장음표시 사용
421쪽
ani , sed μισisum etiam: qin ε σε ad plures exem um quam calamitas pertinebat. . VerisItinum autem sentio, quod a theologis o quibusdam Da. notatum est, & summarum potestatum do ducum qui Christia di nos se & a Deo & ab hominibus haberi volunt ossicium esse violentis urbium direptionibus & si quid his simile est interce-, i. .,ι. 1.dere, ut quae abire non possint sine gravissimo multorum inno-nuis. ii . centium malo , & saepe ad belli summam parum proficiant: ita ut honitas Christiana sere semper, ipsa quoque justitia plerumque ab ipsis abhorreat. Majus sane est Christianorum inter se vinculum, quam olim Graecorum fuit, quorum bellis ne qua da urbs Graeca exscinderetur cautum erat Amphictyonum d creto. Et Alexandrum Macedonem narrant veteres nullius rei a se actae magis ductum poenitentia, quam quod Thebas evertisset.
34 Ad pia.es J Plures simile quid
metuebant, quam ipsam calamitatem sentiebant.
Temperamentum circa res captas. L se etiam hostilium subrito. νum bello raptas νetineta admodum debiti :III. Debitum his intelligi etiam quod in bella subnascitur. Exempla. II. Non etiam in poenam alieni IV. Humanitatis esse , summo criminis. I hic non uti. I. I. C Ed neque peccato vacare, aut a restitutionis onere
immunis censeri debet rerum hostilium in bello justo captura. Quippe a si id quod recte fit spectas, non ultra lictutum est ca re aut habere quam a causa subest debendi in ho-
quod iudicavit Innoeentius nanciscamur id, quod nobis debe- Romanus Pontifex apud Bembam I .itur.
422쪽
II. a PII. dester a exoepto quod etiam extra eam ad 3 securitatem necessae iure Mut rite res possitiat detineri, sed restituendae cessante periculo, in is σε se aut in pretio, secundum ea quae libro II, cap. II. tractavimus. nam quod & in re 3 pacatorum liceret, multo magis in te hostium licet. Hoc igitur est capiendi quoddam jus, sine acquirendi jure. et. Cum autem deberi aliquid nobis possit. aut s ob inaequa...i, litatem rerum, b aut 4 e X pMna, . potest ex utraque causa acitas,is. quiri res hostilis, sed cum discrimine tamen. nam supra diximus, Mee. υ νώ. ex debito illo priore 7 non res tantum debentis sed & subdito. eui ου - rum ejus ex introducto jure gentium quasi fidejussione obligari. Quod quidem jus gentium alterius generis credimus, quam illud T in impunitate sola aut externa vi judiciorum consisti . it. Nam sicut in res nostras, ex consensu privato nostro, et quust. 13. Viu. cum actum est, s non e X ternum modo, scd & internum jusM Jore quaeritur, sic & ex communi quodam consensu , qui singulorum P consensum vi quadam in se continet, quo sensu lex ara λεως
I, Giνη, communis pactio cicitatis dicitur. Atque id si . t=act. in hoc negotii genere placuisse gentibus eo est credibilius, quia D 7. haec lex gentium non tib) solum majoris mali vitandi causa, sed etiam juris cuique sui consequendi gratia introducta est. H. At
G n O T I I.b A. I ex poena Romani Prusiam lAttalo iusserunt di damnum resu- lcire dc poenam in supci pendere. is Habet Auctor noster ex A P PI A- iNO ALEx ANDRINO, B II. - lz-rid. pag. 1 a, III. Ed. H. Steph. GRON VII. 2 Satiaritatem I Ne noceant nobis, aut ne quis illis utatur nos laedendi gratia. 3 meatorum I Eorum qui non
CapienHI Apprehendendi, eoPripiendi & tenendi aliquantisper, ita
s Οι ina ualitate J Ex eontractu. lε Ex poenal Ex malefici . l Non ras tantam debretist Propter debitum principis, aut eorum, qui relli publicam tenent, ex contractu cum alio principe populove inito M prvicipis patrimolitum di civi viri bona hypothecae Ioco sunt. 3 Quod in i tintiare Quod poenam remittit res alienas rapienti te iudicis omelum praestat raptas dolandenti pro suis, quas alter debet. nee reddit. s Non exterRtim modo I Non tan. tum quod condonat poenam aut interdictis defenditur, sed etiam , quod congruit iuri naturae , quale
.st quod post introducta dominia resalva conicientia axigitur.
