Practica Ioannis Arculani Veronensis particularium morborum omnium, in qua partium corporis humani anatome, morbi, symptomata, causae, ac signa, atque omninò vniuersa medendi ratio, & remedia adeò apertè, & copiosè traduntur, ... Magna diligentia cum

발행: 1560년

분량: 387페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

301쪽

migatur,&m lecto ponatur se dormiat, mrtasse enim ilico dormiet,&sabueniatur sti eius,&euicunq; alteri accidemti ipsum molestanti ne a somno impediatur. Cum autem dolor non posset his quatuor modis sedari,& esset fortis uirilintem dissoluens,lune ad narcotica, idest,stupefactiva veniem tum est,ra ex propriis est illud philonium,quod est a Rasi in litera descriptum.Et Auic. facit cap. de narcoticis quae sunt

in hac dis ostione propria,& ordinat ouaedam iume' peros in modum electarii Sed praestans ualde est philonium romanum descriptum a Mesue & hoc a Ras descriptium. Sed in forma pitularu potest exhiberi istud ab Auic. descriptum. R.croci, sturacis liquidae, inpib.piperis longi seminis hyo

tur pilulae partiae,&st dolis earum a. 3.f. usq;.3. r. Item possunt fieri criniaria ex iam dictis lenientibus quibus ponatur callor ei. 3.s.& opiis ana quinq; & sedat dolorem, & quandoque si tenta sue Iuppostorium ex petia lanae aut corio, di intingitur in olei de seminibus,aut in olei anethini. J.r.opii, scrupulum unum, castorei. 3. s. optime ad inuicem dissolum,& fit ligatum cum fio cotti,ita ut ligamentum pendeat extra,ut posisit extrahi ad libitum,& possit ad libitum ex eodemedicamine insundi etiam absq; quod extrahatur. Et nota quod ubi timeretur couerso materi ei ad aliud membrum imcut ad neruos, est minus malum sedare dolorem cum nam licis quam sacere balneum. Item nota quod aliquando h iusmodi narcotica miseentur cum soluti uis,sicut piscipit Rass miscere scammoneam cum philonio quod ordinat in textu. Ego autem utor his pitulis. R. aloes succoci trini, uel pi-Iularum alephanginarum,sed melius est si sint ex aloe no loto. 3. I. uel. 9. . opii,croci,an .gran. I. uti. a. uel pro croco

pone castoreum, fiant pilii laeseptem uel nouem & exhibeantur stomacho ieiuno dolorem.n .post horam sedat,& postea tandem soluunt & faciunt operationem incolume. Et si uelles quod uelocius soluerent adde duo aut tria grana, scamoneae,& cum his non modicum honorem sum Umiando consecutus. Sexta autem intentio, scilicet stomachi & intestinorum consor ratio aliquando necessaria est,quia huiusmodi membra sunt lassata ex dolore &causis eius Inde multipli. cabunt iterum phlegma dc uentositarem . ergo conforrandi sunt coniectionibus icut aromatico ros. diadraganto, diagalanga speciebus ducis bono uino& aliis huiusmodi Tt smiliter eorum mala complexio est corrigenda cm contrariis. Si autem aliqua membra sunt communicantia scut hepar,

splen,& extera corrigantur secundum quod dictum est.& dicetur in cap .propriis. Septima autem intentios . correctio accidentium perficiatur secundum ipsorum exigentiam. Instantia uigiliarum remouetur per remotionem doloris, cui

ali aliando oportet subuenire cum narcoticis smul tollent, bus dolorem de somnum inducetibus.Vomitui oportet sub uenire abstergendo faciem cum auua Dig. & reliquis rem diis in praecedentibus cap dictis. s copi cum exhibitione uini & aquae carnis, &sinilibus. Ueliquorum accidentium cura si is cap. perquiratur. Vltima autem intelios regimen uitae perficitur faciendo aerem declinare ad calid.& sic. naturditer aut artificialiter. Et fit notabiliter indutus seeundum exigentiam temporum, praecipue teneat stomachum & uem tretii debite . idum, diaeta sita tam in quantitate continua, quam discreta si tenuis. Et cibi sui non siit sicei, crassi aut uiscos, neq; uentosabiles & sint uentrem lubricantes. Et panis suus fit ne coctus alitus refermentatus, qui codiri potest cum aliquibus granis anisi,n minii tacuit,licet hoe sit magis comaeniens in fine quam in principio. Vinum sit odoriserum, purum antiquum,aromati in sed in pauca ovantitate, di aliquando conuenit parum maluatici ad subtiliadum humorem, consertadum ut mitem,uigoradum digestionem.

Fercula autem sua sint brodialia pinguia, uitemur assara&Dixa ait biodium camnum & gallinaria pinguium. Sed proprium est ius galli antiqui uia cibi de medicinae,& quato pinguius tanto melius. Item,brodium caulium &cicerum Atmbrodium factum ex decoctione caulium, cepam, porrorem,

allii cum oleo uel carne pingui castrati est mirabile. Item, biodium blitis cocia cum carnibus laudabilibus pinguibus. Sed apud debilitatem uirtutis dentur contus pulli, ouasor.

bilia, odita carmian laudabili cu vitello oui conqua: IX. ALMAM satum. Carnes uero sint perdicum, phasanorum &iramum

linorum trium parmarum, psionum iuuenum,uitetur etGis carnes, de sint elixae non assatae nec frixae, uitent potum M

quae Digida, de uini multum aquati. Aqua suasit aqua saccharaia,aut aqua decoctionis pauci mellis, ita ut aqua sit duod cupia ad mel,& optime bulliat S despumetur. Est. n. aliquando aqua necessaria cum adest febris & ius blitis & spinacitiarum tunc esset comaeniens. Pro lata utariar capparibus disparagis. Aromata autem sila snt proprie ex cinnamomi partibus duabus ringib. piper. Plangae, ana pars una, croci quarta unius partis. Somnus super repletione malus, in ua-

euitate bonus licet secundum plurimum oporteat ipsos dormire quando possunt. Similiter in retentione bis malus. Deambulet stomacho ieiuno, post cibum quiescat, in proseruatione exercitium est oportunum, euit et retentionem

lineis & stiplica. Et retinere uentostatem exire uolentem, desiperatio, tristitia& huiusinodi accidentia corrumpentia digestionem disconueniunt, ita tamen conuelut nisi ni uni

excedat.

Cura collo melancholicae.

SEd in colica melancholica procedatur eu eisdem intemtionibus. Sed etiam euacuantia&digerentia debent erse melancholiae propria. Et carminantia uentositat P. bent esse sermoracluta illa uetositas est erassior de deterior, horum autem copia habita est in mitirdinibus splen s. D coctio tamen epithymi Mec est propria. Item pitulae indae, de lapide laruli,& electarium diasenae,& in mel cholia adi sta electari uir amech. Et pro crusterib. in decoctione ponat epith; musto cas&sal indum.Et in suppositoriis lapis laruli coiritus S: lapis armenu, &sal indum. Et apud Auie. euaporetur uentercu eis quae sunt grana lauri, armel, idest, mitra agrestis,ori anu, chamat ita in aceto decocia ad maiorem incisionem G penetrationem. Et regime declinet maris ad

humidum .Et in brodiis sitis decoquatur borasto & plo n. Et Ductiis conuenientes sunt passulae. Et sal eorum sui

cappares, di proprie si splen sit in cauta

Cura colicae cholerica .ET in colica choleri ea se ruentur eaedem intentiones.

Sed tonim regimen tam medicinale quam lex retum non naturalium declinet ad frigidum α humidum.Vnde clysteria fiant ex decoctione blitis, irratrum uiolarum remaluarum, inesten cum oleo uiol.& paveo salis. Et si retinerentur addantur. 3.3. mellis uiolacet,& similiter fieri possunt ex aqua hordei cum oleo uiolaceo de sile Elposset ad dicassiam clysteribus,3delectarium de succo ro . Solutisti autem per os sumenda sunt pene Rasm, floriim cassiet.3.1 o. quae triuatur cum sileeo endi uis Millito donee clarescat. Sed

melius est ut trahatur cassia cum decoctione prunorum taniar indorum & uiolariim, Ac similiter possent exhiberi. mannae distemperatae eum eisdem. Si aute colica fuerit era; sor&minus calida, possunt dari eas si a distemperata eud coctione prunorum & pessularum S ficuum &in hae posset concedi Moes toti . . t. sed ubi causa antecedens esset distas, possent dari pitulae aureae,electarium de succo ros.& similia. Digestiua uero sint sympus uiolaceus eum aqua hordei in diei nati,aut cum decoctione prunorum& tamari orum, de si cholera sit erassior misceatur cum syrupo uiolaceo sympo acetoso simplici. Et pro ferculis conceditur decoctio blitis endi uiae,lativo, & similiti in iure earnium laudabilium, bibat aquam saccharata aut hordei,de si expediens sit, uinumst pauci serum,& Rasis nutrit cum taphea cu oleo de amygdalis dulcibus condita Et si fuerit expediens stupefacituum iubet Aule. permisceri stercus adip idupi cum stupefacie tibus. Et cauendum est a castoreo te euphorbio &smilibus, sed pro correctione opii ponatur crocus, de requies des risptione Nicolai, si misceatur eum pauco stercoris assim esset

ad intentionem Auic. Cuta colicae uentosae.

EIus cura exigit intentiones suprascriptas, sciliret, lonitionem& de pilationem intestinoruin, ut uent

sitas possit exire aut extrahi modis insta dicendis. Socudo, noratione materit ex qua generatur Se fouet intatasaertio digestione. Q μto,er cauone,paulatim rara ε

302쪽

DE COLICA.

