinans ad calidum aut frigi.hu aut sc secundum materiae exigentiadi residuorium. a quibus sumitur indicatio, de quanto aegritudo eiu acutiorasaeta debet esse magis temiis, quod si ap serna rumpatur curetur cura ulcerum, ut statim dicetur. Si uero apostema genitum sit per iliam paulatim factae congestionis, duo ultima regimina sunt necessaria ed primu omittatur, quia respicit caesam antecedentem transeuntem in eo iunctam. Si uero tene sinus fit ab ulceribus ad corroscine in intestino tecto & extremitate eius. Primo mundi ficetur cum aqua aut uino claeoct.mel aut mela o .Et si adst putredo hi loco quod cognoscitur ex egressione uiciis se tentis mali coloris Duprascriptis addatur o rivel simplex, ita ut quarta pars, aut addatur aqua salita aut oliuarum litarum pro te tia aut quarta parte δε haec eliseria sint pauca qii antitate cutat acuta scilicet. aut. 6J.iam intestinis a s cibus mundi ficatis.& ubi esset maloi putredo cum acua mellis misceatui alia decoctionis aluminis,&quando lixe non susscerent m. c. aquae hord misce a duabus drachmis usque ad. s. unguenti aegyptiaci .Rasis tamen.y. Alm .cap.de fluxu uentris quando tenesinus fuerit longi temporis in quo non ege Titur sanguis sed rasura alba nauci laginismilis docet administrati medicamen quod in cura gingiuarum putrida posuit

quod est meditamen acutum ualia factumae ex arsenico ebui.&tub.& calce&eSed consulo ut eum leuiora bus procedas, & s sequeretur morditatio clysteriretur immediate cum oleo tepido,postea consolidetur eum unguento de cerasticum aqua calibeata aut succo plantaginis civilerirato, aut mi iciantur pulueres conselidatiui,sicut cerussa, lithargyrium umbum ustum&lutum thiatia praeparata, cadmia,an

stimonium de similia,qui diu potest addi aloes totum M sarcocola nutrita,& in umma cutetur cura ulcerum intestinorum de qua supra. Et apud Franciscum de pedemontium, o reum uetus clyster iratum eum acresia est proprium de pii luem prascripti pol Emicum ean mila in ano imposita insumari . Sed semper me inimissionem harum medicinarum mudificantium aut conssilidantium educantur 'ces eum clysteri ex aqua mellis aut horaei. Possunt etiam fieri lychinia longa eximelle aut adipe renuincaprae&secum misceri hu- i. modi mundifieantia aut consolidantia I sint loneta ut attingant ad locum ulceratum. Et vitentur cibi acuti salsi, a Timetosi ualde qua potant sacere aetit .Et sint tinti lanientes quam constipantes.Si uero fit exeotiatio lenis sussciri intellio cerussae aut unguenti de cerus a, aut siquid ex pluribus supra seriptis cum aqua horde aut succo plantagicis,&smilibus, aut ex similibus fiant lychinia longa . Si uom vendeat a ragadiis haemorrhoidibus & fimilis eius eura

inferius propriis p. perquiretur. Si uero pendeat is bhus sceis eius raterquiratur inop . de cura colicata sobribus is, ad in sinima sectes eum civileribus & simplis si rius malificentur, ikinde eum clysteribi suprascriptis

suibus acuta addantur , de proprie mel in magna quantitate educatur. Verum lyitata Se sumpta perosa etinent ad calidum aut frigidum secundum saecum maiorem acuitate aut minorem,& caeteris circunstantiis a quibus q itur indi tio. Si uero pendeat a Digidi ate ano impressa omne reminen Hlinet ad ea ullam tam sex rerum non naturaliu quam medicinale & proprie teneat anum uentrem & partes circa stantes ani calidas, de 'ces educamur cum oleo anhelino si di no aut communi, quibus eductione addatur aliquid acuatim si opus est sicut ines aut urina, postea clysteriretur cum oleo , rutaceo , dc Dulibus, tibus uinum po e

dulce admisceatur aut clysterirentur decoctiones rerivm edilidarium mollificantium aut lenientium,aut secum talia musceantur cicut olea &adipes, aut fiant fomenta & sessiones in huiusmodi, aut sacculi ex rebus calefacientibu, ano applicentur,aut sedeariir superassere eat . aut uenter catuli a noepplicetur, aut filiam bulitum in aqua ano applicetur aut ue sicariena oleis aut decoctionibus calidis ano applicetur. Si uero pendeat a caliditate omne regimen declinet ad frigidum,&in hoc casu oleum rosuiolaurei frigiditantes imimeti cataplasmati clysteri rati sum conuenientes, clyster irata tamen debent esse actu tepida. Si uero tenesmus pudeata uentositate, fiant clysteria carminantia uetositatem ex decoctione seminum anheli ianis,harui,dauci ,rutae, ameos Semilium, cuius . .8. addantur olei anethini, olei rutacei, anaa. Σ.Et cum similibus decoetionibus potest locus fomentari, di in ipsis potest sedere. Rasis tamen. 9 Alman. praecipiedito optata acilice rochiscos& eonfectionem de styrace. quorum descriptionem in textu exposuissimul enim stupeficiunt de uentostatem resoluunta eliquum regimen per quiratur ex cap. de colica uentosa.