bbὶ omnes Editiones, etiam prima, habent hiete Bia, quae Fox manifesto mendosa est. Mutavimus igitur, ut sensus postulabat, quemadmodum Ac initio Capitis . ubi etiam in omnibus Editionibus ha
423쪽
II. At in altero debendi genere ro quod poenale est, non video gentium consensu tale jus in res subditorum esse proditum. odiora enim est talis rerum alienarum obligatio, ideoque D latius produci non debet quam actum appareat. Neque vero par est utilitas in posteriore hoc & in priore debendi genere. nam prius illud ii est in bonis, posterius hoc sa non est, idcoque persecutio ejus sine damno omitti potest. Nec obstat quod supra a de jure Attico diximus. Nam ibi homines Obligabantur a M. ur. non ex co proprie quod τε civitas puniri poterat, sed duntaxat . 3. 3. ad cogendam civitatem id facere quod facere debebat, id est, judicium reddere in sontem; quod debitum ex ossicio ad is prius illud, non ad posterius debendi genus resertur: aliud enim est debere punire, aliud debere aut posse puniri, quanquam in cessatione circa illud hoc sequi solet, sed ita ut distincta sit causa illa & hoc effectum. Ergo pamae nomine acquiri res subditorum hostilium non poterunt, sed eorum duntaxat qui ipsi deliquerint . in quibus & magistratus continentur qui delicta
non puniunt.' III. Caeterum res subditorum & capi & acquiri possunt, non tantum ad consecutionem is debiti primarii , unde ortum est bellum, sed & is subnascentis, secundum ea quae diximus initio hujus libri. Et sic accipiendum est, quod scribunt , theologi ι S c quidam, capta in bello non compensari cum debito principali: intelli*endum enim hoc usque dum secundum sanum
audietum satisfactum sit de eo damno quod in ipso bello datum
C Ο Η Ο Ψ I I. 'ro 'nale est Ex malefieto imperantis di magistratuum oritur. it Laalias 'roducit Etiam ad poenam , cum videatur tantum plaeuisse ad satisfactionem aut compensatio
et et M in bonuJ Ita ut si persequi
13 Non est Spectat enim tantumumdictam. de qua remittere licet ita ut nulla re ebeas. I. Gυitias puniri J Aliquid deliquerar noxam noeendo, sed quod negligentius egerat in alieno dolore: mando. l
is Ad posterius I Ex poena. lx7 Quanquam ex eustiiοηεὶ si postlquam ex ossicio punire oportebat, lin eo eellet, ipse poena sese disnumi reddat: atque adeo ex isto inpiast hoe exoritur & existit i haud quaquam tamen haec duo miscenda dipto eodem habenda sunt.
injustitia. is Subnosientis I Eius quod ex illo sequitur dc provenit. ao Non compensari Non posse imputari ab eo , de cuius bonis vel l territorio rapta sunt, tanquam sus-ficientem retributionem plo injuria,
i quae dedit causam bello: 1ed jus esse Qictori super illa , quae tenet auti bello aequisivit, pro ea injuria, quael locum bello secit, novam satissa. ctionem poscere.' at S μηλα sanum iudieiam At.bitratu prudentiam di bonorum
424쪽
est se in disceptatione cum Antiocho Romani, Livio a na rante, c impensam , quae in bellum lacta esset, omnem praestare regem aequum censebant, cujus culpa bellum excitatum esset.