& iu pluribus uicibus zd omnes hae intentiones eum medicinis dictis superius complentiir.Verum Auic multa descri-iat clusteria, stippositoria,& medicinas soluti uas , mirabiles di extraneae com tionis,quai si placet uide .Qyinta auteintentio est doloris sedationa illis modis complenda mobme per carminationem uentostatis siue ipsius eductionem moui ingenio, quae modis septem educi potest. Primus, est per uentris lenitionem & intestinorum deo pilationem iam dictam in intentione prima. Secundus,est apertio pinrositatum uentris complenda, iit supra dicti im est cum sol ne tis acculis,emplastris, unctionibus dicationibus,&smili bus. Tertius,est eius attractio cum uentosis iliapnis latoru rificiorum. Q. raretus,cum attractione eius ad inferiora &eductione per anum cum elysteribus de suppositoriis, in qui bus ponuimur carminantia & attrahentia uentostatem ad inferiora, ex quibus sint rura, minu,ssilis,amomum, amnii, haeo, lauri, aristolochia, ellium, sagapenum, castoreum, al,& similia, ex quibus possunt fieri decoctiones pro clysteribus secundum exigentiam.& ex compositis conmonethlis in es steri est esecialium debaccis lauri cui non est compar. Qui tuus, cum eductione eius per luperiora re inferiora , de per porostates uentris sines cum edsectioitibus ad hoc propriis cicut diacnninum,di inalber,diagalangaci iacinam,

mum, dia latuen .steriaca uetus,mithridatum,di ambra, dia

Dion,pei eo melectar ludebaccis lauri in textu descriptu, item decoctio de seminibus similiter in textu descripta, em

4us. J. 3. dantur c moles de schema.3.3. Et tu iuxta Aule.

consue ramodum illum artificialem dandi in potu oleum de Scherilaiae qua re finit speciale cap. Item decoctiones in

vino bono seminum eam: nantium, sicut cymin Lameos, momi, siseleos Aauci, anisi, eniculi,petroselini,carui, nigellis, iuniperi, baccatum lauri,utticae,carthami, rutae, calamen.

pulegia,chai dryos,ch mepityos sccolum,& aromatum sicut ringit, garioptiuorum cinamomi,piperis, galangae, & mmilium de ex sortibus est aristoli,chia & castoreum per omnem modum adhibita,& ad hane intentionem sunt uncti

nes ex oleis in quibus illa bullierim &sacculi & emplastra somaclio & uentri applicita ex similibus composita, in quibus uult Auic.& alii autores ut ponatur soluti uas. colo inibis, turbith,S: similia. Ex quibus eii unguentum arthanitae descriptione Mes s super uentrem postum soluit solutione catarctici,& si peritoniacho prouocat uomitum. Et nota quod inunctio umbilici & partium inferiorum cum butyri recentis Q. t. de colocynthidis.3. r.& eius stippositio solui;

irent rem & curat colicam.Et exemplastris uentositatem carii tiriatibus est emplastraim de baecis lauri descriptione Mes. Sextus modus esti ut stringat totus uenter , & stomachus cuiacia, deinde patiens proiiciat se super aliquo cussino de corio pendentibus capite & pedibus ut per compressione eo

pellatui uentositas, expelletur enim per supra ius aut inserius, uel uenter appossiet alicui rei super quam se sortiter col timat. Septimus modus,ut toleret famem duobus aut tribus diebus aut quantum potest exercitetur . Faciunt enim haec duo ad resolutionem uentositatis & humorum. & dormiat cum uentre deorsum, facit enim amplius ad uigoratim nem caloris irimati Praeterea, quia clysteribus in his dimoitionibus, maxime opus est,&uentoniate resistente di ite

.est clisteria imponere: sacit Aui speciale cap.de clysteribus. Nodi autem siue figuret clysteriorum praeter illum Auic. queton intelligo sint tres. Primus est communis cum manica decorio & cannula pyramidati in extremitate anum ingrediente plura habente foramina. Secundus modus est cum canna longa perforata ex pluribus frustis composita, quorutinum ingreditur,alterum stricte ut nihil possit resudare ,&in parte infra iore huius cannae recte infixa est una canna longa una spania diametraliter fixa sectatum latus cannae longe oraedictaessit in hae canna taliter infixa est cannula pyramidalis anum ingrediri infixa in extremitate eius cadens diam ualiter si per illam extremitatem secundum latus ipsius. in iummitate autem primae cannae longi est scutella in qua im--nitur liquor anum ii gressurus qui uocatur enema. Et im irinnentum quo iniicitur uocatur Hystere . Liquor aute imoediens primo descendit postea ascendit.Canna autem pri-

longaea stinis compsruta debet esse parulongior quam fit unus cubitus. Et eum hoc instrumento homo potest sibimet imponere clusere. Tertius modus est, ut habeantur

duo ii 'a sicut duo incisoria parua optime rotunda,& eortude pelle licet italoluatur stricte circa ista duo incisoria secudum ipse rum circunferentiam,stricie ipsum figendo eum clauis paruis,ut liquor cum erit impositus non polsit exire.Vel fiant duo canales in medio duarum circunserentiarum horia

intilariorum, in qui biis cannalibus pellis iam dicta ligetur cum filo forti eerato strictissime, sed melius est ut utrunqire fiat, scilicet quod figatur cum clauis,&quod ligetur. Et incentro unius istorum incisoriorum fit foramen in quo ponatur cannula pyramidalis anum ingressura, re per hoc sor, men liquor imponatur, deinde ponatur eannula iam dicia bene stri in foramine illo ut nihil positi resudare, super qua

cannulam in ano fixam patiens seaeae enmprimendo illa timcisoria adinvicem. Nam per hunc modum ne detur pen tratio corporum necesse in liquorem in intestina ascend re. Sit autem praedicta canna anum ingrediens perforata in extremitate sua anum ingrediente,& i eat duo alia sor

mina lateresia,unum prope corium in latere uno aliud parualtius in latere opposito.Et sit logitudo sita communis qui imque digitorum coniunctorumdicet in puero minor. Sed in casibus aliquibus oportet quod sit ad logitudinem unius spasae ues. Io digitorum eoniunctorum ut puta in colica,ileos de ubi oportet liquorem ascendere ad intestina gracilia. Similiter cum oportet iniicere aliquem liquorem in matricenti sicut pro secundina extrahenda, aut pro intrice mundificanda aut pro curandis ulceribus eius, cum istis duabus uti,

mis formis elysteriorum potest patiens seipsum clyster lavre,quae res est fi equenter oportuna in his qui uerecundam-tur, praecipue in mulieribus. Situs autem clysteritandi uvmariu secundum Iocum laesum. Si enim uelimus dorso pro desse, i stet homo resupinus. Si intestinis, stet cum iacie deorsum & nugis ascendit homine ilate eum facie deorsum quam secundum situm alium ,& praecipue fi posteriora sint

tempore impositionis&post impositionem minis eleuata quam anteriora,& si dextro uolumus magis prodeste seper dextro uoluatur,& ita de sinistro Et si uolumus enema multum ascendere ad superiora scut in colica,ileos& cum ulcera sunt in intestinis gracilibus eleuentur posteriora & co ruas entur. Cauendum tamen ne liquor stomachum ingretatur ne sorte sequariir uomitus ipsius, S stercorum, praecipue in his qui cum ascendit parum ad superiora syncopiit. Et patiente existetue debili imponatur clystere ii o iacente super lateribus uel supino nec post impontionem conquas setur. Quantitas autem liquoris in adultis est in. t aib. cum dimidia ad lib. 1. In infamibus sufficitaim s. Haec tamen uarianda sunt secundum magnitudinem intestinorum resecundum diuerstatem loci quem uolumus attingere, quanto nim locus attingendus est magis supra, quantitas debet esese maior, quanto inferior suincit minor quantitas. Vndes uolumus mundificare aut consolidate ulcus intestini recti sufficit.lib.Laut parum plus. Modus autem imponendi cuptimo clysteri est ut stringatur manica cum manu prope Ibquorem, ne aer m iet inter manum & liquorem , deinde imposita cannula in ano & aegro aut alio firmiter eam tenente impellatur enema siue liquor successive donec ingredia' tur quantum sufficit. Sit autem impulsio illa cum maiori

conatu quando uolumus liquorem magis ascendere: Milato autem minus, impellatur cum minori conatu. Et tempore impositionis non tussiat, neque sternutet, neque

uomat,neque se exprimat,sed an itum dilatet. Et immo diate post impositionem stuppa prius circunuoluta cannulae impellatur prope anum & bene adhaereat, deinde aeger ciura & coxas extendat. Et postea reuoluat secundum exigentiam utilitatis quam quaeris,&smiliter magis aut minus leuetur . Retineatur autem in colica non superfue imo post decimum horae, cum primum stimulat de pungit, eliciatur, sed in finibus multo tempore retineatur. In reliquis autem casibus longiori aut breuiora tempote lecundu quod uis uirtutem eius ad loca magis aut minus distantia attingore,& secundum alias circunuantias quas sapiens metiatur, Quod si debito tempore non retineretur aliud minus acu tum aut mamis quantitatis repli tur. Si uero nimis r

Io. Arculani b a tineretur

303쪽

ΙΟ. ARCT IN IX. ALMAN.

tineretiar sicut in colica accidit in qua inteidum retinentur. et xl citeria, tune suppositorium stimulans imponatur. Et si istud non susticit iniiciatur eum clysteri liquor in quo sit magna quamitas mellis etiam usq; ad lib. t. Et infallanter edi cet seco in reliqua clyneria*caetera duae facile possunt educi. Et nota quod sunt clysteria non solum ad iniiciendum liquorem,sed ad attrahendum uentositatem in intestinis contentam sicut in colica uentosa. Modus autem est ut habeatur sollis paruus cuius cannula sit longa. io. digitis coniunctis uel etiam amplius. Et fit de ligno,ferro & argento, de eum latera follis sunt clausa imponatur. Deinde aliquo uel aegro ipso firme tenente cannulam latera sollis dilaretur,& ne dotur uacuu egredietur uentostas.Sunt & alii modi huie proportionales, aliqui etiam pro expellenda uentositate tenent in ano eannulam arguteam uel ligneam utrinq; perforatam, ut libere uentostas egrediatur. Sed sit illa cannula secudum partem ingredientem intestinum in multis locis perforata ne omnia rurami ira smul obturentur. Secundo sedatur dolor cum stupefacietibus,quorum copiam superius descripsi. Sed communiter in hoc easu utor ps lonio romano uel philonio a Ras in textu descripto. Sexta autem intentio. s. membrorum consertatio est complenta,ut prius dixi in colica phlegmatio. Similiter septima intentio.sacciderium eorrectio perficiatur ut prius. Octaua autem intentio.cropimen uitae declinet ad calidum di sce. & caueatur aer frigi sus &uentosus,& humidus,& pannis bene opertus sit pia ei pue secundum uentrem & stomachum &anum, sit parcus in eibo de potu in fini calidi & sic. non uiscosi, non uentosabiles facilis digestionis, uentrem non eostringentes, dormiat multum maxime in nocte. Exercitetur multum stomacho ieiuno, sit sellicitus in expellendo superfluitates inferius, nullo pacto retineat uentositatem,nec superius nec inserius, sit sperans & gaudensae aliquando leuiter irascatur. Sed tristitia, timor,&accidentia corrumpentia digestionem fugiem da sunt. Omitto reliqua particularia,nota enim satis sunt ex suprascriptis squod uinii suum debet est e potes, antiquum,

medii saporis in pauca quantitate bibitum,& quod panis sit

bene fermetatus de salitus in quo semina carminantia ueto. tem aliquando ponantur. Uec nota sunt ex suprascriptis. Cura colicae ex foecibus.