Solutiva tamen minus hie conueniunt quam iui. Si uero tenesmus fuerit ex reliquiis medicinae abstergatur & l uetur cum clysteri ex aqua hordei, oleo uiolaceo uccham& similibus, de si timueris excoriationem laua adipem renu prae cum aqua frigida,& suprascriptis adde,& si inceperie excoriatio adde cerussam lotam cis luceo plataginis de oleuros. Et similiter si fuerit ab acuitate elysteris laua & infiigida,& lociun co orta ne apostemetur cum suprascriptis, αsi fuerit a cimice &uermidus interficiatur & educantur caehis que dicentur in cap. proprio. Et si fuerit a ei bis acutis de salsis elysterirentur cum aqua hordei & oleo uiolaceo, & siquid sierit uiscosum cum magis abstergentibus sicut cum se qua mellis,& si fuerit ex sessione super redura administrentur mollificantia Se prohibentia apost emassicut decinio tolariim chamaemeli,& anethi debite calida approximata cum Hiro,& unctio ex oleo rosiceo,chamaemeli, adipe gallinq& si timetetur apostema approximetur oleum rO solum.

De fluxu hepatico. Luxus hepaticus qui descriptiue est fluxu factus uise Fuo hepatis apud Auic.habet notiem species penes materiam distinctas.Prima est chylosa Secuta phlegmati,ca,quam Auic.sub aquosa comprehenditaertia cholerica. uarta melancholica quam Auic in nigram subtile sesqIeam,in nigram foetalem& nigram melancholicam subdistinxit . inta sanguinea pura.Sexta loti . Septima stri da. aua virulenta diona est res crassa nigras uae est sibilatia i nacti aut hepatis. Fluxus autem diversorum colori, licet possit contingere uitio hepatis,& sic dici hepatieus, qui nimis in hepate continget ex diuerstate partium chyli, &eonsequenter ex diuerstate cibi& potus quam propter diuersam & distbimem dispositioilem partium hepatis, conmentius inter quinq; fluxus a toto sapei ius connumeratus

est,cum frequentius contingat membrorum totius corporis

diuersam & dii tmem esse dispositionem quam ibi ius h γε tis,sed de hoe ibi dictum est quantum est opportunum. Sed mine sigillatim species nouem snpraseriptas absoluamus.

Posita tamen prius differentia inter siautionent hepaticam de intes malem. Secundo inter hepaticam & stomaticam l . Tertio inter hepaticam&meserat lem,cum hae omnes cui patica in aliquibus conueniant pracipue in exeuntibus.

Dictit hepatio ab intestinati,& proprie quae est cum rasura aut ulcere intestinorum. Primo quia hepatica est sine dolore intestinorum .imo etiam si equenter sine dolore, hepatis. Sed intestinalis iam dicia est cum dolore notabili intestinorum. Secundo quia hepatica est multa & eum in terpolatione notabili secundum plurimum.Sed intestinati est paulatim facta & fere continua. Grtia differentia sumi, tura permixtione forcum cum solutione antepositione aut pota tione . Intestinatis enim sanguis aut finies est semper fere permixta cum Decibus,3e mastis ea qu a seperioribus uenit intestinas quam quae ab interioribus. Sed εpatica aut descendit solas non inueniat Decem in intestibnis aptam destendere aut descendit post egestionem sibi contiguam, facit enim egestionem descendere cum appli Ioiniculam d x eatur

327쪽

catur ad eam. Et hoc maxime uerum est si egestiost prope anum. Si enim egestio siue Lex esset distas pollet secum permisceri in longo transtu. Nunquam tamen solutio hepat, ea praecedit foecem, ita ut faex immediate subsequatur, de in hoc differt a sanguine haemorrhoidali , ille enim frequenter immediate praecedit Decem , & certissimum signum sanos haemorrhoidalis est si appareat estredi saltando sicut ex phi botomia. Quarta differentia est quia hepaticum praecesse

runt hepatis nocumenta & concomitantur absque nocumentis intestinorum, sed cum intestinati adsunt de praecesserunt nocumenta intestinorum absque nocumentis hisatis. Quinta differentia, quia hepatiea est secundum plurimum chronica, intestinatis autem acuta. Sexta quia hepatica cum retinetur cum oppilantibu &eonstringentibus, sequitur nocinmentum secundum plurimum ,raro enim absoluitur ab oppilatione,& etiam si non esset oppilatio, frequenter sequeretur nocumentum, ut patet dii currendo per causis eius, sed intestinatisti equenter sine nocumento retinetur. Hepatica

autem Se stomatio licet eonueniant in exitu chyli. Differunt tamen. Primo quia in hepat lea clivius est aequalis perfecte digestus.Sed in stomatica imperfecte. Item,in stomatica secundum plurimum descendit ei bus eum chylo Se adest lienteria , sed in hepatica minime. Tertio in stomatica assunt nocumenta stomachi S: non hepatis, saltem manifesta, sed in hepatica adsunt nocumenta hepatis mani se Iiae, ed disserentia inter s.lutionem hepaticam de meseraicalem, licet conueniant in egressione chyli,est. Primo, quia chylus in hepatica est tenuens in sanguineum,cum iam hepar impresse serit aliquid digestionis. Sed in me serescati minime aut leuissime. Secundo, quia in hepati ea adiunt manifes an cumenta hepatis quae ex urina & tace ex grauitate & dia re&s libus circa regionem hepatis comprehenduntur, sed in me seraicali non adsunt haec nocumenta, imo adsunt nocumenta mesenterii ex dolore & grauitate circa dorsum perceptis.

