Practica Ioannis Arculani Veronensis particularium morborum omnium, in qua partium corporis humani anatome, morbi, symptomata, causae, ac signa, atque omninò vniuersa medendi ratio, & remedia adeò apertè, & copiosè traduntur, ... Magna diligentia cum

311쪽

IO. ARCU. IN IX. ALMAN.

proprietate & moderata stiplicitate eonfortantibus. Maxime autem consortandus eli stomachus & hepar cum sint potissima causa generationis humorum. apropter eligatur propria frigida ,sicut aqua endi.&8Tu.eiusamia cliscutae cichorea,Se similium &c.Et calida propria sunt sicut aqua a synthii, ei ipatorii,3es rupi ex iplis. Ite di arrhodon abbatistri asandali,aromaticum ro.& similia. Et ex propriis consor tantibus stomachum& hepar sum pelliculae intrinsecae si machorum gallinarum lotae cum uino & exiccatae. Heparadi p. id est lupi caro limaciarii m.Item hepar gallinarum amserum,& anatum, passulae, sistica.& auellanx torrefactae Et si fuerint oppilationes, syr. Me .compositus, de eupatorio & s-nules .Et si splen fiterit in causa propria sunt tamariscus, scolopendria cortices radicum capparorum Gmagni castis r .portu a cetum,&smilia. Cauendum tamen est a superfluo usu aceti & proprie acuti,tam in cibis quam in mecies. nis &e.Tertia autem intentio scilicet debitum regimen sexurum non nati italium est ut aer si temperatus, aut aliqualiter contrarius distrasae membrorum corrigendae. Cavenduautem est a uentis& aere lacui ali aut excedente secundum aliquam qualitatem, aut aliter insecto S putrefacto. Sit parcus in cibo & potu, de fiant natura digestiones,& uinii suum sit pauciferum,aut mediocris uinositatis moderata stiplicitate participans,& lymphetur secundum exigentiam temporum, complexionum,cid consuetudinum, cum aqua bene conditionata,&similiter caetera cibaria sint etiam iani et mi. facilis digestionis,paucarum superfluitatum bene praeparata non u: lle fluentia neque nimis spissa.Cauendum est a diuerstate ciborum in menta una,surgat etiam a mensa cum reliquiis lamis,neque comedat nis fame praecedente. Son iis eius se mediocris,& sit maxime nocturialis, in meridie tamedormire potest per horam a medio Massii usque ad medium

Augusti .Procul et omnes euacuat iones a natura institutas, re etiam diu consuetas,&si non fiterint naturales. Coitus superfluus uitetur .Et non coeat nisi a natura hi erit multum stimulatus.Vitentur motus superflui intensue& extensue. Exercitium tamen moderatum stomacho ieiuno conuenit.

Sit speratis gaudens,& omnes animi delectationes quaerat. Solicitas de tristes animi sugiat cogitationes iram, tristitia, di omnia accidentia animi ualde excessivam. Nune sequitur de cura ipsius fluxus in generali cuius principium anteponebatur,nunc autem etiam ponetur.

Cura fluxus in generali septem completur intentionibus. Prima,causam remouet,aut saltem minuit,siue si corporea, siue incorporea.Secunda, membrum mittens regiis aliquod est in causa supei sua ab eo euacuaticio,dis rasam eius corrigendo&ipsam consortando. Tertia intestina eonfortat &inundat a ui perfluitatibus in ipsis exis ictibus & dolorem excursu humorum praecedentium lenit. arta, humorem ad intestina fluentem uel fiuxutum diuertit. Quinta, humore incrassat uias de ductus constringit,& intestina consortat ne

recipiant etiam sensum obtundens apud necessitatem. Sexta, accidentia corrigit. Septima, dinat debitum regimen sex rerum non naturalium Ec annexorum secundum exigemtiam intentionum. Prima intentio, saeausae remotio aut minoratio complet

hoc modo Namsi si causa primitiva saeibi& potus hoc facientes, aut constitutio australis aut borealis,& aer male di, spestus secundum qualitates manifestas aut occultas: aut modum substantiae scut suit anno. i so. Ferrariae in quo filii multitudo fluxuum quς uerismiliter pMebat ab aeris dispo-stione. Effectus namque uniuersales resolui debet in causas uniuertaes .HMergo&smilia remoueantur & inducatur regimen contrarium.Similiter & potus fluxum sicietes aut augentes uitandi sunt,& his contrariis est utendum. Similiter aer uetosus uitandus est S: eius excessiis secundum qualitates manifestas est contemperandus.Et si corruptus sit cuigne & odoriferis eorrigendus est.Idem est iudicium si accitantia animi fuerint in causa.De fluxu tamen a rebus no naturalibus & extraneis existente est speciale cap. inserius. Quod si in causa est medicitia solutiva frangatur eius audacia,&cito a corpore educatur cum aqua calida sumpta in potu etiam usque ad . I. i 2dex tamen. .communiter si ciunt, aut cum aqua hordsola, aut a raciam rucesiaris rubeo quae lauando & abstergendo eam educit, aut eum eomprimenti

bus, proprie cum succo do. aut cydoniis ipsis &similibus comprimentibus ad proprie praecedentibus huiusmodi Iavantibus,& abstergentibus,de quibus statim dictum est. Et clysteria lauatiua & abster sua optime conserunt. Si uero causa fuerit corporea scut multitudo aut malitia humoris,& fluxus fuerit qualis &quantus oportet, de in simma uirtuti & repletioni proportionatus,iuxta sententiam Hip.dimittatur.Oenim natura tune sussciens in suis superfluis expureandis aluius autem signum est potissimum uia conseri de bene sertur.Si uero suerit sepe auus uirtuti aut repletioni improportionatus cohibendus est iuxta ordinem sequentia intentionum .Si autem fluxus fuerit diminutus in compar tione ad multitudinem materiae aut eius malitiam secutita quod accidit in fluxibus communiter occurrentibus praecipue his temporibus in quibus est tanta multitudo fluxuum quorum materia multa & maligna exissens paulatim & in logo tempore a natura edi quadoque nocens m is primcipalibus in quatuor diebus interficit,& quandoque intestiana excoriat, de tandem prosundius soluit continuum ita ueintersciat aut ulcera magna derelinquat. In his enim eas bus eonsiderandum est qualis sit materia Si enim fuerit se pulsaut mixta cum sanguine de proprie corpore existente earnoso Se caeteris omnibus, aut pluribus consentientibus phlebotomiae, phlebotomentur, aut de uena communi si r pletio sit in toto aut de basiliea dextra s hepar fuerit in ca sa, aut finistras fuerit splen in eausa aut ex saphenis si retemtio menstruorum aut haemorrhoidarum fuerit in causa,&hauriatur quantitas sanguinis secundum exirentiam circunmstantiarum Sunt tamen huiusnodi materiae, proprie faci tes dysenteriam communiter multum distantes la natura sanguinis scut cholera prassina At alii humores in melancholii per adustionem uers,unde secundum plurimum non competit phlebotomiarii autem non fuerit mixta cum sanguine,' natura tentaret eius euacuationem per aliam regionem sicut per uomitiam,sudorem, S urinam,in caetera adiuuenari

sic enim materia per illas regiones paucificata fiuxus uetrix minorabiti ir.Si autem nullum horum adsit secundum quia est in diarthoeis Se dysenteriis communiter occurrentibus Est iuxta primam intentionem materia per eandem regione minoranda,& proprie cum fuerit multa aut maligna rati ne quantitatis occulta aut manifestae, & hoe quam citius fieri potest.Solutivum autem debet esse in principio hoc modo conditionatum.

Primo, sit stigidum potentia si humores sint calidi secum dum P est ut plurimum de proprie in dysenteriis. Seeundo

stomachi consertativum de etiam intestinorum. Tertio litimoris fluentis educituum. inaarto, non multum stipticum ut in principio ili timores sim frigidi,non tamen multum declinent ad ealidum. Si ergo humor fluens fuerit chole meus secundum quod est frequetur & proprie qui facit drie

tur cum .3. aquae lactis &addatur.ἶ. i. vel quantum sussciei illep ro. aut siet.de ribes aut de acetosirit aut de acresta. Et si deficeret aqua lactis sumatur aqua platagi .uel endi. uel portu.uel florum nen arisIt si humor fluens fuerit mela cholicus in . . laquae casei ponatur in infusione g. i. s. se

crata modo puluerirat inut. 3.3 .epit humi. Et bulliat epithymum una ebulli. sed isena longiori tempore,& colata ab

epithmo aut a sena misceatur cum. J.2.myrobo. indoriam,&diucoretur cum.J.rdyr. uiol. aut de floribus nenusarissimelancholia suerit adusta. Si uero non adusta cum .J.1 .ho

Io de epith mo& calida exhibeatur. Cauendum tamen stomachus ni abhorrens ne medicina si nimiae qualitatis ne cogatur ad uomitum,& in eo casi minuatur aqua casei aut

ster liquor,dummodo possit potari de remaneat eius de potentiae,& s desceret serum caprinum, matur aqua boraginis uel buelosis,s melancholia suerit no adust Si uero fuerit adusta inmatur aqua uiol.& florum nenuseris, multoties tamen propter uomitus timorem cogimur dare informa pillularum,& in hoc easu in materia melancholica accipiatur.3Men ,α3. .miro .indorum cum duobus graaing.& in cholerica a.3.i .rhabar. usque ad. i.& consciantur pitulaecu

312쪽

mirata Kebulorum subtiliter pulueriratorum,&eum nisse. quantitate aquae absinthii sumatur in potu, & si phlegma semum disten perentur cum aqua casei de loco earthami sunt accipi. 3. i. polypodii Ze infundi sicut dictum est de ea thamo.Si autem humores fluentes fuerint mixti sicut phlegma&choleia sua speii frequenter exhibeatur rhabar b. a. 3.r ad. .cum susquanti .aquae casei aut aquae endi. & uno cocleario uini, & dulcoretur eum tul ep.t os. aut similibus tuo proposto deseruientibus. Et si cum his mixtis fuerit humor melancholicus bulliat in aqua easti aliquid senae aut epithymi aut miris indorum & eum ea ab eisdem colata distemperetur reubarbarum aut ex relabarbaro conficiantur pilu. Geindictum fuit superius addedo aliquid senae epith aue

miris indotum. Myrabolani enim in omnibus seruiunt eambus.Citrini ad choleram euacuandum, Kebuli ad phlegma. Indi ad melancholim,de possunt exhiberi in infusione ubi paruast intentio ad constringendum, i autem maior non dentur in substantia torresina,sed ubi adhuc maior exhibeatur torrefacti scutrum fluxus multum praecessit, idem ii j----- On Oretant Oc Iti in-

eo de reia'aro di caeteris medicinis, parum enim costilia Punt fluxum prouocatio etiam sudoris euneta in hoe diue pendum est in pran .in medio mediocriter,in fine maxime. siones excedit penes Hip.inquit enim ς uomitus si dat st DF mel. rotanc. 14 oleum camomellinum est in hoc casu conueniens.Clystere quoq; ex aqua decoct. furfuris, aut ex brodio renii capi uel castrati aut ex ambobus simul mixtis eum reliquis in altero clysteri positis est in hoc pi aestans. Et si materia esset nimis calida naturaliter aut per adusti nem ut est cholera rinaria aut prassina aut melacholia renitanei adustionem cholerς. e. portui. aut cucurbite aut

