Francisci Zavae Cremonen. Orationes 4. Epistolarum lib. 8. Carminum lib. 3

471쪽

coelesti fruenti id prestare non potes, obsequendum. Patris amicorii non minus h redem este, quam bono rum , quae non mediocria tibi reliquit, illosque tibi tanquam patris imaginem contuendos,& venerandos. Assentatoribus non secus quam vulpeculis. humsmodi imperitae stati insidi antibus aures ininime patefaciendas putes. Legibus obtemperandum. Tandiu elaborandum, ut de patria, amicis bene merearis, quoad id fecisse te pigebit. Si nouos, quod laudo, quaeiis a mi cos tui similis querendos censeas'. Et priusquam illos probes, putes multos salis modios cum illis tibi com . medendos . Vbi vero illos probaris n6 ut rcccntes, &nouos, sed ut veteres amicos habcas.' Nullas volup tates nili cum honestate. S gloria uineta fuerint, tibi sectandas fore. Deum vel maxime exorandu . ut fidelissimum animae tuae in primo lucis exortu custodem datum, in vites extremo actu scruet. Quod tacite impetrabis, si quoad eius seri poterit illiu ς sanctissim

mandatis parueris, idest si rationem sensuum tuorum ducem . non appetitus dominos esse volueris, quod nequaquam agendum est. Ii enim omnem felicitatem nostram subuertunt. Quod ne eueniat, eoruin consuetudo, ut perniciosissima pestis,& in animis delitescens lues euitanda est, qui a patrum fami stimis decretis. consensuq; omnium bonorum, qui semper in gratia curatione,& religione, diuino i: cultu fuerunt confirmatis, desciuerunt . Multa prsterco tum breuitatis causa, tum negotiorum multitudine, quae nobis nec opinan

tibus sispe obrepunt, tum quia, & ea a me prsccptore tuo, honoris tui semper studiosissimo. & huius generis

pleraqi alia sspissime audisti. Nec mihi placuit, ut tibi

N. iis isti Herculis,

472쪽

maces; VCrbosiqi Grsci imita talitati tradiderunt, thdrut Melchionem patrem tuum virui mapprime doctum, in in Umnes: ossiciosum , . quem &cic nostri, &aliii sciuinini, S probarunt, imitandu tibi proponere,aedlIortati P voeliis manes non minus te filio gloriari possint. quain tu filius tali patre,& ut ego ex laboribu, meis, quibus in te erudiendo maxima cumberieuolen .ti quod stas, usus sum am voluptatem capiam: quamanexamirum ustinui ac teruidi sperabia Vale, &me Milournostro comendatu . cui plurima fallatem Scaluus noster homo singuIaris fidei di cito duud te oratum velim nes Rota diomitu acutissimo has nostras ostens. das .i In laoc tamen utcre iure cito, non .n. te impedio, in iis fortasse caide prseaendet, quartillius seuerissimiffudicti aures. offendent, quod si erit, me statim adm Ecbis ς nami illu quaecurique erunt mOc corrigam .r Mair in h. semiunaque tuam verbis nostris laritato Cremonam Iacasen. inuenti id a In imam L PDU IL z: Lu et a iii is ix fit 89 : I rL . s ibi libur ut, , i

n F R ANCISCUS ZAVA l

Ferdi nando Hortitio Pr tori .im i act iis Cremonae. S. P. D.

Lil Ior milii Θiuinitust . quid mihi Dimo omnibus Cr lmonensibuς, ii bis ramen praecipue eos isse aibitror. vite Praetorem eo anno haberemus, in quem plurimae crum forensitim conflictiones,& distilium causarum

auctiones &mntroberitarum quasi inexplicabiles nodilinciditant Ad quas dirimendas, decidendas . ingeni, Libri litate: &actim mei nodandaY, tu tanquam unus h o delapsu ad C i cmbliensiu salutem,& cocordiam,

473쪽

eognitae ausae molestim ampliationem dari n6pam

xis, sed salutaribus hieris, S sententijs iuxta causarum di lceptationem , quod ex mcliori consensit iudicatum aest. Id statim proferri iubes. . Quod quantum utrique