De fluxu hepatico chyloso.

qui est sabstantia subtilis alba in stomacho per primam

digestionem ex parte meliori cibi genita,deinde in m- te limis perfecta . Haec species non habet nisi modos quosdam secundum magis & minus differentes.Quandoque enim totus chylus egreditur,quandoque pars eius. Hi autefluxus licet possint contingere uitio stomachi sellam, tamen de eo hic agemus qui prouenit uitio hepatis, nam de stomacho superius dictum est quantum est opportunum. Hic autem qui noue ex causis contingere potest. Prima causa quia chylus eli pluris quantitatis quini se expediens pro corpore nutriendo .vnde quod superfluum est ab hepaterenuitur,& tanquam superstuum ab intestinis expellitur Generatur autem plus de eo quam si expediens propter supere filium appetitum stomachi cum bona eius digestione, & qui cibus amimptus est multin Se multi nutrimenti εe paucariam superfluitatum facile in chilum conuertibilis. Idem etiam suxus posset contingere si chylus genitus esset nimium crassus aut uiscosus. Aut aliter male conditionariis,ob defectum stomachi, aut cibi. Secunda causa, quia hepar fuit creatum

paruum. unde non potuisset multum chylum continere. γtia est apostema concaui hepatis aut meserescarum quod licet possit pendere a quacunque materia , est tamen lecunduplurimum sanguineum&frequenter permutando essicit ut durum. arta causa est oppilario concaui hepatis aut me serat caru attenuatoria aut coarctatoria aut carnosa.Si enim essent in gibbo fieret fluxus humoralis,cum humores in concavo generentur,licet in gibbo perficiantur. minta est dobilitas attrestiuae hepatis uel meseratoriam licet maxime hepati approprietur. non est enim attractiva meserticarum de qua sit curandum, fit enim attractio in uirtute hepatis. Hae autem debilitas licet possit a quacunq; specie male coplexionas cum i perfluit contingere, sin plurimum tamen pendet a supernua frigiditate, Si quandoque a multitudine euacuationis tam per uomitum quam per alias regiones. Signa nuxus ectylosi absolute manifesta sunt cognoscentichylum qui est albus subtilis sicut ptisana hordeacea, siue

solus expellatur, sui ecum aliis exeuntibus permixtus. Sed quod proueniat ex chylo ampliori cognoscitur, quia patio non macrest Se comedit amplius consueto, detorte ei spluris nutrimenti& in summa est eum bona habitudine constantia uirtutum naturalium. Quod uero elisus si erassus ant uiscosus aut aliter male conditionariis cognosciturl er uisum,&quia utitur regimine malo, aut sorte adest ma-

a stomachi dispositio cum caretia aliarum causerum. Quod autemst hic fluxus a paruitate hepatis cognoscitur, quia esta generatione contractus.& suod cum comedit parum pro ilice de frequentius melius se nabet. Quod autem sit ab πω semate hepatis aut meserat carum dea qua specie apostematis cognoscitur persena sirrius dicta in halsionibus hepa ris, ad quas recurrendum. Et similiter est illuc recurrenda φcognoscendis oppilationibus hepatis demeseratorem . Later quas &apostema est distinguendum,&maxime per se brem uae necessario sequitur quod iique apossema hepatis& metiri escarum,licet in apostemate mes aicarum sit ualde remissa cum oppilatione aut seeundum plurimum non est sebris . Item quia ad apostemata uehementiora sequuntur no

cumenta,& in breuiori tempore suam ad oppilationes.sicut decoctio appetitus,singultus, areflato hydrops S similia caeteris enim signis communibus multum similantur. Et hic nota quod fluxum este periodicum est signum fere comm- ne omnibus fluxibus orbitatiuis M aggregatione materiae in determinato tempore , minus in fluxibus chylosis conuonitdicet sint cum oppilatione De fluxu autem oppilatim inferius faciam speciale capad quod recurre . God autem sta debilitate attractius e uinitur per eventiam aliarum causarum, de per praesentiam malae complexionis in hepateuerisimiliter ipsus factivae quae M plurimu est stigida. Pro

cognitione aut e specierum malae coplexionis lin, atis in causa recurratur ad uiperius dicti in pamonibus hepatis. Prognostica Primum hic fluxus seeundum plurimum e ratur nisi yendeat ex apostemate,exigit tame medicu expeditum & diligentem.Secundum, hie fisus est ex eis qui cud, mittuntur arefaciunt &debilitant uirtutem,& quando re inentur & proprie cum oppilati uis constringentibus infamtur insuperioribus,& constringitur anhelitus, Cura hepatici chylos. Si pendeat a nimia quantitate chr li,minoretur cibus. Quod si propter famem non posset a itinere dentur cibaria quorum multa quantitas parum nu triat sint tamen boni nutrimenti scut olera laudabilia panibcum & similia. Curetur cura appetitus canini. Licet seris melius sit hunc fluxu sinere. Si uero elisus esset ni nuu erassus aut uiscosus,dentur cibi praebentes nutrimentum subtile scut uinum album, carnes avium laudabilium,uitelli ouotu,&ssum hoc sat appensui erit proficuum sicut brodium cacerum abiecta primi Goctione. Item decoctiones radicu

eniculi, ti oselini apii de similium, Ne aromentirentur cucinnamomo.&panis tuus si communi fermentatior. Et si chylus suerit aliter male conditionatus incidatur in contra ruam regiminis praecedentis,& vomaciuis si fuerit in causa

corrigatur.