misit apo relii suprascripto clysteri facto ex aqua, scilicet

hordei S c. datur in quantitate.unc. 2.aut quantum itidebitur Si uero nocumentum sit in intestinis mediis,tune depotata &clysteri rata eonueniunt diuersiannda sim materiae di uersitatem. sarta uero intentio materiae diuerso immediate post tres primos daes expedienda uel immediate post v primas intentiones expedi eda, aut etiam simili cum imsis si fieri potes perficitur eum phlebotomiis dictis in prima

intentione s fuerint in cassi expedientes. Item, uomitu si ad ipsum natura inclinetur ponendo digitum aut pennam oleo intimam in ore.Vomitiua tamen fortia quae possent noc

rein fluxu uitanda sunt.Lenia autem sicut aqua hord.tepida&similia concedi possunt.Similiter proiiocari potest urinari lacte se.communium in causa calida aut decoci. radicuasparagi & similium in causi Digida, teitonia sunt ad hoc singularia, prouocant enim urinam Se consortant & sti in-Noderni tamen quidam in omni fluxu& in omni tempore indissetenter ut matur rhabarbaro torrefacto. Est etiam uariandum in soluti uis secundum diuerstatem excoriationis uel alterius nocuine ui ex parte loci: nam si excoriatio sit insuperioribus,sieiuno & duodeno magis eum timore soli dum est,&cum his ouae stomachum & intestina confortant, licet in hoc easu multum properandum sit cum aegritudo ii 5 det inducias quantas dat cum excoriatio fit in aliis intestis vis.Si uero in mediis,in il eo,& saeculo iudicium est mediu. Si in infimis, scilicet colo de recto, audacius est soluendum. Est etiam fin hane uarietatem diuersficanda medicinarum hiscum generis approximatio,quia si excoriatio sit in duobus superioribus edicinae dentur per os,quia iuxta Gaalysteria non transcendunt ieiunum,imo in dysenteriis neo; adileon perueniunt,quia clysteria parum retinentur, te est e, tinua uoluntas ad expellendum etiam cum imponuntur. Si uero in duobus inferioribus maxime conserunt clysteria, parum uero medicinae bibitae in duobus mediis iudiciu est medii ,ntoque enim mediocriter conseriant. Secunda intent' regimen membri mittentis expedienda quam citius fieri potest. Tria exigunt regimina. Primum,est materiam si quastini beuacuare. Secundum d crasiam eius eorris M. Tertium,ipsum confortare ut fiat minera laudabilis him moris. Euacuatio autem per phlebotomiam qualiter debeat fieri dimim est in prima intentione, euacuationes etiam rori ut ibidem dictae quantum possibile est respiciant mebiuniit tensabstrasa etiam membri mittentis contrariis eorris satur interius & exterius applicitis quae moderata stiplicuetate participent, Aesingularem habeant ad ipsum propriet rem ut uirtutes ipsius consortentur aertia intentio scilicet intestinorum tirundificatio,confortatio, 3e doloris sedatio,

cur die immediate sequente exequm,aut e citius fieri pos

it completa prima intentione perficitiir. Si excoriatio, aut dolor aut aliud nocumentum sit in intestinis superioribus Se humore calido cum aqua hord . calida in potu suinpta. Cuius quantitas sit circa. J.s .& si uolueris magis confortarernis.I. . ux hordei cum J. x .iesep ro.uel cum . y s. rvectaritos.& si humor fuerit frigidus misceatur tantundem au horis aut aquae mccharat eum.I. x. mellis ros& calida it macho ieiuno sumatur in potu, & ad hane intentionem est aqua lactis sumpta in potu proprie cu humores fuerint ad si aut baurachii. Si uero nocumentum fiterit magis in intomnis inferioribus fiat hoc clystere commune in causa calida

R. aquae hord. lame secundum artem.I. I 6.uel. I . olei ros 3 3. intelli oui nume. .adipis renum caprae uel hircinae unc.

hciat clissete, de sto es Ricitara tepidum imponatur.

xum S: fluxus uomitum, de ii omitus uomitum, & fluxiis fili xum sed sudor utrunque Prouocatur autem sudor simili fit diuerso ad extrema lauando brachia cum aqua eat da fibrado Se attrahedo ab humeris uersus maniis.Ite,reeeptio fumi ab aqua calida eleuati ad facie minis de res luia corporis est ad Me esiuenies. Ite,positio aegri in balneo uel in stupha in quo sudet. Et somnus adiuuat ad sutorem & anhelitus retentio ligationes quoque uentosationes Se iter berationes partium superiorum fluxuum materiam diueri ut, sed lotio, tricatio,& lipatio erurium si specta est ne materia mota inferius amplius fluat ad intestina, ad quae fluere ineepit, S: in

casibus omnibus omnis euacuatio nati iratis .sue pMeternaturalis diu consueta prvocetur,unde prouocentur menstruare sanguis haemorrhoidalis, defluxus sanguinis narium diu consuetus, de si qua ulcera antiqua cosolidata fuerint resci dantiar, idem sit iudicium in caeteris. im intentio dumorum incrassatio, uiarum de diictuu nitrictio perficitur cum interius sumptis, exterius applicitis suppostis S sussum iratis, qliae intentio est aliquando citius isti quado tardius m materiae multitudinem & uirtutis tolerantiam exequanda. Rob coueniens in cau a calida sint robate rabesiae ac resta, de cornibus,de berbere, te sumach,& est etiam proprium, prohibet enim ne uiscera materia ad se fluetem suscipiant rob de moris immaturis, de cydo. de piri de acetositate cisti. Se cum hoc est proprium in cosoditatione cordis rob de fiuctibus. M .rob.m tinum .Et ex eisdem possuli ri syrii pi derob fiunt pras antiores,quia Eucchartim S: mel uentrem liniunt, his ergo uel aliquo istorum utere,exhibendo ab unc .Lusque ad. I .uel plus uel minus secundum aegri appetitum qui uidentur magis tuo propostodeseruire .l ob de s anatis licet apud M. conserat est mihi suspectum eum Avicen. in curatione generali febrium ponat simum granatorum inter uentrem lenientia,Se similiter in multis aliis capitulis, credo tamen qu5d magis sioluat c6primendo deesset conueniens ubi soluedum esset opus stringere.Sumpus de papauere optime confert cum opus est aliqualiter propter dolorem stupefacere Ee in somnum indi cete,s in causa frigida accipiantur aliqua ex his rob. minus frigidis, sicut rob de myrto,de cydoniis ad similia,ed mῖsceantur siue in ipsis landantur aliqua aromata calida, sicut mastichedis num aloes,thus,gallia multa, macis,gariosili. nuces cupressi, te similia, hi autem rob. de syriapi sumi pos

sent sine alterius rei mixtione, sed communiter sumuntur mi in aqua ferrata aut aqua acetaut plantagini aut portui es, aut nemiseris,aut aqua senata Acoctionis sumaeh. auet aquai dum sierit, aut coetum thus, mastix, pario fili,

313쪽

3ox IO. ARCU. IN et2 senilia, in causa stigida, smiliter nua decoctionis Arba

rum, mespiloriim,cydonioruin se.plataginis,se. acetost, primnellorum siluestrium,comium, traguaiulii, gummi arab.&proprie cum sunt torrefacta, sucei multorum ex praedictis sunt conuenientes,& per ipsorum insipissationem possunt et seri rob,& permisceilao ruccharum aut mel cum aquis, aut

succis ipsorum possunt fieri syrii.&de sit innitiis iosorum possunt fieri elebaria,scut est electarium de sorbis, te odonii, S: diaci toniten quod est in communi usu, & his possunt addi alia contingentia secundum v tuo proposito esset couenies Cydonia quoq; de pira condita, & mespila, & sorbae Selimoi ad hoc conserunt. Sed in causa frigida, sucus & aqua mentiis, S soliorum cupresii sunt praestantes, & qiixta alia qui trituratione indigem conuenientia in fluxu calido scuti piatum, rosae emen portulacae,semen atriola, gummi arx tragacanthum, gallae,barba hircina, coriandrum inissem in aceto,siimach amulum,balausti cortices granatorum, berberis,myrtus amphoraiant erad ang.drae. ramich.acatia aiypocisthis dapis emathitis, lus ar. terra fg coralli,Κarabae, margaritae,cornu cerui, papauer album & ni .hypostvamus , Eeopium quae stupefaciendo de compinsendo retinent,&hie si ustulentur sunt magis retinentia, nisi papauer hyoscyamus,& opium,& similia stat factiva quae propter ustionem virtutem stu activam amittunt.Sed in causa frigida calidi Ripti ea aut uiscosa, sicut thus, mastix, pallia, patiost. xyl aloes,anisum,ciminum, nasturtium et ammi torre laeti Item coagulum holai uel leporis, de caseus antiquus prius bullitus in aqua ut ni remoueatur,deinde exiccatus & trituratus est apud Aui. praestantior quam coagulum &c. in viam tamen ex his ma*is ad unam ituemionem deseruiunt quam ad alteram. Coriandro utimur quando uolumus materias erasiare & compingere, sed luto Mil. de sanguine draconis quando excoriationem esse credimus, spodio quando dolores pungitiuos sedare intendimus,acatia, anguine dra.Κarabae, quando oportet sedare fluxum singuinis, & succo barbae hyrcinae quado uenter&ductus lasse resudant materiam ad intellina, adipibus utimur in puncturis mordicationibus &exeoriationibus intestinorum, mucilagine psilii in expellendo resduum materiae rebus narcoticis utimur quando quaeri tiit stupefactio & somnus,materierum incrassatio sed in finerςi tantum quando alia non contulerint in desperatione 5 causis magis SI timorosis, non tanun haec danda sunt nisi ad , huc stante sortitudine uirtutis.Bdellio utimur in probi do fluxum sanguinis haemorrhoidalis, bolo ar. utimur , & succo plantag.in contolidando ulcera stomachi & intestinori in &sunt proprie cum signis caliditatis,& eum signis stipiditatis. his addatur thus mastix δε similia,quibus uti potes in ch steribus.&peros secundum necessitatis exigentiam. Ex coni- positis est electarium de fructibus descriptione Mes. & electarium de sorbis eiusderii. Item, duo electaria Nicolai coim sit ictilia, sed in causa frigida electarium de myrio Nicolai,& trifera minor arte faenonis Mec&micheleta Nicolai ualde efficax & ultima,& multa electaria de eidoniis apud Mes. ει uariae descriptiones niluae cudoniorum eiusdem, quarum aliqtiae ualent in causa calidaiatiquae in frigida. Electarium hi es in causa calida, R.granatorum myrti subitissime pulueriratoriim. 3.1 1 rosartim, spodii,sumach sandali s. rubet &ci trinia alaustiarum, gummara. ana. 3. I.S.granorum grana torum acetolorum. 3 . . coriandri infusi in aceto & astiti. .seacetol ae,sed lantagae.rosarumaina. 3. I. sat omnium eo tritio bona,& nicemur cum succo acressae,& exiccetiar, uel

cum succo myrti aceto, deinde inuoluantur eum miua facta ex succo Q domorum & aceto.&st d s eius. . 3. eum sit co cydoniorum acetosoru sed in causa stipida. .ligni aloes spicae,galliae, mus peri. lam aromaticiatna. v. cimini, eat me ni in si in aceto die ac noete, & torrefacti, se. porri

torrefacti ana.3.I .Lemblicorum insularum in aceto & todi re factorum. 3 2. .granorum nasturtii torrefactoris. 2.6. norum pastillarum. . granorum murti tritorum sui disi me. 3. Ibalainiae, conculariam adustarum, thuris fructusto aristiana 3 . . meos . 3 . 3 terre omnia scut alcohes, infundantur in uino odorisero,deinde hi centur fundam tur iterum in aqua antiqua granorum myrti . exiccentur

iterum triantur & inuolua in mira, desii tius est. 3. 3. IX. ALMAN.