EIus cura existit tres immones praeter tres communes in quacunq; specie colici necessarias. Prima est seditis mollificatio & superficiei intrinsecae intestinorum arplanatio,ut sicile lubricet. Secunda ipsus eductio. Tertia

causae fecitatis,iscis remotio,& hete intentio simul concerm regimen curativum repraesentativum. Prima intentio conmietur primo cum clysteribus ex lib.s olei comunis eui Possunt a l. 3. 3. butyri recentis. Item eum clysteribus ex oleo secimino nec no cum brodiis pinguibus carnium, sicut pullorum, agnorum castratorum,&similium,&proprie capitum de intestinorum eorum addendo Muale quantitatem

alicuius ex oleis suprascriptis,& potest addi butyru,& vando nihil aliud esset paratum solum oleum suscit, & possunt

fieri decoctiones ex maluis matribus uiolariim, sem. liniae.

aut radice maluauisci, scubus,&similibus&Digidioribus possumus uti existente febre,& eum signis caliditatis & calidioribus in dispositione cotraria. Item compleri potest hac

prima intentio cum sumendis per os ex quitas sunt iura pinguia earnium laudabilium, gallinarum, caponum, agnorum castratorum, & iussalli antiqui est proprium,non solum i mensaed sua nitrositate abstergens,uitelli quoque ouorum Bibilium, passulae nigrs sine nucleis, ficus albs ta siccsquam recentes, pulpa prunom optime maturorum, penidia stah. lesep uio L biodium cicerum rub integroruma rodium catilium collectorum ante ortum solis leuissime lotorum , &fiactorum in similia ualde parua & leuiter coctorum. Item Modium blitis, triplicis spinachiarum, maluarum, mercurialis, maluauisti, Se similiu, & in summa omne brodium habens uirtutem nitrosam,uel baurachiam, uel abstersiua . uel salsani stimulatium uirtutis,uel in qua sint partes immota Ee pingues.& si uolumus maiorem mollificatione faciemus bullite herbas suprascriptas in aqua uel brodio carnium ae inde addamus oleum commune in magna quantitate uel butyrum reces, dismili de brodium decoctionis acruminum, seu t eeparum & similium ualet ad lubricandum,& quandoue in biodiis laudabiliu ponatur sicch.uel penidia. Et qua-o extera non sufficerent ad leni Mum oleum commune be ne coditionatum, aut sesaminum,aut migdalarum dulcium recentium sumptum inquantitate.6.aut .s. J.non fallit. Et si

timeretur lasio stomachi & nimia lenitas, huic misceantur.3.3.olet amygdalarum amararum, aut iam uinis lenitione consortetur& corrigatiar stomachus cum stiplicis conisse tantibus interius de exterius applicitis. Sed existente febre detur aqua hordei excorticati facti secundum artem mixta cum tulep uiolaceo uel saccharo riibeo Vel detur Rrii pus acetosus simplex per duas horas post ipsam aqua. Cassia quoque & mana sumptae in potu cum aqua hord. aut brodio G nium aut decoctione prunorum faciunt ad uentris lubricitatem,&smiliter etiam in elysteribus ponantur. Emplastra uoque,lamenta,unctiones ad unicupia facta ex huiusm i lenientibus ad hoc consertant,& cum hoc sedant dolore. Secunda uero intentio, scilicet eductio sectis mollimis eadem die complenda, aut sequenti die perficitur, si alicui istorum clysteriorum mollificantium, de quibus supra,addantur mellis ab δ. 3.usq; ad.ἶ.6.aut secum miscendo multivn salis,aut.6.y.urinae, mel tamen est mihi magis dileetiim aut replicetur saepe aliquod simpostorium ex suprascriptis.s non sufficiant detur eas sia,aut hierapiera per os Sepitulatalephanginae,& aloe non Dilum praecedete mollificatione ,& sortiora sunt diaphoenicon, diaci toniten solutivum, de mmilia. Tertia autem intentio,scilicet remotio causarum, si

ei tas foreum perficitur fiscundum i partim exigentiam. Si ergo adsint eau ε primit ita scuteibaria seca, pauca comestio,

balneum, exercitium nimium, nimis coitus, &e. huiusmodi similia remoueatur, & inducatur regimen cotrarium.Item,

alteretur caliditas hepatis si sit ineat se,&deoppiletur Lysiis, quae qualiter debeant perfici dictum est superius in pas sonibus sepatis & icteritia. Et si Gula est debilitas expulseue intestino tum&obtuso sensus eorum succurratur cum theriaca, mithridato,diacori, dimitritarcoticon, diamuseo. Item, stimuletur expulsiva cum suppostoriis &es steribus aeutis, rus caula est multitudo cholerae educatur & rem ueantur causae ipsam multiplicantes, ut superius in icteritia. Et si causa esset raritas corporis desudor nimius ungatur euoleo ros rudi,aut cum oleo de myrto, & similibus, praelia milus tamen est ut causae sudorum auferantur. Et si causa ethurinae prouocatio cohibeatur per stig. ilipticaaed tutius est eausas eius auferre. Et si causa exiccationis ficis& longae retetionis eius sit per communitatem a trieni is nocume ta illorum membrorum corrigamur secundum quod dilatii inest in capitulis praecedentibus dedicetur in sequentibus. Reliquae autem in iones cilicet doloris sedatio, accidetium eorrectio,®imen sex rerum non naturalium possunt patere ex suprascriptis. De colica apostemosa.

EIus cura est ut in primis lenias uetrem. Et educas materias communes si fuerint retentς cum esciteribus mapostemate cal. quod est secundum plurimum frigidis de humidis, sicut est aqua deeinionis hordei, sebellen ut larum,& oleo uiol. aut eum lacte & oleo uiol. Z paucosa charo. Et addatur eassia si fuerit opus magis lenire. Et si nerit opus magis instigidare,ponatur in clysteribus aqua selDtri aut mucilago psilii. Deinde quam citius fieri potest fiat

phlebotomia basilicae. Et hauriantur. 6. aut .s. 7. languinis , aut plures secundum repletionem &uimatem. Et sapo-ilema si erit uehementis magnitudinis communicans uiis

urinae, & retinens ipsam fiat phlebotomia saphenae eiusdem lateris post phlebotomiam basticae, &hiauriatur notiuilis

quantitas sanguinis. Et attendatur etiam lenitati uentris cum sumptis peros,quaecu hoc etiam scut aqua horae cum

mucit ne psilii, disimilibus,m ercucurbitam. Inest Onim ei mala proprietas in passionibus intestinorim. Et ex propriis est aqua siue succus duorum granatorum. . . Item aqua endi uiae,& aqua solatri, cum quibus si opus est lenire

uentrem misceantur. 3.6aut . . I. florum Cassiae, aut .I. 2.man

nae, & hoc tempore super loco apostemato ponamur re. percussiua frigida non stiptio inultum sicut oleum uiola mixti in eum oleo si Dei te in augmento misceantur in sum

304쪽

smptis Interius te elysterimitis resolutim di mollitiua eum revereussione, sicut aqua decoct. horde. se sten & pa sularunt, & liis possum addi in dec5ctione solia altheae , de haec decoctio potest bibi de sine irari ,& si esue steriretur, huic potest adda oleum sesaminum & amygdalinum. Et circa

uariam rates io ex floribus chamaemillae, te .maluauis,leaint,in vini libi is , qui clysteriretur adde ado oleum' amygdalinumata parum uini cocti. Et si opus su ru abstergere ponatur.I. t Iacch. rub. Et si tendat ad matur senem, audantur pes , mi post maturationem rumpaturremtur cura iacem intestinorunt, de qua insia,&smiles imirationes habeantur in si ptis interius dein jicitis exte-''Sicut interius est aqua decoctionis beste,hordei, assum A:uum se .maluauisti,& potest cum sacch. dulco. exterius sicut escum roschamomellinum, sesaminum mitriis potest addi pin o militis,ansiis.&fimilium. Ite Pollunt addi mutilagines maluauisci, Den .se. lini, te ad coruorta una miseeatur secum oleum massa sumim, 2 ad hane ualentionem possum fieri cinplastra fomenta. Si u se apostema fuerit frietidum leniatur uenter primo Deinde levotot r ex bastica Et observemiit e rerintentio. es quae postae sunt in calido, sed deelinent ad ea lidum. Vmce ea quae competunt in augmento calidi possunt compet

93 una uice uolsit impellere. Et eum reductum est procuretu

exitus uin omni ingenio. Sed ante reditistionem non dentur solutiva. Et diaeta sit ualde tenuis&leniti M. Et reducto intellano coosolutetur ruptura cum ligatura accest&reliquis ne stariis interius & exterius applicitis. Cura reliquartim specierum collems Ilacrit ex lapide iii intellinis hutabricis, absteretentibbus,quibus alioua lapidem stangentia sunt admiscenda. curandus est Quae si lapis fuerit in superioribus intestinis peros ex nabeantiar. Si uero in inferioribus percis inuria. Si uero merit ex vermibus cum interficientibus &iolos educentibus curetur iuxta doctrinam in proprio eo no Indam uero ex sang. in intestinis congelato fuerit ed eat .Si Detit in intectinis inferioribus cuaque decocaiose dei dosii uris de similium abstergentium in ulificantium cuius lita est adnuxtumoximet simplex uel scillitieum. I., Si nude simplici uel scillatico & illis adhibitis ta superius quaanferius potest isteri aliquid coaguli, sumptis perosusque ad.s .gras tactvstermatis usque ad.9. s. Si uero dolor inuiti norimi fueriti solutione continui re merit ex causa e

igriora, ut puta ex uulnere eius cura sibi perquiratur, & uis Uiat Polumi compete pGς Auic quarticii uero suerit ab humore acuto ouusteri

rapta frigidi δε quae competunt in statu ealidi possum dccmodente siue sit colica iue phig. lsum, aut Zei tere in augmento frigidi Ised in statu. Ad declinatim cuto, εἰ est G nlurimu de oen eo

ne addantur magis calida sicut oleum de spira, oleum laur, num, eps anseris,&sinulla Cura colice extorsone de ex descensu intestini inbuisam tetriculorum aut in aliquam rupturam mirach. I fuerit ex tot ne sitiretur aeger supinus in loco tempe

