장음표시 사용
91쪽
tentia & consilio,sed cura plane ac diligentia. Nam quae duces omnes,permultigi priuati sciunt,ea non nulli faciunt imperatores,alii negligut: ut nullus est qui non intelligat, tuum per hostium fines iter se ciundu est,tutius esse milites instructos ordine procedere, ludd hoc modo,si opus sit,optime dimicare possint sed alii agmen compositum ducunt, alii in
compositum. Omnes optimum esse norunt,ante ca
stra oc diurnas oc nocturnas custodias stationesi, collocare: uerum ut id fiat,dant operam quidam,alii nullam. d si per angustias uiarum ducatur exercitus,nonne dissicile est reperire qui nesciat esse commodius occupare locorum opportunitatest At uero sunt qui diligenter occupant, sunt qui non occupant. Quinetiam dictitant omnes agriculturam ste core maxime iuuari: uident nullo negocio fieri,si tamen diligenter obseruant ut eficitur: quum. facile sit multum conficere,alii congregandum curant,alii non item. Atqui deus sublimis aquam praebet. Loci caui coeno limoque complentur. Terra uarium in teriae genus iuppeditat. Cui serendum est,is humum purgare debet. Qine uerruntur e medio,si in aquam deiiciat,iam tempus ipsum conuertet in ea quibus laetificatur ac pinguestit ager. materia,quae terra in aqua stante non erit pro fimor taquaeq; me dicaminis indiget terra,si humidior ementi, siccior salsioroe serendis arboribus accommodeturr Nullus est qui naec nesciat,& ut educatur aqua fossis,ut te ra salia corrigatur,dum miscetur omnibus dulcibus,
92쪽
humidis siccis. Sed ista curae sunt aliis, aliis uerd n
quaquam. QEddsi quis ignoret omnino quid ponsit serre tellus,nec sciat eius fructum nec stirpes cognoscere,nec ab aliquo ueritatem audire queat,no
ne multo facilius tamen illi & omnibus ingenium terrae quam equi uel hominis expeririὶ Nihil enim
subdole & falso prae se fert, sed quae potest, & qu e
non,aperte uereque demonstrat. Illa, quod omnia cognitu captuque facilia praebet, oc bonos & m los patefacere optime mihi uidetur. Non est enim. quod se nestire causentur, ut qui caeteras artes non exercent. Nullus ignorat,illam,siquid acceperit boneficii, referre gratiam Illane malae mentis accus tionem intendere manifesto uideturr Hominem mne rebus necessariis uiuere posse,nemo sibi ipse persuadet. Qui nec aliam nouit artem unde quaeuum facere possit, nec arare terram uult, & agris d peram dare,non dubium est quin aut furto, aut rapina, aut opera mendica uiuat, aut nulla ratione ducatur.
. Magni reserre dicebat,an utilitatis fiuctum agricultura pr beret,an nullum. Nam quum plures lunt operae, alius curat ut in opere sint operarii. quum uocat& retinet hora. Hoc alius non facit. Facile uir unus decem uincit, qui tempus laboris explet. alius ab eo distat,qui distedit ante tempus.Permittere uord ut totum diem mala fide laborct homines, ac fiuii dentur,ed ualet,ut plus quam dimidium totius ope ris extrahatur: ut in itinere faciundo ad stadia ducenta,quum stadiis centu propter imparem celeritatem
93쪽
distant inter se duo uiatores,ambo iuuentute dc ualetudine pares,quod alter facit ut cocitatius seratur, alter animo remista caelat octu,& ad sontes ac sub umbris quiescit,circunspectat,molles uenatur auras: sic S: in operibus longe distant ac differunt effectu qui dat operam ut ministri dc mercenarii frugi sint, ac minime dis luti: Si qui non solum non hoc faciunt,sed& inueniunt occasiones intermittendi i boris,sinuntqi suos agere mala fide,& inertiae indu
gere. Hoc autem bene laborare,aut male rem cura
re,iam differe,quam aut perfecte labori incumbere, aut penitus in octo languescere i qui sediunt uinetum,ut abiecta materia purae sint uites,sic sodiant,ut herbarum sylua maior uberiorque fiat,qui potes ali quid actum esse confirmare,dc agrum cultum dicererHaec igitur domos magis dissipant, quam nimia negocii gerendi inscitia.Nam quum expletur impe-sa,Opera uerd non e lentur, ut percipiatur utilitas ad faciundum sumptu,non est curiam mirere si pro diuitiis pauperies & egestas inuehatur. His aute qui studio ac diligentia ualent, dc frugi sunt agricolae, non mediocriter utilem & inicace faciendi quaestus. ab agricultura pater & exercuit ipse dc me docuit