eum syri φ odoniorum aut myrimoriam .Ex trochist x sunt trochiis de spόdio cum semine acetosae, trochisci de Nar be, & de terra fgil. optati & non optati,consectio trochiscorum deseriptione Mes. Rapodii. s. rosimam se earum, acuti balatinia,sang. dracana.3. I . v. barbae hircinae, carnis sinmach se. planta .se. Nulla. i. a. 3. r.&sexta, punimias sati. 3. i.nam trochisci. 3,sala cum aqua fauich,idest facta ex

hordeo torrefacto at sci desci aptione M.quando fluxus est chronicus, A ualet in causa fi gida & mixta. v . balati

stivum, corticum glandium infusorum in aceto Se torrefoctoriim capitum granatorum fructus tamarisci, macis, xvi aloes gestiae aromaticae mastiches api .ana. 3. I se acetoo , gummi, li M.franoriam passularum torrefactarum. ana. 3. s.granorum coriandri infusorum in aceto & assatorum. 3. I. fac trochiscos.3.1. cum uino pontico , A sit dotis trochiseu unus, puta.3. I. cum syrupo cydoniorum, uel aliquo rob si

ptico.Et trochisci Rasde spodio .s Almam Sc trochisci Mes. de spodio cum semine acetost sunt proprii in fluxu choleris cocum febre acuta dati cum aqua inuicti, aut alifo succo frigido, &succo cydoniorum, sorbarum, & similium. cum fuerit dysenteria, detur iste pulliis Ras mane& sero &e.' .psi ii 3.αo.scilicet herbae non seminis, se .plantagia

Ee bolus pulueriretur de detur. 3.3.mane &sero,& cum se co cydoniorum & si haec non sussciant dentur optata, sciit trochisci de balaustiis Ras&trochisci constricti ui Nicolai .

Exterius applicita sunt unctiones, pulueres,emplastra cera' ta,encatismata,sue semicupia.Vnisones sunt. Iy.olei cyd niorum une. Ite.ros. 3.ianastiche, palliae musana.9. .aceti modicum, cerae quantum suis de fiat unctio, & si opus est amplius ipsam sortiscare addatur. 3. r. vel quantum uis unius ex trochascis. Item, dicit Mes quod in fluxu proueniente a catari ho si ungatur uenter ex oleo ros calido quantum pati possit& desuper spargatur puluis ex mastiche, ros&e ilia inuenitur mirabile, mini tamen uidetur praestantius, lamen ros quam rosae, Achae unctiones fiant toti uentristomach

sumach salidali albi Serub apodii, sanguinis drach. Karabae,

balaustiae,gallarum,acariae,hypocisthidos, galliae, musca.co licum mandragorae orticum granatorum .ana. 3.3. campi r . 3. 1 .& tertium unius, tere , fac pulverem se accipe su ci cxtremitatuni uitis unc. succi acrest. 3. I. succi extremi tatum myrti iacetiana.3.r anfunde in eis die ac nom smichhord. 3.3.gummi.3. .granorum myrti tritorum, sicut scorbol misee cum eis mi uae acetosae.unc. 3.decoque ignφlaui donec habeat spissitiidinem uiscosam, deinde aggrega simul cum speciebus in mortario & contunde donec pera sceantur:& line ex eo super petia, &sufiumigetur eum xyloaloes de applicetur toti uesstri, & conuenit in causa ualde calida. Facilius tamen posset fieri emplastrum non minus est. cax praecedenti .R. cydonium unum aut plura, de incisim in Busin, S mundatum a meditullo interiori coque in aceto, delude contunde & secum misce puluerem ex uno trochi, scoriam seperius descriptorum addendo parum masticis, pallia mus.&s uis statim ira ev xyloaloe,& uentri applica . Et ad hane intentionem est emplastrum diaphoenico deseri prione Messecunda, nam prima magis confert in eau frigida. Et in causa frigida possunt fieri unctiones eu oleo de mi, niche S spicta acidendo mastichen, garion. zalliam muscatam, de similia. Item potest fieri emporum ααoquendo crdonium in uino nistro & secum permiscendo panem assata in succo mi uae instim,deinde permiscedo pulueres calido suprascriptosTt potest fieri ceratum a d dant,picis, ras anad .sanasticisJ.i .garios. stalliae mus nucum cupressi, V loaloes, thuris . ana. I. olei mastichini. q. s.cerae & aceti modicum. Ex quibus etiam debeant fieri pulveres superaspergendo unctionibus alis est ex dictis manifestum. steria autem constrintentia fiant ex decoctione alicuius,aut plurium rerum suprale riptarum,scut sunt myrtus, rosae, eo pulae glandium, milium lue panicum&hordeum torretactum, gallae,& similia, de qua decoctione accipiatur L x .eseiroc δ. 3. uitellioui in aceto assati num. i. adipis innum, capraea. 1.ues s. si acci plantaginis uel portu. 3. 3. stosed: boli vG alicuius ex uociustis suprasstretur, ut de

314쪽

DE FLUXV VENTRIS.

rabe e terra sigil maxime ubi sanguis fuerit ana. 3. i ak m,sce , & materia existente frigi la ponantur nuces cupressi dextrum in decoctione,& unc. 3.uini nigri stiplici satis uinosi,& oleum camat mil.& pulvis thuris, mastiches, de litii. Et

apud magnam necessitatem ponantur trochisci optati ita tamen ut a parua quantitate optatorum incipias, de augeas cundum necessitatem. Est enim canon in administratione optatorum, fi lussciat applicatio eorum exterius non supponamurTis non suisciat applicatio eoriam ad extra , fiati

crinium quod ad libitum possit remoueri. Et si ad huc hoe non sussciat elusterirentur, quod si adhuc non sussciant, sin

mantur in potu Secundus canon est, ut fit usus eorum stomacho ieiuno. Tertius canon est, quia inchoetur a parua quantitate, ita ut opium non transcendat gra. i. artus cano est,

quM interpollatis diebus eis utendum est. intus postponendus est usus eorum quantum est possibile,& non nis alia remedia non suiscerent. Sextus quod uirtus adhuc sit comstans potens tolerare, unde iuxta hos canones possumus p nere apud magnum dolorem & inquietudinem de nuxum uehementem parum ex trochiscis optatis inunctionibus uel

emplastris, si illud non sussicit suprenantur lychinium do

scriptione Alman. 39.thurisaitit,croci,gummi ara. 3 . ..opii. B,3. formentur collyria diuersarum quantitatum , sed communiter snt ualde parua & aliqualiter Ionga & subtilia,&bene ligata ut possuri extrahi, unde eum filis lini optime permisceantur ad minima, quae fla postea desinant in chordamuel ex eis fiat chorda quae pendeat extra anum cum lychiniuest impositum de prima uice non retineatur ultra horam siue lamnum induxerit,sue non deinde s bene serat arger poterit longiori tempore retuleri. His autem aliquando utimur cum non possunt clysteria retineri, lychimo enim prius im-rsito per aliquod tempus stupefit locus , Se postea Austere impositum Acilius retinetur. Sunt quidam dicentes hae lychinia esse nimis optata: propterea opium diminuun Eso.

uero credo hae esse eonuenientia,nam qualido non cito inducitur stupor per optum non possunt retineri. Stimulant

enim ut mitem ex uisum, ita ut aeger cogatur expellere,

est autem in potestate tua postquam amara sunt extrahere mando uis. Si autem his ii ii sutiicientibus opus sit clysteribus optatis,suprascriptis uineribus potest . 3.i. trochiscorum de Grabe optatorum, aut tantundem philonii pedisci, di sic de aliis optatis. si uero his non suificientibus oeus se dari in potu optata incipiendum est a. .Paul. 3. s. ehil nii persci,aut a.3 a. trochi corum de harabe, de gratatim desis augeatur apud necessitatem. Descriptio philonii perfici est apud Me in fine capale isto sanguinis, de est haec. Coti.

sectio philonii persci uehementis uirtutis ad emanationes guinis vitaecunque,& screatum eius cum tussi de sipe suitatem menstruorum dolorosam& haemorrhoidarum&egemonem languineam & ad mulieres praegnantes quibus

abrumpuntur menstrua,conseruat enim Ioetus in matricibus earum .Rje .papauerisesbi,hyoscyami, ana.3.io. ter sigilla,opii. ana. 3 io sedenegi, idest, lapidis emathitis , croci,

ana. 3. a astorei, piretri euphorbii picae, margaritarum no Perseratarum, harabae , re ariae, doroni , rami ch, galliae

micana. 3.1 .camphorae. y. I.tertiam confice cum melle rosaceo quantum sus ni docs eius est a. 3 .s. que ad. l. cum se co ar glossae, aut aqua ro.& modico uini puri, existente tamen excoriatione in stoniacto,aut in intestinis, aut materia existente ualde calida remoueatur piretrum de euphorbium

ab hoc philonio. Et breuiter diuersificanda sunt es, steria,

lychinia, unctiones, plastra,vnlluenta , de omnia genera medicaminum secundum materiae diuersitatem complexi num temporum anni,&similium. Suctum igia fiant in causa calida ex decoctione rostrum, myrtillorum, soliorum me Dinoriam,sorbarum, pirorum, doniorum , balaustiarum, vi huiusmodi in aqua calibeata: DI quidam utuntur melica

solum in aqua decocti , de posset in Acoctione addi parum

uini stiplici, sed lassumisia sicca fiant ex thure, tragacantho Xarabe spodio,& hiatu in odi, postis super prunis quae sint sepida & stiptica di uiscosa, S: ni odoris. Sed in causa se stitit,& thure,& pice, de laticino, nucibus cupressi, styrace seca,&similibus, aut calida stiptica, in uino decoquantur Gin ipso surgente ad sellam supponantiir, sessio etiam in decoctionibus stiplicis c . Iidis actu frigidis , aut calidis in potentia secundum exigeri tum confert,& liquor perueniat usque ad umbilicum, Minstrumenta apta sunt semicupia 5: huiushi odi. Pannus quoque lini aut lanae bene insusus in uino aut aqua decoctionis rerum stipitearum, Se expressus ano applicitus de compressus super ipsem iuuat ad retentionem. Et balneatio totius personae in balneis stiplicis ston laudatur, imo uituperatur Mpud Mes.s: caeteros, prohibet enim si idorem de pellit mat riam de eircunferentiis ad centrum. Similiter nec lotio crurium nec brachiorum consere cum huiusinodi ilipticis ob eandem causam, i Mo potius lotione huiusmodi quae dilatant& trahunt materias ad circunseremiam ad extrema M.Sexta intentio, scilicet accidentium correctio secundum ipsoru exigentiam perficitur,dolor sedetur ponendo in clysteribus

pinguedinem recentem castrati aut capis de oleum rotaceu.

