장음표시 사용
31쪽
vi tenet Sotus de iustitia M iure , lib. r. q. I art. I. Medi in I.2. q.9O.art. 2. cum alijs. Alij vero dixerunt, quod Isi rus,in c.erit autem lex, dist.dum dixit, ii od Lm thraessepro commum Mno,intellexit proprietatem necessariam legis explicaie,videlicet, quod lex est comune praeceptu,plura nDn Vnum tantum,aut alterum coprehendens,sicut est priuilegium, prae zeprum, vel mandatum aliquod particulare,quod nomin legis non meretur. Vt
in Liura,rfide legibu anei de constit. S.Tho.vero,qui mentem Isidori eo modo quo iurisperiti recte intcllexi dicit,legem respicere bonum commune, in ill hid, tanquam in finem ord mari debet, ita hoc Isidorus posuit causam finalem ipsim legiλcuius intuitu leges constituu-tur, ita S. Tho. I. v. q. O. artici 2 LOrca de legibus, dis, putatione 2. cum alijs. l
Conclusio ergo est Uesubstantia legis est υ pro com
muni bono feratur. Probatur conclusio,discurrendo in omnibus legibus inductive:& de lege aeterna, naturali, satis clarum est, Ne tiam deditiina politura, tam vereri,quam noua,quod pro comuni bono lata fuerit, illa pro Iudaico populo,ista pro Ecclesia Catholica,& uniuerso obbe Probatur etiam de lege humana,rationibus subsequentibus.Prima ratio, nam lex est regula, J mensura actionum humanarum, quae uniuersales sunt:ergo uniuersalis debuit esse regula, Glex.Tum secundo,quia lex debet esse perpetua, b duratura, non erit perpetua si ad unum reseratur, nam eo mortuo cessaret lex,sed debuit imponi comunitati, quae est perpetua saltim per successionem. Tum quarto,nam
lex debet esse iusta, & honesta, sed non esset iusta doli,nesta, si respiceret priuatum bonum Contra comm Un
unulla latione legis nomen meretur, qua pro priuato
32쪽
De iure in communi,di φ. f. I3
bono,& non pro communi fuerit instituta. Fulcitur lio auctoritate Isidori in d c. erit aulcm lex, drst Platon: Aristo.ou Ciceronis,&auctoritate Consulti in l. i S a f
Sed ad taedictam conclusionem intelligendam, scienium est,qudd finis, S intentio legis est, ut diximus ,re L picere ad bonum commune ac vi pro communi bono Zroferatur,licet non attendatur,quod aliquando in ratis, in paucioribus, aut per accidens Contingat si ex aliqua ege alicui damnum euenire possit,iScob id si legis intentio non et ficitur in qualibet singularium, non ob id mutata est lex, quae attendit ad ea quae frequEnter Cuentu P, nec leges ita scribi pollunt, ut omnes Casus particulares comprehendatui.V. g praecipit lex, quὁd testamentumi
letone,non valeati M pro infecto reputetur, nam intentio legis est, ne detur locus traudi Naa, dc dolis Cum mortuus sit homo testator, pro se ipso respondere non valeat. Contingi aliquando, quod quis instituat testamen tu mi, nus solemne sine fraude ,S dolo, profesto tale testamen- turn nullum est: nam ratio, de intentio legis in isto casa particulari cessat, dc eodem modo dicendam erit in matrimonijs clandestinis, quae ericiuntur non praesenti parocho, M duobus, vel tridus testibus, ut in Concilio GD dent se T. r. 4 c. I. M licet cesset ratio legis in particulari,inpraesidiis casibus, non tame cessat in Communi, ad quam iura attendunt,Vt in l. ea,quae raro, Ede regul iur & te, net Lorca, ut supra cum alijs.citatis.
33쪽
Declarata causa finali ipsius Legis, ordo doctrinae requirit,vide causa officieredicamus.Condere ergoLeges, vel pertinet ad tota communitatem, vel ad publicate sonam,quae totius communitatis curambabet.Patet hoc inductive de omnibus legibus. Et de Lege diuina clarum est,a proximo Legislatore Deo procedere, Veluti ab eo, qui supremu dominiuieru omnium c u omni iure gubernandi,& reged impertu habet,& homo naturaliter est ei subiectus,iuxta illud Isai .c. 3. Dys itide nocler,Dominus Letifer nosser, DominusRex, WDeLege naturali quoquela et a publica Dei gubernandi potestate procede re Similiter patet de Lege humana,nam Lex non est particulare praeceptum,sed commune, Communitatem resepiciens ergo ab eo solitin constitui potest qui soli comunitati imperare valet,ut in c. cum accessissent, in C. Cu in EcclesSacte Varie de const.in c.duo sunt, in c.bene qui dem.96. dist.ita tenet Salio m. I. 2.q. so .arta 3. cum alijs.
