Vindiciae ecclesiae Anglicanae; siue, de legitimo ejusdem ministerio, id est, de episcoporum successione, consecratione, electione, & confirmatione item, de presbyterorum & diaconorum ordinatione, libri quinque. ..

191쪽

es isque imul ac Rex ineumsermonem veni auaeisit, uelinquit nere meliuinatam treum in controuersiam voces triduo autem p. irarum andas, Musa,ad Regem ductus, i Mempetu, visua Oualem,S M . . s. rem cognosci est examinari mittas. Dum haec aguntur,non' existia mandum est,insignem hunc anificem, Nolo um,tam imperited Ios suos nexu e,quin iusiuras quosdam tumores de nuptiariun Iabeneque tum Germanorum tum Gallorum hac de re sententus in vulgus, per asseclas suos, spargi curauerit. Quod ipsum tamen, non ex bona conscientia, sed ex livore iraude prosectum puta- ix. - r Imri se ab Imperatore, primum in Tolosani Episcopatus, deinceps etiam in Papatus ambitu,grauiter lusum suboluerat C rolus enim,mortuo Leone decimo, Adrianuin sextum praeficiendum curauit,licet paulo ante fama esset disseminata per rotam Italiam,wolsarum esse Papam factum. Nolsaeus adhuc dissimulandum ratus,etiam Adriani mortem expectat. Porr),cum ne tunc qui

dem rationem uia Carolo haberi animaduerteret Clemente nimiram

Adrianisi Fecto,tunc aperi urere, rose omnibus viribus adaesa ri,ad hostes transire, se chrisianissimo Regis totum capit addicere. Iam igitur Carolo infensius,ut par pari rependeret,& eum morderet GPD, Carolo ultionem quaerere nonsatis putabat, nisi etiam Natharinam Caroli Materteram,eodem ictu vulneraret, quam seminam quidem sana

imam impuritatisuavitaque libidines emper habebat insens eis. Praeterea apud Regem laudasse dicit flectat armatae nobilitatu Exin s feminam' uargaritam Christimissimi Regi sororem, quippe qua regio Galamo inprimis conueniret. Sperabat autem se horum potentissimorum Principum auxilio suffultum, Papatu aliquando potiturum

et Cuius consilii ratus(Deus enim qui superborum cogitationes

dissipat,eius spem euacuauit talis fuit,ut nihil quicquam aut regno salutarius,aut sibi,Papae,& Curia Romanae perniciosius excogitari potuit. Nam iste,quem Cardinalis iniecit,scrupulus,tantaen in sinu regio flammam accendit, ut ipsa viscera taedullas depopulari ' visa sit unde Rex(stimulante ac pungente conscientia rem totam accurate ventilandam proposuit, tantumque apud Clememtem Septimum valuit, ut duos designaret Cardinales ad causam cognoscendam, olsaeum Eboracense in Campeium, alias

is Campegium,qui huc applicuit T. Octob. Isa8. Hoc tempore Chrisianum orbem infestissima besta vexabant, multumque lacerabant spraecipue vero illa quod Carolus Imperator O Franciscus Gallarum Rex de regno Neapolitano inuicem gesserunt. Cuius victoriam Pontifex Franci cooptauitate Carolus istam assecutus,uniuersa Italiae nimium immineret. Vt igitur huius partes debiliores redderet arduae mouet inter Anglim atque castam adquod vi Henrica uictu esticeret, contentus fuit huius cans matrimonialis cognitionem ad dictos delegatos non solum referre,sed itam rogatis,caasa cognita quide,tamen non adhuc in iudicio disceptata,