litigatori expediat non facile exprimi potest. Nini ad ego humanum , sed diurnum potius crediderim: dc Cremonenses iam dijudicarunt. Tu mi Ferdinandes ijs pr clarissimarum actionum vestigi, po te impressis consste. Haec vera, & solida gloria est . quae Deiope. Max iudicio, & sententia comprobatur 2 Ad hoc te regum omni u maximus, & optimus Philippus maximicitis filius misit c Nos te nutu, & diuina sorte hab mus. Omnes fatemur te illum csic, qui nec prece,nec precio ab honesso deflecti possis, & qui dolum malum nullo modo centeas ferendum. Tibi hac diligentia, ct animi humanissima.ac liberalissima animaduersione totam hanc ciuitatem breuissimo tempore tanquam ea marimis beneficiis cumulaueris, obstrinxisti. Ego quoq; tantum me tibi debere profiteor. quantum dissoluere dissicile est. At dices filij inei sunt apud te ad literas. & mores capescelidos, ad quos hee aetas informari solet, quo maximo beneficio sentim me tibi plurimum debere . . Id profecto verum est. Et Iretrus Porrus tui obseruanti stimus ea significatione amoris, in es Luos beneuolentia commendauit ut si ulla simi te ii is deestam , me non satisdia ratione ossichiaermansisse putaret, nec arctissimo affinitatis vinculo, quae mihi cum illo est , respondisse existimarct, neq; isse expectationi, opinioniq; tuae de me per nobilissi

nos urbis nostrae ciues,confirmatae . & auctae, quod marimum es. satisfecisse viderer . Verum cum mihi sonsu in este cupiam cum Porusdem penes te inc

474쪽

lumem velim esse, rem expectationesi num hustra luolim quo modo tamen amori in me tuo usque thiiqui respondeam, non video, nisi tibi persuasum habeas me totii in erudiendis filijs tuis fore, quod facile, & breui me consequuturum puto, pollent enim ingenio, patris acumen prae se ferunt. Hispanam ingenij subtilitatem redolent. Hoc certe efficiam, ut illi nunquam Iabore. bc ne uolentiamq; meam desiderent. Vale,&nostri quoad eius fieri poterit, memor esto, quid mihi ultro sis pollicitus non ignoras, idq; te facturum no dissido. modo illa quam speras occasio tibi se se offeret, quo beneficio impetrato, filij inei gratias quas reserre non poterunt agent, & habebunt. Sic ergo literas nostras concludamus, nihil mihi debcs, ego tibi plurimum

debeo. Iterum vale, ex aedibus v I. calend. Novem.

FRANCISCVS ZAVA:

Thomae Venostae. S. P. D. N o M t s septembris cum me dominosiue eommuiss)s ea potissimum caula, ut unum e fratribus tuis,

qui illorum natu minimus esset, in disciplinam mihi traderes, ad illa pacta, & promissa, & tua sponte, de

verborum meorum adhortatione venisti, fote ut unas

ad minus literas singulis mesibus ad nos dares,quibuς ego quoq; ordine & dierum,& mensium responderem. Conditionem statim probaui. Verbis,& sententis tuae libentissime assensus sum, tanto scribendi tuo desta rio, subscribendum. neglecto rerum omnium mearum, quae me varie distraherent studio, censui. Nec me permissurum tum dixi, ut in scribendo me nomine ne-

gligentiae argueres. Hinc non multo post Mediolansio . III prom

475쪽

proficisceris P Quocum venisses, literas, easq; perbre Des ad nos mittis, quibus fraterne . & unice fratrem quem cum iis buc mittebas, comcndabas. In quarum ultima parte me admonebas, primo quoq; tempore. ioragiores, & aptiori calamo c illas enim ex variarum incrcium taberna in patriam reuersurus dabas Pte ad nos missurum. Illarum cum ingenti desiderio legendis agrarem ,& rardius expectatione mea utriusq; con uentis responderes, meas ad te amplius differre non lotui. Tui sigitur, quas Mediolano accepi no responi, tum quia non habebam cui ad te illas perserendas darem, tum quia uberriores,& sedatiores a te expediatiam, quibus ex varia rerum sylva, de quibus hinc di-l Qedens, cum primu, Viennam migrasses,ad me scripturum possisi β fueras responderem. At nunc, ut puto, Viennae es, nihil tamen istinc literarum. Huius tarditatis nς dicam oblium est, quae causa est ρ num aedili ciorum urbis in gnificentia, quorum tu pulchritudine allectus promissorum immemor suspicis, id no cicdo. Num .igitur multiplicium rerum copia quibus ista nobilissima ciuitas abundata & ut rerum admirandam Hrens gignit c Neq; id existimarim. Noui.n. studium tuum non in huiusmodi rerum fucatarum, breuium, &caducarum admiratione positum , sed in diuinarum' meditatione, & contemplatione collocatum, & illu matum. Nam inter reliqua, quae plurima summis lau- dibus digna de te audiui , illud quoq; erat, te MaXimssiani imperatoris nostri ,,in cuius authoritate chri stiana salus nititur,Theologu esse. Quo tanto nomine

audito crepi egregias virtutes tuas magis admirari, os utari,S lumina animi alacritate venerari. Notam ,

