장음표시 사용
311쪽
quoque prospicit Simplices praeterea perceptiones O POrearum rerum habent ruta harumque simplicium idearum limplices relationes, quae in natura ipsa constant , percipiunt. At ideas simplices varie componere. hanc syllemata conflare, per longas series disponere, longissimasque ratiocmationes prosequi, negatum brutis. Quo inde patet p. quod brutorum opera eodem sem per se habent modo nulla apud eos ova inventior non artes inon nidulorum , casarumque novae structurae;
nihil novi Non igitur syllemata ulla in simplicibus
suis inaedificant sensationibus . Ex quo conficitur cognitionem arulorum intra larum sensationum ambitu contineri nec pertingere ad reflexiones medita times . perceptiones universalas, actiones ab irasias, a noc/nationes, quae sunt hominis . Praeterea Dei ciuris cognitionem non habent ruta , ad haec enim a lo a tensationibus abitracta non perveniunt at prOV
niunt homines . Unum hoc animal fensi quid sit ordo
Adeoque homo ut intelligentia caeteris animantibus ante
rellit, ita de JURE, DIIS solum aliquam cogitationem ammo concipere potes by. f. XIX. Sed qui bruta meras esse machinas universo
orbi adroganter persuadere conantur, quaerunt, corpo
reae cum non sint brutorum animae, spiritus sint illae, nec neci Respondemus brutotum animas substantia esse diversi prorsus generis atque corpora sunt, quae en suum tactu cognoscimus. Nam ex brutorum actionibus superius demonstratum est, brutorum esse aliquod activum principium , idque aut subitantiae cuiusdam incomporeae esse attributum , aut ipsum esse incorpoream sub stantiam . Haec clare esse demonstrata ex iis principiis, quae communia sunt Philosophis , nisi toto coelo abe ro video. Nunc autem spiritus nec ne sint brutorum animae istae, non valde explicatu dissicile existimo: tan, tum
312쪽
et ELEra ENTOR. METAPH. tum si quid spiritus vocabulo significetur clarius exponant Caite sani Nam si hoc vocabulo intelligunt quodcumque activum est sese perciens, quae propria spiritus notio est , laud dubium spiritus iunt ruintorum animae. Si eodem ecabulo, ut videtur, gobficant quidquid corporeum non est , idest quidquid ,
lem non habet naturam , qualem vulgaria corpora, nihil uoque vetat piritus brutorum animas vocare . in
intelligunt substantiam ratiocinio donatam , negabimus animas brutorum esse spiritus. Quid clarius dici potest ergo Carte sani vocabula definiant, si rite disputare volunt. Nihil, inquiunt, medium est e aut corpora sunt bruta, aut mentes nostris similes. Quid i unde id resciis verunt Cartesiani duum tantum generum subitantias esse posse, corpora, mentes a videant quantum diis
stemus mihi potius, ut dixi, persuasum it, esse posisse substantia numero infinitas, quae generibus quoque discrepantibus infiniti sint esse praeterea in hoc uni verso revera substantias alias in pluribus generibus posi,
tas, quae non minus inter se, quam a mentibus no
stris, Qvulgaribus corporibus differant. Nam quin tales substantias intelligere Deus possit nemo dubitate nemo praeterea dubitat qui esticere eas, ut intelligit, queat probabilissimum vero est, pluribusque naturae phaenomenis confirmatum, reapse eas creastes Quum igitur Cartesiani nullum esse posse medium inter corpo- pora mentes nondum demonstraverint , audiri sine fastidio nequeunt. g. XX. Interim quamquam non dubitamus naturas huiusmodi animarum , ut plerumque aliarum rerum
a nobis non intelligi, quae tamen ea de re philosophi cogitaverunt in medium proferre, idque historicum in
morem, haud abs re nostra alienum putamus. Senten. tiae omnes circa brutorum animantium animas ad has