Quod si pendeati paruitate hepatis comedat frequenter& parum pro uice di cibaria boni nutrimerui subtilis de multi & paucarum supersultatum non uentre lutu iratia. Quod

si pendeat ab hepate concaui hepatis aut meseratoriam phlebotometur aut aliter euacuetur&diuertatur,& quantum ad localia a lini strentur secundum exigetiam suorima temporum & materiae.Et dista si tenuis contraria diserata apoliematis, ita ut in apostemate talem calido prohibeantur panis carnes & uinum praebeat tamen nutrimentum subtile cile penetrans,& pro cura huius recurratur ad capiu apostemate hepatis. Et cauendum est ab administratione sortis ter constringentium & milantium tam interius quam e terius. Habeant tamen stiptieitatem paucam cum singulari proprietate quibus sint hepatis &t nil rorum naturalium contortantia, nec sint uentrem lubricantia.Si uero pendeae

oppilatione , curetur cura fluxus oppilai tui de quo infra in cap. proprio. Et si sit repletio sanguineaphlebotomet brnica aut saluatella dextram exigentiam repletionis & ui tutisa, i uero materia oppilans sit phlegmatica crassa aut ublicosas tauquod est ut plurimum digeratur cum Oxymelicsmplici di aqua abstula Deinde evacuetur cum pilulis de stabarbaro

328쪽

DE FLUXU HEPATICO PHLEGMATICO.

barbaro aut allaphan 'inli mam tertia parte agarici praepam, desilulae de raued Mesue sunt μὰ ore aereis, digerat ireum ou le eom osto aut scilliti aut si o de ei patorio de aquis absinthii apii aut eupatorii .Quarto euaeuetur eum es lem auidosi,d proprie cum pilulis de rauedde patorio aut de alMKerini Mesui.& Aui .dlala elysseam ibitis aperitionis di attractionis de similiteri omni uum esse ex rebus magis iuuatiuis .s tamen appareat dominium caliditatis dentur digerentia&oracuma temperata aut ad gidum de lina uia scuta quae oreae a lita euscinaee γυlorii ueneras j rupus bisantinus S acetos simplex &cω positus. Q linto aperiantiar oppilationex cum theriaca dia- calamistho diuinamomo vae eum vim, subtili aut aquis aperientibus exhibeantur,vinum tamen est melius ut sit antiqui ,&sit. i. vel . . . Item pastulae eumphisticis, seminibus

comi nibus stiridis, ani sis , semie estis decinamomo sunt Elates depastutantae optime conferunt aut eum diarrhodon admixtς Et si appareat dominium ea liditatis detur diarrodon & semina eommunia stipda. Dista autem declinet Molidum stigidum aut secuti sum exigentiam d6cras ER a m eircunstantiarum. Et sint cibi de potus aperiti ut ni nutantes. Et uinum sit album subtile non dullae iane elatam us aut minus imosum secundum quod volt et .nam phalarimus potus uini passi retatis mit cadere in solutionem limpilion optet iliam erassitiem de dula inem. Et eum apis rarent signa caliditatis piis ura hordeaeea confert. Sedimit

latur panis uti umdccarares, constante uimite,& cibus est

restiendus ut parum pro uice comedat, sed freque ius. Dor at suffieienter ut fiat bona digestio, fiant meationes toti eorpori Glebrata prima Se secunda digestione, ut nutrimentum ad membra tresuturae summopere uitanda sint oppilatia re constringentia interius aut exterius applicii & ualde balaia.Et haec cura est eommunis cuicunque stimul oppilatiuo chrioso aut huiuoralissilie cippila iis si in gibbo aut eomeauo hepatis iue inter hepar& intestiis sue ut m is quis

sint ultra hgar. Si uero fluxus chflosas pendeat ex debilitate attractauae sequentem malam complexionem frigi dam eum materia sicut accidit secundum plurimum procedature Emodo qui di is es in cura fluxus oppilativi a m ieria frigida Nerum communiter no indiget ita festi , ime sui, S: subtiliatiuis pro digestione, sed iam sortibus apotiti uis, etiam communiter sufficiunt leuiora solutiva cum vibusdam stimicis eonfortata, sicut pitulae de rhabar. additis miles, olanis Kebulis pro quarta parte. Si uero sit mala complexio frigrine materia non indiget euacuatione, sed ealefiat hepar cum oleo de spira, mi esset praestantius si bul lierit eum pauco uino uinoso subtili aromatico es me ad ubia nasumptionem de ungatur notabiliter meado ipse oleo prius ealefacio, de panis ut communi fermentatior eo litus eum iso Asmilibus&uinum fit antiquum subtile&e. ut si erius conditiosiatum, sed s in hoc casu attinetur alicui dulcedini sorte esse praestantius. Non se in oppilatione,&phistici&passii lx pingues auellanae depilatae cum einna.esiant praestatues , & in reliquis fiat ut dictium est in fluxu et, DA ab oppilatione.Et si appareat domini imi caliditatis dotii raperitiua frigida, hepatica tamen eon stativa sicut di, iodon aut triam si eum pessuli de seminibus communi. , frigidis , & ungatur cum oleo m. de minino, de reliquutegimen declinet ad frigidum, de fit hepatis & membrorumnariiralium consertativum tam ilipticitate temperata quam

putari proprietate, de si fuerit debilitata miser lapsim

ad minii dum, totum regimen declinet ad secum. Et econtra sis erit debilitata promeri ipsum ad siceum Melii. et adhint,nidum,&s laetit debilitata propter nimias euacuationes sistantur euacuatione illae&totum regimen medicinale ,& in cibo de potu si stimicum cum temperamento activarum decum hoc se aperitiuum facile penetrans ad membra, de fit rivilium resuripitinina ita ut parum ipfius multum nutriat in De casi maxime cibus eu partiendus.

De euxu hepasico phlegmatico sci quo

aquosus continetur.