Apud Iustinum . est impensas belli lege justa ςς Puscepturus :
apud Thucydidem c damnantur Samii sokere belli impensas. Et alibi saepe. Quod autem victis juste imponitur, idem & bello juste extorquetur. IV. t. Caeterum sciendum est, quod & alibi meminimus, et a latius patere caritatis quam juris regulas. Qui divitiis foret, immisericordiae reus erit, si inopem debitorem omnibus reculis suis excutiat, ut ipse ultimum quadrantem consequatur . multoque magis si is ipse debitor in id debitum venerit αε sua bonitate, ut si pro amico si dejusserit, ipse autem nihil pecuniae .verterit in rem suam. d *s Miserabile emm est, ut ait d pater Quintilianus, sponsoris periculum. Tamen M tam durus creditor contra jus stricte dictum nihil saeit. a. Quare φ exigit humanitas, ut . his qui extra culpam sunt belli,
hil Meminit AhHM excerpto legationum 23. Sic Ec a Sulla Gmna. ti Asiati ei. narrante in Μithridaticis plano. Pag. 233. morem hunc pro se allegat rex Poloniae, apud Manam libro LxxIi . anno CIO ID Lxxx . Sie apud Homeriam Iliados Tvocem msai ἐν scholiastes interpretatur - μον --λέγει
tiui Uimauionem , dioiditiis neve rerum qua in a be erant. Ad vers. 286. d Miserabile enim est, M ah parer se εἰ tiliantis , si onsoris perieu- Iuma Addit salvo pudore ad sponstrem non aliter creditorem venire, quam si recipere a debitore non possit. Bene falvo pudore. nam sponseres appellare , videtur habere quandam , ut ait Cisero ad Attieum XVI. I . t Vide mari, Iul. Paul. Cap. XI. I. B. G n o N I.
22 Lartur parere I PIm deberi hu- malutari, aut vinculo quod omnem hominem nobis proximum siete, suam legibus; ut quis plane ac vere iustus sit, non suificere id tantum pastari, quo leges eontentae sunt
24 Sua bonisme I Non Iueti aut utilitatis studio. is Miserabiti l Dignum favore aemisericordia. 26 Tum duras J Qui aeetbissime ad ultimum quadrantem sibi debita persequitur.
lete victi, nee uha varietas lectionis notatur in Editione Graviana, nec in ultima v. Cl. Abr. Grans υii. I. B. G n o T I Iae Exuit humani si Ptolemae Demetrio Antigoni filio tabernaeulum & alia ad euram corporis ipsius pertinentia, pecunias quoque captas remi
425쪽
belli, quique non alio quam fidejusibrio nomine obstricti sunt, relinquantur res istae quibus nos facilius quam ipsi careamus, praesertim vero s satis appareat illos ipsos id, quod eo
modo amiserunt, a civitate sua non recuperaturos. Huc pertinet quod Babylone capta Cyrus a militibus dixit: a v . γε ἶ--e ἀφαιρη-Qε. LI 2. ἐῶ re αὐτουι' iniuisse quidem nun possidebitis quae tenetis; sed quid non auferetis hostisius, id υυμ erit humanitatis. n. i..' ε'
3. Notandum & hoc, b cum in subsidiunt introductum sit , larua. jus hoc in bona subditorum innocentium, quamdiu spes eli nos nostrum satis facile consequi polle ab originariis debitoribus, aut ab iis qui jus non reddendo sponte sua debitores seciunt . . ad eos venire qui culpa Vacant , etianasi concedaturis. cum stricto jure non pugnare , abire tamen ab humanitatis regula.
