Hugonis Grotii De jure belli ac pacis libri tres, in quibus Jus naturæ & gentium, item juris publici præcipua explicantur. Cum annotatis auctoris, ejusdemque Dissertatione de mari libero; ac libello singulari De æquitate, indulgentia, & facilitate ne

발행: 1735년

분량: 687페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

451쪽

I. II.III. CAPUT XVI.

Phaneas Riolus restitui aetolis aequum censebat quae ante bellu in habuissent. - Nec negabat T. Quinctius, c si de urbibus a Lἰ in bello captis ageretur, A societatis leges non rupiuent aetoli. ι , καMu. Etiam bona, . olim consecrata Ephesi, 36 quae reges sua secerant, Romani in veterem statum restituerunt. M I xiv. III. r. Quod si i7 commercio res talis ad aliquem pervenerit, pag. ε α poteritne is ei, cui res fuit erepta, pretium a se numeratumas imputare ρ consentaneum est his, quae alibi diximus, posse imputari, in quantum ipsi qui rem amiserat valitura fuerat deis isperatae possessionis recuperatio. Quod si tale impendium repeti potest, 'quidni & aestimatio laboris ac periculi, perinde ac si quis rem alienam in mari perditam δ' urinando eduxisset 8 Ain . . 'posita ad hanc quaestionem mihi videtur historia Abrahami cum quinque regum victor Sodoma. rediret : z I ri,nR I 33 alta Moses, Raduxit omnes tuas ναοῦ nempe quas a regibus captas e G.

superius narraverat. XIV, in.

2. Nec alio referenda conditio regis Sodomorum quam seri Abrahamo, ut captivos redderet, caetera sibi retineret pro labore & periculo. At 4 ipse Abrahamus a vir non Pii tantum d ciis. iis animi

Pittaetra Mit lenavi eum remperati agm di id a pars consens omniaω- Curret- , αυertit animam ab eo misisnere, deforme judicans virtutis gloriam magnitudine rara minuere. V inlisitis Maximus libro VI, cap. v. num. I. De Timoleonte Hatarebus,

iis qua ιieita sunt ostendentis , se is bis carere mGe. Pag. 277. B. J Con set quae supra lib. D , c. T v. o. M hoe libro c. IV. 1. t Auctor.

ratoris Catoli v. 5c venetorum contra solim annum convenerat , ut possessa quisque reeiperet. Parcitavit r. itaque Cephalenia ab Hispatiis capta reddita Venetis. Est ad eam rem pertinens locus 6c in Amias omne , ubi de Gothostedo agit. Lib. M. c. 6. Q R o N O v I I.

perio tibi vindieando. I Commere,ol Emtione. Is Im citaret A domino reposce re, si rem recipere velit. - Is Vrinando I Natando subter aquam vel ad fundum usque. Pian. I, 7. ranas ic phoras diu sub aqua urinati. l. . i. Ad I. Rhod. de facta a subineriae nivis merces per Minatores extractae.

452쪽

animi, sed & excelsi, sibi quidem nihil voluit sumere: caeterum de rebus receptis nam ad eas, ut diximus, spectat illa narratio quasi suo jure decumam Deo dedit, detraxit sumtus necessarios,& sociis suis partem aliquam tribui voluit. '. IV. Sicut autem res domino reddendae sunt, e ita & populi& io partes populorum his qui jus imperii habuerant, et i aut etiam sibi, si sui suerant juris ante vim injustam. Ita Sutrium

a Lis. I. receptum restitutumque sociis, Camilli aevo, ex a Livio disei ν i. e. 3. mus. AEginetas & Melios suis urbibus restituerunt . Laeedae b monii Graeciae civitates, quas Macedones invaserant, e a Fla-

redditae libertati. Idem 2 in colloquio cum Antiochir h. , . legatis aequum esse censuit liberari Asiae urbes quae Graji essent . ius. I. nominis, quas Seleucus Antiochi pro a s bello ceperat, amisi

moti II. c. sas receperat idem Antiochus: gieque enim in AEolidem Ioniam. 32. U..-eolania a a in servitutem regiam misse sunt, aiebat, sed si sis T XIV eausa, gentisque vetussisimc per orbem terrarum propa- δ'' ganda,