Staiio , prius eductis Decibus quae sunt infra intestinum

tortum cum clysteribus naxta doctrinam datam in precedentibus cap. vi manibus inunctis in oleo despica, de enula uel castoreossi fiterit ficta torsio ex uentositate, stiG- tu ruenter primo leuiter descendendo Nil adendo, nune ad latera trahendo&semper ineadendo cum frictione,&descendendo in ad latera trahendo perueniatur ad lacu ubi sentitur intestinum tortui m&hoe fiat pluries. Et si eum leuis ictione non obedit neque redit ad situm naturalem Aictio fiat sortior etiam iterata. Eis non redit ad situm naniralem experiantur alii situs super latera similiter fricando. Et aliquando iaceat eum uentiudeorsum. Item ipse marit ii Obs se connuasset, aliquando se inordinato motu proiiciat, aut aliquando per pedes Eleuetur. Fortasse autem quod aere fieri nequit a cani redibit ad situm naturalem. Si autem acini, percussione, sutu, &similibus ea uti immitivis faeta sierit torso, fathre autem frictio sed leuior ne locus apo sonetur δε sint mamis inunctae eum oleo iii ol aut simili modo aut temperato .Et nullo pacto dentur in his casibus Clutiva superius nis prius intestinum suetit reductum diaeta ualde tenuis. Q ue intestinum est teductum procur tur exitus Decum iuxta superiorum doctrinam. Deinde uenter stringatur eum sescia strictura decenti ut non amplius di s locetur,&stringantur crura fortiter super genu& simi ex adiutoria super cubitum, ne intestinum contortum aposte metur.Et dista sit tenuis lubri ea .Et si fuerit ex dest intestini in os heum aut in aliquam ii acturam sphae, prius se ces quae sunt infra intestinum illud dissocatum educantur&imponantur cl eria mollificantia quae astendant vive ad intestinum dum catum & non sint acuta ut possint retineri. Et exterius applicetur mollificantia qua etiam uentositate carminent, aegro iacente supino & aliqualiter magis eleu in cum parte ad quam facta est dis alio. Et si opus est ponatur in neo in ollificante liquore ascendente ad locu ubi retentum est intestinum locatum . Aut locoulli applicesur philtra infusa in huiusii di mollificali: bus. Postea comprismatur intestinum cum suauitate uersus aperturam. Et inter catera obseruetur hocingenium .ut intestinum prope ape

turam dicitis stringatur ut subtilietur, & paulatim Lingendo impellatur modicum, post modicum de intestino aut de Dece in eo eontenta, donec paulatim quasi inungendo ad si periora totum interius impellatur. Nee faetendum est Linum quidam inexperti qui totum sonuer comprimendo

p dei unctione .Eisi excoriatio de ulcus iam Detulit in intestinis cura per qui reda est interius in cap. de distenteria. Est et superius posita cura colicae quae huic de iuuit quamu est expediens. Si dolor intestinoia suerit per itatem ab aliis membris,puta a cerebro, neruis, pei re . heparament,instrumentis utinae irach re lacertis uetuis, simi saut per communitatem a toto, duae habeantura mentiones generales,una ad membrum mittens, altera adnaestum recipies, a quaru prima licet regulariter incipien Demeter in coacta a secuda incipimus ali uero dolor fitem a Marinseca, ut puta a potu aquae figidae& balneo in a ueto septentriona risione ιυ lapide, ab aere pestit ilia uenetis sumpi , a cibis stiplicis de ponticis,aut a pro

aetate satientibus lianc passionem duae sitiit intentiones. Vna est caulam primitivam remouer meam omnino a coruore abiiciendo uel quantuineti possibile de inducere reeti me conuariu . Secunda est dispositionem impressam corri-o.iniae immiones qualiter debeam compleri ex sunt seriri apaure potest. V De deos.

Vid nominis&quid rei deos quae apud antiquos diocia est,Domine miserere mei propter mortem crindelem & obst iam post tantos cruciatus & uomitu stercorum perius posita sunt . M licet eum eotica conueniat in quibusdam generalibus, scilicet eausisterillantibus 5 cura,sunt tamen quandoq; particularia quibus adinvicem disserunt,scilicet cauis γlor, exeuntia,iuuamentum remediorum,& ultimitas accidentitim. Primo in causis,quidem differunt.Nam iliaca plus accidit a eausis primitivis de extrinseci mala eo lexione singulari & sese nida,seut in potu aquae frigidae in tempore non congruo,&hoc quia gracilia sunt stomacho propinqua magis. Itemri quentius accidit ab aere pes enti propter propinquitatem ideor ait similiter a uenenis propter propinquitatem adstomachum & ad cor. Et propter has causas magis permutatur de regione ad resionem , de de corpore ad corpus in modupessit is morbi. Item fiequentius accidit ab pr pter uicinitatem ad heparide maiorem multitudinem mes rescanam uenientium ara gracilia. Item frequentius aeeidie propter uehementiam uirtutis retentio, eum gracilia sint magis ordinata in retentione quam crasti, de econtra crassa magis ad expulsionem, sunt enim pacilia strictiora. Sed econtra colica frequentius fit a causa corporea, scilicet uentostate, phleg. stercore sicco, vermibus & similibus, eum sint stigissiora drad horum expulsionem ordinata. Et si acci, dat meis stequenter propter defeetium expulsivae Secundo. In dolore quide primo quantum ad speciem. Accidit enim vi gracilibus nequenter dolor pungitiuus & torti LPutD

305쪽

Io. ARCU. IN

gitiuus quidem propter eholeram immediate ad ipsa uenistem. Sed tortivus propter ipsorum lon tudinem & pIurinmam reuolutionem ieet in quocunque intestino,quxcunq; species doloris possit accidere. Secundo , quantum ad in

tentionem, est enim dolor in gracilibus intensor e fit iess, quia sunt magis neruosa & acutioris sensus. Tettio,in loco doloris.Nam dolor iliaeus est supra umbilicum,de hypochondriis magis sed colicus est infra umbilicum. QSarto,in pera utatione,facilius enim Aeos pe utatur quam eolica propter maiorem colligantiam & uicinitatem intestinorum gracilium cum membris ad quae Dermutari tasueuit,de qua permutatione si perius dictum est. Sed eeomtra in colica dolor est mHis extensivus, rauatiuus,& per rativus,&si aliquando est pungitiuus en propter ue es. Item,dolor colicus licet sit remissior, est tamen magis durans propter longam materiae retentionem ex ipioru spis studine&earnositate .Et dolor magis est infra uniuili umcirca pectinem. Et minus nocumentum communicat superioribus nobilibus quam iliaca.Et minus permutatur , licet si maioris permutationis ad iliacam quam econtra,esi enim colon aut sacculus oppilatur,materia regurgitat ad superi ra in quibus propter ipsorum stricturam facile retinetur &causat iliacam.Sed eum oppilantur superiora in iliaca nuteria ad stomachnmreeursitat.Etsi descendit ad erassia esi sit subtilis,& intestina illa lint larga non retinetur, sed deste dit secundum plurimum & Wreditur. Τertio, principaliter differunt in exeuntibus. im in ileos per anum sere nihil egredituro no nisi eum maxima difficultate .sed per uinmitum plura: faciliter .Et illud est phlegmaticum, fandoque cholericum, quandoq; uiride,prassinu uel eruginosum, quandoque nigrum melanch. Item plurimum uentosum caetructuatione,& tandem quandoque foetidum stercorosii mcum vermibus mixtum.Et est secundum plur. mortale. Ite, in illam urina est magis tincta propter dolorem auctiorem magis inflammantem. Item, propter retentionem cholerae

quae per eannalem ad finem duodeni terminarum, ad gracilia transmitti consueuit, quare rediens ad uias urinae tingit insam.Sudor quandoque in iliaca magis contingit propter do Ioris uehementiam in spiritualibus angestiam imprimente: di est fiigidior, calore amplius ad locum doloris attracto,&uirtute magis dissoluta.Sed in colica eum clysteri aut coli rio facilius egreditur phlegma mitellaginosum & stercussi balosum phlegmate inuolutum.Item,uentostas crassa sonans,&uermes Et non fit nisi per compassionem graciliu , di stomachi ad media.Item,urina in eolica rubet propter dolorem inflammantem,& etiam propter compassionem renum in dolore, quare urinam retinent diu & tingitur, non autem propter cholerae regurgitationem. Quarto princi paliter in remediorum iuvamento est differentia quia ilia iiuuantur maxime per fit perius exhibita. Sicut colici Gomtra iuuantur per clysteria&suppositoria. Quinto est disterentia in accidentium ultimata cosecutione.Nam casus uir tutis,alienatio, Unus,alcures, instatia uigiliarum, tremor

cordis,syncopis,fiigiditas extremorum ingultus, 3t hitiusmodi accidentia terroris,& tandem mors sunt in iliaca magis & in colica minus propter causas suprascriptas.Et amaret in iliaca inflatio vitai muis quam in eolio,id est, inn comonoculi. Et in summa iliaca est dissicilior quam colica

ex causa proportionali uel consimili. Et factam ex uene significat antecessio ueneni, de alia accidentia ueneni, scilicet debilitas corporis, trem reordis, quae aliquando dolorem iliacum antecedunt.Et factum ex apostemate significat d vities Decis,in uelocitas in egestione,id est, in uomitu so ris&sebris. Cum aliis enim non erit febris nec casus uirtutis uehemens nisi sorte fuerit a ueneno. Et ex suprascriptis in hoc capitulo de colica ita manifesta sunt quid nonanus de quid rei deos causae & signa. Sed erognostica sunt ista Primum, es plus oecidit it eos occidit in septimo, quod est uerum secundum plurimsi,qu

doque enim uidi etiam occidisse in quinto. Secundum Caaccidunt accidentia horrenda supralcripta pauca est spes luti dicet aliquos uiderim peruenisse ad uomitum stercors accidentibus tortibus Reuasisse. Tertium est amor. sextae partie.Cum ex distillatione accidit deos motitiir, cuius ea

IX. ALMAN. in septimo nis Deidat febris & eurat eum ea sudor plurimus. Et quamuis dicat Auic Galenum causam huius aph risini tenorauisse,eredo causam esse,quia distillatio ex humiditate luperflua acciest,propter quam superfluitates cons

tae cum urina euacuari, lunt retentae. Et regurgitantes ad imtestina saciunt deos Febris autem seperueniens est eausa 'materia subtiliarapim sidore educatur,per cuius praesentia causabatur distillatio & ileos. Quartum iteos, phlegma' ea& uentosa iuuantur febre. intum, bonitas urinae ini leo non facit fiduciam sanitatis, quid ergo iudieadum est de urina mala Sextum aeterior ileos est in quo estredii stedicus uomitii. inde illa in qua Meditur sudor foetidus ei, licet hactens odorem stercoris. 1ertio, in quo est anhelitus habens odorem stercoris . inlario, in quo est eructuatio habens odorem stercoris. minto leuissima omnium est in qua iderior uentositas est foetida. Cura it eos proxima est curae colicae.Verum differt a em colicae in tribus. Prima ditarentia est, quia cura eius maiorem exigit festi lationε

quam cura colicae,quanto est morbus acutior tanto minorescat inducias. Secunda differentia est , uia bibita sunt eum hae magis iuuati quam supposita, cuius impositum est iucolica usa autem differetiae est, quia clysteria & lychinia non scendunt nisi difficulter ad intestina gracilia. Attamen bibita&supposta sunt in eius cura necesiaria ,& quamis