4. Exempla hujus humanitatis exstant passim in historia pra, sertim Romana, ut cum agri hostibus devistis ea conditione concessi e ut in civitatem venirent, id est, victae civitati cederent, aut cum ex agris modicum, honoris gratia, s veteri posse ri relinquebatur. Sic a Romulo e Udentes agri parte dd. Livi mulctatos narrat Livius. Sic Uxiis f Alexander Macedo aseos L 3 s. d. a. quos habuerant dedit vectigales. Sic deditas urbes non diripi sepe legas: & supra diximus, non personis tantum, sed &re-2bus agros colentium cum laude & ex pio canonum praescripto parci, saltem sub tributo; & sub simili tributo solere &-mer-Si s. iis
cibus concedi a bello immunitatem . . Ureb. lin. p. I , β. Io. .. Wrs. 3. e LA. I, I s. f Arrian. Lib. III. c. 17. ramisit, dicens non de omnibus rebus, sed de imperio Ec honore inter Ipsos certari. Narrat Pliata rebus Doemetrio. 'N. ssi. A. Vide & Δ- sanctii Vasconum regis apud
η γουν ἀφνρῆνυ , Romani veteres κε hostibus quid , --Nis omnes agros adimebant , sed eum eis, seriebantor. Pag. sis. Sie di Vandalos in Africa di in Italia Gotthos fecisse historiae nos docent. GRONOU I. Noae Hio quam μυαέ αἰοl Hane unam ob caiisam , quod tanquam sponsores intercesserunt.
πλοῦν' altero, vel repetito aut mutato cursu, ut si regia via nequeas, hoc vehit transverso tramite ad justuum pereeniat.
2s Mereibus comedi I Permitti negotiantibus, ut merces in hostilia loca supportent.
426쪽
I. auo usquo capere homines. ' liceat justitia interna: II. auid interus justitia domi-
nio in servium liceat: III. Non licere oecidere innocen
IV. Non punire inelemento. V. Non operas nimium graves imponere.
I. I. OUibus in locis captivitas hominum & servitus in mo-a I. de M re est, si internam justitiam respicimus, limitanda primum est ad rerum instar, ut scilicet 3 eo usque licita sttalis acquisitio, quousque debiti aut primarii, aut subnascenda. s. Atis quantitas patitur, nisi sorte in ipsis hominibus peculiare struam. c. pee- delictum quod libertatis damno puniri aenuitas serat. Hactenus cm-- μ igitur nec ultra justum bellum gerens in hostis subditos captos jus habet, idque a in alios valide transfert. a. Erit autem aequitatis 2 bonitatis ossiclum hic quoque ea εν 111. adhibere discrimina, quae, cum de interficiendis hollibus age Mademia retur, supra annotata sunt. Demolthenes . in epistola pro LP in p. 3- q eurgi liberis laudat Philippum Macedonem, a quod non omnes, qui inter holies fuerant , servos fecisset: u re εια o . v - ἄ-ν ι δἰ ἀυτα, ura ,
κα-. N τοιαυτ επεκονεν. neque enim, inquit, eadem in omnes aut aequa aut honesa censebat, sed νem exputans
cum acres ne ejus quod quisque meruisset, etiam in talibus velut judicem agebat. II. I. Sed VI. PreulB- quomodo domini , quomodo servi. VII. An semis fugere liceat. VIII. An e semis nati domino teneantu , O quatems. IX. . uid faciendum ubi ea. piorum servitus in usu non es.
GROTII. GRON UII. a S md non om us oui inter 'stes I Eo isque IieIta sis talisl Ad eame .sae avi serim feeisset J Filiusinumerunt se pretium eorporum , ita Alexander Thebis eapris exemitiquo exaequetur aut a principio no- sentituti de saeerdotes, eos quilbis datum , aut a suborientibus deeretis in se factis non adsenseranr.Ipostea profectum causis damnum.