Et s dolor fuerit pungitiuus ponatur spodium, & lae clysteriratum est adhoc conueniens, S exterius applicetur zirbus castrati, aut agni calefactus in stitaeine cum oleo rotaeo ,&apud natanam necessitatem sedeat in semicupio in quo sit aqua debite calida decoctionis aliquorum stipticorum calidorum aut frigidorum secundum caulet exigentiam, in quo

tamen non diu moretur,est enim melior re iteratio quam loga in eo statio,& in excoriatione superficiali a materia aci ta cerussa tota clysterietata cum oleo roxonuenit, & si fuerit dolor in superioribus intestinis bibat aquam hordei, strupude papauere & similia,sed apud maximam necessitatem ubi eunque sit dolor dentur stupefacientia exterius applicita, Lippvisita, clystemata,aut bibita secudum quod tuo proposito comi enit. Gerardus Veronens, dicit se expertum fuisses dolor fit in superioribus intestinis aquam rosaceam dec etionis seminum papaueris, &ssorum lata barbassi in potu exhibitana, S: sit tepida uel calida.Secundum accidens est canis uirtutis cui subueniendum est dando uitellum oui S pDrum uini dulcis odoriseri lymphati secundum exigentiam cum aqua cali beata aut permixti cum aqua distillationis aut expressionis, aut decoctionis carnium aut aqua ipsa primo exdibeatur, postea paru uini. Sed attende si aqua diltillati

nis, aut expressionis , aut decoctiosus carnium debet esse ab terata eu costringentibus calidis,aut stigidis sm exigentia .

unde in causa calida lauet primo caro & proprie dissillando

cum aqua rosinea & acetosae, & ponantur secum ad bulliendum scusta sorbarum aut cytoniorum,& semina plantaginis& semina acetosae recentia,& similia. Et in causa frigida uiditus macis,gario xyloaloes&similia auetur primo carnes cum uino odorifero stiplico , similiter aqua decoctionis sat decoquendo pullum in actua cali beata usque ad carnis eo sumptionem,& secum bulliant aliqua ex suprascriptis calida aut trigida secudum exigentiam, sed succus siue aqua exprspsionis Ormum fiat prinan carnes coctas exprimendoalem, secum permiscendo aliquod stipticum calidum & frigidum secundum exigentiam,& quia ulmis debilis non posset multum dirigere cibentur frequenter, sed parum pro uice . Vigiliis autem subueniatur unsendo frontem cum diapopuleo cui apud necessitatem addat parum otii Jyrupus de papauere est conueniens,quia somnum inducit & sedat fluxu ni,sed

apud magnam necessitatem supponatur pro paruo tempore

lychinium optatum,aut parum philonii perlici, S: apud ultimam necessitatem detur per os aliquid optati stiplici, cui admixta sint calida aut magis aut minus secundum quod tuo pposito pertinet, sed cum cautela aut timore. Caetera autem

accidentia sicut tenesmus & dysenteria& similia curentur secundum quod in suis dicetur capitulis. Septima intentio perscitur ponendo aegrum in aere non uentolis boni odoris temperato in activis. Sed in causa frigida declinet aliqualibter ad calidum,& minus malum est ut declinet mastis ad calida u oportet qua ad nigidum quam oportet,de medius est ut declinet adsiccum quam adhu.nec in camera sua aspergatur acetum nec huiusmodi quae uigilias excitant dormiat quam tum potest de quando potest. Communiter enim in his propter frequentem ascellationem & multas alias causa, omnus impeditur procuret omnes alias euacuationes, a natu

rates qua plernaturales sibi cosuetas, praeterea qua est uentrc,quiescat quantum potest .uetum fricationes partium Ioarculam c x superior uiu

315쪽

superiorum aliqiundo eonueniunt. Aceldentia animi excet

sua communiter uitanda sunt.Gaudium tamen & uere mdia moderata eonuenit, hic enim mouent materias a centro ad circunferentiam, de econtra,timor,desperatio , tristitia,

multum nocent,& ita agitat humores qui commoti amplius fluui. Sit parcus in cibo & potu in primis duobus aut tribus diebus,& in reliquo tempore etiam non superflue comedat, di iuxta nosse prius nota viliter comedat antequam bibat,&cibaria sua & proprie eum opus est stringere sint aliqu iter spissa non fluentia ; de in principio mensae comedat aliquid constringens,scut pirum evdonium, aut diaci toniten, dia- sorbon,&similia,in causaealida, Se in frigida aromati ecum mace, cinamomo, laga, cumino praeparato & smilia,& panis eius si ex farina frumenti,uel hordei quibus etiam parum farinae milii aut panici posset addi cum 'tus est constringere,& tunc neque sit salitus nee multum fermentatus, di non primi diei ,3e non transcendens quartum die, de quo tamen parum eaussit uinum suum in causa calida sit pauci semam stipticum Se debite lymphatum cum aqua calibeata, &aliquando sint in ea cocta sumach, aut seustra sorbarum , aut cydoniorum, aut parum tragacanthi &similium, sedat eo stante uirtute in causi calida praestantior est aqua quam ubnum.Sed in causa frigida sit uinum stipiteum mediocriter uinosum lymphatum cum aqua calibeata, in qua etiam aliquis do infundatur parum malliches,3e carnes communiter fiat ex pullis & auibus sylvestribus bene conditionalis,detur tu . res laudantur.Ex quadrupedibus hsi, ni euli,de similes facilis digestionis,paucarum superfluitatum, de extremitates& omnes partes uiscose colarunt ad tetentionem. Et ex seinculis panicum,rirum,sardentes,abiecta prima aqua,saga & proprie condita cum caseo antiquo prius in aqua bullito& exiccato postea triturato.ma etiam conueniunt & proprie apud debilitatem uirtutis, sed sint media inter fluentiadi dura,& apud modernos communiter cum testis suis c zuuntur in aceto.Et larculum ex acresta cum ouo conuenit,ed contulum pulli &proprie prius assati alteratum ac resta, succo citri,arantii & limitibus in eausa calida,& eum calidis in caula Ggidasciit mace ratiost.est apud debilitatem uirtutis conuenientissimum .Pisces couenientes sunt parui, petrosia utit, temali,& stritti,aurata saritillae, passeres,& sim seles boni Kimi de facilis digestionis Se sim communiter assa

ti in ueris.aut super craticula,& condiantur cum ac resta sapore de myrto &similibus in causa calida,sed in stigida aromatirentur cum mace, galanga, gari ophil. cinamomo, & similibus. Ex fiuctibus conuenisint pira, cydonia, mespila, sorbae, in eausa calida & proprie in principio mensae , sed in causa Digida, auellanae,& fiiti ea torrela lacte Et haec de nuxu in generali dicta su*ciant &e.

de speciebus fluxus sumptis a causa materiali subi est continens duas partes distributas

in decem cap.

Prima pars est de speeiebus fluxus sumptis a toto

quinque continens capitula. De diarrhcca

Cap. I. IIarrhoea apud graecos idem significans liquod fimux apud latinos, derivatum a ηδιώρα, idemssnifieante ς filio, is . N qmen genetis sibi uendicans eo quod se Ictuentius caeteris fluxibus accidat. Est de ille riptiue fluxus a toto unius plurium aut

omnium humorum praeterquam sanguinis absque excoriatione intestinorum. Lapropter eius sipecies distingui possunt secundum species humorum.Vedic tur quaedam cnolerica,quaedam plileg. quedam melanchol, ca,qu m mixta.Cuius causa est multitudo aut malitia hinnioriim.Sed causa remotior est indebitum regimen in cibo ει potu quo huiusnodi humores multiplicantur, qui cum M snt apti in substantiam nutriti conuerti, nee aliter sensibiliter, aut insensibiliter expellasmu, tiara tandem monet ad

ipsoriam expulsionem per uiam hepatis se meserat earum ad

intestina, Oe tandem ad extra per uiam intestinoriam 8e aniruae est uia facilior & naturae magis conueniens M.Et qua oque sunt in causa febres malignae praecedentes chronice aut acute hos humores eortui es&dimissio euacuati nis consuetae naturalis aut artinet alis, de dimissio etia exedicitii consueti .Et in summa reliquum malum regimen sex rerum non naturalium &annexoraim,est enim mala aeris dispositio manifesta uel occulta frequenter huius fluxus causa hos humores corrumpendo, aut uir nites debilitando. Erquandoq; est eausa fluxus,prohibitio transiliis nutrimenti ad membra ra oppilationem, concurrente etiam debilitate attractivae memororum,aliquado fit hic filixus a medicina solstiua suo acumine aut multitudine, aut quia aliquid eius est in intestinis aut meseraicis affixum eontinue nouam ad intestina attrahens materiam M. Signa pro nostica huius si xus suturi. Et proanostiea dispositionum inde sequentiu tatis sunt ex generalibus manifesti. Similiter signa demonstrativa & rememoratiua ex suprascriptis mile patet Signa autem particularia euiuscunq; humoris fluentis sumutur ex colore modo substantiae & ex nocumentis quae imprimunt ire membra per quae transeunt Et simi reliqua signa coadiuua,tra sumpta ex complexione,aetate, simine praecedente a

te, tempore anni huiusmodi.Cholaricus quidem eiirinus est aut uiridis,& aliquando eum citrinitate tendit in rubedinem, Se aliquando in nigredinem,& cholera uitellina similatur ut tellis ovorum,& est erassa & eitrina minus eram, sed multae citrinitatis,&cholera minoris sanie tendit in sustu, de est multum eram. Prassina similatur secto prassii siue si eco porri.Et ainaria colori uiridis aeris,& est multum erasti.& hae cholerae faciunt punctionem Se ardorem,& facile e. coriant partes per quas transeunt.Et eomplexio cholerica.

aetas iuuenilitis, aestas, ars olida, regimen praecedens, missi

plicant choleram,& reliqua huiusmodi adiuuant ad signis eandum. ed phlegma est coloris albi .Et si ae species cogno-

mintur ex colore, modo substantiae, se ex nocumentis quae

imprimunt i bris, siue sit phlegma salsum,siue acetosum, de se de singulis speciebus phlegmatis. Et acetosum cum hoc

cognoscitiar ex odore. η, seruanda sunt etia reliqsta cosanificantia sumpta ex taplexione, tempore,anni,aetate, risimine praecedente Se huiusmodi.Sed melancholia cognostitue

ex nigredine uel fit scedine & actedine a qua fugiunt musci

Ex odore acri etiam eo ostii, de est genita per adustionem melancholiae naturalis,sicut genita per adictione cholera redolet amaraim,& est ualde mala cito ducens ad excoriati ne intestinorum.Naturalis auia habet odore ponticum, nee multum imprimit in intestina Et quae genita est per adustione communiter habet odorem graue 3e nigredinem lucem tem. Quae uero Per congelationem est odore priuata,Se habet nigredinem remissam non lucidam amo pallidam. Attende etiam reliqua consignificaria sumpta ex complexione de aliis huiusmodi de qui supra.Signa autem eaustrum tam antecedentium quam primitiuarum sitis nota sunt sed pro senis oppilationis cum est in eausa fluxus recurre ad capitia Iuni de nuxu oppilativo de quo insta Se inter catera fluxus ab oppilatione membrorum quae sunt ultra hepar est perio dieiis, debilitatem autem attraei tuae membrorum significae eorporis debilitas de extentiatio.

Prognostica. Primum, cholera fluens per intestina coiter excoriat ante decimumquintum, phlegma ante trigesimum. 8e melancholia ante quadragesimum, uertim cum hi hum res sint multum adusti frequeter excoriant in prima die uessemanda,& phlegma aliquando excoriat propter difficile,

ab intestinis separationem.