referre possis. Vel enim brutorum animae substantiae peculiares sunt sui generis vel sunt mentes in corpora revolutae s vel ipsa sunt mundi anima : nam tria
haec vulgavere Philosophi . Vulgatior ea opinio ,
313쪽
PAR ALTER A. 297 sngulis brutis ingulas esse animas . At huius patronide hujusmodi animarum natura omnino non conseq niunt. Corpus esse illas tenuissimum'. mediumque imter crassa corpora atque spiritus credidere Scholastici claudius erigardus ah, Cardosus by Baco de Ver lamio cx, Petrus assendus ae , Magnanus H, ali que docti philosophi. Sed si corpus res est solida grain vis, iners, tenuissimumque corpus suam habet Q li ditatem, cinertiam, & gravitatem , nullum corpus ita tenue esse potest , ut medium si inter corpus Aspiritus, quum spiritus ei accipiantur res omnino incorporeae . Esse quidem potest res alia, brevera esse plurimas non inficior, quae media sit inter corpus , α spiritum, sed id certe corpus non est, quod generis est diversi, non a spiritu modo, sed a corpore ipso. Qua cumque autem sit huiusnaodi opina ea superioribus arugumentis refelliture demonstratum est enim superius brutorum animas iis qualitatibus destitui, quas corporum proprias philosophi omnes censent. Uidetur tamen hanc sententiam paullo verisimiliorem reddidisse Andreas iis
digerus Ur, qui sub initium saeculi huius res philos
Phicas novo ausu, exitu non satis felici tractavit. Is in fuit opinione , distinguendam esse vine iam . a corpore compus enim esse hoc contractabile, solidum, iners, illam puriram esse extensionem , primumque esse substramen quum corporis, tum spiritiem, , animorum Anima igitur brutorum , ut 'umanas mentes suam habere extenis sonem , quacum vires vitales sint coniunctae , opin tu . Valde est hae opinio similis vero . Nam quis eos ' feret, a Deirculo Pisano pag. 2. b Philosophiae liberae lib. 3 1. V De argumentis Seientiarum lib. . cap. 3.
Me Philoloph. naturae cap. XXa
314쪽
que Ex EMEN Tei v. META H. seret , qui iubilantias incorporeas veluti eometrie . quaedam puncta intelligunta Praeterea patet iritus hu-rna nos brutorum animas suarum abere operati num velut theatrum quoddam , corpus et ape homF nisis bruti r in eo vero sese coextendere admodum est probabiles. Ita facilius hac in re Scholaiticos fector, quam Cartesia nos nam illi non brutorum an tum animis, sedis mentibus ipsis extensionem quamdam diffusionem per corpus dederunt. Sed clamant Cartesiani, omnem extensionem esse corpoream inscia
te admodum a , ut nemo hodie probatus sit philos istius, qui eos defendendos hac in re putet . Mihi potius persuasum est , esse infinita alia entia extenta
f. XXI. Singularis prae ceteris hac de re suit Leibnitii
doctrina . Is Mundi elementa , ut in dilIertatione de re-xum genesi dictum est, esse voluit substantias quaidam fimplicissimas, easque in extensas, quas Monadas RPpellavit. Earum Monadum quatuor esse docet genera acti. omnia .sese perscientia . . earum est, ex quihus corpora conflantur eae vi tantum activa motrice mam formam subsantialim vocat, sunt praeditae Al- terum genus est eorum, quae mundum sibi reprae se tant clare, sed confuse ex his esse docet animas rutorum et genus est earum monadum , quae mundum Amain distincte repraesentant, Males animae sunt humanae. Quartum tandem est divina Monas, quae sibi simultanee, clare, o disincte omnia possibilia repraesi
in Plura haud dubium sunt, quae in hac Leibnitii doctrina reprehendi possunt; quae, qui plura vult,
b Extant plurima Leibniti commentationes in actis Eruditorum ipsae, ann. 694 mense Martii pag. M .:σππ. 1693. mense Aprilis pag. 43. :--593. ζημόeptembri pag. 42 7.