meroque

192쪽

meroque motusu sinissor loquuntur Decreticuiusdam tabulo Cam rigis iamprofectura dedit,quo connubium Henrici cum Rishanna nullam irritumquepronuntiauerat eum tamen veluti cuiquam insolis repraeterauam Regi est fea, donec expressum ab ipso mandatum ad hoc accepissen sum licet celeriter expediri pilami erit in aurem tamen Legatusui profarma ventilare monuit ad tempus est quam fiet artiscios ro- ira reue ipsum vero decreti promulgandi occasone obseruaturu'stuetur. Tabulae in tantasolertia, odiebantur, ut non in multorum manus exi uerim Frabiamm,mist,non euaserunt, inquit Antisandorus. Haec narratio ne sorte cuiquam parum videatur probabilis, hominis minime suspecti testimonium annectam,Francisci Gui tardini, pontificij, quem decimus uniueras eius copus cum imperiopraeesset T. Iadu.Gvieri. Sic igituralle ' Pontifex interea insententia, ne leti partium adhaerere fi/-J--- videretur,perseuerabat; sed quia varia consita agitabat,iam Galliae Regi et Opsectu nec Caesari, si non aliam ob causam,saltem quia Campegrum irari, credinatim legatum in Eliam vitae Insula causam ipsi se Eboraucrafidelegatam dijudicaret efinarat, rarus erat. Nam cum is Rex, ut prim mvirimonium irritum esse declararetur,urgeret,pontifex, qui verbucum eiu minifri se nimium declararat,quia, cumparum ei apud shaberet,eiuspatrocinia bi comeruare nitebatur, Decreto,quodos De 'cretalem Sullam vocant matrimonium irritum esse occultissime declar rat, eiussae tanta Campegio Cardinalicam huiusmodi mandat, dicor, iis Regi vitae Eboracens sensi,se istarum,s in iudicio cause cognitio minus ex ipsius tentia succederet, promulgandarum mandatum halere diu

ceret, quo illifacilius iure tractaripaterentur, separatiore animo iudici moram tolerarent suodquidem iudicium vi quantum pometprotraheret,neque decretum,nisi prius nouum a se mandatum accepisset,traderet,

Campegia mandarat. In hac Bulla Iuli dispensatio vi parum Cano

nica Au valid eneruatur, Clemensque Maiestatem Regiam in his iusmodi matrimonio cuminatharina ab quepeccato remanere non posse,asserit.

Legati igitur Regem Reginam in Iudicium, proximo Maio

habendum,per Praeconem citant. Ad diem dictum Rexper Pro- amata curatores comparuit Regina ipsa Curiam ingressa ess, Sappestatione ad Papam interposita, Cardinalium iudicium recusauit,atque recesset. Legasi nihilominus inca aprogresssunt. Sed cum variis dilationibus Rex Iadicium procra inari cerneret,venit ipse cum Regina,es inflabat Legaetu thuius tantae rei ambiguitatem, quaesola tanta anxietate atquesollicitudine Nicientiam mentemque turbabat,ut nihil'aetere. publicis velut iis rebusflatuere aut cogitare mepossit Iudici, definitime dissoluant, Iudici, exitum O mentum, e a hoc coniugiorum cedendumst,su meo manem si uomodocunque res reciderit, hau ore sibivatim, si matura flent Iapronuntiata,animus tam ancipiti cura liberetur, sectui medii pilosermone,Rex discessit, Regina verope Procuratorem ressionaei e .

turam vestationi negati igitur Iudicium prorogant,& alium diem dicunt,quo accedente Rex sententiam expectauit at fraudulentioo Cardinales Disitir m Cooste

193쪽

Cardineses apud se cogitantes quantopere ecclesiae Romana de rogarent, si secundum legem Dei sententiam ferrent,moras ite rum nectiant. Itaque Campegius sibi cum esset ecclesiae Romanae membrum non licere diebus canicularibus de causis matrimo nisibus agere causatus, hoc praetextu sententiam in I eo Iob, distulit. Huius procrastinationis causa fuit Wolisus,qui iam suspiucans Regem, etiamsi prius matrimonium discindi contingeret, nolle tamen ad nuptias illas Gallicanas animum adijceie,sed , nam Bolentam potius amore propendere quod sibi suaeque Romae exitialestre videbat omnem mouebat lapidem,ne sententia pro Tribunali contrainatharinam diceretur. Q tinetiam Papa iam satis intelligens, Henricum spe diuorti allici non posse, ut Galsis aduersus Imperatorem suppetias ferret, ad Campegium de priori tam comburenaea scripsit. Ipseque Campegius ante Idus Octobris