QVid nominis id quid rei huius fluxus satis mani a

uat multus potus aquae uisus rerum aquosarum. Et poten

tia uirtutis expellentis per mes aleas ad intestina,quae si deficeret esset causa astitis. Corrumpitur autem digestiua hu-i smodi producens aquositatem secundum plurimum a sei. gid licet etiam caliditas hepatis si perfluens in eradu diminuta tamen in quanto possit per corruptam digestione aquositarem multiplieare sicut accidit in habentibus hepar superflue calidum de se ntibus qui emetuntur hi ropici, poti

tia olim rei insequitur multitudinem sorinae. Item comam. ritur ab humido A sicco autem corrupta non producit aquotatem aut rarissiane Apostemata quoque hepatis & oppila tionis corrumpunt he is digestiuam. Corrumpitur etiam

per coni nitatem 5e a toto de a pluribus membris. De histri quavium est expediens dictum fuit superius in hydrope. Conuerso quoque aquae hydropicorum per mese aleas ad intellina est causa huiusmodi fluxus, de peripsim soluitur scites sicut diei e H .6.aphorismorum aphoris . t . Ab Mdrope habito sin uenas in uentrem aqua fluente solutio fit . Causa aut fluxus a phlegmate et Mori est mala complexiosi dassiepatis destrues digesturam cu regimine proportionali sene rationi huius phlegmatis Se sortitudo expulsivae. Signa sunt illud quod egreditur,scilicet phlegma & aquostasia regimine praecedens, scilicet comestio fructuum Dquosorum potus Mus serer suus &proprie tempore non

congrito. Item paucitas urinae Sc sudoris uel seites praee dem eum confortatione uirtutis, aqua tune est citrina.sed ex praecedenti causa est alba,& proprie si fuerit in eausa nista complexio tristida hepatis. Si autem malae compleximias hepatis apossematis oppilationis & nocumenti ipsius hepatis per communitatem ab aliis membris, sint ex dictis superius mani ita. Prognostica .Primii ,hic fluxus curatur secundum plurimum, nisi pendeat ab hepate. Secundum,cum retinetur hic fluxus Uuosiis errante digestiua, impletur hepar aquositate,&rumpens in uentrem facit hydropem aquosim secundum .esurimum mortalem, iuxta aphorismum. σώ. in particu Iae. Si hepar impletum aqua in ometum eruperit,idest in risebunt his uenter aqua impletur de moriuntur. Curarii causa fluxus aquosi fuerit conuerso a tire scilici ad intellina Gnatur natura 'perari,& medicus ad nihil aliud intendat , nis ad consortationem digestiuae se expulsivae hopatis cum propriis per uirtutem tertiam &contrariis hepatis distrata de caeteris nocumentis eius, edemn hoc moderata molieitate par pantibias.Si tamen nimis sit perflueret , cohibeatur cum magis stiplicis,propriis tamen in consortytione hepatis de contrariis ipsius diserasxait supra. Si uero in causa fuerit regimen medens malum,ordinetur regime

contrarium tam regimini praecedenti e distra . inducti in hepate per regimen illud,& disa sit tenuis, boni et mi ,&paucarum superfluitatum.Si uero in eausa fuerit aliquod hepatis nocumentum per estentiam uel per communitatem exi, rasti imis,quatuor debentur intentiones. prima est remotio emta siue no menti illius.secunda uirtuti iiii hepatis talariatio.tertia correctio accidentium quarta regimen uitae. Pro prima intentione primo mundificetiit hepar ab aquλtate,mane per eandem regionem scilicet per intestina si natura per se non fueris susciEseum decoctione hieros de mira imbutorumani. 3. a. quae decoctio fiat in aqua mel. ς. s. ad consumptionem medietatis, Se coletur , de sufficietuerexprimatur, uel cum a ua mellis,deeoeianirabol .hebi torsi. . A anisceatur.3. um irem,aut quantum uidetur sincere, uel si luxus fuerit Nilematiciis, minoretur cum his quae divisunt in cura generali fluxus. Aliquando uero mundi Motur,& diuertatur aquositas illa per urinam cum diae ureuma, aut dialaeca exhibita cum uino allu , aut eum decoctione ra--dicum de seminum prouocantium, cum qua etiam trochisci delacra possunt extuberi. Si tamen esset cum signis calidita tis aut se eaeentur diuretica Digida, sicut decestio semina: communium stagidorum Sc radicum asparari permixta cutitans andalis aut diuro sonabbatis, sudor etiam si oportue rit provocetur ponendo ipsum instilpha aut in furno iduo panis si 'tractus de teneat caput extra aut ponendo immin therinis quae ncta attra males aut aluminosae, aut

329쪽

alio modo stiptio,&si esset debilis non potens huiusmodi

tolerare dormiat,& in semo bene panis operiatur, aut at helitum contineat, aut hora λmni exhibeatur potio sudoris prouocativa scutiueriaca aut mitridatum cum uino subtili potenti. Deinde pro complenda hac interione alteretur ii patis discrata Se corrigantur caetera nocumera eius sitie sint per essentiam, siue per communitatem O his quae dicta sunt in p. sionibus hepatis. Et cum eisdem eo eatur intentio

secunti quae est digestiuae hepatis c6seriatio. Et ex propriis

sunt passulae, fistica, auellanae,cinnamomsi, hepar adip.& eam limaciarum cum proprietate, crocus, uinum mediocrisui nostratis odoriferu medium inter dulce&acre. Et ex fringi dis sunt species endi uiae & multa alia simplicia & composita de quibus supra in debilitate hepatis. Tertio eorrigatur accidentia sicut dictum fuit in cura generqi fluxus. Et regimen declinet ad calidum aut frigidum secudum exigentiam diserasae sed secundum plurimum ad secum,&st partici

stiplicitate temperata cum singulari proprietatem conisi latione hepatis. Defluxu hepatico cholerico.