quia Theologiam, & Diuinarum rerum notitiamia ii zii inter-

476쪽

anaerpretationei' prose . quam qui, optime, ἰωimperatorum summo. maximoq; Augusto abditos iaxetrusi,sscnsus ansi quors patrum patefaceres, ti,ntis yberrimae, & sinrotissimae, ut uberram'; ad veram, &sempiternam Desicitarem omnibus regrus imperi omnibus prςponcndam, adducentis aquae aphrites In qua re tu nimis Qrtasse occupatus ad maiora vertens scribendi ad amicos studiu amplius non curas vel potius a promissis di scedere cogeris. Quod si est. ut credo, nisi aliquae aliae . ut plerunq: accidere soletini rebus Aulicis obuersantibus . & orbis imperium prospicientibus, utriusque occupationes utrunq: alio

euocauerint, tarditatem tuam in scribendo adii into . qQuamquam cum ad lianc mecum pactionem vcnisti Pte in hoc .honorificentissimo munere futurum diceba & omnibus angiviij Hi ct scptuu .raptim ramen scrip turum: cum primu ieqnamvcmis Us; S in mi lijs ratiOnos, cogitationesq; ipas firmasses ut Verum est. Icxcvlhtiohemtilam, quani nullanias re aecipio c Sosutinam aliquando mihi liceret doctissim λω saluilla rimo tua sermone, si non palam, arciam in aliquctangulo delitescenti reui: Qua totus ex tua suauissimae efatione pendcreu quam gaudere sensus meos illa stiani. quanto gaudio triumphare, me ex eodem seritis tantae suauitatis neetur exhaurire, eodemque pbctiles bibere, quo Imperatorum si mus & sancti sueti haurit ξ Videor audire te disputantem, no quae partes

sint prudentissint, &n es scosissim i iiii phritaris quas

ipse optime nouit , a patre accepit , a patriis stliciter didicit, sed quae sint illa omni thesauro fulgentiora talenta, quibus villicus ex vel maiori, vel fari s nigre patris amilias gratus reddatur, & eum perpetua bene a 3 III a uolentia

477쪽

intentia sita deuineiat, facem contemplans positam' iii

summo motis vertice, qua duce imperi u suu hic regat, quave omni virtute illustratus propius illum ignem accedat, quo omnes boni calescunt, & quo mortalia,

haud negligens imortalia cosequatur, ad quae Austria domus Diis annuentibus, iisdemq; volentibus semper aspirauit,& ascedit. Quo in doctissimo sermone videor Rudire, sic te cum imperatore sermocinante non miras qui in tam mansueti, iusti, clementis, prudentis, in omniq; re tempςrati imperatoris rectione sunt, no sint diius qui tantum imperium regit dissimiles cum illud optime a suis maioribus seruari audiuerit, & ipse expertus sit. Nullum bonum in Rebus pubes& priuatis esse, cuius princeps, & populi rector non sit causa. Vtinam sic te philosophante, & ijs multo maiora in ditantem, & audirem viderem. Hoc enim pluris facerem,quam si Romanos imperatores triumphantes Viderem. I Quod quia assequi non possium in duobus fgnis argenteis quaei adine misisti Maximiliani vere imaginem, & patris, ,patruiq; & filiorum, expressam contemplabor, & quoties illam videbo, quae mecum, quotidie est, toties cum illis, S tecum esse videbor. Vale, unis tuis proximis totam Theologiam mihi explic*t0k qua aliquot diei horas tibi coligit esse cumran O imperatore Sic enim mihi persuadebo, & tuis sermonibus interesse .l Cremona Calen. Decem.

. FRANCISCVS Z A V A

i bilo I anni Mariae Theloo. S. P. D.

, Si tandiu literas nostras desiderasti, quandiu illas vobis exarare licuit, desiderio preter modum longo

478쪽

rtyras evectasti'. Verii si saei in nulla expectatrone sunt stultus ego, vel potius ineptus, qui alieno tempore ad te scriba. At quid opportunius,quam quoquo tepore meae ad te perferuntur, illas libenti animo legas, &quo tardiores istuc veni ut, eo liberalius tractes. Quod igitur tuis sero rescripserim putas id ne factu pigritia Pid minime credas velim, & tamen id pigritia euenisse

fateri cogor. Haec enim cum primum calamum, quoad te striberem accepissem, e manu deijciebat, id crebro tentaram, sed ea non patiebatur,. ut vel quatuor versibus responderem, quae nunc quoq; a proposito, &inc pio exequendi, quod debeo, ossicio, fronte con tracta me deterritat. Diutius quam vellem cum hoc

inertissimo monstro , laboris inimico pugnaui. In hanc usq; diem vietus succubui. Turpe tandem existimaui non viriliter cum ista agere, & ad pristinam mea scribedi coietudine redire. ne cu huius semper inimicissimus fuerim. dicar negligentia ad amicos scribere