V. Solet & de temporis spatio quaeri, quo reddendae rei obligatio interna possit exstingui. Sed haec quaellio inter ejusdem . . imperii cives definienda est ex legibus ipsorum; si modo illo internum jus concedunt, non in externo solo consilliint: quod ex verbis & proposito legum prudenti inspectione colligendum est:) inter eos vero qui alii aliis externi sunt, ex sola conje

ora i , .ctura derelictionis, de qua dirimus . alibi, quantum instituto e. . nostro lassicit. . . VI. Quod

in hae Nota, eoniungit Piliaeu- de

Timotionum, quasi utriusque factu φsset. At vero Timoleon plane contrarium fecit, ut patebit inspicienti loeum PLUTAR CH , -- de verba quaedam heic adferuntur.

e Ba , populi I Exules Saguntini post sex annos a Romanis restituti. Antoninus G siti bello in servitutem redactos liberos esse iussit, bona dominis reddi. Sie Calatrava militibus , quibus erepta a Μauris erat, reddita a rege Castellae aliisque. Mariana lib. xI. Cap. 2s. Confer quae supra hoe libro cap. X. 6.l Nestio unde Auctor habeat, quae de Sagυκtinis exsulibus, de de captis in bello Midii Casi, heie refert. Circa priores, aliouid reperies apud LIVIUM, Lib. --. s. 39. in

oratione Legatorum Saguntἰnorum rde aliis autem ' in Vita M. Aia eI.

N o scripta, Cap. 2 s. quanquam non ita diserte res ibi narretur, ac Auctor noster proponat. I. B. Gno N PII. et o Partes popuIartim I Privati, vis ei, pagi. xi Aia etiam Idit In libet late intestituendi. 22 In servitutem regia- I Ut Asia. ticis regibus servirent. δ23 Quo reddenda i Bello iniusto captum, quasi usii captam, etiam eonscientiam obligare ad restituendum desinat. e

453쪽

CAPUT XVI

m. Quod si valde ambiguum sit jus belli, optimum erit f Arati Sicyonii consilium sequi , o qui partim novis pollessoribus perluasit ut pecuniam accipere mallent, possest onibus L. c. aa cederent; partim veteribus dominis, ut ἀOmmodius putarent numerari sibi quod tanti esset quam suum recuperare.

Quod feeit rex Ferdinandus memorante Mariana lib. x - , c. I . GRO NOVI T.

24 Ambri-m sis tui bessi I Dimelle sit decernere justa causa belli

nec ne fuerit.

C A P u T XVII. De his, qui in bello medii sunt.

A pacatis nihil sumendum nisi II. Exempla ab nentia θ'

ex summa necessitate eum pracepta.

resilutione pretii. III. .Quod sit incium pacato.

1 rum circa bellantes.

I. C Upervacuum videri posset agere nos de his, qui extra bellum sunt posti, quando in hos satis conltet nullum cesse jus bellicum. Sed quia occasione belli multa in eos, linitimos praesertim, patrari solent praetexta necessitate, repeten: i dum hic breviter quod diximus alibi, necessitatem, ut jus ali- 'quod det in rem alienam, summam esse debere; requiri praeterea r ut ipso domino par necessitas non subsit: etiam ubi de necessitate constat, non ultra sumendum quam exigit: id est, i si custodia sufficiat, non sumendum usum: si usus, non sumendum abusum: si abusa sit opus, restituendum tamen rei pretium. II. I. Moses cum summa ipsum S populum necessitas urgeret transeundi per agros Idumaeorum ., primum ait transiturum yia regia, neque desexurum in arva aut vineta: si vel aquas ἰipsorum opus haberet, persoluturii in se ejus pretium. Idem praeliiterunt laudati & Graecorum S. Romanorum duces. Apud

454쪽

Xenophontem a Graeci qui cum Clearcho, Persis pollitentur,

se damno iter iacturos: & si a venales commeatus praeg. o. ir, i a. berent , neque esculςnta se , neque poculenta cuiquam ere.