Auic licat s no refert a quo incipiatur an abibitis Wa sippositis,dummodo alterum subsequariir. Em tamen existi melius esse incipere aclysteribus ut intestina erassa mundi ficentur ab his quae in eis continentur,ut uia exitus super

talum quae dolore faciunt intestinis gracilibus sit expedita,& facile possint deseendere,& eo magis,quia oppilatio infestorum&praecipue sacculi s uenter est causa retenti' iussin erfluitatum in superioribus.Et consequenter doloris eorum quamuis inserioribus,& proprie inlaesulo G sit dilor propter suam amplitudinem . Et clystere primum debet esse lenitivunt secundum acutum uter cet materias ab inferioribus,& trahantur a stiperioribus. Et clysteria ista dobent eis: magnaequantitatis, posteaquam citius fieri potest subsequatur aliquod lenitivum desuper.Et Avice. diciti quod sorbitio aquae olidae sedat dolorem.Ego tamen et oratius esse ut exhibeatur oleum commune bene conditionatum AE aut. .Mebite calefactum,& elaboretur eum ingenio ut retineatur.Aut si abhorreatur, detur lib. I . odii cumnis uel gallina multum pinguissed melius galli decrepiti. Aut detur alia medicina leniti ex cassia, manna, &smi, libus dictis in colica.Et apud necessitatem misceantiar cum diaph micone laetioni tenalectario indo, & similibus. Aut ipsa sola electaria exhibeantur eum lenietibus scut brodio galli decrepiti,aut aliquo modo secundum exigentiam. ita ut fiat oppilatio&retenta educantur. Tertia disseia ita est, uia in iliaca magis est necessis phlebotomia quimin colica,ita ut non solum in apostemota sit necessaria, stiletiam se uenter in aliis speciebus. Nam propter fortem dolorem & multitudinem uenatum meserticariam uenientium

ad gracilia sium magis apta apostemari praedia quam intestina crassa. Item, quia facta oppilatione in gracilibus magis per corpus spargunt humores cotisueti euacuare quam pro pleros pilationem in crassis quae 'ars phlebotomia sunt Guacuandi. obieritatis ergo his tribus diis rentiis, pro datur ad curam iliacae secundum unamquamque causam secundum quod dictum fuit in colica.Item , ut intentiones illis de remedia ibidem dicta secundum unamquamque causam colicae ad hunc locum asserantur,curando iliacam a simili causa pendentem sicut dictum est in colica.Nam a quacunque causa potest pendere colica ab eadem uel fimili mi est pendere illi , econtra. Et obseruetur quarta disserentia,qui aditra debet esse magis tenuis in iliaca quam in colica, quanto iliaca est acutior colica. De suxu uentris.

cuisu egre ur, non tutus rusparem; fueris inmisc mordicatio, dolor inuerure, typtio cato etiam plamique adest uentris fluam, in quo ante comastionem

306쪽

DE FLUX

Bion in temtar ali purulantum detur faegro robis suco uuae acerbae , aut desum ribes,aut de succo granat metet, Gιm odi', ro amborum ana. Dan. a. trochim dei sio relictrictim itidem tribuantuνMurrantur Mero Gad sera citrum er pullis eum aceto eo , agatis,

O GAcra ima acerbae pistis in potu ueris sumat sumact

eum roso deinde nutriatur ex cibo, erra admiscetur simach, qui uocatissumachia. totumque erus regimen ad

Hoc capitulum diuiditur in quinq; nartes. In prima agit de lienteria In secutida de fluxu chilola. In tertia, de dia rhoea.In Parta, de dysenteria In quinta e tenesmone. si cunda ibi Ai uero cibus non egreditur tertia ibi. Si autem quod egreditur etrinum fuerit quarta ibi. Quod si ex fluxui tris euenerit excoriatio.quinta ibi.Trochisci ad tenesmo.

m. Primam partem diuidit in quatuor.In prima ponit generalia signa lientetiae. In secinita agit de lienteria pendet te a cholera & excoriatione siue ulcere stomachi. In tertia agit de Lenteria pendente a phleg.existete in nom. In quarta parte agit de lienteria pendente a mala complexionest machinis.& tanasne materia. Secunda pars incipit ibi parum distanter a principio.Et fuerit cum hoc mordicatio. tertia ibi. odsi non sierit eum eo mordicatio. quarta ibi. Si autem cum hoc quod diximus nihil egreditur. In prima te ponit duo signa generalia lienteriae. Primum , quod

cibus in stomacho non moratur quantum consueuit Secum

dum quod egreditur,sciliceti eranum extra corpus non dimus uisi parum. Est enim lienteria fluxus cibi indigesti. Quod potest esse tribus modis, aut quia cibus nullo modo est diuestus, quia egreditur in ea qualitate de quantitate in qua sumptus est,aut quia eli diminute digestus secundiuncuodlibet eius,aut temo,quia aliqua pars eius dissicilioris digestionis non est digesta reliquo ipsius existente digesto. Item secunda parte,primo ponit sena lienteris i cholera&α ulcere pendentes,quae sunt moriticatio i&Glor in uentre,id est, in stomacho,& stis cum quo plerunque est fluxus uentris,in quo etiam ante comestionem inuenit ut aliquid purulentum id est, ni uuia einde dat remedia infra scitapta. Primum est rob deis Ouuat acerbat,aut rob de succo

ribes, aut de succo granatorum quae omnia sisnt frigida, scidisti otica,&pe ruta sunt cum spodii, sana. 3. I.&possunt cui haec marob simul mixta,de singultiam de per se. Secundum est trochisei de *oquorum dest stio pondinetur in hoc cap.&sunt praestantes in haere. tertium est quod nutriatur ex adesa citrina id est,ex cibo facto ex temti cum paveolapharmad prima aqua decocto- letium perde tabiiciatem,ex pulsis cum aceto eoctis,haec est gentina. Item,ex pullis assatis positis in suci o uuat acerb. id est,agrestae,& in i tu sumat aquam ros insinonis sumacb. Item, comedat sumachiam, id est cibarium factum ex granissumach frigesceis,& stip.optime ualentibus in hoc oroposito&myrtea&limonea sunt praestantis iuvamenti. Nota tamen quod existente uirere in stomacho caueas ab acribus &acetolis notabiliter, sequatur mordicatio intolerabilis. Et in casu ulceris ultimum remedium est se us plantaginis

cubolo ariaut trochiscis de spodio dissesum in succo victo.

cut intio plerumne adinvenim flux 3 non in ' libet liente em lanet rursum is uentrustum . - sitas est id cibi, uod sititiivir. parsi in uentriculo morari, et quodammodo mutatum egredi. Devit aegro robde taceo uuae acerba a quoniam lienteria breui te oluit virtutes eam: de bilitati iccirconeri docet iis aegroti incita exhibere,quae iacultatem Mnt stiplicam

adess inflat lanu paucitas, y ractus acidus, e r pauca sitis; aegros sim, sinapira r pisces saliti tribuantur. deinde t

ogatur ea uomere,sumendosale, est meia r anethum c

rabidis isterioris draamas quatuor, salis indi drachmas quatuor, turbith drach. r.ex hissant pitidae, O si eiura

addo . a Aomitupraeterea spe utatur et cibaria , quibus utituris Amri, perse intingantur . er comedat fulcita, quasile condiuntur, est acrimonium habent, ouae appetitu

prouocare confreuere.

In secunda narre prim partis agit de licteria a phleg

te dicens, quod si si fuerit mordicatio in il omacho, nec

est qui egreditur per annum pus habet admixtum, licet

sit undosium,siciat est de natui a phlegmatis,&paucitas inflamationis & pauca sitis,em alio acida, auae omnia attestantur fripiditati et tu primo aegro hoc uomitiuum. Recipe. anethi manipulum unum uel duos bulliant in unam libria

aquae ad consumptionem medietatis Et coletur,cum qua doc one colata. s. l.6.unciarum administrentur, mellisJ. a.salis. 3.1.&totum tepidum sematur postquam aeger prius

comederit sesam, id est,blitem,sinapis, id est,motardam &puces tos, quae omnia sunt incidentia phlegma,abstergentia reui uiantia, deinde tentet uomitum,digitum aut pennam in gutture imponendo,ut phlegma simul cum eo quod sumptum est educatur. Secundum remedium hoc non sufficiente est ut detur una ex pilaeis infrascriptis. aloes soluti ut phlegmatis & cholerae.3.a .colocyntanterioris solutivae phlegmatis chol.& aquositatis.3 Adal.indi solutivi phlem. α melanch.3. .tur bith soluti ut phlegmatis.3.r .fiant mulaeer . Tertium remedium quod utatur sive uomitu, hoe enim promptius est ad mundificandum stomachum quam is lutio. Quartum, quod cibaria sua quibus utitur intingantur malinuri, id est, cessamento facto expisciculis calliis &aromatibus,sparse, id est, dissetuto , de comedat fulcita quae sale codiuntur,& quae habent acrimoniam,id est, acuitatemper aromata quae fulcita consueuerunt prouocare appetitu, α hae fulcita sunt mortatellae,& smilia. s C H o L I Amesdunt. filiam &pamri pituitam . Deinde cogatur ea uomete Ginendo sit mesina thum coctumJ.i post horam euomere nitatur. V. de Methum cum aliis medicatilentum tumum postident per mediicendi humo misitosos. mei praeterea abstemit. Quod rem me aloes eant hae pilaia pitui

Si autem cum hoc, quod diximus, nihil egreditur Aperfluum, neque quod expellietur,esiquidpurulenta, uelphis'maticum habet admistum aegro uinum forte purum tribuendum es est diotibanum dandum, quod mi solib. ni. . io liperis,am 1 Oic. chei inrise, gesta omniumana drach. a.balaune dracb. t o anellis despumati quanta suscit ad conficiendum tu rex hoc in tu; quia flamoebum calefacit, O uehementer desiccat. apprema quoq:, quod in eap. tua passo us nummaumus, detur sat in potusu mere vinum purum. In hac quam parte Stultima huius inmae partis princiacipalis eurat lienteriam a rnata complexione Digida & hi mida sine materiain qua dicit nota sunt. Nam ea quae ipse concedit sunt calida, sicci,constrindentia Se stomachum coasoriantia.Et omnia nota sunt,cherum, id est leuisticum.

Si autem eum hoc te. hisiusmodi signa declara re ui item digesti . di tete vim debilem faciam, cui in curationem a ibra.

