장음표시 사용
141쪽
V extus. V Dixit veri Deur: Congregentur Aquae, quα sub Caelo sunt, in locum unum: appareat arida. Elfactum es ita. Io Et vocavit Deus
aridam, Terram, congregatioraque aquarum
appellavit Maria. Et vidit Deus , quod esset
bonum. II sit, germinet Terra herbam vi
rentem , Offaeientem Semen,'Lignum Po-miferum , faciens Fructum juxta genui suum, euius Semen in semetipso fit super Terram. Et factum est ita. 12 Et protulit Terra herbam virentem, O facientem Semen juxta genus suum , lignum ue faciem fructum, habens unumquodque sementem fecundum speciem suam. Et vidit Deus, quod esset bonum. i3 Et factum es Hespere, G Mane Diei Tentur .
Aquarum Congregatio ,-Terrae detectis o
Eertia iamque Dies Terrae sestina videndae Lumina pandebat; tenuique silentia labro Vesperis in lucem indixit, verboque Tonantis Spirituum intentas acies astare auhebat. Tam
142쪽
Τum Pater imperio nutus, & nutibus ipsum Promit opus: Montes effert , ct vallat Abyssios . Et Terrae submittit Aquam. Labuntur in unum Vasta locum Maria ; & siccum caput extulit undis
Terra suum; variis apparuit Arida clivis. Montibus. & scopulis. & syrtibus eruta maror. Qua via rupta fretis, extrusa est altior ora; Littora dat propior, tractu Sque remotior arvum Fertilius; media montes tellure iugantur: Celsa sub iniectas assurgunt culmina valles: Infames humeros, & terga horrentia saxis Suffultae rupeS, AEthram cervice lacessunt.
SIc igitur declive solum labentia fossis
Visceribus tanquam venis exuxit Aquarum Flumina, perque Iecur veluti transmissa sub aures Cordis, secretis derivat hiatibus haustum In Fluvios, Fontes, in stagna, lacuSque cruorem. Nam licet Oceanus Terra demissior alta Littora percutiat, latebras tamen impetit omnes, Motibus undarum saliens, superosque quibusdam Trudit epistomiis Fontes, & Flumina sursum, chiae redeunt iterum longos digressa meatus, a Unde trahunt ortum, & rursum tumulata resurgunt. Illa quidem pluviis hyemalibus aucta tumescunt 32Estivis tenuata socis demissius errant. Et nivium fletus. & per iuga longa vaporum Ploratus quandoque fluunt imitata perenne
a Eccles cap. I. num.7. Omnia Flumina intrant ia Mare. Mare non redundat I ad Iocum unde exeum Flumina re re rumur a ur iterumsuant.
143쪽
Fontis iter. Ρer tesqua cadunt, per saxa , per agros: Et lapides tornant. S arenaS marmore tundunt,
Et caleant Alveo limum; lectosque liquores, In fluvios, fontes, in stagna, lacusque coactoS, Qualibus admiscent, per quae transire putantur. Ne mihi succense duplici si Flumina caiisa Derivare velim, pluviis, vel ab PEquore: Terrae, Viscera pensemus magnis instructa cavernis, Quas pluviae repleant, aliquo spiramine fontis Fusuras paulisper Aquam. Descensus Aquarum Non minor ascensu fertur, si iuge tuborum Corpus hori Eontem pleno modulamine adaequet. Si vero momenta Maris gravitate premantur, Et motu; angustis specubus subrepere plusquam sit Mare, sublimi ductu conabitur humor. Quod si continuos montis praegrandia Nilos Antra negent; libella pares offerre lacunas Concedat, quare subter labentia Terrae Stagna vaporatas antri testudine nubes Halitus in sontem nequeat stillare supremum Manat humus Pelago Sphaeram connexa sub unam, Et puteis suffossa natat. Pone ergo profundum
Verticis a Pelagi plano distare per ulnas Millenas, pauscique magis prae Mole; quid est hoc Totius Sph mrae, respectu gurgitis ampli pNe motare si Ieat mistas Aquilonibus undas, Igniculis, talibusque aptas ascendere sursum; Antrorumque cavas CauteS aspergere succiS,
Unde scatent sontes ad se fomenta trahendi Fornicis ipse Silex, humus ipsa reservat in antris, Sicut Aqua media suffundit opercula pelvis. At non miremur summis in Montibus undas Oceano plorare Soli penetrante latebras; Cum super & Montes, & in Acta deserat ipsas Nubibus amatas: corylo tentetur OriSo
144쪽
Fontis r ubi est, inquam a viden' hic plus esse vapotumrHic erit. En igitur laticem si spirat apertum Sicca superficies Terrae sublimό. quid ipsum Humida, vel supra Montes non viscera tollant Vei filo tenui . quod funditus Ora lagenae Transeat ad calcem . tumor exhauritur aquarum . Elevat arte lacus , & parvo pondere fluxus Librat in ascensum pronos Siphunculus amnes. Sed magis obstupeas. quosdam per tempora sontes Interrupta suis rivis erumpete . tanquam Aut Maris observent testiis, aut Syderis ortum . Vestigare licet: si subterranea fluctus Stagna per alternos undarum lance recurrant; 'Seu pluviis collem minias. plus inde fluentis Oscillent, seu fa*a cavis abstrusa sub Antris Impediant: quisquam veluti de Nubibus imbres Non semper refluunt ; ita nobis inserus Orbis Non semper nubes. pluvias non semper adornat.