2. Dercyllides, narrante eodem . Xenophonte, , 2 Q M--τους συμμαχους , ' copias duxit per fines paeatos, ita ut nullo detrimento sotii ad e-e m. rentur. Livius o de Perseo rcge: per Phthiotidem, Achaiam, L . ς- 2 . Thessaliamque .sine damno injuriaque agrorum per quor iter fecit,

I . , Agidis Spartam exercitu . Plutarchus:

bus clemento ae fine noxa ει pene a sine strepitu peragrastes Lib. δι-Pὸloponnesum De Sulla e Uclirius: putares senisse in Italiam, non belli Oindicem . sed pacis auctorem: s tanta cum quieta exeν- eitum per Calabriam Apuliamque eum singulari cura frugum, agrorum, urbium, hominum, perduxit in Campaniam. b De Pomprio Magno f I ullius: cuius legiones sis in Asiam pervene- modo manus tanti exemitus , sed 6 nec Oeytigium quidem cuiluam pacato nocuisse dicatur. De Dotnitiano itas a Frontinus: eum in pnibus Ubiorum capella poneret, pro fru- Ti. Mirum locorum, 7 quae vallo comprehendebat, pretium solai

jussit, atque ea justitia fama omnium Frim sibi adprinxit. De , ρ. so. Partitica Alexandri severi expeditione . Lampridius : tanta

disciplina, tanta reverentia fui egit, ut non milites, sed senatores gransire dicerentur: quacumque ure milites faciebant , ε tribuni. accincti, centuriones vincundi, milites amabiles erant: ipsum versis

s rei coemendortim neeessariorum at populis, per quos commearent. l Spectacu - re t I Cum admiis ratione conspiciebantur.

pedibus quidquam fatorum concul earint, quod ubi via est angusta, i facillime fit propter laxitatem ordinum de adiita frumenta. l Qua valla eo prehendae t J Intra

eastr. recipiebat. s viri. ni aeriκcti l Parati Be e pediti, tanquam cum licite itatimeongressuri, non trahentes impedimenta ad convectandam praedam. A s. aeuit unde Sal m. taciti, non

clamosi streperique.

455쪽

l. II. CAPUT XVII.

Ob hae rei ει tanta bona 'mininus ut Deum fusestsebant. e De Gotthis, Hunnis, Alanis qui Theodosio merebant a Panesty smum

filia: nullus tumultus, nulla confusio, nulla direptio ut a basia ς' ris erat; quin si quando di illis frumentaria res fuisset, inopiam patιente, ferebat. Θ s fuam numero arctaret annonam compaν. it. rando laxata . Stiliconi Claudianus , idem tribuit: t. Tanta quies, Iurisque metus seruator honesITe moderanIe fuit, nullis ut vinea furtis Avit seges erepta fraudaret messe colonum.

neb. Lib. r. vers. Idas

4 Et Belisario suidas. 3. Hoc

G R o T I I. l παν--ἐμνε re' a Dersias ρον catas tanta etira m identiβque agebar, ine De Gilbiit Multa de huius Gram nemo vim areretur, exercit-xentis modestia habemus apud Os dueenu Belifano et contra Dero opulentis orti- , ut vi Io, Ir , II. Eodem ferent omnes quocunqtie ille misistitio autem libro epistola 26. Nec pos miliis advenisset et vende, t enim imriserum segetes avi prata vastetis, sed misiribus res ti βυte arbitraria. Θ sub omni eox tinentia properare δ sa eum matura Gent segetes fouieite e rata .abis esse vestra oe Vio pugit.: vebat ne ab Aialae corrumperentur. tum Quia ideo exercis alas gratis δε, imus vero poma in arboribas pendentia ranisi mensas, tiι ab armatis eosodiatur gere nemini omnino permittebatue.

456쪽

sacere, quo validior fiat is qui improbam fovet eausam, aut quo justum a s bellum gerentis motus impediantur, secundum ea quae a L. a nobis supra a simi: is in re vero dubia i aequos se prae- here utrisque in permittendo transitu, in commeatu praebendolestionibus , in obsessis non sublevandis. Corcyrenses apud -- . Thucydidem . Atheniensium officii esse Munt, si extra partos esse velint, aut Corinthios prohibere ne ex agro Attico militem conducant, aut idem sibi permittere. zo Philippo Macedonum regi objectum a Romanis dupliciter ab eo redus viola

tum, & quod sociis populi Romani injurias secerit. & quod hostes auxiliis S pecunia juverit. Eadem urget T. Quintius