artem.Is non sinebat unquam. sendum cultum c5-
parari sed quisquis aut negligentia possessorum,aut
tenuitate facultatu incultus inc5situsii esset,ut emeretur admonebat. Dicebat enim praedia culta uaenire pluris,& incrementum non capere: quibus autem
nil desset accessionis,haud similes afferre uoluptates
94쪽
existimabat: sed omne praedium de omne secus citi
accederet amplificatio,maximae esse domino laetiti arbitrabatur. Nihil uero plus habet accessionis si sundus ex inculto de infoecudo cultus & serax omniurerum factus. Ne dubita Socrates,quin nos iam sundos haud paucos antiquo precio Scauctiore multo dignos secerimus. Haec,inquit,aded frugifera meditatio,adeo caξtu facilis, ut tu qui nunc audisti, non aliter ac ego sciens abeas,& alius uelis docere possis.Pater meus nec id ab alio didicit,nec solicitus inuenit,sed quum esset agriculturae laborisque cupidus,talem se fundum cupiuisse dicebat, ut haberet
quod ageret,&: una cum utilitate uoluptate perciperet. Erat enim suapte natura,ut mihi uidetur,omniuAtheniensium studiosissimus agriculturae. Haec quudixisset homine interrogaui, Quos pater agros eX- coluisset,ebsne tenebat omneis,an etiam uendebat si grandem pecuniam inuenisseciVendebat sane,inquit edalium continud mercabatur incultum,pr
pterea quὀd desiderio laborandi tenebatur. Narras hchomache patrem agri colendi uere studiosum, ac
duce natura tam ruris amantem, quam tritici cupidi sunt mercatores. Hiqudd frumentum maxime potiant,ubi magnam esse copiam audierunt, ed nauigant. Aegaeum,Euxinum,Siculum pontu traiiciut.
Deinde quum ceperunt quam potuerunt plurinita, pelago uehunt impositu nauigio quo uehuntur ipsi.
Qinina suerit opus argento, non temere dc incon
sultd quocunq; sors tulit auehut,' quasi abiiciunt,
95쪽
sed ubi audierint esse qui plurimi liceatur, magno
que mercetur,eo serunt,& emptoribus tradunt. Sic quodammodo pater tuus avide sequebatur agriculturam,& inde quaestum uenabatur.Iocaris Socrates.
Ego,inquit,nihilo minoris studiosos aedificandi focio,qui domos extruunt,uendunt,alias deinde moliuntur. Iureiurando sine ulla dubitatione tibi cofi mo Ischomache,adduci me ut tibi credam,ac putem mortalium genus amare dc persequi omnia quae sibi usui futura arbitratur. Cosidero quam bene propo'sto congruetem omnem praestiteris oratione Pro posueras artem colessi ruris omnium facillimam esse discenti. Nunc ego prorsus omnibus tuis uerbis a ductus,sic esse rem non dubito. Sic est,inquit Ischo machus. At,quod est omnibus actionibus, agricul turae,scietiae ciuili,ceconomiae,arti militari comune,
expetendu est,ut sis imperadi petitus. Hoc tibi qui
dem assentior alios aliis esse mente praestantiores,ut
in triremi si mare asperii traiiciatur, dc homines qui nauigia impellunt,& remis uelisque subministrant, penetrare sit necesse, alii quorum iubere dc hortari munus est,ea dicere & facere possunt, quae animos exacuunt & incitant ad suscipiendum laborem: alii sic imperiti sunt & incompositi, ut uix altero tanto tempore eundem expleant cursum. Sudant illi,& in egressu qui iubet,eos qui dicto sunt audientes,laude persequitur: qui parent,iubentem uicissim laudant. . Hi uerd nullo sudore appellunt nauem,odere praesectum, praesectus illos. Sic dc imperatores inter se
96쪽
differunt. Alii no ita suos regere possunt,& allicere,
ut laborare,pericula subire,non minus quam si non cogerentur,obtemperare uelint,sed ita reddut affectos,ut si aduersentur imperanti,magnum quiddam ac praeclarum facere uideatur. Isti quos non sic milites instituunt,ut dedecus fugere 1ciat,& siquid ac cidat turpe,uerecundia moueri. Alii contra boni duces,periti,diuini,quum susteperunt eosdem& alios sepius sic erudiunt,ut aliquid turpe committere uereatur,ut parere melius esse putent,& unumquens audiente esse dicto gaudeant,ut uniuersi non inuite,