F Lvxv hepaticus cholericus quantum ad quid nota

nis & quid rei est satis ex dictis manifestiis. Species habet diuersas sum, las secundum dinosas

species cholerae. Expellitur enim quando'; cholera naturalis, quandoq; non naturalis sicut citrina,vitelli , cholera minoris famae, prassina erueinosa. Causi eius est multitudo cholerae aut acuitas propter distratam hepatis calidam cum regimine calido proportionali generationi eius sicut est frequens usus ciborum acut tum amarorum salsorum ualde dulcium & unctuosorum , demolux sortes sub aestu solis & in diebus canicularibus, ita &reliqua quae corpus inflammant. Et similiter causae praeter. naturales sicut L es adurentes, apostemata ealitata oppilationes. & proprie oppilatio inporis hystiqelim sortit dine expulsuae huiusmodi enim causae inflammates cum e eedunt aduriam singuinem 5e humores,&per adustionem, pis do sunt eaulae cholerae rinariae, imo adustionis ses, stantiae hepatis. Signa. Hae fluxus cholerieus secundum species suas cognoscitur per colorem &substantiam eius quod cxpellitur. dde signis fluxus cholerici susicienter actum eu in cap. de diarrhoea. Sed eruginosus raro eueniens est sicut erugo aeris cum multa corporis & hepatis instamatione quae si pedi seueret aduritur subflantia hepatis Signa autem diserati hepatis apollematu oppilationum eius&kntis sellis sunt ex praecedentibus manifesta. Prognostica. Primum,hie fluxus perdueit ad excoriati nem& ulcera intestinorum,&tanto citius quanto choleraeli acutior & maioris adustionis. Secundum. Hie fluxus si eundum iturimum curatur nisi pedeat ab apostemate aut sit cum adustione substatiae hepatis,qua adustio cognoscitur ex hypolias orobina rubea tendente in nigredinem ,cuius orobus est frangibilis ad differentiam orobinae citrinae,non facile fragibilis,oua est ex rene,A: ille orobus de quo supra tionest nili de substitia hepatis adusta si tenacitatem aliquam habuerit ad disserentiam sanguinis adum. Cura huius fluxus cholerici hepatici quatuor exigit intintiones. prima,remouet causam fluxus fecunda, par conserint. tertii orrigit accidentia. quarta dimi debitum regimen. Si ergo causa fluxus fuerit regimen praecedens, remoueatur & inducatur regimen contrarium infrigidam & h mectans. Si uero in causa fuerit hepatis superaua caliditas, alteretur cum infrigidantibus magis aut minus intensis diserata exigentiam quae applicentur intus,& extra Sed tamen extra non applicentur nis prius ficta sufficienti ctia rae euacuatione, quae educatur nisi natura per se ad hoc sum ciat cum decoct. prunorum tama. miro altri. in qua infinia sint. 3.1.rhabat Danfrigidantia autem interius sumptasunt neut 'lupus de granatis cum aqua endi uiae, plantaginis aut solam aut semperuiuet, aut portulacae,&sundium magis aut minus frigidorum secundum exigentiam in quibus possint iniundi sandali aut species triasandalorum crim camphora My miorem infamationem.vinum quoq; granatorum debet iis siue crispinum cum aquis supra ptisad hoc coin

ueniunt. Exterius autem fiant epithemata eum ama endi.

plantaginis cum spodio speciebus triacuidalorum & similio, quibus addatur parum acetiri si uiuetus esset debilis patu uini aromatici aut spicae. Apostemata uero & oppilationes Gue hepatis siue is mani sella sunt ex dictis in oppilationi bus hepatis & icieritia. Sint tamen deoppilatia frigaut temperata si eum frigidis non posset fieri apertio sicut est aquanor dei sem .communium uigidorum scutae capi Luem de similium. Confortatur autem hepar cum eisdem de quibus statim dictum est. Proteitia intentione scorrectio accidentium frequententur clysteria mundificativa prohibentia ex coriationem in quibus ponariiravaliores ps renum caprae, albuimen cum uitello oui. oleum uiola. & similia. Reli, qua accidentia sicut instantie uigiliarum de similia curentiar, ut dictum est supra in cap. generali. Regimen autem sex rorum non naturilium iuxta quartam intentionem declinet adfiig.&humaum temperata stiplicitare&sngulari proprietate hepatis confortativa. De fluxu hepatico,iri ro,niel Micholico.

Vid minis requid re huius fluxus henaticinisti

melancholici satis sunt ex dictis vinises assistenim hie stimus descriptiue fluxus humoris sue puris met

hie stimus descriptiue fluxus humoris sue puris ici uitio linxatis ex quo patet quomodo disserata

xu nigro qui est substantia hepatis aut stomachi, de etiam a

diarinoea melancholica. Illa.n non est uitio proprio hephtis sed totius. Species ipsius famosae sum tres, scilicet. Flusexus nister sicut sanguis niger aut uini nigri suo. Fluxus niger selleus. Et niger melancholicus. Primus autem triplex penes Auic. est enim quidam existens scut sanguis lubtilis niger non conglobatus. alter uero frequentius ueniens qualis surguis niger coiislobatus.Similiter fluxus niger selleus est duplex,quidam est fluxus meiacboliae genitae per adustimnem cholera rubo naturalis alter per adustionem cholerae non naturalis. Sed tertius fluxus cilicet niger melanch eus est iterum duplex,scilicet melanchesiae naturalis cum superfluit,& melancholiae praeternaturam aenitae per adustionem melancholiae iraturalis, alter per assiustionem subtilioris partis eius. Species autem fluxus melancholici notitiniosis him quae fiunt per congelationem melacholis, aut per adultionem phle atis aquos aut crassioris,aut ipsius eo