Secundum prognosticum est aphori sinus quam particolae. ibuscunque in aeritudinibus acutis,aut multi tempo ris, aut abortibus, aut iliter extenuatis, id est, multum eo

sumptis Si debilitatis set ni ni sursum, idest per uomitiam, aut deorsum,id est per secessum exierit uenti die, id est, per parusi tempus post morietur, pro reliquis prognosti ei

recurre ad senerale capitulum dec. Cura diarthodie easdem septem exigit intentiones quaesiperius post et sue ut in cap. generali, ad quod recurre, Meas huic cap .accomodata exigentiavi, e metire medie,

316쪽

DE FLUXV.

rinas illas intentiones complentes secundum exigentia ui tutis ,repletionis, temI Uris anni, de reliquorum quae omnia apud prudentem medicum sunt consederanda. De fiuxu sanguinis prouenientis a toto. Cap. 2.

s Luxus languinis a toto quantum ad quid nominit Se

quid rei satis est manifestus.Species proprie no habet ed tum cpiosdam modos secundum magis & minus differentes. Est enim qnq; multus, quandoq; paucus,

ctq; novus, aliqsi antiquus, qu* continuus, nonnun uam interpolatus, quandoque criticus, aliquado symptomaticus. Eius ei est repletio uenatu totius ex comestione multarum carnium de potu uini nigri crassi,quae repletio non est diminuta per exercitiu,neq; iuitas evacuation zs naturales leue per fluxum sannarium menstruale aut haemorrho salem, ii que per euacuationes artificiales sicut per phlebotomia Selimiles. Et forte fuit in causa membri mutilatio, unde super. fuit sanguis qui debuit ei se nutrimentum eius, quapropter natura uimulata misi hac sen ui et u ais Paruis ad

Dene portae sibi obviante Imminat s 'cr c cauum ne εἴ tan, diernies erat sortiam tradentes auena dori ira 'ita, delic nuxus accidit in aeninu tintibusl

est ipsarum erisis, Se aliquando hic sanguis per uenas emuli gentes mittitur ad renes, de uenis ipsorum dilatatis, aut fodite solutis per poros uritides mittitur ad uesicam,&fit mictus sanguinis,& aliquando recipit ad stomachum, & in v mitu. x. lib. aliquando est sanitas, penes Aui. itertii eam proprio, & quandoque per poros cutis sub forma sudoris mittitur.Tertio de nislo .animalium, licet hoc rarissimumst, & quandoque causa huius fluxus est oppilatio membro rum quae sint uItra hepar, & aliquando debilitas attractivae η sertim bitia eius sunt regimen praecedens multipli eat iuulaaguinis,de repletio totius etiam ad uasa uenae sunt tumemtes de iacies rabie unda. Item, earentia euacuationum naturalium aut artiti talium consuetarum,aut membri mutilatio

rena huius eum prouenit ab oppilatione. ponentur in fluxu hepatico,&oppilativo, di inter caetera fluxus est periodiscus. Debilitatem autem attractiuae membrors declarat eo

potis debilitas de extenuatio. Signa autem distinguetitia hilae fluxum a fluxu sanguineo ab hepate stomacho de intestinis sint cause praedictae absque nocumentis particularibusliorum an bronim die. Prognosticum. secundum pluribinum euratur hie fluxus si debite tractetur, si uero indebite perducit ad casum uirtutis,& quando diu continuatur ad hydropem See. Curarii filerite itieus dimittat quousq; natura toloet, de smiliter si sierit symptomaticus quem natura reguletae bene ferat.Si uero susuerit aut alio modo fuerit naturae imν portionatus, aut v intestina excori etiam sit cu aliis accidentibus molestis. Constringat trimo remouendo regitia princedens sal inis multiplicatiust & praecipiendo regi me emtrarium scilicet dieta extenuativa, de ea hoc stiplica auteω stiligente.Secundo minuendo sanguine & diuei ludo,quod sat aut prouocando euacuationes consuetassi fiderit in eatineariaret ratio se ilicet nux si san nariu haemorrhoidalem demenstruale. st si non possint prouocari fiat phlebotomia his proportionata scilicet uenae cephalicae aut saphenarum, & si nulla ta Aretentio se in ea a s lebotometur basilica e-muni si causa fluxus fuerit admixtio cholerae eu sanguine ipsin, fluere facietis,de languis ab ea mundi ficetur cum decoctione prunorum, tamarini myroba. citrinorum: cum qua colatura distemperetur rhabar. 3. 1. uel quantum si fide haec etiam educit materias commines de sanguinem si forte in in te is eoagulatus fueriti. si causa fluxus sanguinis esset aquositas sanguini pmixta eduratur cu decoctione myris lanorum hebulorum, cui parum lacci iteos, ut puta.3α l.

xat ut plus posset addi uel potest exhiberi decoc. myi mimorum hebulorum eum pauco tu illi non eo oriati euringib.Et tertio his non siit eutibus dentur retinentia san uinem , stiptica, consutinatiua, & ex propriis est succus ruatagitus, uel copstura, pes Mugae equinae. I. I. uel δ. eui. . t . lapidixemathitis, aut dentur species luti ge pro te armeni aut sigillati, & trochisei de varabe, de de terra hetii. sne opio 8e eum opto apud magnam nec si itatem sint prinstantes,de phil tum perseum, de ungatur hepar, de s militer dorsum ex directo uenae chyliscum e erato sandalino cui holus arinentis,aut stagiara aut lapis emathitis, aut aliquis ex trochiscit suprascriptis sit admixtus aut epithimetur cum

succo plantaginis, de aliquo ex pulveribus suprascriptis, Sein causa frigida suprascriptis stipticis addatur thus, mastiche&similia in in utrisque addatur aliquid aceti ad penetranda

de constrinpendum Et quarto ordinetur regimen stipticum non multiplicatiuum sanguinis, & bibat aquam serratam sene uino nisi timeatur casus uirtutis, Se tune detur uinum nigrum stiplicii m cum eadem aqua lymphatum , 3esi in causa esset ad uositas sanguini permixta detur tris era serruginata ex arte Fenonis, consori et u rcum lapide emathitis, aut cum

aliquo ex trochiscis suprascriptis, & ordinetur regimen stimicum non declinans ad frigidum. qu6d si noeumentum aliquod esset in intestinis, ut quia sanguis esset in eis coagulatus cum clysteri mundificante educatur, S si excoriatiost in eis facta Oretur medicinis dysenteriae inserius ponendis. Cura autem fluxus sanguinei a toto ex oepilatione procetatis ponetur lina in fluxu hepatico,&inti uxu oppilativo . Sed cuta fluxus santuinei ex debilitate attractivae membrorum perficitur eum flictione corporis, & exhibitione uini subtilis & rerum facile penetrantium de senilium. De fluxu diuersorum colorum. Cap. 7.

F Luxus diuersorum colorum qui etiam est a toto,quan

tum ad quid nominis, de quid rei satis manifestus est a Apparet enim in egestionibus colores diu ualde sicut albus,niger subni aerici trinus obscurus, citrinus clarus, similiter uiridis diueriorum modorum rubeus obsorrus, risebe us clarus more Ilus,& in summa fere non est imaginabilis color qui non appareat. Imo interdum in una alaeuatione multiplices colores apparebunt Iius causae Ze signa sunt regimen praecedens diuersum de dyserasa eo oris diuern,ita ut sit necessarium diuersex effectus prouenire &c. Pr gnosticum secundum plurimum curatur si debite tractetur. Cura Si fluxus erit uirtuti & repletioni proportionatus sinatiit regimini naturae, de selum aequetur regimen Se distrata corporis diuersa. Si uero nimis saperfluat constringa ut non ita repente fruat.Subita enim & multa euacuatio a natura non toleratur. Modi constringendi sunt manifesti ex his uae superius in eura generali fluxus dicta senti Si uero fuerit tardus & diminutiis natura adiuuetur prius mundificando Q rpus cum his quae diuerses humores evacuant m

exsolirentibus, sed sti tieis sed derelinquentibus in intestinis remis ductumuempiam constrictionis, quorum copia suprahabita: est in cura generali. Et si fuerit multa plectoria cum uirtutis constantia, & in habitudine carnosa fiat phlebotomia ex saphenis, s retentio fluxus nenstrualis aut hae morat italis tuerit in causa. Si autem nihil tale fuerit lebotometur basti ea uel communis. Secundo aequetur regimen de corporis complexio, ita ut ad proportionalitatem quadam naturae conformem ducatur omnium membrorum complexio, quae ergo superflue lapsa sunt corrigantur cum interius & exterius applicitis, de tam cibalibus quam modi ei libus de omnium membrorum de pr rie nutrimem torum uirtutes consortentur eum propriis stiplicitate moderata particinantibus & eii acuationes consuetae procurentur tam traturales quam etiam praeternaturales diu consue-ressit in summa hic obseruetur documentum Aui. I . tertii. tria. 4. C. r. quod quandoque est in expulsionibus diuers

rum colorum lenitas scilicet quando expellitur quantum de uale, de qualiter oportet. Et errant qui tenent hos coloresiuersa in omni dispositione, scilicet ante completam mulsedificationem. Et uehementior error eius est qui tenet eos cum oppilati uis, constipati uis, qui retinendi sunt mundi'ficando distratam corporis diuersam alterando de membra

confortando.

De fluxu liquefactivo. Cap. 4. Laetus liquefactivus qui etiam est a toto quantum ad

ri quid nominis de quid rei est satis messestus. Est enim a taxus per quem numiditates membroram substantia- Io.Arculani e s Ies

317쪽

les edurentiir. Species siue modi eius diuersificantur secum dum eius quod egreditur diue sitatem , &consequente e-cundum diuessitatem membrorum a quibus fit liqueractio& ditalutio.iniandoque enim fluentia sunt alba uucosa, notii unctuosi, & oleagina, de proueniunt ex distatutione ninbrorum radicalium,& sunt neut uirus subtile album v est ex liquefactione musculorum& carnis rubeae sunt licui uirus rubeum.Quandoque uero sunt unctuosa Se oleagina, de

proueniunt ex aissolutione adipis& pinguedinis, Gu pinguedo ditatuta fuerit reces exeuntia sunt alba, de si antiqua tunt citrina,& s ex di lutione adipis renum sunt magis eo globata &e. Causa huius fluxus sint omnia co*us mster modum Desicientia,& exiccantia, sue sint intrinseca, sue corporea scut febres sortes & diu durantes,tam hetici qua humor ales,& cauis magis remotae sint ulcera de arestem'ra membrorum nobilium de eo orum parua resistetia, quia sunt mollia, tex aetate sicut pueri, aut ex complexione Sehabitudine sicut illi σ habet lacertos molles Se humidos dee.