Scd ad maiorem intelligentia istius,quatuor in reda sunt .Primis infertur,quod potestas ferendi Leges prima rio,de peressentia residet in ipso Deo, in hominibus autecomurnicatur perquada participatione,iuxta illud Psalmi. Audite Reges. qiιonia data est a Dilopolesias obis, noenim est potestas,nisaDeoanseretur Secudo, quod potestas fere dileges interhomines,in supremo capite,quodcuq illud sit,residet,aut sit Respublica absoluta, aut Imperator,aut Rex aut Princeps,aut alius non recognoscens superiore. Residet quoque haec potellas in Romano Pontifice,non vi Vicario Reipublicat, seu Ecclesiae,sed ut Vicario Christi.In alijs autem inferioribus supradictis hec non residet, nisi tantum erit in eis,quatu fuerit comunicata supra dictis superioribus, vel si id habuerint cAsuetudine,vel priuilegio. Ita SuareZ, lib. c.' Infertur Tertio,quod licet in iure
34쪽
in iure reperiantur plures leges a diuersis Iurisconsultis
constitutae,ordinatς,αmuentae:tamen efficaciam habuerunt,non ab eis,sed ab Imperatoribus , quoru ed.cto promulgatisun Quarto insertur,quod omnes habetos potestate dominatiuam non possuneseges conItituere, Ut patri respectu familiae,subditorum,S filiorum,neque vir respectu VX61iS, nam praecepta eorum non diliguntur ad boau commune, neque una familia poterit constituere ho-
au comune ide erit de magnatibus in suis oppidis,ac de
Abbatuta in suo monasterio; licet tamen precCpsa Coruinabligant coram Deo, non tamen erunt legesuta Medi-aa,Sq.' .art. Gumalijs
Explicataecausaessicient finali legis,consequens est, taliquid de causa materiali dicamus, na de formali di ἀtendtim erit in Lege humana,du declarabimus formami Isidoro in c.erit autem lem iusLinstitutam, Ac etiam licemus de ea in sequenti articulo, exponendo modum, auo Lex ferri debet, promulgari de materiali, modo aon agimus de subiecto,quod vocatur materia,in qua, nale hoc diximus inarticulo praecedenti,nu.'tractando, si ex erat in intellectu Legislatoris, subdito vel extra &silebuerat esse scripta, vel in voce, manifdstante volutateuperioris:sed inquirimus tantum modo de materia,circa luam versatur lex. Et omnes fatentur, leges versari cir:a actiones humanas, nam Lex praecipit actiones hum ras bonas,& prohibet malas,& si aliquae sunt actiones in- isserentes, quae ad certum finem consequendum sunt doneae,praecipit,& prohibet eas, quae finem consequen tum impediunt ut patet hoc inductive in omnibus Legi aus .Lex naturalis iubet Deum colere, parentes honor te,neminem hedere,& similia,qui actus ex natura sua bo-ui sunt prohibet autem surtu, adulterium fornicatione, homi-
35쪽
homicidiu,& similia, qui actus ex natura sua mali sunt: Mide est de lege positiua,ta diuina, quam humana,quia semper prccipiut alique actuast fine bonu,&prohibent matu. Ex dictis in praesenti articulo colligimus differentiam,
quei est inter lege,prqceptu,priuilegium,&sententia,quet omnia,licet aliqua similitudine cum lege habeat, ab ea tamen valde differunt.Praeceptu,Vel mandatu differt a Lege Prim ὁ,quia praeceptum, vel mandatu non imponiturcsim unitati,sed priuatis personis Secundὁ,quia prcceptuno fertur auctoritate publica,licet feratur a Principe, vel neptiblica.Tertiis,quia Lex perpetua est,praeceptu, e ro iiditur morte precipietis. Priuilegiti dii fertilege,quia priuilegiu est exemptio quaedam a Lege, I iuiis csimu dnis: vel est cocessio extra ius comunc;vel dineri secudiriri I9dorulib. I.c.28. Nam priuilegiudicitur,non quia priuata auctoritate fertur sed quia priuata personam respiciet, 5 priuatas actiones dilaonit,Lex aute e contra. Sententiadihel a Lege,nam licet publica asictoritate feratur, non aut cilia suprema Principis requiritur in ea, quae ad leges ferei das necesta ta est Ec potius sentcntia executio Legis circa priuatas persenas nuncupanda est,quam Lex: ita tenent Doctores supra Citati. , Non obstant modo in contes rium adducta argumenta non primum desumptum ex pluribus iuribus , nam respondetur, quod licet leges ordinentur, respiciant per se primo bonum commune, aliquae tamen sunt, quae ordinantur per se' imo ad bonum particulare, ut sunt leges militum,leges pupillorum,& similium .sufficit tamequod aliquo modo,licet secundata:0,praedictae referantur ordinentur ad comune bonum, prout solet esse etiam priuilegium, ut dicatur eas etiam pro communi bono institutas esse, S: hoc sufficit,& soluitur primu argumetum. Non