Sed Mia cibus non egredietur, sed res subtilis, alba, est aquosa umqua sunt ea,quae thepatis si mant debilita tem; aegro tribuatur id, quod fit de scoria, et diactabanum,

est et risu disces-enthum, e trochisci calefacientes hepar, quos nominaumus, o electarium diaculam humquod Recipit fularum rutae,calamotbi sic. ameos, carui, ebei ,et Iber innamonain cropiperis, omnium partes quain. conficianto eum metum . dentur alia Io.Arcularia b medicamina

307쪽

I . ARCU. IN

medicamra, pu Gmnavimu in cap.&patu re ius, que ipsum Glisaci t, contortori Haec est secunda pars principalis huius cap .in qua agit defluxu clivio 8e habet duas partes. Iii prima agit de eum clivioso propter nocumentum hepatis de maxime debilit tem attractivae eius. In secuda uero agit de fluxu chyloso si quente nocumentum stomachi At intestinorum , Se maxime debilitatem reten tuae eonim. In secund. Si autem eum prpdicta inritudine. In prima parte ponit primo spna fluxus e losi dicen . quod si cibus n5 et reditur imo egreditur res subtilis aquosa5r alba quae est clivius,est enim chylus sium. tia alma Aibtilis aquosa ex meliori parte clibi per primam digestionem genita, ad sent etiam ea quae significant hepatis debilitatem,sicilicet mala complexio Digida, aut apostema, aut oppilatio ex quibus debilitetur bepara: maxime secum dum attractivam dentur remedia inflasti ipta . Primum id quod fit ex scoria serri sepe Hus in capitulo de debilitate stomachi descriptum. Secundu est dia libanum in parte prin cedenti descriptori. Telesimi, trochisci tale lacientes par, scilicet trochiset Minabarbare, trochisci de latea, de quibu superius in eapitulo de dolore hepatis. Quarto estolaesament hum quod hic describit. Et nota sunt omnia ex sepe dictis,& ualent hae e medicamina ad calefaciendum h

par,exierando, consertando,&sacratchylum penetrare per ipsum,& remouent eius oppilationes.sCHOLIO N

ventosectus non curabitur id quod itan ora Mim exula impra crum i eum nisa rami mptico i Diei et eum, meatus aestitii dine mi maligniorem producem.

Si autem cum praedicta aegritudine non fuerittio debilitatis hepatis, uno quod egredi truci subtiliis, P adhin, fuerit in stomacho Pavitas; puluis ide malis granitis ad tra glutiendum dandus est,cuius consectio. RScipe of

sum Manatorum aceto orum , ct tritorum , ut alchsthol , drach. t e. carui, feminis coriandri, amborum aceto acerrimo infusiorum, postea drachmas uiginti, Horarat fuman,balaunae omnium ana drachmas decem. pulueri eatur optime, ct dentur ad tran glutiendum. et

clarium quoque , quod dicitur criniti detur, quod Helpita illorum pasiorum tritorim, ut ala ol ibram main NIillorum sic rum puluerietatorum. tali οι libram struis,ulacarat, nubathbalaustiae, seminis tamaristi, meos omnium ara drachmas decem . confriantur cum melle de canna, aut cum melle apum optris distumato, elemarium sumatur. In hae parte secunda huius secundae partis principalis eurat fluxum cliviosum ex debilitate contentiuae stomachi, intestinorim prouenientem quae sequitur secundum liluti, mum malam complexiodem humidam, non enim tanto tempore retinet chvlum quod possit per hepar attrahi mediam tibiis meserescis. Et ponens se dicit,quod non sunt signa debilitatis hepatis,sed adsunt signa debilitatis stomachi , ca rauitas. Tune detur patienti puluis de granatis, cuius de-ti riptionem ponit. Et sunt nota omnia ex supras riptis. Xy- iocarat,idest, cornua ligni,&fiunt cartibiae. Hic autem piit uis notest eum aliquo liquore permisceri,ut milia & uino citon orum. Secundum est electitium quod dicitur chanti, forte nomine inuentoris,&descriptio manifesta est, haec enim sunt notabiliter scca, parum secundum qualitates primas a temperamento recedentia, & confortantia retentium stomachi de intestinorum per tacitatem, stipilaitatem di proprieratem.

Pulvii de literanius M, transplimendum dan est plurimum -- imminuitiis uentriculic uris dis, misis, : limine moth dAila i aeret imoque complectatur pines facili ut ita. alis medicamenis posthabeu.

Si autem quia egreditur trinum Derit, O anum mori

nrictim de spodio. Ree.r ara rubrarum spo ana drach. , o inis acetos,si mac ballistis,si arabicio manaba aruinque. histrvientur iroristi pondere drach. a. quormn unus cum f. i. de reb citoniorum simplici cratur. aqua veris similis hordei ita M. Hordeum factum hi aqua ipsum cooperiente balliat d aqua in Metur. dei de coletur oe bibantur ex eo cias quatuor cum drachmis tribus sto es gummi arabici eadem quantitate . In hac tertia parte princi i curat diarrhiam Raece,quae

latine spii cat fluxum. Et dicitiar ati uerbo graeco, idem quod fluo significante, nomen enim periris sibi uendis cauit eum frequentius caeteris fluxibus accidat. Est alitem descriptiue fluxus unius plurium,aut onmiu humorum praeterquatinguinis, qui si stueret diceretur fluxus sanguineus, maxime tamen hic curat fluxum e leticum dicens. Qubdsi illud quod egreditur tuerit ei trinum,& anum mordicat, gerq; sitim patiatur & febrem, ut omnia choleri attesta fluxum fringemes, dcu succo citoniorum. Similiter debet dari aqua culicta hor pla aut etiam minoris quantitatis ad ipsum & bulliat uti ad aliqualem in issationem aquae. deinde coletur,& cum qua tuor unciis eiustam misceantvrs odii, gummi arabici ana, diach. 3. de in potu pluribus uicibus sumatur. Haec enim mptime confert infrigidando,constringendo,&dolorem seu punctionem sedando.

s ex fluau uentris euenerit excoriarior putas debeso ad transalutiendum detum qui Recipit Asimi drac. x o. ius plantaginir I. 1 o. gummi uia es, boli armeniamborum ana. t. 3. Villium t assetur, ct gummi , O bolus puluere tur, di commisceantur, O sumatur in potu ex

eo in mane drachmas tres cum reb, de ritoni s , , circa noctem tantundem. Obus vero eius si pulmentum factum cum granis granatorum passu cum aqua O aceto. σribus factus cum siucco riae acerbae, Octumacis , ct casta, cui ad miscetur succussum , O his similia libaria. trochises de batiustili, qui cura nimiae conserant diarrho, dandi fiunt; cum Ilaam uerit super suus, siue habeat vet

guinem admixtura , siue n. Reri gallarum, siliquan nabati , feminis tamaro , tabam, balaustiae , omnium partes aequales, ij, gummi arabis amborum ana partem semis. nomentur trochsti podere drae. 1.ex quibus maus

cum uino sumator. si neque calor afuerit, neq: febris. stasi febris uerit ; cum rob de ritonam acetosiu sumatur : putunc dandi sint, cum suos uentris sversuus fuerit.

In hae quarta parte principali Ras curat disenteriam dis Etam a Gla,quod est male, quod est intestinum. Isdorus sexto ethi mologiarum,&est descriptitie suxus uem tris cum excoriationeaut ulcere intestini. Pro cuius cura

primo dat puluerem de bolo, ius est haec descriptio. Reci. pQlii frigidi & humidi in secundo, sed per assationem minuit eius humiditas drae. in. sem plantuinis frigidi & sicci drach. i o. ummi arabiei seiridi & ficet aliscos, boli armeni frigidi Nucci stipitet,viscosi proprie in consolidando uic

ra intestinoriam anadrac.3.pullium allatur, de gummi,&bolus armenus pulueritati commisceantur,de quo puluere s matur drach. 3. in mane & per duas horas ante coenam eum

rob de estoniis. Cibus si pulmentum,idest,ius cibale in quo sint grana granatorum & pM aliquid aceti sed modicum timetur enim e oriatio ex aceto, item cibus factus cu agresta,& sumachi Midest,cibus faeius cu granis sumach,& his s- milia acut limonea & murthea.Dat tertio trochiscos de ba-laustiis optatos quoru descriptio nota est, & iubet dari cibesa. t. pro uice cum uino non existente febre , & eum rob de

euoluusiainst sali tamen non debent dari usi eum si Perginis

308쪽

DE ANATOMIA I NTESTINORUM.

perfluus fluxus, Et extera non contrulerint, una tamen drachma ab initu, experienda est siqua nabati, idest carabia r sionis illius.

Troebisci ad ten on, qui tunc dandi Ilait, cum caloris absentia fuerit, uentostas erit noctua et sonitus. ecipe ts 1mvis I JUcyami alb mmms anethicientis sis cui omnium ana dracb. s . aineos drach. a .insemis , opst drach. 3.*minis an dracb. 1 o. fiant trochisci, de quibus pondus imitis aurei in potu sumatur. confectio electarii deIbraee, quae antiquo Auxui mitris confertiae tenesmon, cum neque febris, neqxe calor assuerit edaderit uentositas nociva danda erit. I scipe t castores,vij, sarioracis liquida, myrrhae se uis hisbyan in .muris, omnium partes squales vel iis quantum sussicit adstrei enim confisorum, cui tu dosis sit drach. a. uel tres. Rautem, post m tenesmon decem trai sierit dies s On m assuerint medicamina costrae o aeger super pectis semit dolorem, rederis tam est ad clystere. Aod recipit panici excorticati , rio excorticati, lentium

corticatarum, farum suarum: launiae, cupularum , sandium omnium ana manipulum unum. Omnia in tres lia. ras aquae coquantur,donte ad unam est simis redeant. deinde comitur, dein Jamantur cio Grineris panni amborum ara drach. i. boli armeni drachmam simu , uitelli Ohinnius agati duri, olei ros unciam si is, ex his omiabus in

praedicto am emate fricando dissolutis es flari vir aeger

sit , aut bis. In hac uinta parte de ultima huius pituli ponit euram

tenesmonis, τι σπις autem siue melius ει graece idesenificat quod gemitus latine dictu a o, uerbo praeco,

aut in extremitate eius quae est anus. Haec pars diuiditur in quatitor partes. In prima parte curae tenesmonem pauci t S. potis.In secunda tenesmonem longi temporis.In tertia ponit duo antidota optime ualentia in constrictione fluxustris In quarta parte ponit remedium ultimum in tenesimo

Secunda pars incipit ibi. Osod si tenesinon fuerit longi te poris aertia pars ibi. Epith; ma de quo. ira pars ibi. od si aeger. Primam partem possem diuidere in tres seu

dum quod tria asseri remedia pro curando tenesmum panes patebunt discurredo per textum. Primum remedium est trochisei cum adsunt signa frigiditatis, deest uentostas noctua ab humore frigido eleuata,quae cum sonitu emittitur, hora descriptio est ista. Recipe seminis hyos mi albi, frigidi in principio quarti gradus ibi pefactivi, seminis anethi calidi

in secundo resolutiui uentostatis,feminissaeniculi similiter calici omnium ana drach.sauneos calid. in secundo uentomtatis tesolutivi drachmas duas semis,opii drachmas tres, seminis apii calid. aperitiui uentositatis resolutivi drach. lo. fiant trochisci,de quibus detur pondus aurei unius, sed medietas aurei in primis tentanda,nam in uino aureo ingrediutur plura quam sex gran opii.Secundum remedium est et virium de styrace conserens antiquo fluxui uentris &tene. io cum adsunt signa frigiditatis de uentositatis Recipe ea

notes ealidi in principio marii, opii correcti .essari , idest , baccarae calidae & siccae, s acis liquidae, mirrhae calidorum Ee siccorum seminis hyoscyami nigri, frigidioris quam albi& deterius,quo raro uten)um est,est enim frigidum in fine tertii gradus, album uero in principio tertii uiuiis omnium partes aeques cs mellis quod sumit ad specierum eonfecti M. Et debet esse quadriptu ad species, dose eius est adrac, mis duabus ad tres.sed sufficiat mediet M. Tertio, ponit che. nere constrictiuum conueniens in tenesmo postquam tram fierint dies uiginti dolore existente in intestinis erassis .R cipe panici ex iticati frigidi iasi iniri excorti eati calidi&sccidentium excorticataram,rosariam sceat si rub. bala stiae, cupularum glandium omnium frigidarum & siccarumana manipulum unum,bulliant in tres libras aquae donee r deant ad unam&semis. sed iudicio meo opus esset maiore quantitate aquae pro sussicienti decoctione de qua accipi tur libram unam re lemis,deinde misceatur secum cerusse frigidae disiecae,eineris papuri babyloni et ealidi de sieci, stipti, ci ana drachmam unam. Est autem papyrus babulonicus Hiaeus sylvestris super quo antiqui scribebat ,hoe utimur ad o turandum vegetes ne iii num exeat, boli armeni drachmam semis, uitelli duri unius oui,olei rosacei, uncia semis, ex his omnibus ad inuicem commixtis fiat clystere, est enim costiicituum sita stiplicitate&uiscositate .