427쪽
II. r. sed primum notandum hic est, jus illud a quod quasi
ex fideiussione pro civitate oritur, neutiqua in ta in late pate. re, quam jus quod ex deliisto nascitur in eos qui s poenae servis uni. Unde Spartanus quidam b 6 captivum se dicebat. aa non servilin. nam sit rem recte inspicimus , ius hoc generale in captos ex bello justo par eli ei juri quod habent domini in eos qui se paupertate coacti in servitutem vendiderunt, demto quod etiam magis miseranda est corum calamitas, qui non suo facto speciali sed regentium culpa in eam sortem deveniunt. Δεινο- σιν δε- νes acerbessima es belli jine captioum seri: teste . a Isocrate. a. Est er 7 servitus haec perpetua obligatio operarum , pro 'alimentis itidem perpetuis. Chrysippea . definitio huic generi 'servorum optime congruit: servus est perpetuus mercenarius. Et , Seri. de lex Hebraea eum qui inopia coactus se vendidit disertε mercena. M. rio comparat. b. Deut. IV, I8.4o. 53. &in 1 redemtura ejus Πνς R
captivis in servitutem redigendis hoc nomine sentibus placitum, quod singuli subjecti sine quasi sponseres ..& secundi debitores pro eo, quod debet civitas, ut ea non solvente quasi addici possint. Tam Iare patere i Tantam vim
m, seribuns si eros. Lib. Omnis i Probias liber, pag. 87o. E. Nimirum I ditit apud Theodecten Helena loque
ε Gytivam se I Servire iure belli.
non ob noxam aut malignos natal- l 7 Semittis haee perpetuat Ae si quis . leon duxerit hominem lilyerum, ut, Tis ἁν me σει πειν μοιρέ l viva ε - 'sibi operas praestet, Ui , t victus Se necessariorum securiis, cum Utraque geκeris parte prognatam ' jure eogendi si negligens sit
428쪽
operas ita vult ipsi prodesse sevi fructus ex agro Vendlto peraeepti prodessent veteri domino. Deut. XVIII, SO. 3. Multum ergo dillat id quod impune ν in servum fit ex. , in gentium jure. & id quod naturalis ratio fieri sinit. Ex o Sm
neca supra ellavimus: eum in semum omnia liceant, es alio quod Io in hominem licere commune jus animantium ceret. Phulemonis illud eodem tendit ι:
xa, Id ουδεν ἶHον, δεσπόA, A, . νω ουΨόσ ἐσεν ἄν ἄν γε il. Here, quisquis est homo natus, quamois semirati servitutem, tamen esse homo non desinit.. D. Alibi item o Senem: servi sunt. imo homines: servi sunt, imo. XLV I. eontubernales: semi sunt, imo humiles amisit servi sunt, imodi eo ervi. quae & apud Macrobium ι legas sensum plane eun. r. it. dem habentia cum Paulle apostoli dicto: Domini, Ius Θ qaode C les aqvum est servis pra te, gnari vobis suoque dominum es in ereti. Et alibi vult dominos cum servis non minaciter agere,1 ρ eo quod jam diximus algumento, quod & ipsi dominum in coelo habeant, qui ad talia 33 qualitatum discrimina non attendat. a Ub.vii. In constitutionibus 1 quae Clementi Romano asscribi solent leat. Mai. gitur, c- ἰπντάξειε δυλω σου, ς -ιδωκη e eave sermo aut amilia imperes aerebo animo. Clemens Alexandis., Padish nus . servis nos uti vult tanquam alteris nobis, quando homi Lib. iii nes sunt non minus quam nos, secutus sapientis Hebraei dictum: eap. I a. p. si tof ι εικέ s. a 4 αυτώ ῶε ἀδελφὸν , ετ ῶς η ψυχη σου si sem3 7- ει--habeas, ut fratre utere, talis exim es qualis tu.
tiones. a prIma usque, sese habent, Legenaum, ut ad risenduintiis obiis ter obseratavimus, L vis. XXV, ,33. de postea, Pro De . xnt , s . reponendum, Levit. xxv, 37,so.