Signa sunt ipsae eaulae praecedetues & concomitantes, cor pus liquefacientes,necnon effectus inde sequentes sicut exeuntia ae quibus sermo praecessit, necnon eorporis consen

ptio&arefactio,& etiam ipsa urina quae apparet unctuosiare oleagina in superficie,imo aliquando notabilis pars eius, scut oleum & pinguedo liquefacta alba, uel citrina secunduet solutionem adipis recentis uel antiqui, & hoc quando fit

dissolutio multi adipis & pinguedinis. de s maret conglubata separata de supernatans magis est ex dis lutione adipis renum iuxta aphorismum,quibus uero pinguis hypostasis &conglobata nefreticum signiscatini uero urina suerit albam milis lacti uel spermati non unctuosa magis ex liquefactione

ridicalium peruenit&e- .. -

Prognosticum. Fluxus liquefactivus ex dissolutione adi pis uel pinguedinis curabilis est,& proprie cum non est ex dissolutione pinguedinis antiquae,non tamen nepti tes parum exercitatos, Se proprie curabilis est si ea usa eius posset remoueri. Ubi enim pendeat ab apostemate fix' in membro nobili intrinseco,aut ab ulcere pulmonis de sinit iuetiam incipiens esset incurabilis, si uero proueniat ex dissis lutione membrorum radicalium si notabilis est, est incurabilis. Huius fluxus cura duplicem existit intentionem. Prima

est remotio causae immediatae liquefactionis scilicet ealiditatis de sice atquefacientis.Seeunda est eius quod deperditum

est restauratio. Prima intentio eompletur cum remotione

causarum caliditatem illam 8e siccitatem conseruantium, sue sint sebres putridae diue ulcera aut apostemata, quae qua liter debeant curari ex suis capitulis pero uiratur Huod si romoueri non possint non est inpenium nisi in prolongatione uitae, quae tamen magis potest dici mors quam vita. Intendo dum est ergo sue huiusmodi causae fouentes caliditatem romoueri potaint,sive non ad ipsius caliditatis de sice. alterationem eum frigidis Se husiptieis de uiscosis, quae tamen non

snt multum frigida, ne calorem naturalem extinguant qui debilis est, neque multum stiptio, ne transitum nutrimenti prohibeant ad membra .ex complentibus autem hane intentionem quaedam sunt medicinae , quaedam cibi medicinales. Medicinae aut e qt da exterius applicantur sicut fronti teporibus,& cerebro anteriori,quaeda cordi,quaeda hepati, quinia dorso, inali,medullae, de renibus, &quaeda partibus extremis,& oes hae sint frigidae deliu magis aut minus sim cor. potis drierasam & sortitudinem catalitatis innatae potentis scilicet tolerare Se moderata stiplicitate participantes maxime quae applicantur principalibus magis ad consertanduqua ad constringendum,de communiter nisi olorinnatus sit

ualde debilis aetii Digidet applicetur, aut saltem no calid balnea ex lacte aut ex his sui in Metica fieri cos uelut sunt in hac praestantia. Medicinae aute suprascriptae ex cap. heia, colligantur,similiter medicinae qus interius sumunt ut sint lagita&hu. maiori tamen stiplicitate uiscositate panibci tes ut melius prohibeant lique ione. Et quae clyst ri tantur sint similiter conditionatae sed magis stipite . Cibi aut sint frigidi de hii aliqualiter stimici paucarum superflui,

tuum piabentes nutrimentum bonum, uiscosium,ae solidum

ne Deueliquefiat,&cum hoc sint facilis digestionis, sicut est uinum nigrum Ilipticum cum aqua calleata, aut initis

nibus tragaeanthi, debite lymphatum, di ex ramibus pulli

cuiuscunque generis phasiani pensices,coturnices, tranquillini,& similes,coditi cum acrem aut uino cydoniorum, aut

in gelatina, aut cum sumach myrto Si similibus. Et oua sorbii laeta in aceto & aqua ros. Et genera lactis in quibus stratinctum serrum & proprie mulieris,de inde asins, deinde

caprat,deinde ovium,deinde raecinum,& caseus recens , Sepi es bene conditionati,& ex eranis sar, hordeum , si ita, amylum. milia, sed melius est Κist eorii. Et ex herbis, eu- euinita,portulacadactuca, sed acetosa est propria,de cibaria sua quandoniae imini entur eum puluere gummi, tragas' thi , corianari quod est proprium: inspissat enim humidit tes de uiscosis iacit & membris adiurentes,& propterea minus liquefactibiles,& adhoc Grabe consert& solia ustio , & in res albi coloris collecti super arboribus sunt in hoc pria & haee sua stiplicitate teperata paulatim fluxu stringunt no repente,& sin hanc intentionem facile fieri possent compositassicut marrapanis&elemita restaurati & sibi sim, lia Secunda autem intentio scilicet humidi restauratio per scitiat eum smilibus cibis quorum essit rememoratio

de uirtute existente debili pluries in die sunt cibandi. De cholerica passione. CV.CΗοlerica passio,est descriptiue motus uehemens materierum ex indigestione corruptarum ad expelle dum a corpore eum labore & acuitate uirtutis expulsuae tanta ut propter multitudinem & acuitatem materiae

fiat uomitus & secessus smul dec. Complemetum huius cap. quo ad species,causas sma,prognostica. Et curam qu e supra in tractatu de passionibus stomachi. Secunda pars est de speciebus fluxus sumptis a membris particularibus continens capitula sex. Defluxu eerebrili. Cap. 6.FLuxus eerebralis est qui fit propter enarrhum a Grebro ad stomachum,& tandem ad iii testina descendentem multoties corrumpentem cibum de facientem irsum stuere , & descendentem simul cum eo propter suam linbricitatem & expulsonem iactam ab intestinis. Caus, huius ἡux iis sunt omnia quae catarinum multipli ear, siue eorporea sint, siue incorporea , de maxime M plummum mala complexio frigida cerebri Se humida, te aliquam do calida&hu . quae ratione caliditatis attrahit& ratione humidi resolutionem impedit, unde neque fit nutrimenti debita conuerso, e superfluitatu propriariam,aut, colum resolutio, aut per proprias regiones evacuatio, quapropter Oscendentes per colatorium, aut alias uias occultas vi stomachuderium tu sunt M plurimu phlegmati Item uapores qui a membris inferioribus de maxime a stonucho ad cerebrum eleuati a Bigiditate sua de hutniditate conde Mati sunt stequentet in ccia, multiplicamur autem & ad cerobrum elevamir propter debilitatem si arum digestionum,&quia non possunt per alias regiones sensibiliter aut instimsbiliter expelli & frequenter potorum oppilationes die. Species non habet niti quosdam modos secundum magis deminus disserentes, ut quia aliquis est nouus, aliquis antiqu'

Causae autem primitiuae sent aer tagid.&humid.&uem tofus, auster enim caput implet, boreas exprimit, de statio sub radiis solis , aut lunae capite repleto. Item cibi dii sciblis dieinionis,uaporosi,&potus nimius, de procipue uini

uinou,& somnus multus , & proprie meridianus, oc imm diate post crapulam aut ebrietatem. Item, retentio eum euationum consuetarum a &quies multa , Se exercitium sorte inconsuetum, capite etiam repleto &coitus multus debilitans cerebrum de membra naturalia. Item, aecidentia animae, sicut tristitia, nimium studium, emtationes prinfundae, , similia &e. Signa fluxus cerebralis sunt primos

glia eorruptionis complexionis cerebri scilicet fiuiditatis&huse ivlum plurimumdederiti uis& hum. rarius, de adsunt simia catarrhi,quia sentitur in gutture titillatio quae da inscenius eius petimuiquem Auandoque sentiens deglutita

318쪽

deglutit in eum periimit ad stomachum lent Itur sequenter grauedo, 3e aliquando naillea, Si quandoque dolor , &apparet in egestionibus cibus indigesta eum niueis phlegmati- eis,3e iubet periodos secundum aggregationem materiae catarrhalis magis in semno, post expeta actionem descem cit,& quandoque de cendit in somno,ita ut tiatiir patri deglutire Et differt a lubricitate stomachi,quia illa non haut periodos, sed quacunq; hora cibus assumitur descendit, G sim plurimum est sine mueis phlegmaticis, 3 econtra u in fluxus rere alis est cum exitu humorum catarrhallu ab que aliquando absque alia finem admixtione, nec unt in lubricitate signa eorruptionis complexionis eo mi nec signa catarrhi quae apparent in gutture & mery de in Momacho postquam descendit,de quibus diebam est. Prognosticum.Huius fluxus eura Deile per fiet tiar si eatustus est prohiberi, quapropter in senibus est huiusmodi cura di incillima See. Cura huius fluxus septem exigit interiones scilicet euacuationem diuersionem, eerebri rectificationem distionem stomachi, Se intestinorum mundificati irem,Se ipserum eonfortationem,St debitum regimen sex renim non natiualium secundum exigentiam intentionum.

Prim intentio in Otarrho frigido aut mixto eompletur esipitulis de hiera sininlici,aut demera composita, aut cum agarico uel eum huiusmodi .Recipe pitularum de hiera si sic. 3. . arici praeparati, rabola nomam Nebulorum ana.

3.s.cum aqua ment hae, aut maioranae,aut cum uino formem

tur pilaeae. i s Me quibus simantur.' aut . .secundum exigentiam mane,aut completa digestione cibi praecedentis ,&apud maiorem neeelsitatem pitulis de hieta simplici , potes addi aliquid cochimim. S: in ealido evacuetur eum pitulisa'iaret, quibus apud necinitatem posset addi aliquid mindicum aurearum. Sed eavendum est eum adsit fluxus ne foditia tauentia nimium soluant & stomachum debilitent & im testina, pt'pterea bonum est eum medicinis seluentibus f p iptis aliquid myrabolanorum misceri. Digestiua aut εῖ eis opus sit sunt in materia frigid. mel rossvrupus de sterca 'α his posset admisceri aliquid thuris ad consortandum& incrassi um,& in calido tulep ro ceum de myrto, & sympus de papauere,&debenthi sumi eum aqua leuiter calibrata, in causa frigestin ea infusum aliquid thuris,ma-ss,nucis muscars,&umilium. Diuertatur iuxta secundam intentionem materia eat arthesis fluens uel fluxura,de similiter uapore caput petentes omni senere diuessionum coinmurmmae cum siquibus propriis, maxime caput purgiis di ieratoriis,&tandem cauteriis commissurae coronali applieitis. mastieatoria uero&gargarismata sint mihi summa ne amplius materiam ad stomachum praecipuent de cluet tacent ut eaput purgia seeundum materiae diuerstatem de sensus acuitatem &similiter uesicatoria & cauteria. Con

s retur autem cerebrum iuxta tertiam intentionem cu edi

tera applicitis, siciit saeculo maxime applicito super com missura coronali facto ex sale ustulato,sandarace, radice ne nuta iccataana. 3. picae, myrrhaeana 3. tae hic face sus

aliqualiter caletadia si per late reces asperis uino, pauco aceti bis in die applicetur, Se sumpta interius sintdiamuscus dedi ambra in cauliati igida,& ruccarum rosaceu in causa calida murobalani quoque chebuli conditi optime ualent in eo Drtatione stoniachi & rapitis ad eum h comprimendo euatae trifera ferruginata est propria ex arte Phoenonis, sed in consertatione stomachi si perflue remolliti, flearomaticum rosaeeum est proprium in utriusque cosor ratione, &in causa mixta aut frigida . Sistatur autem catarrhus frigid.

tincta quartam intentionem multis modis ed maxime tenendo in ore thus aut spicam,d thus deglutitu post cinna optime eo uera, sed in calido teneatur in ore sonen papaueris Adiae odionae tra si utrum armenum, aut aliquid ex eisdeglutiatur,ac quandoque oportet uti narcoticis,sed postponatur quantum estpossibile Susumigia etiam faba eum ita redandaraca,c O,laudano, xyloaloe sit lariter aut comi inctim,& proprie si cum resna de pice incorporentur optime ualent ad suendum catarrhum, Scia cerebri confortationem. undisicetur autem istomachus iuxta quintam inteli nem eum uomitu.3e proprie si muse intilat stomaehus de

haesita mundisiceat cum eclysteribus aut solutivis leui

seut pilulis de hiera simplici eum paveo myrabolanoru

Deinde consertetur iuxta sextam intentionem eum stipiteis re aromaticis, prohibentibus effisionem materiae ad ipsa. Et ex propriis est thus pica, capilli ueneris, mastiche, mucis, re sim' Et si qua fit discresia impressa in stomacho & intestinis trigida eum calidis amoueatur, sicut sunt eortex ci-m,rin re is eos, cortex thuris,&sicut aromaticum m. theriacaamiridatum usioue ad aquam uitis , & similiter cum exterius applicitis. Calida autem remoueatur eum mmdis