Reciperastorei Jhac. te ferior eonfectis ut stirpe sacrumori dolorem minuunt i milem haec composiaco menses post esse, ut uis stipitas agemur. rec. nic id noceret, virent dissolium liuti diud p eemori uenariun apetrarum ustulis relaxatis, di ex humore talis Mint .

25bd, si tenesmui fuerit longi temporis in quo non Ur ditar unguis, sed rasura alba: mustamni similis eiica . men putredinis, quod in capitulo putradarum gingivarum

nominarumns, dandum est quom arietemate eorum ruae

nominauimus frictoin dissoluto obstere elisut bis . ex uentris fluis in uentre uehemens mordiratio secuta fuerit: es Berectat ex oleo rotato tepidos autem nullo mo do mordicu chllere ex illa medicamine addatur multoties

donec sanetur. In hae secunda parte huius quintae partis principalis curat tenesmum lonῆi temporis quando iam iactum est ulcus p tridum in intestino reet' .unde illud quod emittitur in rubasmile mucilagini saniosae curat autem ponendo in clysteri suprascriptae descriptionis medicamen superius posui in capitulo de cura gingiuarum sanat inoletariam, quod est notabiliter c rrosuum propter aisnicum,calcem ,& reliqua acuta quae ingrediuntur eius compositionem, de hoc tamen non est in clysteri nisi parma quantitas imponenda, scilicet drachmam semis, s no senserit ardorem ponatur secunda uice unciam unam ,& s procedatur augendo quantitatem donec senserit notabilem ardorem, ponitur enim ad causticandum camem putridam impedientem ulceris eonsolidationem. Propterea subiungitur quod si ardor superuenerit clysteruetur cum oleo mi o tepido ad ardoris sedati neni Illud tamen non fiat inunediate, ne operatio medicine

impediatur.

Epith mi is uenter,eum fluxus uehemens est, ct id ius debilitata seniendus est. eci gallia caua,cyperi, rrhae, gallarum, cupressi, thuris, omnium partes aequales. ex omnibus his uino ueteri, aut succo citoniorum conspersis lis niatur cienterivic quoque ouandoque additur panis bis c

mi deI3ria autem cum bacaegritu ne fuerit calor; Nythim fieri conuenit ex duobus sandalis et refcr bolo armeno, fausti, gallia,c pane bis cocto cum succo mactianorum, aut cito uoru aut ustriino.

In hac tertia parte huius quintae partis principalis deseribit duo antidota,primum in causa frigida secundum in causa calida,optime ualentia ad fluxum constringendum,& descriptiones notae sunt. Aratia est gummi cuiusdam arboris, quae non est apud nos, sed pro ea accipimus succum prunellorum immaturorum. Fauses, idest, auellana uti sit da &sicea,

quam non habem .s c H o L I O N.

uitlivma . te emplastra in uentri antica viri non est humoribus illis exiit e bucta iraiae prosium eum flumis ibperfluit.

Ἀδd Certi, menter patiatur te sinum saepe tu dat adsessum, O nihil tamen Ged tu colibrium istiuuabiiciatur est enim mirabile ad se animi tenesinam quod re

309쪽

In hac pane ultima ponit remedium ultimuim in tenesmo ipsius sedatiuum stuphaciendo, ex hoc enim medicamine debent fieri collyria,id ei suppos subtilia longa ad quantitatem digiti parui,& debent optime ligari ut possint extrahi

ad libitum. melior autem modus eis,ut massa ex his medicinis cuni albumine ovi confecta optime permisceatur culi tio, scilicet accipiendo tantum de lino de massa illa quantum sit ficit pro uno lichinio,& bene ad inuicem misceantur , &exiccari permittantur & supponantur apud magnam necessitatem, ita ut totum coli tum anum ingrediatur,& cum dolor incoeperit sedari,S: somnus induci ilico extrahatur , est enim dubium si remaneret ne ae mina interimeret. Ricurre tamen pro administrandis optatis ad ea quae dixi in tractatu defluxibus. Rasis enim hic procedit ordine retroetrado in cura tenesmi,nam incipit ab optatis, cum tamen debeant postponi. Item pro eura tenesmi debemus primo iacere clystere mundificativum, deinde consti icti uini, tandem his nδsufficientibus administrentur optata incipiendo iuxta cano'nem Atticennae ab his quae exterius applicantur. ibus nosus cientibus ueniendi ina est ad suppolitoria,dimittendo tamen ea Pauco tempore Tertio ad clysteria sit 'postoriis nosusscientibus. Quarto ad exhibitionem per os eorum quae optata sunt. Non tamen haec administranda sunt nisi uirtute existente sortiinee quotidie sed per litteruassa.

de stuxu uentris in generali duo continens eapitula.

De quidditate 'eciebus , eausis , signis, se prognosti- l

cis fluxus in generali. Cap. I. Luxus uentris est motus ad expellendum rem male rialem a corpore per uiam intestinorum & ani factus

a uirtute,aut aliqua causarum prater tiaralium. In

hae diuinitione ly motus cadit loco generis. Et tangitur per ipsum causa formalis sturus. Perly ad expellendum tangitur finis est enim cuiuscunq; fluxus finis materiae a eorpore expulsio. Perly rem materialem manifestanir materiatiue obiectum a corpore expellendum stilicet ad disserentia Daporis uentositatis,&spiritus, qui non dicuntur res mate xiales apud medicosa eri y a corpore per uiam intestino , G ani,ponitur causa materialis, in qua reliqliae particulae diffinitionis manifestant eausam eficientem, fit enim aut a uir tute expulso,aut ab aliqua causarum praeternaturalium, .cut a compressione facti sis r uentrem, aut a grauitate maleciae uirtute iam desecta, sicut accidit in sementibus,&in Propinquis morti in quibus casibus, ali ndo nullo modo Nirtus expulsua concurrit, siris est destinis contenti ux, qua tamen non est per se, & ad uata ea uia fluxus,cum nullu primi iuuin se per se causa postiui,sed per se concurrit grati,aas materi alia huiusinodi, defectus autem contenti uerer accidens.

Species didisserentiae fluxus sumi possum secundum una- quanque causam in dissinitione posita muta causa set mali, quia motus ille est siauis uiriuri 3e repletioni proportionatus, aut insuauis,illis non proportionatus. Similiter a causa sinati,quia aut expetantur nocentia , & dicitur laudabilis, aut iuuantia Si dicitur illaudabilis. Similiter a causa materiali obiectiva,quae fluxu expellitur sumuntur hae differetiae. Quod enim expellitur aut est quid extrinsecum inco reum sicut cibi,potus,& medicinae,& sub lubricitate, lienteria continetur. Aut est quid intrinsecum corporeum . . Ethoe est duplex, aut est immediate ex cibo genitum feci umolurimum eius. Et hoc est duplex, stilicet chylus, Ac dicitur

uxus chylosus aut in si exinue stercus,&dicitur Deculam tus seu multi stercoris, aut non est immediate ex cibo pense ini. Et est duplex, scilicet continens&contentum.Contibhens scut membrum, pars membri, si ustrum eius, aut pelli cula cie. C mentum uero quod fluxu expellitur. Aut est ex

naturalibus humoribus,puta sanguine, lemate,chol si IX. ALMAN.&melancholia,& ab humore proprio petieraliter nuncupatur,quia sanguineus, phlegmaticus, cholericus,& melancholicus,& specialiter a specie umpuscuiusque , sicut phlegmaticus salsus, cholericus uitellinus, S sic de singulis aut est ex no naturalibus sicut fluxus a praedictis humoribus corruptis is ductus, quia foetidus, prininus,eruginosiis saniosus, uiritemus otiuus, sicut lotura camis , aquosus, siculentus,nvifer, sicut sisyaut uini stex, felleus niger.& niger melandoicus,& per adustionem phlegmatis genitus, se fluxus diuese forum colorum,&quod est simile carni hepatis. Et hi secundum plurimum sunt s cies hepatici. Et quandoque est ex uermibus quotidie aut frequenter expulsi , scut in infantis bus qui laete nutriuntur,& quandoque est ex lapidibus, que

amen nunquam uidi, cum tamen semel uiderim apostema

ex lapidibus duris,& satis crassis in inguine,& lapides e pulmone excreatos. Disterentiae autem fluxus sumptae a causimateriali, in qua sunt huiusmodi. Aut enim fluxus est at to . Aut a membris particularibus. Si a toto sic est quintu-I lex,scilicet diarthea, fluxus sanguineus,fluxus diu et tu comam, fluxus liquet tu δε elisterica passio. Si autem sita parte , aut est a cerebro, de dicitur cerebratis,aut a stom- cho& dicitur lienteticus sui estomaticus, aut ab intestinis in quibus materia paulatim congregata est. Et est quadros lex, ei licet lubricitas intestinori im , diarrhoea , fiuxus sano ineus,&dysi emeria. Et haec dissenteria est triplex, aut ab intestinis seperioribus gracilibus, scilicet duoveno de ieiuno, aut a mediis , stilicet ileon Se sicculo aut a duobus inse i ribus cilicet colon & recto, nonnunquam ab extremit te intestini recti,S dicitur tenesmus. Disenteria tamen i cundum plurimum est a materia ab aliis membris ad interina deauxa. Fluxus uero ab hepate 5 Icisti sellis di mesera i ci dicitur hepat ictis. Materia etiam non euente ab his di titur patieus, an scilicet esset propter ipsiorum nocumentu, sicut est fluxus chylosus. Fluxus autem a splene dicitur spleneticus secundum plurimum existens melancholicus