gelationem,quae ideo sunt non innotae, quia raro euenien

tes. Ex larichesia enim genita perconisationem mel chesiae non fit fluxus nisi raro propter sui crassitiem de pameam stimulationem ed strephiros purum Melancholia a tem genita ex thlegmate pauce attinet nigredini. Causae primi iluxus , lailicet melancholici Oecalis sunt sex. Prima est mala complexio hepatis calida adurens aiusti eida congelans ateria autem est massa svrguinea in hae melancholiam so calem per adustionem aut congelationem uetia ad quod iuuat mixtio multi humoris melancholita in massa sanguinea. Secunda causa est ulcus putridum in sul, stantia hepatis emittens pus nigrum. Tertia causa est dube lati quod rumpitur in substantia hepatissitato emittens mae' quantitatem puris nigri quod per meseraicas ad int stitia desertur. Si enim solum resudaret&non rumperetur manifeste fieret fluxus uiri letus subtilis de quo infra. ta causa est oppilatio hepatis quq aperitur. unde materis diu per oppilatione retentae de denigrata educuntur, licet quandoque per apertionem huiusmodi oppilationis fiat fluxus diuellorum colorum. aperitur autem oppilatio aut a uirtute

sorti sela aut eum auxilio medicinarum. inta cauta est fortitudo uirtutis aut sola aut auxilio medicinali adiuta di, gerens le separans nocitiuum a iuuatium& tandem noci uum nigrum ecalem de quo supra expellens. Sexta causa est debilitas ulmitis cilicet retentinae aut digestiuae hepatis in hune fluxum sorealem antecedit fluxus lotiuus sin plurimum de quo insta. Retentiva autem de digestiua licet possint debilitari ab omni genere aegritruditiis, quantum tamen pertinet Die proposito debilitatura malac sexione calida aut frigida. Calida autem mastis lata tetentium.Frigida uero magis digessium qus inals complexiones aucte aut diu imprimemes perducunt, tandem aut fluxum saecia tum adurendo aut constelando. Propterea dicit Aui.9

nrutata ex loliuoad fictilenti non fit sibiloa in modi

tempore.

330쪽

DE FLUXU HEPATICO,

tempore ed paulatim. Citius tamen ad hune perducit ealbditas adurendo quam silensitas congeland cum ipsi sit iliatis activa.Fluxus autem anguinis denigrati propter longam n non reducitur ad hunc sincalem, sed id euram sanguineum de quo infra, quia sorte ii et si denigratus a uetamen retinet seramen sanguinis aut cutem minis sanguini ininulatur quam huic melancholiae sic utent ius autem mora denigrans ipsum securritum plurimum in in intestinis. Ab his tamen sex causissim seriptas. licet uter ' elixus calis pendere possit scilicet sumilis de crassus Diris tamen penes Aure uentius fit a debilitate uirtutis digestius.& Nementer a mala complexione Et ideo fluxus lotnius frequenter antecedit ipsum,&stis in incipio sit est parua,&amitus cibi mirimis: quavis in fine rei per ducat propter uri putredi mi ad se es & deiiciat utitutem& perducat ad hydroi sim , & ad ultiiuum est loniti . cuerien e dispositionis. Cauta ueto secundi elixus melam cholici inigri talei est ealiditas hepatis adurens conuertes

choleram rubeam naturalem aut non naturalem in mel ioliam adustam. Caula tertii fluxus melancholici qui dicitur niger ancholicus est debilitas attractivae splenis aut eius oppilatio siue et in porro attrahente siue in porro expellente melancholiani ad os stomachi quare melanchesia ab hepate non mundificarat aquam super expelliciar ab ipso peri serescas ad intestina ad concurrit multitudo gen ratiosus eius,aut propter cidos promitionales aut propter

hepatis discitam superflue calidam adurentem, deia comuertentem melancholiam naturalem uia subtilem parte eius in melancholiam adultam, non autem couertentem ma

sanguineam, quia esset fluxus foecalis pertinens ad primam iem de qua sint eque etiam choleram quia pertinet id stoindum modum de quo supra. Species autem no sa-mose de quibus supra fiunt aut ex stilliditate congelante melancholiam aut phlegma ant iesum a ente. Signa Fluxus sudicalis niger est coloris nigri tendentis in rutis unissit stest crassus esti ut Dex uini aut sanguis niger congelatu i uero subtilis est sicut sta is niger iubtilis non congelatus. Differt autem qui Ma niri complexione adurente aut

congelante ab his qui pendent ab aliis cauti, quia adsunt G

a malae complexionis non autem apostematis, neque ulcem aut oppilationis,nec reliquarum causarum de quibus su

possit qui inaesiditate est magis nigerit habet nigredinem magis lucentemssit est magis foetens. Et antecedunt eum liquefactio humorum &membrorum,& fluxus uetris iurulentia stis, Paucitas appetitus, uehementia rubedinis

aquae Elfurtinum simi cum eo se es & egestio precem eum est ut egestio febris pestilentiae in uehementia sint oris ossitudine de tinctura coloris, de tandem in fine egreditur surguis niger. Sed quando fit a frigiditate adsunt Mnaconuaria. Et quandos itas est coniunctaealiditati aut fibriditati est maior sitis de fluxus magis conglobatus, quando