,, i. colloquio eum Nabide, vos tamen, inquis , vestramqireamiis estiam ae societatim proprie non violavi. . uoties vis te arguam

id sese e sed noto pluribus' G summam rem eo lectar: quibus igitur rebus amicitia violatur ρ nempe his maxime duabus , si P. cios meos pro hostibus habeas, si hostibus te eonjungas. ἀ Lib. IV. 2. Apud Agathiam ii legimus hostem esse, qui laciat quod placet; & in e Procopio, m aa in exercitu hostium cum cap. i. censeri qui quae proprie ad bellum usui sunt hostili exercituis mic subministrat. - Demosthenes f Olim dixerat : a si ali αν

.. B-- ις--μηδὶ qui ea facit Θ' machinatur quibus ego capi possim, etiamsi nec feriat, nee jaculum emittat, hostisatio. Id. mihi es. M. Acilius Epirotis g, qui milite Antiochum non a V . s. juverant, sed pecuniam ei misisse insimulabantur, negavit scire 3 ' . se holitum an pacatorum numero eos habere deberet. L. AE- milius h Praetor Trios arguit, quod commeatu classem hostium juvissent, vinum promisissent: addens, ni eadem Romanae classi darent, se pro hostibus eos habiturum. Memoratur & Caesaris, Augusti dictum: ἔκσπονδεν πολιν - , πολέμιον ἔχουσαν -eαυ18 pacis jus amittere civitatem, quae bolem recipiat. 3. Pro

xxxv II. c. 21.

,redo Exemplum nobile vide apud

Parutam libro VIII. m In exercitia hostium eum renseri Et eontra, socium Et amieum recte

ait diei non eum modo qui juxta stat in piseinctu , sed & qui omnia quibus opus habet bellum aperte suppeditat. in epistola Ainalavianthaad PM tinianum. Usub. Lib. I. s. 3.

Is Beliam gerensis Μειω J Appa-l ratus de priuessus. et 19 D re dubia J Ubi certo noni constar. utrius causa iustior sit.

ao Philina Maeedoraium regi obe. l suini Liv. 3Ο, 62.l zr Summam rem eo lectari Caini put rei, vel quod maximum est, paucis expediam.

ripi ae violari posse, atque illi, qui intra castra de praesidia hostilia sunt. arma con a nos struat. 33 D. Disitigod by Corale

457쪽

. CAPUT XUII1.

Proderit etiam cum utraque parte bellum gerente fedus miscere, ita ut tum utriusque bona voluntate a bello abstinere, ct communia humanitatis officia utrisque exhibere liceat. Apud o Livium est: parem utrique parti . quod medios decet ami- a L; . optent: bello se non interponant. Archidamus Spartae rex πη v. c. Eleis, cum viderentur in orcadum partes inclinare . , Iam scripsit hoc tantum continentem. sta- h. quissere.

ει Fedar an rear Agere palam oriente bello ae pacisci.

C A P o T XVIII. De his, quae in bello publico privatim siunt.

I. An prioatim hosti norere liceat expositum emta distinctio. ne juris naturalis, gentium , eloilis. II. His . qui suo sumtu militant, axe naues instruunt, quid perjnternam justitiam Meat re.

r a ab ipsis exfg t. U. . uomodo bellum priuatum cum publico misceatur. VI. Ais quod teneatuν qui sin mandato hostibus nocuit, cum distinctione explicatur. I. I. diximus hactebus pleraque ad eos pertinent, qui aut summum in bello arbitrium habent, ε aut publica imperia exequuntur. Videndum etiam quid privatim imbello liceat, qua natum, qua divino, qua gentium jure. Na rat ossiciorum primo a Cicero 3 Pompilii imperatoris exercitu a Cap. umilitasse Catonis Censorii filium , sed mox 3 dimissam legionem in qua is militabat. eum nihilominus adolescens amore pugnandi in exercitu remansisset, Catonem scripsisse ad Pompilium , ut. si eum vellet remanere la exercitu, secundo eum sacramento militiae obligaret, addita causa, quia x priore amisso, jure curi holtibus pugnare non poterat. Addit S ipsa Catonis ad filium iverea Gnoreo ILI publiea iis eriat Aliquid ex iussu Ae auctoritate prae sectorum administiant.1 Pois Lil videtur legendum,

eramento solutam. Semmis otiis ouuaret I Iterum iuberet illum sacramentum diceIst , sive iurare ad signa.s Priore amisi Remisso, sublato, eum dimitterinus Iesis.