315쪽
net, nihil aliti fecisse Leibnitium puto, quam vulgatam veterum recentiorumque Philolophorum doctrinam novis vocabulis obtegere. I. prima corporum elementaui quadam adfria esse praedita, seu una omnes, itaut ea fit mundi anima, seu singulis singula vetustissimi est, sedis recentioribus probatissima Philosophorum serictentia, ut alibi ostenci. I. Brutorum animas esse mo. nadas, id est substantias simplices incorporeas infinitiante Lethnatium dixere. Ea cognoscere iidem dixere
hoc mutato licabulo per mund repraesentationem claram , sed con usam , pronunciat Leibnitius, Deinde idipsum facit cum hominum animis, Desque intellectu. Unum igitur in hac doctrina Leibniti est proprium' ἰanimas illa brutorum 'ommum nihil ope tensuum percipere se eas tali est e vi praeditas, ut continuat serie sibi inundum reptae sentent. Quod quale sit si perius. eistius de natura antimarum istarum, quae in histis sunt, disseruit ollius b perpetuus Leibnitii admirator, fidusque Achates. Eius doctrina huc redit I esse anima hujusmodi incorporeas, inextensas sim plices . et Prodire 'non potuisse' nisi per creatio mnihilo 3 esse immortales, nec perire vise, nisi admbia latione. 4. Non esse tamen, spiritnales: qu ppe Madsint ratiocini expertes. Quae quibus ille argumentis probat, non vacat dicere. Eandera veto, paucis tantum commutatis, doctrinam docuit Augustinus Calia
metus Benedictissus ille celebratissimus in Dictionario Biblico art. Besia, Edit. GaIL qui consuli potest . . f. XXII. Veteribus autem plurimis placuit, bruto. a In disputatione philosephica de quatuor smi NDeium speciebus ex quibus illustris Lesbnitius cum mi
fo derivare voluit omnia mundi corpora, animet drui Πω
hominum , ut o tanti intelleὶ tum disinum . Frena.
Vuerae ann. 727. q. eodemque anno Hala recusa.
316쪽
rum animas esse Mentes in corpore revolutas. Quicumaque metempsycoim ,- ρούπαρξιν animarum posuerunt, ii omnes in ea versati sunt opinione , similes eus brutorum, hominumque animas has scilicet ab Omine in ruta, a bintis in homine transire, donec lain hes omnes, quibus se in superiore vita foeciarint, eluant. Sunt autem isti in primis veteres illi AEgyptii qui et emphychosis inventores circhitecti dicuntur Herodoto a in Diodoro Siculo b , tum Graeci plurimi philosophi , qui eo dogmate, inquit Herodotus usi sim pro sua inventione, in primis Pythagorici Platonici . Sed quum quidam Pythagoreorum hanc Eue Platonicorum metempsychosim in allegoriam detorquere videantur, in primis Chronius ille in libro de Pa lingenetia , quemadmodum retulit Gregorius Nyssenus in libro de anima o non huic traditioni multum in- .