ab eodem pontifice Clemente . Romana si reuocaIus Rcx,hunc in

modum delusus,ad Papam tum Bononiae mentem Legatos misit, per quos, ut finem huic controuersia tandem aliquando imponeret enixe rogauit cui respondit Clemens se simul ac Romam venisset,causam suscepturum. Contigit interim,ri Rex, ad animum tot curis anxium aliquo leuandum solatio, Walthamiam oppidum quod duodecimo a' me Londino abest lapide senandi gratia se conferret 'quo' itinere

aliam inentis aegritudinem, O in mosemm ordinalem indignationem, Stephano G dinero Secretari uo, qui Roma Regi uerat Legatus D. Fox Esei mosinario inae cauti serumque rogauit medulo ac diligenter inue sigismi quidadexpediendam hanc litem e re maximesiit diuorumsuasi Rex ium nouos ad Papam destinare Legatos rene decreuit Quum autem ita numen voluit apud virum generorum Cresseium nomine, diuerterent,apud quem Cranmerus etiam Cui Cresseius liberos suos instituendos tradiderat seste in Academia Cantabrigiensi tum grassante, commoratus est, inter coenandum de causa Regia seni Osiis tentiam eius percontantur ille modeste praefatus, respondit, Nihil neque casse disturniorem moram raserre, nec turbata, Actaque conis similagrauiores dolorum abi- imoererisse, quam Romanarum litium duationes s anfractus,quibus qui tenenturiiqueis, vix unquam se expediant. Proindeptias esse,in emi forensibis ventilationibu atq; mores in quibus ianta animi agritudine ex nimiiam dia taediatus tam in nostris

quam in caeteru Academus,requirantur de hac causa,quae diuino no humanotare definiripvis,Theologorumsententiae. Etsi Theologi v I vetitas,vel si etia esse has m ptias iure diuino pronuntient ac consentiant, Rex non amplius Romanam Curiampetat, sed in sua Regione ac Prouinciastententiam ferri ac pronunciari iuxta Theologos faciat. Ita mente iliris ac conficientia secrerm regiam atque hac es tua dignam vitam in legitimo Matrimonio quod obusubditu optandum est tranfigerepotest. Haec iesponso utrique admodum arrisit, eamque postridie Foxus Regi,non dissimulato Cranmeri nomine,exposuit.Cui cum Gardinurus glo

riam

194쪽

riam praeripere,sibique ipsi vendicare voluit,tum Rex, UT ,--es anmerm Ferem acutavit. Si hoc mihi amememum iis , notuisset, multusumptibaso motat, liberata uissem Protinus Rex Cranmerum accersit, colloquitur, iubet visententiam suam scriptis mandet,in testim ijs confirmet quod fecit Cranmerus, de librum consectum Regi exhibuit. Quo viso percontatur Rex, q/-h; hi fet,coram Pontisce Roma auderet 'emRespondit Cranmerus,si es audere,es,diuina af Fente re ira,veste,modo Male ii regia visumsimis vero te mittamonquit Rex Ita Cranmerus unicum comite mltoniensi, Legato regio,in Italiam contendit Ouibus ad Papam accedentibus, seruus seruorum Dei pedem e cuiandum extendis. Cunctantibus autem illis, 'filias 'catulis, vim Comitis Uiltomensis sit, ingress locum cumredem vidi et gemmu auroque lucentem, rem det sis,

ius e sam Degationis Ma t. ilroniensis, Legatione exposita Cranmelili I 'tes, leue adustiam narrat ex is I:etet,

Papa saepe promisit Legato dis tandi diem . verum promisiteta e tantinn, n praestitit,sed,moras trahendo, tempus Ellia quem admodum in Analia Cardinales feciste diximus. Itaque ' uuis, perhonorifice atque lanaee tractatu, tum anme o sotiem istiis, A cueret

cum metharina coniunctione opuscuo autHremptu conieceris sitienocrat Paenitentiari uota fricta, Habernia reastia consituto eum

huassus es de re tantasaturae, sed concilium re secta, acne mota Lam omisit. Dehinc teliquis domum redeuntibus Cranmerus x Mei tacito Praeterio Caesarem Germania principes Am reuerteretur, in itinere Ud 'audit. tempore Caesarer in expeditione Ontra Tarcam, mennam striae ciuitatem expugnaturum. Ibi cum Cranmerus eum eris nomine