destitisse. Quid scribam igitur tuae mihi periucundae

extiterunt. Qua re scire exoptas. Tibi libenter obs quor, audi igitur . Tum quia tuae erant, tum quia illa verborum elegantia, dicendi lepore inspersae, ornatae, eaque cura, &industria interpolatae grauium1e illa sententiarum concinnitate expolitae, quibus mirificis

ornamentis illas a te expectabam. Nam ut taceam

verba & splendore,& usitato more loquendi illustrata,

quorum vim magnam, graueqi pondus, concinne multiplici genere sentetias positas obseruaui. Adeo plent utroq; dicendi ornamento adeo graues mihi leguntur. Quid illa in his ingens, vis amoris, quem singularem in te animaduerto quid quoq; ille gratiarum admirabilis cumulus,quas ut nunquam desideraui ambitiosus enim

479쪽

enim non sum' lia illis nil gratius Nidue poteram; quando id scio a iuuene semper mei studiosissimo illas

prolacisci, prςtereo loquendi usum pure, & cmundate ica bsidi quoq; regula. quam tu amo accipisti maximutcruas. Quod si nec usquequaq; sertiares, non mirum ram n circi ἰ quando vi cx tuis ad me proxime literis gnosin te totum in regule torum barbariem ingum it sti, quam nec penitus si maxime ve Ilus euitare posses Dij. bene faciant istis legulcis', qtii in latio nati Pinalmi barbaro, quam latine sonare. Illis locissilesi clas adhoIetor ad legum interpretationem, ad glebas agrorum representandas, ad stillicidia designanda, ad impluvia indicanda, ad parietiim, parietinarumve deraductionem cognoscend am . ad extremae dotis numerationem faciendam, ad variam. & ut ipli putant, perdificilem testametitorum distinctionem perdiscendam . ad capitalium causurimo cognitionem, ve I ii mauis vlacri progredi i ad Tubos, & Euripos aquarii ductus λα sterquilinii liquidissilia receptacula introspicienda, triuirsque gentem quam plurimas species. In in sermonis vero usu ab illis penitus discedas , & te Q-

iungas vehementer te Etiam, atq; etiam oratu velim.

Nisi taleg sint, quales hic quam plurinaos habemus, quos si de legibus, & antiquorum lege dii serentes auditieris, ibi Gallos, tot Sulpitios, tot Torquatos, de 'huiulinodi eloquentis, imos iuriscon stultos,& disertil-

simos oratores, quibus patria haec nostra semper si ruit, te mecum audiuis ei confiteberis. Da te multas

horas legum cognitioni, licet viri prudentissimi illas tenuissimis pellibus toparent, da te & aliquot horas suauissimis dicendi magistris, & horum ex fontibx iugibus purissimam interdum aquam exhauri, quibus

i. I ducibus

480쪽

sucisus hane a uendi Britiam I iliae adiici Rubit dis in

tuis literis elucescit, serues. Iis to inspotue , ne cfrii Ctemonensium causas ingredietis: peregrinus,& bai, harus nobis videaris. Scis t. quanta dicendi Mehementia, & verborum ornatu iurisconsulti Cremohcnses lites tradient, expediant, decidant, dijudicent. 3Illud non te fugit. Senatus Mediolanensis mcconio,&testimonio, nihil ornatius, nihil politius nihilillustrius, nihil ad omnium sensus, ec aures laudabilius,& perfectius ad illum ordinem reserti literis. decretis, tabulis patronorum,& Cremonentium aduocatorum' Alienos malle imitari quassios, recte prςsertim agen-αS, dc perite loquentes summae dementiar esse nullus

negat. Sed in literis filias ad Hieronynuidi P eum harisconsultu in primis coinendatu dedi ira quam mihi re admirandu pr bes Θ Tacco lira plurima diana scitu,

quae animaduerti in literis quas prius ad I cohe Va Iranum iuuenem prestanti ingenio , & singulari modestia dederas. Scribis .ia Puteo te illi plurimu dzbete, qm coadhortatore incumbis in illas scientizas,r quas dignitates, honnres, & diuitiae cuparantiir , & quibus animi bona illustiam p. Haec quatae meditationis sitiat quale his te ostendi se Sed illud scis no multis philosbphandu esse. inde potius aliquid excerpendia quam penitusco demergendu . Quae bona igitur cxterna, suae animi

iri quod sine & a me audisti, quando de bonorum teca&cum alijs condi cipulis tuis triplici diu illo ne agere mihi contigit, recte tenes, & per quae ad haec quispi alii

Imruenire possit nunc cognoscere videris, quae ut facilius consequaris corporis bona diligenter curato. Sed haec mittamus, quae licuit mihi tecum,&serio,& ioco

agere, illud dolentur minabiliter, mec hoc mecum: cuiato