sistemur. Illud certum. est, προ- ξιν animarum to iram Platonis scholam statuisse, Platonemque ipsum di serti eam verbis aisi docuisse. Certum item cum hoc dogmate haec alia admixta ri Creatam a De' . omnium parente immensam Animarum , Maemonum piam ejusdem ferme naturae, sapientiae, pulchritu dini, et in Sphaeris supram undanis e locatas locis nem p amaenitate, deliciis diffluentibus. 3. his volupta. tibus mente corruptas, plurimis se criminibus immi sevisse. 4. Eam ob rem demissa in corpora, tanquam in carceres, ut ita paenas scelerum darent. s. selecta autem corpora minus aut magis deformia, pro cuiusque eriminis qualitate, . Itaque alias devolutas in homine . quipta quae minus , alias in bruta, quod magis mccassent. Ordinem vero harum animarum in corpor delabentium pro criminum varietate magis aut mis
317쪽
doctrinae sunt contentanea . Vide Porphyrium de abluis ' nentia&c. Nec defuere qui, Scripturis Chri ilianorum disinis in hanc sententiam abuterentur Histi arbitrati . sunt daem)nes quum excidissent a Dei consortio imis missos in varia corpora, idque explicare Molem ex per sona Dei daemoni tentatori ita minitantis , superis ius tuum gradieris A me seris terra , ut haec verba si gnificent spiritus in corpora animalia detrulos, prae ei
bo illo Angelorum , terrestribus vesci cibis Ib) Qtiae tam sunt putida , ut pudeat ea refellere . Quum enim sit certum immensum eis discrimen inter brutorum .' hominum animas ex . XIX. id certe satis super . que demon lirat , substantia illas diversorum generum esse . Sed , ut cetera omnia omittam , si id ita esset, comis munio esset iuris bruta inter hominec essetque tam eontra naturam , brutum, quam hominem laedere squod nunc tantum abest ut Chri Itianorum id Scripturae, ad quas illi appellant, doceant , ut potius p.rte dieant, in hominis commodum aE servitium facta esse, licereque ea occidere is in cibum convertere. Scio nonnullos fuisse, quibus persuasum fuerit 'non licere brutis vesci, in primis Porphyrium περ ἀπο- ε 34υ κων. Sed id quale sit non est hie dicendi locus. q. XXIII. Restat ut de eorum dicamus sententia, qui animam hanc mundanam invexerunt , in quain docti plurimi sunt Meruiit . Mundum universorum , aut sinis gulos saltem globos, quos pro totidem mundis habuere veteres , anima quadam fontana , unde ceterarum rerum animae perptiuo manarent, animatum esse, e .lut AEgyptiorum , Chaldaeorumque vetus doctrina habea
tur H Virgilius eligantissime hanc in quarto Georsi.
a Quem in locant vide marsilium Ficinum. b Ornavit nuperrum sententiam auctor libelli am die. inent philosophique sarcie langage des estes, c Legatur Stantestis de Philosophia Chaldaica , Cud Orthus in Alienite inteluctuali
318쪽
3or ELEMTNTort. METAPH. . eorum explicuit a)e ex veterum enim sententia quo tum Philosophiae erat ille callentissimus ait,
Terra que tractusque maris , Coelumque profundum
H nc pecudes , armenta , viros , genus omne ferarum,
Quemque sibi tenuis nascentem arcessere itam: Manichaei ipsi , ut agnoscere in eis posmis Persicam Chaldaeorum. Zoroatiris doctrinam , idem docuisse videntur , auctore Augustino , qui ejus sectae arcana omnia imaverat b). Probatam eam recentibus pluribus Oaientalibus Persidis , Mogolis, iam , Indorum ex Viatorum itinerariis discimiis x x. Nec desunt in Euros quibus idem placuit. Certe Spinoetae Tolandi doctrina in hoc est posita , ut doceant Deum esse rerum omnium mentem, animam, vitam . Noster ille Cata . ber Thomas Campanella Dominicanus Monachus in
Comm ntario de sensu rerum , quem anno II . in lueem edidit, dum conatur probare omnibus rebus, Omnique, qua circumdamur extem soni seia sum inesse, ab anima ita mundana non admodum abhorrere videtur . Sed animam mundi , qua omnium vita constet, quaeque a Deo sit creata, ex Platonis platonicorumque sententia, promovit Henricus Morus d , Cudsorthusio , praeterque alios Anglos Newtonus ipse . In principsis enim Ph ico Mathematicis ad finem hunc in modum scribit e adjicere a liceret nonnulla de spiritu quodam subtilissimo corpora crassa perviaente in iisdem laten cujus vi, aditonibus particulae orporum ad minimas disantias se multi attrahunt corpora electricis agunt ad
b Lib. a. de Gen. ad tu cap. 8 ct ep. 74. c Videda Philosophi des Pagens Om. I. pag. 78.6 syg. 4 In Enchiridis D de Immori. an. se In disiem intellectuali dissert/tione de nat Genitrice. Sed ejus argumenta oppido subletia sui Mosehemius ad 6, et eis dis . not. I.