Pristibus, sicut diarrhodon abbatisaucetarum ros & similiter leuiter ad frigidum declinantia applicetur exterius. Aer iuxta septimam intentionem declinet ad siccum de ad tes activis,aut leuiter ad esidum. ueat a uotis &a statione sub radiis selix aut Ilinae teneat caput pannis mediocriter coopertum inspecta eius discrasia,sed residuum

coiUm i gis calidum. Vitet uinum quantum est possibi,

Ie. Sed bibat aqua mellitam uel rutcharatam, aut uinum rudem opti- lympha ' de proprie aqua aliquantulum ea libeata. Et sint cibi eius milis digestionis non uaporosi ad liccum declinantes,non comedat biodialia in eoenis.Post cibum sumat aliquid emonii,aut piri coeti aut conditi, aut eoriandros semi confectos, aut saltem praeparatos. Non do

at in die iuxta posse,St tardet somnum post cenam quae sit

leuis . dormiat capite eleuato ad alterum laterum declina te, ita ut humiditates snt pronae fluere per nares. Procuret uomitum si nauseauerit immediate post somnum .Ee ciet eras procum euacuationes per eonuenientes regiones. Exercitetur Homacho ieiuno , sed exercitium sit magis longum quam Drte aut intensum Et frictiones aliquando stuppleant uicem ex iii Sit speras Se pati dens, uitet tristitiam de longum Itiidium,de nimiam selicitudinem. De lienteria siue fluxu stomachico. Cap. 6.

L ii η'ςxia lubricitas stomachi, lenitas eius,fluxus stois

massicus sunt termini synonymi, de dicitur lienteria in intestinu, id est,tenitas intestinorum. Propterea disinierunt quod est lenitas stomachi Ee intestinorum, est enim tune eorum superficies lenis non as radicut debet esse in dispositione naturali. Est autem descriptiue asperitas iniqualis siperficiei seeundum corpus durit incluς naturaliter debet esse in superficie intrinseca tam i piopter retentionem,cu enim stomachus p imae digestionis organum si principaliter orda natum ad algerendum cibum de potum Glabore permery delatum quaeserere non potest nisi ipsum debito tempore retineat, cua ones natiarales non fiant nisi in tempore, it a natura sapienter ordinatum ut tunicae ipsius stomachi eum uillis suis

corragantur, 3 super cibo contraherentur et se portin rio ut fieret immediata adhaesio cibi ad stomaclvam de ecomtra, de nullum caderet uacusi inter ipso sic enim duae sequu- ter utilitates. aest retentio cibi aebito tempore quae maxime perscitur pet superficiem intrinsecam asperam ext nicarum corrugatione prouenientem altera est ei, bona dii estio,& in chylum transnutatio quae perficitur per bonamomachi cibo digerendo adhaesionem.Si ergo stomachus debens esse naturaliter asper fiat lenis laederetur immediate retentiva, consequenter digestiua,re aegrotabit aegritudine quae dieitur secundum essentiam suam lenitas opposita asporitati qua sub creaturaeontinetur Et sin accidens immediatum dicitur lubricitas,&An mediatum dicitur lienteria que descriptiue est fluxus indipesti Primo enim lenitur superfi- eici stomachi interior, deinde ex ea deficit retentiva dii bricatchylus,ex quo consequenter deficit digestiua,ultimo eibus indigestus emittitur cec.

Hie fluxus sipecies non habet nisi quasdam improprias disseremias secundum massas Se minus,aut secundum diuersitatem sitarum causarii m. Est enim quaedam lienteria in qua

mittitur cibus de potus omnino iudi stus de in ea quantitate in qua est assiimpius. Est etiam alia species leuior in quacibus totus emittitur, sed non omnino indigestus sicut ausammas effri est tetria species leuissima in qua non totu sed aliqua parte eius bene in ebrium conuella, aliqua uero refugiente digestionem emittitur indigestus. Similiter possin assignari ecies secundu diuersitatem sumim causaris Io Arculani c ut

319쪽

3ο ut quod aliqua pendet a causa mmmuassicut a cibo aut modicina,& aliqua a causa corporeassicut ex nocumento stomachi S membrorum sibi communicantium.

Propterea causis huius fluxus absoluamus incipiet a

primicitiis quibus est medicina solutiva, euius aliquid est in stomacho aut intestinis, prius autem in orificiis meserabearum derelictum materiam a membris circunilantibus in trahens ad stomachum & intestina,quibus uirtus grauata mul cu illis cibit expellit. Et aliquando cu periodis materia in determinato tempore aggregata sussciente stimulare ex pulsuam aut debilitare contentivam. Quia ue a cibo, aut propter sui quatitatem, aut qualitatem,aut malum ordinem, aut quia non sumitur in tempore conuenienti, aut quia n ndebite praeparatur, aut quia non fit debita ciborum mixtio ad inuicem, aut quia no seruatur debitus ordo sumpto cibo. Cibus enim quantitatis multae grauando retentium est causa fluxus,&u corrumpitur propter diminuta decoctionem corrumpitur ad acetosum. Cibus autem paruae quantitatis interdum est causa elixus cum propter magnam proporti nem uirtutis digerentis corrumpitur ad fumosum, &stiminiando expulsiva est causa fluxus. Secundu cibus malae qualitatis,ut puta grauis & crassae substantiae,scut fabae, caro huis fati,& similia debilitando colentivam est eausa fluxus etiam ante eius digestionem,& falsedo cibi acuitas & acetostas itritat ad expulsionem ante digestionem cicut allia piper, acetum & valde salsa,& uetoseas sicut in fungis malis, &uelox cibi corruptio sicut lac. Et cibus multae aquositatis,sicut corasa, pepones,uuae,de similia, A sturcibilia ualde, sevi bro baciunctuosis tui ad lubricitatem,& cibi,quorum multiam

catum nutrilinicut olera,conturbant enim stomachum iam

parum cedat in nutrimentum, plurimum in superfluitatem. Item, cibus Mi no est conueniens homini cum sua proprietate ejntraria toti speciei, ficut foenum, carnes crudae, Reibi animalium,non hominum, aut qui est contrarius uni ho' mini, ita quod non alteri cum sua proprietate materiam is sequente, se ut cancri qui solebantur amicum meum se luere, & in eo fluxum prouocare toties quoties cancros comederet Tettio ratione mali ordinis fit fluxus cum praemittitur

cibus lubricus facilis digestionis, de Milponit 'r stipticus taut quando pia ponitur cibus facilis digestionis,&corrumpitur, est causa fluxus corrumpendo quod est sub se,& irriserat naturam ad expellendum. arto quando sumitur ini rore non conuenienti,sicut cis sumitiar cibus praecedemi iasi dum digesto: aut cum tardatur cibus post famem replentem Bomachiim malis humoribus, fit ut corrumpatur , & tanqua superfluum expellatur .Quinto non debita pr aratio scin uando non bene coquitur aut minus exeoquitur, aut stipibus non comediturin similia. Sexto mala ciborum mixtio, sicut quando ex incisi uis, abstergentibus, salsis, unctuosis fit initatio &e. Septimo inde riun regimen post cibu est causa fluxus,sicut potus multa aquς post comam est eausa, cur eibus lubricet. anquant aliqui ex tali potu credant se bene digerere sed falluntur,quia non digerunt,sed sic videtur eis, quia cibus deicendit indigestus et citius quam solebat. Similiter qui se exercent inorda nate post cibum, aut coeunt, aut incurrunt timorem, iram,& huiusmodi accidentia extrema Aer quoque humidus supernae adiuuat ad fluxum,& etiam qualitercunque multum disertamis, est enim causa debili tatis virtutis contenti uae,aut corruptionis humorum qui P.

mpti sunt cauta fluxus. Ex parte vero stomachi est mala co-plexio frigida & humida, maxime debilitando contenti mratione humiditatis,& ratione frigiditatis digestiuam: licet enim sei ditas utranque debilitet multum, humiditas multo magis laedit contentivam quam digestiuam,quam a caliditas M raras cum excedunt sint a fluxus debilitando continuam di digestium,sicut in propinquis morti innis enim moderata disserasa deiicit actum propriae virtutis secudo techni. Secunda causa sunt humiditates phlegmaticae stomatao adhaerentes,siue in eo congestae, siue aliunde defluxaequae non sitiunt cibum figi in stomacho, vel tanto tempo-xe remanere ut digeratur,& potest esse quod eorum praetentia stomachus non fit laesus cicut neq; dicimus homine i simhi virtute rete litiua manuum habente manus oleo inuntas,

quamuis non bene retineat ecundu plin imum,tamen si pro

longaretur in stomacho laedunt retentium Re digestitiam . . Similiter praesentia humoris choleriei aut phleematici salsi pungentis & stimulantis expulsivam non sitit cibum figi.

Ventiatas etiam non snens stomachii madhaerere ei est causa ut corrumpatur & expellatur. Tertia causa, fiunt vice ra pustulae aut apostema stomachi tantum dolorem inferen tia ut non toleret cibi est actum, quapropter irritatur expii Isua ad expellendum.Item Molores stomachi a quacunq; causa contigerint. maria causa, posset esse apostem de ulcera membrorum sibi vicinantium,s ilicet diaphragmatis, hepa tis,intestinorum pracilium,& colon,qui super equitat si achumae similiter ipsoriim dolores Eu tamen aduertendunx

heteriam, quamuis si principaliter pasto stomachi eui prin cipiliter debetur cibi digestio, esse etiam passionem intesti ἐnorum & proprie superiorum,quoru actio est in cibo praedigesto in stomacho ad complendam eius digestione,licet virtus retent sua non inst eis per virtutem in eis repertam, sed

sollim per ipsbium circunuolutionem,ut voliuit GASi alienteriae sunt ipsa lientem , scilicet exitus emi Scimtus indiuesti. Differt tamen lienteria stomachi a lienteria intesti tu . Nam in intestinali egreditur cibus notabiliter digestus, cum ipsius digestio principaliter in stomacho per sciatur. Sed in stomalaesi sue stomachi ea seeundum plurismum notabiliter indigestus,& adsint nocumenta intestin trum cum sanitate stomachi,vel ecouerso,& distinPitur pedi