sue materia ρ ipso splene defluat, siue non, modo sit factus

impotens scilicet ad debite trahendum melancholiam aut Propter oppilationem, aut debilitatem attractive. Ex quo afferturiton esse inconueniens eundem fluxum simul hepa. rictim de spleneticum nuncupari pose ob rationes diueriri. Descriptiue elum hepaticus est qui fit uitio hepatis, sicut spleneticus qui fit uitio splenis, nune autem eotingit utriucque eundem fluxum fieri.Sed a eausa efficiente sumum tur dinerentiet fluxus, quia aut fit a uirtute ex se principaliter operante, quia primo digerit secudo diuidit, tertio nocivuexpellit,& dicitur fluxus eriticus.Aut fit a uirtute stimulata non oldinate hos actus perficiente , & dicitur plomaticus, e ruinosus, in quo nocivum iuuatiuum simul expellit Symploma enim graece est periculum,&ruina latine,im ter quos interest multum. Nam in primo sicut debet esse ordine naturali,expulsiva prius incipit quam retemiua cedat, re paulatim sicut expulsiva expellit,ita retet tua cedit. Econtra in sumptomatico prius cedit retenti quani expulsi expellat,do aliquando duae uirtutes quae sibi debent esse

naturaliter subordinate inter se aduetiantur, cum aliquando conante expulsiva expellere eo tur retesii retinere, quae contrarietas non est in fluxu critico. Fluxus autem ab oppilatione contingens qui opp:latiuus nuncupatur secundu plurimum in symptomaticus. Fluxus autem facti ab aliis cauri

praeter naturam efficientibus non concurrente uirtute sunt

ex toto genere illaudabiles,& si fiant a causis ei scientibus, non naturalibus,seut a cibis de medicinis, aere &smilibus quandoque sunt laudabiles quando i illaudabiles , sed eum tot sint differentiae, si ilicet nuxus sumptae ab his causis in diffinitione positis hic. In primis prosequar differetias fluxus quae sumitiatur a causi materiali inqua.Deinde illas quae si inuntur a causa materiali obiectiva. Tertio quaesumum a causa emetente. muto oua sum utura causa sor mali. into prosequar disserentias fluxus sumptas a eausa finali &c. Sed praeter causas nuxus generales a quibus sumuntur etes,&disserentiae fluxus sunt aliae causae minus generale

sortitudo membri,uel membrorum mittetium, debilitas m- tectinorum recipientium,latitudo utariam , praesentia maior aptae ad fimam sua multitudine modo sistantis medi cri

310쪽

DE FLUXU UENTRIS.

m x situ qualiditate uirtutem stimulante. Sicut econtra caureminutionis aut priuationis fluxus sunt, debilitas membrorum mittentium,sertitudo recipientium trict ra meserticarumae aliorum duciuum , materiae inobedientia, quia pauca aut nimis erasiavit visco a aut subtilis imbibita, Tesamitare S mordicatione. Quis autem magis particulares se eundum plurimo concurrentes sunt debilitas attractivae, debilitas rete uae, debilitas 3 corruptio digestiuae,debilitas expulsivae, de and vae ipsius acvitas & sertitudo. hae autem sopit turmalitia complexionis sine materia, Secum materia cui damnii e neri licet si rarius sicca in e se, lierem attractua ampli uxdebilitatur Digido, Se retentiva luimi. de digessiuadebilita, iurisigido,licet a caliditatesuperflua corrumtuturae x I- sua uero debilitatur sicco,& a si a contrario finificatur licet oris immoderara distrasa deiiciat aetum cuius nouevi tisaecundo techni. Debilitantur quoque propter malam ompositionem de proprie oppilationem,aut aestitudi nem inruperficie, sutiliter pren ter tuum cotinuitatem, si M olteirrata . Caula autem corporeae num s remotae hinis eui possunt huiusmodi cera trudines simplices aut commutas causare. Umuis autem primitiuae sunt res non naturales inconu aer propter malam dispositione eluveni festam uel occultam , & corruptionem tuae sibi tantiae. Et limiter cibi de potus mali chvmi multariam se et fluitatum saeproprietatis mala praeparati, S inconuenienterrumpti,& he dec ris rebus no naturalibus,&sibi annexis. Et *randoque res extraneae me in causa, sicut moisus serpe tum, casus, ercussiones,&similia dee. Signa fluxus generatia deni mitrativa de rememorari ua satis manifesta sunt, sed promestica futuri duxus sunt huiusin odi. Primum fgna arguentia cacochumam, S materiae multitudinem, proprie cum non est sanguinea. Secundum plurimus euentus fluxum tempore illo quod contingitae illecto aeris postione manifesta uel occulta, aut ex ciborum

muria eritum, tentio aliarum euacuationum consueta

rum i et uomitus, s oris,Mxus sanguinis narium, hae mo idalis aut menstrualis,nrit s&meromam Quarturn

rugitus di dolor circa ventrem,& proprie descedens. intum, maior tinctura de humorositas egestionum consum. Sextum,tumor siue augmentum magis consueto circa hypochondria. Septimumquatvlo urina post egestionem per reuerat subtilis&alba, tunc expectatur fluxus uentris oui erit cum rasura intestinorim, & proprie eum non lancitur euentus nocumenti in altero membro, neque aliani Teila euacuatio. Particularia uero sgna die tur in pocularibus cap. Prognosti ea. Omnis fluxus perducens ad cassim pulsus. ammam etiam eius debilitatem, sicut est vermicularis aueformicans, aut ad fiigiditatem extremoriam perseueranteni talis,& moritur aeger post pulsus destrii etionem eum Digiditate extremoriim.Secundum,omnis fluxus se uens aliis quam aegrit dinem cum quo illa aegritudo non minuitur cuma aegra tolerantia,mortalis,significat enim humorum plurimum corruptronem. Tertium,in hydropis fluxus in is secundum plurimum malus anguinoletus,pessimus a mortalis.inimum, peti fluxum fortem singultus superiaeniens, mortale ieeundum nrimum Quintus retentio simi filitatum molesta,& eius expulsio non alleviat nuxus diu durauerit,m'rtale. Sextum, luxus prolixus in senibus morta. Iri. Septimum, fluxu ventris clim natis ea, & uomitu ualde iis . octauum, si in fluxibus apparent pustulae,&ὶ bito delitestunt, malum, earum uero egressio& multipliscatio bona.

Nomina, in uentris fluxibus mutationes egestionum liniat,s non ad malum se transinutauerint, unde si fluxus literit niger ex adustione,postea fiat uiridis, deinde citrina fit in me. hus in transi latio. Decimum, fluxus sequens a postemata intrinseca secudum plurimum mortalis Undecimum,alch ra, idest, traulas accidit diaria plurima, propter humiditatem dominantem super membra ipsorum neruosa,tdest, per stomachos eorum communitate utoriim cerebrorum Duodecimum iecit: Quin plurianiam ille qui ςst lenis aut dura narime

in pueritia, est apud senectatem contrario modo se habenti cim tertium.omnis fluxus uentris accidens post xori. tudinem uehementem est signifieatio mortis, quia heni fieri

tionem subitam,&koprie in senibu . Me

t .cum cibariar habens uentrem liquidum, Se non addituria cum multa corruptione non est eonstrinconstransatiar, de non sortificatur lanis quandocunq; sim-pserit cibum tune ea usi eius est debilitas stomachi, si autempluxn noete quam in die causa est debilitas hepatis 'cim octauum, multoties succedit fluxui propt-rea

uod expellitur subtile,& remanet crassiim colica uehemes. Decim nonum, est Aui. cum retentio conturbat, I soli

tranquillitatem, mortale sin plurimum. Buod dictum intelligitur de ret Etione rationabiliter facta, ta de Lolliitione faciente tranquillitatem respectu notumen tentione, n5 autem resipectu dispostionis principali .Qut Meidit in phthisicis aut alio modo consumptis, de ualde debilibus, quorum uirtutes naturales propriis a-uantur humoribus, est enim mortale, cum sit necessari si aut1 utionentiscilicet more, aut retineri,clitoriam utrumm di cit ad mortem, de ei hac glossa apparet solutio omnium imitantiarum 'o contra hune textum.A.fieri conssueueriint.

De regimine uniueriali praesentativo S: ei

rativo. Cap. 1RFgimen fluxus est duplex, praeseruatiuum At curat,

uum. De praeseruati uost prius sermo, quod tribus

completur intentionibus. Prima,euacuat humores luper vos. Secunda, diserasiam membrorum alterat,nuae

sunt eausa fluxus ipsa eo ortando, oppilationes de exterat ploriam nocumenta' mouendo. rtia ordinat debitum regimen sex rerum non raturalium. Pro prima intentione, si humor si perfluus Derit sanguimus aut alii humores mixti cum Languine , dominante sanguine ipsis squalis ad bonum intesimum, scilicet secundum debita proportionem leometricam fiat pilebotomia, aut aliis modis sanguis minuatur, de vide alii humores secudum opportunitatem euacuentur. si uero alii hii mores sanguini dominarentur prius educatur. postea Languinis minuitio fiat, d si soli sine sanguine nere uera i soli educantur, de similiter si solus sanguis precent Gne aliis, quod rarissime aecidit in fluxibus solus euaelietur. Phlebotomia uero fiat a uenis euacuantibus a membris in quibus materiae peccantes continentur, ut si in matrice fit rit r tio mens tritorum aut fluxus haemorrhoidarum in ea

lebo nentur saphenae.& s in ea usi fiterit hepar phleb tomeriir basilica dextra, de si splen basilica sinistra, &s totuuena communis si caput cephalica aut fiant uetosationes

aut sanetursu apponantur secundum horum membrorum exigentiam& anguinis quantitas educatur secundum exi-pentiam repletioni de tolerantiam uirtutis. Similiter alii humores evacuentur cum propriis respicientibus humores

contes & membra in quibus peccant quae medicinae sine

. di medicinae line nedictε non exoluentes,neque membra debilitantes sicut aloes lotumgameu Se proprie praeparatus, rhabarbarum , nura seria,epithymum, cassia,manna, de smilia. Cave

dum est a laammonea eslocothide, turbi thalleboro, cucumere asinino, euphorbio, &siniit ibias eorpus inflammant, bus&niembra debilitantibus.Et ex compositis sunt piluta Mephang. de hiera implici, eommunes, de rhab.stomatiis delimiles.Item, diacasiolicon elescop.diaprunis compositum non solutivum, Se senilia . Cauendum est etiam ab aggregati uis aureis& similibus. Item ab electario de succo inlari diapioni eone, electario indoiat aprunis soluti uis de similibus. Nisi serte ex has exoluentibus aliquid modi, eum eum medicinis benedictis sim scriptis miseeretiar in

corpore forti,cuius uenter non essat obediens, hae intemtiones xime in corvore repleto sint integrate ex minora

riuo digestiuo de eradicativo etiam iteratis seeundum op porrianitatem dcc . . Secunda intentio , scilicet diaeresiae me tor alteratio perficitia ciunctuariis nam a up Pro

SEARCH

MENU NAVIGATION