458쪽

sso. LIBER III. s xiii

βω- Meesse sit mansurum. Sic Camillus dicebat, o firmissimum im-D Ni perium esse quo obedientes gaudeant. Scythae - Alexandro: , i dominum ρο servum nuru amicitiae etiam in pace: 27 heri

vii . tamen jura servantur. Hermocratus apud c Diodorum: a Lib. ἐσι ν τε πίω ,ἐκ- ιγκειν . havoriνm' non tam vincere puLN II c. s. chrum quam victoria Hementer uti. Salubris ad victoriae usum

a Taciti sententia : bellorum egregii sines , quoties ignoscendo transigituν. In Caesaris Dictatoris est) epistoli: hae notia D

Temperandentum Circa ea , quae jure gentium postliminio carent.

L utamam justitiam exigere ut reddantuo qua bosis noster alii injusto bello erituit. .

I. Exempla.

III. An quid deduci /essit.

populorum partes reddendas bis quorum fuerant, si ab hosta injuste occupati sint.

V. aequo tempore obligatio res. d. ι axtinguatur.

VI. auid faciendum in dubia

I. I. 'musque ex bello justo res capientium fiant, diximus supra, quibus de rebus deducenda sunt quae recipiuntur postliminii jure. sunt enim haec pro non captis. At quae bello injusto quaeruntur restituenda diximus, nec ab iis' tantum qui ceperunt, sed & ab aliis ad quos res quoquo modo pervenit. nemo enim plus juris ad alium transferre poteit quam uia 27. ipse habuit, Munt jurisu Romani auctores quod Seneca b br

G R O N o v I I. l nes reversa pristinum statum reru

perant.

ν l 2 Pro non estist Fingit enimi ONMul A quibus e ' postliminium eas res nunquam incipienda, quae an pλι ιψβ si' i potestite hostium fuisse

ι Dissiligoo by Corale

459쪽

viter explicat, nemo potest quod non habet dare. 3 Dominium internum non habuit qui pilitio cepit: quare nec illud habebit qui causam ab ipso obtinet: dominium ergo secundus aut tertius posse r accepit, quod docendi causa externum vocamus, id est, s commodum hoc, o ut ubique judiciaria auctoritate ac manu pro domino tuendus sit: quo tamen si utatur adversus eum cui res malo facto erepta est, faciet non probe. 2. Nam quod de servo o qui a latronibus captus mox I ad a L. et . hostes pervenerat responderunt 8 jurisconsulti nobiles, verum esse eum subreptum esse, nec quod hoitium fuisset aut postli- ininio rediisset ei rei s impedimento esse: idem ex naturali jure te pondendum eli de eo, qui bello injusto captus, mox bello justo, aut alia ratione in alterius venit potestatem. . nam in ιjure interno bellum injustum latrocinio nihil distat. Atque in Ret is, δε hanc sententiam ex sacto consultus o respondit a Gregorius Neo - βυ .caesariensis, cum Pontici quidam res civium a barbaris captas' - 3 , recepissent. II. 1. Reddendae ergo res tales his quibus fuerant ereptae, eruis. αquod N iacti ini saepe videmus. Livius 4 cum rutulisset a L. Lu- dg b. cretio Tricipitino victos Volscos & ct quos, expositam ait id ID. c. io. campo Martio praedam , ut suum quisque per triduum cognitum abduceret. Idem e cum narrasset. Volscos a Positi uinio εLI. iv. dictatore fusos : praeda pars sua D cognoscentibus Latinis atque e. as. Neνnieis reddita : partem sub hasta dictator vendidit. Alibi: I bi. I Ub. v.

duum ad recognoscendas res datum dominis. Idem a ubi Samni- 36.

tium de M) Campanis victoriam narraverat; quia iatissimum S M

sione defendatur.