autem humiditas est ipsis coniuncta adsunt taedius contrarii. si uero pendeat ab ulcere aut corrosone est cum dolore in partibus hepatis de cum paucitate eius quod egreditur de remanet cilicet in hepate de antecessione caninum facientium necessesto ulcera de corrosiones, paulatim enim pus educitur,sicut paulatim in ulcere aggregatur. Et non profluit magna quantitas subito sicut in ruptura dii uti. Si uero pendeat a ruptura apostematis adsunt primo una ποι lamatis orte nodum colligendis sumpta ex grauedine crassitiae dolore distare continuis .iDeinta signa dubelati fuecollectionis & maturationis eius sumpta ex augmento sin is doloris decremento reliquorum accidetium.Et febres illae sunt non seria antes ordinem.Et multoties incipi ut cum ui oribus .Et durities pulsus est testimoti m magnum dini uti in uisceribus.Et aliquando paulatim residat uirin. Et laeditur a res linatione nedum a statione super latus. Et

cum persecta est nutu ratio quiestat febris,dolor de reliqua

accidenti decrescit grauitas. Et quando redeunt dolores et punctiones, de grauitas fit maioriappropinquat empti Cuergo accidit rigor subito de sedatur strauitas de dolor in linco postemat tunc iam eruptio fura est , de proprie qua

deseendit magna quantitas seris mordicans illud quod per masside son dunt pulsis cordis, syncopis , dc mors

propter uirtinis resolutionem. Et citandoque non solia egreditur pus immo notabilis qualitas languinis,siqua uenas luta. Et quando rumpitur,ad intestina egi editur cu egesti ne.Sed quando ad renes egreditur cum urina. Sed quando ad uentrem, per nullam regionem egreditur sed detumescit

hepar de apparet tumor circa inguina. Si uero pendeat ab oppilatione aperta, praecesserunt signa oppilationis hepatisqus multum apossemati similantur. sentia tamen febris facit iucundum plurin eas ab apostematibus differre. licet in eis se ni or grauitas quam in apostematibus.secunda primi.Secund' hic fluxus accidit subito,& est secundum pluribmi salubris. Si uero pendeati sortitudine uirtutis apphrem lana digestionis cum uirtutis constantia.& fit fluxus cito cum omnibus aut pluribus conditionibus laudabilis eris, qui ad salutem cui scito terminatur.Si uero pendeat a debili 'e tutis digestiuae aut retentiuae praecesserunt causae debilitatis, de praecedit secundum plurimum e uxus lotiuus qui tandem asserculentum perducitur. Signa uero fluxus fellei sumuntur ex eolore eius quod e- editur nigro tendente in citrinum & odore amaro de sub tilitate sub taliae,& si est per adustionem cholera naturalis est subtilior de acuitate & mordicatione eius .Et quia in paeuo tem te ducit ad dysenteriam, de praeeesset ut causae adii rentes, de cum relivis accidentibus proportionalibus de est eum foetore notabili. Signa uero fluxus melancholici sub tilis adussi sunt quia habet odorem acrem, sicut acet si a quo fugiunt mustae arsa suder terram ebullit, de est a cura scuere,cis impressionis, Sc est nigra relucens no tendens in cit imminesve in rubet ineque in album. Si uero fit fluxus melancholiae crassae genita per adussionem, tunc est crassa, ,ens odorem acrem tendentem in ponticum nigra, ut si pracum relucentia sed est tardioris impressionis, &cu hoc tardioris euacuatiouis,de utraque est cum foetore notabili. Melancholia autem naturalis fluens est cum paruo foetore,

paucae impressionis,nigra non multum,neque relucens, ne

que praecesseriant causae adustionis, de habet odorem ponticum. inrod autem in ea a sat cibi melancholici, significia ipsorum usus. Debilitas autem attractivae splenis, aut oppilationes j iis cognostuntur per signa propria superius eo in passiqnibus eius ad quas recurre, de inserius pontain fluxu oppilativo. mae uero est per congelationem molancholiae est multum crassa, paucae impresilonis,pauci ficeto is,disicilis cura,habens nigredinem non relucentem de indorem pontis tendentem in acremmae uero est per adussionem phlegmatis aquosi habet odorem salsum si Milis existens lubstantiae,coloris parum nigri tendentis in album satis sortis impresilonis sitis faciliter curabilis sitis seriens. uero est per adustione phlegmatis crinioris est Gam litans odorem parum acrem aut ponticum paucae impressionis difficulter curabilis parum nigra undens in album sitis stetem. Si uero sit per cong lationem phlegmatis habet colorem parum nigrum cum albedine siue relucentia sereris tontici cum acredine parum sorte aucae impretaonis dissiculter curabilis, de signa stigiditatis praecesserint . . Prognostica Primum H . aphorismum aphorismo i .

egestiones nigrae qualis sit is sponte uenientes, id est non api' ietilius Quis digestionis desine auxilio speciali deperseuerantes siue sequantur caliditatem adurentem aut si istestatem congelantem aut indebitam mundificationem mea an chesiae propter desectum splenis sum pinimae de inor tales secundum plurimi Sed cum pharmaco, aut apparentibus sanis di destionis manus malum secundum,huiusmodi eg stio essequentes ulcus aut rutturam tabelia in hepate implurimum sint mortales. ritu seques apertionem oppi lationis hepatis, aut crisim secundia plurimum salubres sunt. artum aequentes debilitatem uti tutis vas antecedit nuauis testuus secundum plurimum mortales militumni p. . aphorisnoriam amorumo α . aegritudinibus quibuscunque incipientibus, si iel nigrum furitan aut deorsim exierit in ut ale, ampliando a tho mum ad quocunque meciem melancholia genitae per adustio eiu axime pcr adustione chole aut melanchol ad ostis influxus talis melancholiae silic stuminLSexuim,Hi p. arborisnoru aphorisno. 3.