Iocum doloris, & cuiuscunq; alterius nocumenti sensui, an si in regione stomachi,vel intestinorum.Item, ex aegritudinibus citae praecesierunt an fuerint in stomacho, siu ut natis subuecto, vomitus,&smiles, an suerint in intestiui sicut coelica dysenteria,& similes,quae magis in intestinis appropriαtur,& vomitus saniel, & sanguinis cum dolore circa stonia chum sensato,siue praesensiue antecedens significat liente riam esse stomachicam cum sanies,&sanguis intestinorum male posset euomi nisi magna esset oppilatio in intestinis Dicut in il eo.veru sanies & languis stomachi facile potest per: secessiun expelli, &disert a fluxu cerebrati,quia lictema oridinem non habet neq; periodum, sed quacunque hora cibus, assima itur,& proprie disti estis digestionis e preditur. Cere bralis autem ordinem habet & periodos, ut supra. . Signa causarum si mei int primitiuae sicut medicina biis potus,& aer,& alia quae superueniunt sumpto cibo, scilico exercituum di similia sunt praecessio ipsarum causa tu. Et qua docunq; talis causa praecessit,ut quia talis sumptus est ei Miaut aliqua ex causs iam dictis semper sequitur talis ei sectus scilicet lienteria & nulla tali causa praecedente non sequitiaclienteria .Etsi est causa medicina solutiva interdum sentitur: dolor& punctio,& sapor eius est ex eis quae hoe facere eon

sueuerunt,sicut est agricum aut colocynthis consumitiar in .hibstantia nisi sit infusa, sicut ox melle S c. Nigramalae in plexionis frigidae&hum stomachi sine materia sint albedo faciei,& linguae, paucitas stis,& tarda digestio,freques corraruptio cibi ci acetosum cum o remia, multitudo sputi, mnon est grauitas stomachi neque nausea. Stasi secum praerisentia materiae phlegmaticae, adsun nasi prascripta, de cahoc grauitas de frequeter stomacho ieiuno adest catara, sulti uerim, vomitus phlegmatis , quod etiam si uenter secessicedueitur, &si in causa est ventositas sentitu motus ventosiritatis per superius aut per inferius & inpitus de doliar,nu citu una parte incla altera Eis in causa sit mala complexi healida de humores calidi adsunt signa cotralia supra scin ad& eorum sapor in errectatione sentitur & frequenter vom tu aut secessu emittentur,de cum hoc sunt signa generalia ex

complexione bitudine aetate,tempore, regimine

dete de similitius, quae malae complexioni calidae aut frigidae, attestantur. & phlegma salsum gnoscitur ex sipore si euorimitur,& ex suoctantia sua subtili re acuitate & mordicationne tenesmo si per feeessum emittitur. Et signa uleerum sui vomitus laniet & eructatio redolens finiem,& secessus sarini ei multum commixta secibus propter longum cum chylo de Lesbus incessum. Et si ulcera simi in intestinis raro vetnunquam sanies euomitur, neq; eructatio est redolens odori rem eii sed selum per secessiim emittitiar, sumpta per os si acuta sint ardore in int quando ulcera sunt in stomacho. sed in intestinis nutumessitapoilamata cognosti: ir extari

320쪽

DE FLUXV VENTRIS.

more, duritie, grauitate, dolore continuo, febre continua. α thor eognoscuntur ex punctione, & mordieatione, Aefrequenter apparent in ore propter eontinuationem pelliculae oris cum pellieula stomachi, de ficile possunt in causis con municare .Etsi apostemata sint in intestinis adest coli eaci lienteria ex debilitate retent tuae, distinguitur a lienteria ex debilitate digestiuae, quia in prima eum cibus assumptus est statim emittitur,& proprie cum homo sedet vel incedit, sed paulatim exiliente fere semper aliquo conatu ad retin dum,&proprie cum expulsiva non est valde sortis, de apparet in eido aliqua digestio secundum moram eius in stomacho , sed in secunda ex debilitate digestiuae cibus notabili

tempore retinetur , postea tandem indigestiis per superius aut inferius emittitur. Et Dequenter apparent signa corrupta digestionis . Pror ostica. Primum est horisimus quintis particulae,

scilicet in diuturnis lienteriis τ oxyremia superuenies prius hon existens bonum. de est sensis in Oxyremia,id est eructa tio redolens acetum vel acrestam superueniens prius no existens bonum est per viam signi, significat enim eibum immutari cum prius non immutaretur,& sic bonii est Se precipues redoleat odorem aceti eum magis actionem caliditatis Ggnificet. Si autem o remia praecessisset lienteriam, aut si mul cum ea inchoasset,sue diu durasset,sue non, non est bona signum,siqnificat enim phlegmatis acetoli, aut melancholiae acris manntia in stomacho aut magnam distemperantia stomachi ad Digidum, quorum nullum est bonum. Dicunt etiam quidam eri bonum per viam caul, quia res acetosae phlegmata incidunt, sed in hoc casu arbitror hoc paruum iuvamentum. Secundum prognosticum, lienteria succedens furibus antiquis,&ad chronicas aegritudines mortalis. Tettium, lienteria sequens malam complexionem fiigi. &hum. est summe diruilis eum antiquatur tandem & ducit ad

hiaropem,tum hepar res uerando, tum male chylum prinpar uo. Quartum prognosti eum, lienteria sequens medicinas exoluentes, si iido ducit ad dysenter iam de mala vlcera intestinoraim. Quintum, vomitus in lienteria est muIus. Significat enim dedilitatem toti stomacho communem aut multitudinem materiae in toto stomacho incitantem ad vomitiim, &ad secessem, 8e similiter significat omnes alias causis toti stomacho communes. Sextum,quando apparet

inlii citate intestinorii super costis aliquid simile ciceri, Se prouocariat urina multiplicatur, morti aeger in hora illa. Cura lienteriae si merit a medicina solutiva exigit quinq;

intentiones prima, seangit audaciam medicinae & eam e corrore educit secunda,liumores diuertit.tertia consortat si mali iam se intestina ne recipiant,nec non mel a no bilia,& cum hoe ductus 3e vias constringit, incrassat mat Dam&tandem compin liquarta accidentia corrigit.quinta, linat debitum regimen. Prima completur ex hilum

do aquam hordei,aut aquam calibeatam in potu in notabili ruantitate etiam pluribus uteibus de si apparent siena stigiisitatis detur aqua passi ilarum rucchari rub.ii et mellis.Mucilago quoq; se .pstii vel se . doniorum,S exhibitio olei omphacini uel scamini.&misium optime valet, riim ad depo nendum medicinam, tum ad stangendum eius acuitatem, Aemaxime si sit uenenosa,&debent dari in notes,ili quantitate& multoties, Se possunt mucilagines cu aqua hor. permisse similiter butyriim cum aqua ea.permixtum est in hae repraeliantis iuvamenti,& ex similibus ictus sant clysterias Gndum necessitatem. Communiter tamen semeiat aqua hord uel aqua communis calida siue potata siue elyster irata, sed in clysteribus aliquid unctuosum sicut oleum uel butyrii de similiter aliquod abstersuum, sicut rue. rub.permisceatur,

dis r duas horas , post huiusmodi lauatiua dentur aliqua

compressiua, cui succus cudoniorum, vinum granatorum,

sorbium, Se smilium, Se decoctio myrobolanoriam optime confert ad deponendum medicinam. Secunda intentio empletur cum diuersionibus,& proprie si medicina fluxum hi tum excitauerit, ex quibus sunt ligaturae supra cubitos multoties rei terandae, nec nonuento; spatulis applicitae. Item Dictiones,&lotiones brachiorum, sed uentosa magna stomacho applicita cibum in stomacho retinet. Tettia imitatio completur cum interius do exterius applicitis, sicut 3 os eum unguentis emplastris cerat ἰs epithematibus stomacho,& intestinis applicitis nec non sympis, electariis,& caeteris

de quibus sermo pia cessit in cura fluxus in uniuersali. Comsertetur etiam cor cum exterius applicitis,& omnes hae mediet eo trictiuae interius sumptae sunt etiam pro parte eordis constrictiuae Re conserta: tuae, scut rob de acetositate ei tri de ribes&similes, hepar crisertetur cum stimicis claudentibus vias de ductus eius, per quos materia ad stomachude intestina desertur. Recipiunt enim stomachus & intestina supersultates, fere a toto corpore mediante hepate ,3e tadem apud magnam necessitatem compingendum de stupefaciendum est iuxta doctrinam sumseriptorum. Corripantur accidentia iuxta quartam intentionem, Se similiter cebitum regimen ordinetur iuxta quintum sicut dictum est in cap.7enerali curationis fluxus.Similiter si lienteria fuerit ex cibis aut a quacunq; alia causa primitiua illa remoueatur,& inducatur regimen contrarium.

Cura lienteriae a phlegmate existente in stomacho exigit sex intentiones curativas. Prima digerit incidendo&al stergendo phlegma existens in stomacho eum oxymelle simplici, in melle e6posito de squillitico apud maiorem nece μstatem Se melle ros cum his mixto ad aliqualem c ortati

nem,& aquae sint sicut aqua mentis, absinthii, aqua decoct.einnamomi Se similes. Sed esto memor paucam aquam cum syrii. permiscere,vtputa tantundem aquae ut melius adh'ndo abstergat. Secunda intentio est evacuatio cum pillulis sephantinis de hiera simplici stomaticis*non excedenta est in luti uis sortibus quae multum trahant a longinquis, ne stomachum debilitent & amplius de materia trahes tur ad stomachum nisi illa materia a membris distantibus mittere trer,&tuc in eo casu possemus uti electitrio ele cop. si mitteretur a membris nutriti uis, pillulis cochiis si a capite mitteretur in t tamen in partia quantitate Se cum quibusdam stiplicis permixta stomachum consor tantibus .vomitus quoqς& proprie si ad ipsum aeger inclinetur est praestans in mediis eholia,& proprie praecedentibus incisuis & subtiliatiuis de

abstergentibus .Qui sunt almitri 3e rex suis, S senapis,& et pe decoctae aut raphanum,& his succedant in uiscantia, sicutalaganae in eadem mensa, de multirm potet de vino satis p tenti , SI per horam post elaboret in vomendo iteratis vicibus imponendo digitum in ore, aut pennam oleo intinctam donee multum de phlegmate euomat. Tertia autem intentio est diuisio quae perficitur secundum materierum fluentiuexitentiam ad stomachum-membrorum a quibus fluunt, Ee hie perficiatur ut saepe dictaim est. Quarta autem intemtio scilicet cosortatio A proprie retentiuae eius completur cum unguentis, emplastris, ceratis, ceuiis. mentis facti xeae rebus ealidis & stimicis odoriseris per uirtutem tertiam stomachum conArtantibus sicut est mastix, thus,gallia mustabsynthium, pati Ofili,spica,mensu,talamus aromaticus, laudanum ex quimus possunt fieri composita permiscendo eum oleo de mastice,de sipica, Se similibus,& succo ment hae,vino

odorifero pauco aceti,cera, pice, resna secundum exigotiam unplenti aut cerati.Interius aut e sumpta sint sicut thus mastix diaolibanum,milia aromatica, syrii de men thalaiaci- tonitem cum mastice. Sed nota si inter herbas mentita est

praestantissima in stomachi consertatione & maxime hortu- lana boni odoris,& castoreum plus consortat ipsum ceteris earnibus, mastix plus est eris pummis, galanga plus caeteris aromatibus,enula magis omnibus rad. cappares coditi plux omnibus floribus,&monia plus omnibus fiuctibus. Quinta intentio est cura accidentium, pro quibus etiam recurre ad ea quae dicta simi. Sexta intentio ordinat debitum regimen sex retaim non naturalium . Aer ergo declinet ad ealida'&fic.naturaliter , aut ampficialiter, & cibi sui sint calidi,&M. incidentes abstergentes non stiplici saltem in principio scut ex calatis cappares cum aceto conditi & pauco mellis. Et eve debite decoctum,&similia,ciam aceto &melle, &paucis aromatibus condita aut cum Nac. b.raphans & portum concedi possunt in pauca quantitate. Ex reulis, br dium,eicerum cum mentita in eo minutim in eisa. Item,radices petrosellini debile coctae&p paratae. Item, brodium eanIium,&carnes ex animus boni vi mi di facilis digestioni,& ex saporibus syna sinum, &piperata, & vinum antiqua