. to D M-nemi In eundem, tamquam ec hominem . eiusdemque sortis, euius di domini sunt. e 'E, -κώ--sie8e in epi- xx C servit Omnes enim qu stola Eamaba est : . μὴ --fefeldammodo servimus, praesectis, tem--ιδι-ου δέλω σου is mae a. τ is i pori, illis quorum gratiam vola. - - αὐτὸν μέ eam ου s. mus, denisue Deo dc naturae. βηθήση ἐπ ἀμφοτέροιe Θεότ' .aa i ta Pasitat ae diseri a J Quiaeerbe imireare μυο arua anetua tua omnes nomines uno ordine habeat,
in Chrism. Aperarat vi , ne eo im liberum a servo non distinguat.
429쪽
III. Ius ergo vitae ct necis quod dicitur in servum domino praestat, ut is domesticam habeat jurisdietionem , sed nimirum
eadem a religione exercendam, 1s qua publica exercetur. Hoc voluit Seneca, a cum dixit: in mancipis cogitandum non quan. in τοῦ
tum illud impune pati possit, sed quantum eiu permittat aequi δε- bonique natura, qua parcere etiam captivis is pretio paratis jubet: ' . . qui . ct alibi, quid interes, ait, quavi quis teneatur imperio, An summo tenetur quo loco comparat subditum servo , ct ait is. io dispari titulo ι7 paria in illos licere: quod eerte γε in hae parte vitae adimendae, & si quid eo accedit, verissimum est. Majores nostri, ait idem si Seneca , domum nostram pusirum rempublicam esse judicarunt s& o Plinius : semu res alica quadam ερο quas civitas, domus es. Cato Censorius, narrante d Plutar. - eho, si quis servus capital admisisse videretur, de eo suppli- d P . . cium non sumebat, nisi postquam damnatus esset, etiam con- 3 s. servorum judicio. Quicum conserenda verba Iob. XXXI, II. &deinceps.
IV. Sed '. circa minores poenas , puta verbera in servos, adhibenda est aequitas, imo ct clementia. Non opprimes eum, e non dominaberis ei dure, ait lex divina de servo Hebraeo, quod
13 in domesteam habeat J Et manis dare possit justum opus Et ad id
430쪽
nunc is prolata vi proximitatis ad omnes servos debet extendi ςς , Dexit. xv, I 7.45.53. Ad quem locum . sic f Philo r-.
materiam sumcte supersia b insolentia ει dira feritati. Hae enim signa . nimi non plaeidi sed male temperati, Θ in subditos
tyrannico quodana dominatu saevientis. Numquidnam aequum est. α Deci . ait Seneca, gradius homini EF durius imperari quam imperatur
men. . . I. I 6. animalibus mutis' atqui equum non crebris verberibus exterret δε-
minandi peritus magister : fiet enim formidolosus contumax , b Cap. II. nisi eum tactu blandiente permuseris. Et b inox : quid stultiusquam tu Iumentis quidem di canibus erubescere Dam exercere , pessima autem conditione sub homine hominem esse ρ Hinc est ς ε ρ - quod Hebraea lege e servo aut ancilla: g non pro oculo tan-
s Nil, J De specialibus legibus
secundo. Pag. 793. C.) prianus ad Dentetrianum : κis tibi pro arbitrio tuo serviatur, nisi ad volantatis oveiuium pareatur, imperiostis , ni. mitis Ierυittitiι exasIer fagellas , verberas, fame, siti, nuditate, ferro fre-
G R O N O V I I. iniquitas aliquando permittit , sed quod aeterna & semper sibi timuistatio sancit. ee Hele etiam voluit dieere Auctor, Levit. XXV, 27, ψ . s . prol eo quod habent omnes Editiones. Et liine patet, non a Typographis ortum esse mendum illud, quum in duobus locis diversis ita constan. t ter unus Libet Mosis pro alio laud stus laerit, numerusque Capitis eml dem modo permutatus. I. R. Is Prolata vi reximitatis I Ut sit aliqua cognatio omnium hominum inter se , quod docent S. Literae ,
unde selinus nos omnes ex Adamo
oriundos, sed maxime, ut Christus iusserit , quemvis hominem pro proximo habeti . leto Diυina lui iusti regulat Divi lna lege iustum habetur, non quod exulens forte casus aut tempori si