si opus sit,laborem sustineant. Sed ut singulis amor quidam laboradi innascitur,sic & toti exercitui sub bonis ducibus agedi cupiditas ingignitur,&honoris inges studium,quo accessi milites aliquid agere prae clare, Si a duce uideri cupiunt. In quoscunq; sic ais cti sunt animo comites,itane ualidi robustique sunt ducesZNequaquam uerd. Non qui corpus habet fi missimum celerrimumque,qui telis oc sagittis optianae pugnat,qui equum nacti praestantissimu, ut so
tissimos equites aut scutatos insignes decet,offerunt
se periculis:sed qui ed inducunt militum animos, ut uel per ignem uel omne periculum sequendum pii
tent,eos merito duces acris ingenii magnique uiros dicere licet: quos qui norunt,multi sequuntur: quos ire magna manu iure dicunt,ut quorum prudentiae cosilioque multae manus seruire uelint. Magni reue ra tales uiri,qui res magnas non tam uiribus corporis quam sapientia mentis gerere possunt. Sic dc in priuatis
97쪽
priuatis rebus,sive procurator siue praesectus sit in stitutus,qui promptos,sacres,frugi, assiduos possit efficere mos,is sane rem auget, multasque parat facultates. Si dominus qui operarium malum maxime punire,diligentem praemio donare potest, inuisericopus,dc apparuerit,& eum minime uereantur ii qui dant operas,haud equidem uirunt probem:sed eum, cuius Meetu movebuntur opifices, sic ut quisque uires cocipiat,certatim laboret,optima gloria ducatur,aliquid habere regiae uirtutis affirmabo. Hoc maximum est ut mihi ui)etur tum in omni re ubi quid ab hominibus conficitur, tum in agricultura. Non enim qui semel id quod dico uiderit audientue, di stet, sed bono rectori futuro opus esse cu disciplina& indole bona iudico,tum maxime uirtute diuina, quandoquidem no hoc totum bonum prorsus liti manum mihi uidetur esse,sed etiam diuinum, plane dc aperte uolentibus imperare. Dii miserentur eoru qui sapietia ac moderatione uera praediti sunt: & ut censeo, tyrannidem in invitos dant iis quos miserauita dignos esse duxerint: ut Tantalus apud inferos
aeternum tepus agere dicitur metues ne Dis intereat.
98쪽
LOCORUM ALIQUOT OBSCVRiORVM EXPLICATIO. ii
ἐώ τανυέα. Sunt qui nonprobant, scd dcicrant aliud diacis quorum argumenta desidero.
ἀγυιέω id est, Pythagorei dicuntsice se uiuendum, ut qua- minimὰ cuiquam iniurium asserae uideare. baec lex naturesis est tenenda, ut illa quaeiubet ancillam quae ad aras confu- , non esse uiolandam: is non assertur vis teccanti, quia lex hominum uetat,quanto minus uxori nihil peccanti, quae lege naturali coniungitur Ibiuers.1 Q lamminime.) FloratM.t.car. Carpe diem quarum nivium credula postero. discissct quamminime, nisisonantiusfussa quamminimum. Minime tertinui gradus es. Cicero pro Ros Ad te minime omniapertinebat. Col. lib. LLata bubilia esse oportebitpedes decem, uel minime nouem, id est minimum. Cic.de orat. Es id in totam orationem confundendum,nec minimὸ in extremam.Eant nunc qui negant minime
99쪽
λλιν loco medicameli,quasi idesit quod αἰ τὶ Φαγγαλου. quos errare puto.baec est enlabiloseph enim Paterfamilias solers ac prudesplus minusuepartiri deberstruitiis alimau, ueste,intermisionein Iaborum,castigandi modum: sic imitari medicos, qui mutant,detrahunt,addunt pro ratione corporsi diuersa. Vt in diaeta si idem semper adhiberent,no esset medicamentum k in alenda familia si idem semper aὸbiberct omnibus struis dominus,nequaquam malis eorsi mederetur.
C .alij is αν uenditionem reddunt, quoniam δὶα θημα interdum id quod uendosignificat. Non uidet referri oportere γ' ad Atticam ratione, ad Persicam, in quas uiris sminime vendunturi ut fit, inparuis rebus Attica ratio admia n radifructus es utilis,in magnis rebus alia ratio admini- frandi mestor. ia A mota: μεγαλους ἰ φοπις αMος της is κεισεως i
i--αm . id est,Ea laus erit ad aquilone uersa,mno aequis lateribus porrosia. Litera graeca v pro B uersafuerat in Locum Uus cx Xenophonte Fumus interpretati.