conuenisset atque quasiluisti, qui exhau dominicis atque natu essem comoedii metiri viris arcanaphi ophia, de ui inpersuasi caeteri in Caesarufam doctu iris e a Cran- , Ponitatemvos

traae cente qaesareae AHit. Deinde,peragrata tota Germani doctis-rum virorum in cademiis se Iuprincipum ecum conspirantium o- Petrus OstentemiabadRegravis Aethamsecum M. Interea Rex non modo Theologos ac Iuris peritos pertorum vis an

suum ressium doctissimos consuluit Teium etiam ahe qum et '

nem in florentissimis Academi, Oxoniensio Cantabrigiensi,

in publice

195쪽

in De Miniflerio Anglicaeno Lib. 1.

publice ventilandam curauit quarum utraque Regis Eatharinae

matrimonium penitus damnauit.1 Neque hic subsistit, sed ad clarissimas Galliari Italia Acade-

Η'am, i mias,tamundum Bonerum,& alios misit, qui earum deciso3ei,cum d mamcistis Cromero constrantes, ac sigilli publicis authentici queranfirmatas,in Angliam duxerunt. Ita Henetici cumiatharina matrumonium nec esse legitimum, nec a quoquam dispensabile concluserunt etiam transmarinae Academiae. Hic obiter obseruandum, Facultatem sacra theologie alm Nniuersitatis Parisiensis profiteri,se per iuramentum conueniente ,& solenni missi cum inuocati. one Spiritus sancti ob hoc celebrata, necnon praestito iuramento, de deliberando super praefata quaestione secundum Deum&conis

scientia post varia. multiplices sessiones,ab octaua uni usque

ad secundam Iuli habitas, continuatas, perscrutatis prius excussitque quam diligentissime ac ea qua decuit reuerentia ac religione,secra Scripturae libris eorumque probatissimis Interpretibus, nec non sacrosanctae Ecclesia generalibus ac synodalibus Concit decretis&Constitutionibus,longo usu receptis&approbatis, re-1pondisse,asseruilfe, determinasse, quod istiusmodi nuptiae cum relictisfratrum decedentiam sine liberis, sic naturali iurepariter est diuinosiniprohibita,et uper talibus matrimoni, contractis iue contrahendis, summus Pontifex dissensare non possit Istarum Academiarum,numero duodecim, sententia seu censurae, in maximis Angliae Comiths ---ri. Parilamentaris lecta sunt publice. Pro risunt insuper Libellicemn, m. '' tum ac ultra,quos diuersarum regionum viri doctissmi,quorum naismud concors fuit opinio,composuissent. His tot tantis argumentis edoctus Rex animoque recolens, tum quam proterve se Papa in hoc suo,eoq; tanti momenti cssisset negotio,ium quale Subditi sui Iustitiam mercari soleant in Cu-

Rassost in ria Romana: An. Dom Isso.mense Septembri, edixit, neshbditon/ rumsuorum qui 'iam ullam causam ad curiam Romanam deferret. Quod

roestas i. Edictum Sanderiis primum manisui schisematis initium appellat. i Circa hoc tempus wolsarus, hac de causa inter alias,quod, suae . hir, ii Regra venia ulcentia,legatinam a Papa authoritatem accepisset, eamq; in Asa Anglia,contra Regni iura; xercuisset,actione de Praemunire in Regio Banco

conuentusae earum legum,qu. contra Prouisores latissent,rem pronunci

tm,condemnatus,oproscrinus es. Ita qui viginti fere rem non modo gliam, sed Europam pene rexit, non aliena magis inuidia quampropria Aperbia concidit uuuepraecipitio totum tunc Clerum Anglicanum,ipsimque Romam infimum ruinam es occasum traxin

Episcopi,qui eodem, quo Cardinalis, laqueo irrctiti tenebantur n Regium hancum vocati,ante diem ad comparendum statutum,

se,ut par erat,clementiae Regia humiliter submiserunt, en