36쪽
. De iure incommuni,disp. I. I
Non obstat secundum desumptum ex regula locum aritae regulis iuris,lib6.nam res detur,quod licet ve-umsit,quod in aliquo casu particulari legesdeficiant,nalon accedunt ad H,quod in raris,in paucioribus,aut pcrccidetis fiunt,& eueniunt:neque ad damnum,quod ex is alicui euenire poterit,ut est inpraescriptione vi us apione sufficit M satis est,quod non deficiantis comu hi,& quod ad commune bonum respiciatur, prout respistur in prae scriptionibu ,& usucapionibus, ne dominiae maneant d ii derelicta,ut in timio depraescripticnibus idendum erit: ω luitur argumentum Marticulus.
Proponunιur duo argumenta num. 2.
furinum . . educuntur quayuor necessaria circa promulgationem mns,num. 6.
PMmo,pro parte negari argumetor sic.Lex vet' cessauit per moriem Christi cum dixit in Crucer Cmsummatum est, ac subinde obligatio novae
37쪽
18 De iure in communi,disp. r.
egi tunc in reauit, quia cessatio unius suit, alterius nischoatio,allas mundus absque lege diuina,per aliquam teporis moram existeret,quod dicendum non erit,sed tuepromulgatio legis nouae,nulla facta fuit, nisi usq; ad Peletaeostem: ergo Obligatio legis non Pendet ex Obligatione promulgationis. Secando argumetor.Lex diuina, quae praecipit baptiGmi necessitatem, obligat omnes homines , tamen non omnibus est promulgates sunt enim multi infideles, qui nihil prorsus audierunt de Euangelio, in quo lex baptismi continetur,u excusantur tamen isti ex ignorantia inuicibili ergo promulgatio notaest necessaria, de ratione legis-3 4 argumentis non obstantibus, conelusio est: PromuIgano de essenii legis est,quaenissufficienterpromulgataμ-mctvstfrem uos trabste non potest. Prob tu conclusi, Nam essent a legis consist ellem, tun regula,4 praeceptum commune , dimgensi obligans hominescio autem labbeat vim dirigendi, mobligandi , necesse est , ut promulgetur, quia aliter non poterit vetat re in notitia subditorum, nisi illis fit cognita non poterit esse cognita, nisi pro
mulgetur: ergo promuli cio de essentia legis est te hoc etiam induistive, descendendo per omnes e ges. Et primo de lege naturali, quae omnibus hominibus est sufficienter promulgata per iumen rationis naturalis insitum in singulis hominibus ab auctore naturae, iuxta illud Psalmi Signasum Disper nos lumen vulsus tui Domine Constat quoque, de lege diu in a veteri,quae magnis signis desprodigijs promulgatafuit, ut in c. t 19,&χo Levitici. Et de lege noua constat in Actibus
inpostoloruun cap quando per publicum Madmirabilem
38쪽
m aduentum Spiritus sancti promulgua fuit: Factus
stationem fuisse in lege ista De lege veteri patet etiarisse promulgatam verbo,&scripto, ut Sanctus Tho illas tenet,& infra patebit. De lege humana,manifestumst etiam exis , quo ab omnibus receptum est. Fulcba, hoc etiam auctoritate plurimorum iurium, text.in. I. de postulatione praelatorum Rex. in .in ist. , dist.. in authentico, ut factae nouae constitutiones, col. s. l. leges, C. de legibus . cnent hoc communiter Oct I S, S. Th m. r. quaest.9O. artic.4. Solus de iustitavi iure lib. I. quaest. I. artic. 