319쪽
pans ALTERA, 3 3 distantias majores . . . . re lux emittitur, flictitur, reis ifringitur , inflectitur , et corpora calefacit, O IENS, TIO omnis excitatur . Uide quae eadem de re scripsimus in disputatione de origine rerum corporearum. Ne vero ab omni veri similitudine abhorret creatam elis Deo animam, idest substantiam quandam activam quae dum organica quaedam corpora , qualia brutorum sunt, permeat, sensum in iis .perceptionem pariat quaeque statis quibusdam legibus , quas ignoramus , in ,
natura agat, ejus vires omnes , motiones, vitam pro ducat, magna aequabilique perennitate . Esse enim in natura aliquid unde motiones rerum corporearum, e rumque vires activae , plantarum vegetatione , semi. αnum ovorumque faecundationes, animantium genera.
tiones prodeant, indubium est . Sunt qui haec Misis a Deo provenire opinantur, naturamque istam activam nihil esse aliud , quam Dei ipsius voluntatem rentur . Sed cur non id ope hujus animae mundanae efficere Deus possit Nihil video, quod aut rationi, aut Religioni, ea si doctrina statuatur, ossiciat. Sed praelia de re tam iancerta nihil, quam inconditum aliquod , minusque probatum dicere: nam ego philosophari in rebus occultis concedam omnibus, temere assimare semper negabo. Ab instituto nunquam discedam,' quod praeis cipio, epochen esse philosopho necessariam , ipsum primum omnium perficere oportetis opinari enim duas ob
res turpissimum es Cisqui perspecte Augustinus de uti. lit credendi cap. II. quod discere non potes qui sibi jam se scire persuasit, si modo illud disci pote1 per se ipsa temeritas non bine assedili animi signum es . Quod
si qui sint, qui etiam irem nimium me promovisse firment , ii sciant , .n me ignorare maiora quoque scripsisse' Augustinum Calmetum in Dictionario inveteres omnes Scholae philosophos atque Theologos; nimium non esse brutii cognitionem eorum , quae circa tensum sunt, quibulle eorum vita indiget , conceis dere, quam sensus minum communis, experiis
menta omnia iis vindicaa . Quid quod non desuerunt
320쪽
: ao ELEMENT METAPH. veteres aliquot Patres , qui syllo4ismos quoque bruti tribuerunt veluti B. Basilius a in Ambrosius b t
Lactantius vero scripsit rabia religione nos a brutis . distare e , iationem brutis hominibus datam d). Qui fortassis oratoria libertate ita pronunciarunt . ali quin eos probare non possumus , quando Scriptura ιLιum esse in rutis intHuctum docet m experimenta ipsa demonstrant. Interim efficitur saltem, ne nos homines vetustatis incuriosi temeritatis tam facile damnent, ubi , ea restiverint. Ceterum qui argumento a religione de L sumto veterum adgrediuntur opinionem Cartesiani , ii
prosecto ignorant, nullam esse doctrinam, quae magi imaterialismum foveat . quam quae ab iis nudius tertius in philosophiam inducta it quod diserte agnovit Cud- Uorthus in Syst. InteI cap. I. 3. M. nam ii tot mira da brutorum operationes solus emcit mechanismus, atque a brutis ad homines brevis est, ut libertinis vide. tur, gradus in eam etiam atque etiam indurabunt ani- mi pravitatem in hominem meram esse machinam . . Videant igitur quam rem agant . Nos , qui eouid alii Selamitant , Philosophiae QReligioni litasse sibi per- . . . suasimus. Interim si quid est, quod viros dochos omen . dant, omnia emendare parati sumus, modo humani tui