Ad hosest Quibus victis venum

ierat s 'νIseonsilii nobiles I Labeo, filius, Trebatius. y INed monto esse J Adeo ut usuis ' ieapi ab emtore non possit. Io Marsio praedam J Hostibu . 'qui eam per incursionem in Rom. ae socioria in fines egerant, ereptam. ii Cognosiextibus J Qi md privati, quibus ablatum erat, suum fuisse ostendere poterant, di se pro suo nosse fidem saciebant. aa Immo Ramanoram de Minniatibus , qui agrum Campanorum pDisputabantur. Inspice locum, a me

4 Psi ea iam ab ipso J Ius suum l

s Commodum Mel Hae parte vel ad h.c. 6 Ut MMρ se iudieiaria I Ut qui possidet rem armis captam , sive .ceperit ipse, sive a capiente bono modo nactus sit , quocumque veniat, quemcumque apud iudicem lea de re compelletur, vincat ec n.ni

460쪽

ssa LIBER III. f. ii

victoribus fuit, eaptisorum recepta senem millia di quadrisuenti: praeda ingens sociorum : accitique edicto domini ad res suas noeen- . CV 34--recipiendasque praesitula te. Mox o simile recitat factuin

Romanorum : Samnites Interamnam coloniam Romanorum oecuis lare conati urbem non tenuerunt et agros depopulati cum praedam aliam inde mixtam hominum atque pecudum colonosque captos agerent, in victorem incidunt consulem ab Luceria redeuntem, nec

piadam solum amittunt, sed ipsi longo ac impedito agmina in om. positi eaduntur. Consul Interamnam edicto dominis ad res suas noscendas recipiendasoue eonvocatis, exercitu ibi reticto, comitiorum

ι LI. causa Romam est profectus. Alibi de praeda agens, quam ad x v. c. r. Ilipam Lusitaniae urbem Cornelius Scipio ceperat, sic ait idem scriptor: ea omnis ante urbem exposita est, potestasque dominis res suas cognoscendi facta: caetera vendenda qua ori data: iuod inde effectum est, militi dioisum. Post pugnam T. Gracchi ad

Beneventum: praeda omnis, praterquam hominum captivorum, militi concessa est, pecus exceptum est quod intra triginta dies e Lo. domini eogumissent, codem c Livio auctore. M v. c Ps. 2. De M L. I milio Gallorum victore d Polybius τει λειαν. Hs. ι, ο,li αροσηκουσι, praedam iis reddidit a ciuibus abacta fue-b secisse Scipionem e Plutarchus hc f Appianus nar- pag. rant, cum Carthagine capta multa ibi invenisset donaria, quae o. B. o Siciliae urbibus & aliunde Poeni eo advexerant. Cicero g Ucrarina de jurisdictione Siciliensi: oppidum Himeram Carthaginien-

ceperant. quod fuerat imprimis Sicilia clarum sis ornatum. sc pio qui hoc γε dignum pvulo Romano arbitraretur, ara Vis . heleto confecto socios Da per nostram inctoriam recuperare, Siculis ri. 3 s. omnibus, Carthagine capta, qua potuit, restituenda curavit.

Idem late satis id ipsum Scipionis factum prosequitur Verrinas tibia, de signis. Rhodii 4 naves quatuor Atheniensium captas a Macedonibus recuperatasque Atheniensibus reddiderunt. Sic Phaneas

b Irim seisse Seipionem Plutarehus it Aeeti .e edictol Affixis in pu. . . er Appianus narrant I Etiam Diodo- blicis tabellis vel libellis.. ms Sietilus excerptis Petrescianis. l 13 L. Emisio I Papo. Hor. a, . pag. 3 s. Et Valerius Maximus' r4 Dignaem populat Gloriosum ει

Im. v. cap. I. nu n. 6. Afrieani. amplum conveniensque laudis avido

vi γε potirioris humanitas Deciosi P. R. ut quae sociorum fuissent, etsi regiae patisit. Expugnata enim Car- per multa saevia ab hostibus posses 1hagine eirea Sicilia eἰυitates literas i se, nune iisdem victis, non ipsi et mist, tit ornamenta tem Ioram suorum tinerent Romani, quod iure pote. Pinnis raριa per legatos recuperarem, i rant, sed sociis redaerent. νε- .e primm1 sedi r reponendo cura- Is De signis I Statuis tabulisque νεηι. s materia & arte pretiosis, quas Si. eulis Verres abstuleratis Rom

SEARCH

MENU NAVIGATION