4. SuarcZ de legibus lib. . cap. l .L rc ἔ legibus disput L. VaZque disputa-ione ius Caietanus, Medina in I.2. dicto arti .cum his. Sed ut iste atticultas intelligatur aliqua supponendarat. Primo supponimus, quod haec conditio promulationis, ab omnibus fere Doctoribus , ut essentialisostulatur. Et licet leges omnes non eodem moda romulgentur, nam alia est promulgatio legis aeter ae , alia legis naturalis , alia legis positivae diuinae, ita legis positivae humanae tamen ad promulgationen :gis humanae, duo excommuni usu requiruntur. Pr, ab ut legissator exteriori in sensibili signo suam, .mtatem proponat subditis, cum tanta temporis lati- adine, ut moraliter possit ad notitiam rotius comm .itatis deuenire . Requiritur lacundis , ut promulga- . solemni ritu facta fit nam non possunt aliter se iti cognoscere voluntatem Principis praecipientis, cundum eam dirigere suas actiones misi sit illis extern
gno lex proposita, Misanifestata, et celaturPrinceps illam
39쪽
illam proponere S manifestare,ut publica persona, cum potestate, imperio, nisi solemniter eam proposueriti ii communitati:ita Suare VaZqueZ, cum alijs supra
Supponimus secundo,quὁd licet ostensum sit, promulgationem legis esse ita necessariam,& essentialem in omni lcge,diuina,vel humana, ita ut subditi ad eam seruan. damnon teneantur,nisi eis lex proponatur publicata fuerin ,, quod notitia&publicatio illius sit externa, ac sensibilis cum solemnitatibus 2pradictis est hoc valde utile, si cessarium, accommodatum hominibus pro multitudineseu communitate humana sed no est ad eis praecisa, necessaria in legibus diuinis , nam promulgatio illamina Deo tripliciter fieri solet. Primis,per externam propositionem tantum,sine solemnitat prout facta fuit in multis mandatis, praeceptis publicis a Christo propositis Apostolis per externam tantum loquutionem e solemnitate ulla Secundo,fieri potest promulgatioὶ Deo per externam propositionem, adhibita solemnia rate promulgationis,prout lex Mosayca promulgata fuit Iudaeis,& lex Euangelica Christianis,ut n. 3. dictum est. Poteritvi tertio a Deci fieri promulgasio per priuatam S interiorem publicationem , nam ipse Deus ut supremus Dominus sufficienter sic suam voluntatem patefacere potest de nos obligare sine ulla solemnitate, S: exteriori sensibilitate promulgationis, ut factum sui: in lege naturquin Mare te alij,'t supra Supponimus tertio, qudd quatuor nec ellatia circa promulgationem legis deducuntur. Et primum est, quod ut lex habeat facultatem obligandi subditos,necessse est, ut Promulgetur,non tantlim in curia Principis, sed requiri-
ζ,quod Promulgetur etia*in omnibus regni locis in sanio
40쪽
ligniori bus:& ratio est,na cum lex sit regula generalis, ab Naemibus necesse est,ut generaliter proponatur,ut positeia notitia omnium peruenire,etiam ad illos qui inremo iis partibus regni commorantur Secundo deducitu quod ut lex denseatur iussitae er promulgata, non est necesse, Ut in notitiam singulorum perueniadnam id estizi non pomest,quod initoto regno , vel prouincia aliquis egem promulgatam non ignoret ut patet ex usu nam ranquamconsilium est,utlex singulis hominibus pro Onatur cinc I de post praelatDeducitur temis, quisd unc dicuntur leges promulgatae lassicienter a quando
ropositae sunt Cum tanta temporis latitudine ,ut morali- et loque do,ad omnium notitiam peruenerint. Deduci-
ur quarto,quod quado subditi ignorantis inuincibili ex-:usan cur de leg ut fiequeteriae rudes, lites,&smiles,lui excusantur etiam a poena &ACulpayta Vt, nec pec-ent, neque punisi debeant: indiscit tamen in eis transi restio legis alios enectus B pinnatav.g. Lignatus inui ibi liter de lege clandestina, contrahat clandestine ma rimonium,excusatur iste a culpa, a poena, sed puni- urinam matrimoinumnullum erat. Et pudena modo si
qonprimaminam respondetur,quod dc ego vereri tri- lex tempus considergnduaneest: ante mortem Christi,
lortem Christi, post eius acuentum firma crata x a Iuraei in morie Christi cessauit, Si mortua fuit, sed nor,