Motibus unda vigetl. stagnat sine motibus unda a
Et lento mucore gravem fovet initis odorem: Quem prohibet Salsiago Maris. Capit omnia gurges. Et Sale commiscet, quem Terrae immanibus antris Comperit, atque fluens refluit, refluensque secundat Ventorum impulsus. Coelorumque abdita jura. A tremitu motus AFr commixtus in undis Nonne superficie tenus ebullire viderur.
Et spumas iactare Sali refluentis in oras Tu vero distingue vices: quia pluribus aequor astuat; h Ccesis; a Ventis; a Fluviis . hMomento motus ἔ a mistis, a resolutis: Et simul his attende situm, scopulos. salebras, se Lirim
145쪽
Littora cum sinibuS, fundoque, voraginibusque Nam longὶ variant liquidorum haec omnia motum. A Coelis Freta cuncta pati vim, legis ad instar Qua Sphaerae peragunt cursum, nisi caetera circum Praepediant Objecta, necesse est I alget aquarum Motus in axe, pigri propter duo plaustra Bootae: In medio propter celebrata volumina fervet. Quandoquidem motuS tantus velut impete secum, Influxuque rapit, refovet subiecta, nec undas Praeterit: augmentum Pelagi, Lunaeque labores, Astrorumque situ, si praesagire procellas Noveris, id quamvis vulgo videatur apertum Conceptu, tamen insudet penetrare Prometheus . Nam crebrti sine lege movent Maria omnia circum Zolidae; suprema imis confusa volutant, Fluctibus agglomerant spumas, spumisque Procellas obvolvunt; redit a Scopulis eliso frendens; Additur unda undae, atq; unda fugat unda volantem. Lapsaque consurgens Erebo, Coeloque minatur: Nee sinit ad Numeros servari Nerea motum.
Tum quia sal fluviis quingenta per ostia potus
Turhinat occursu lymphas, imisque sub antris Torquet, ut internos totidem deglutiat amnes Faucibus, & Terrae scatebris despumet adactos. Hoc igitur ductu fertur decursus Aquarum Ut Trochus. Exhibeat speciem tibi concha supernu Rivis exundans, infernis saucia rivis. Humor ad ingressum lunatis plena Choreis
Vasis labra rotat, patuloque vocatus ah im Volvitur egressum coni vertigine uuaerens. Hoc etiam spectasse iuuat, quoa pendula certis Pondera temporibus radios librare notamus. Maxima fert arcu minimo vibratio motum A qua lance parem: legem hanc natura potenti
Momento custodit Aquis; quae gurgite vasto Motae
146쪽
Motae aliis causis, nutant, & funditus alveo Ad ripas molem oscillant; alternaque totum Libramenta Salum refluis conatibus urgent. Haud secus hac illac Pueros cunabula motant, Vel duplici suffulta arcu, suspensave tortis Funibus undanti quatiunt sucium aura nixu . Denique mixturae Ρelago vexante solutae Moisis exercent alios . A qua pura priores Nacta vices salium ruptis excepta cavernis Traxit amaritiem et reliquis ita rebus abundans Hoc olet, hoc genitis, corruptisque Obruta nutat.
VIUI vero sine lintre nouum Mare primus obibolEt nondum tutas Elice discriminat oras IEt nondum declinat acus magnetica rupes,
Et nondum rapidis inflari carbasa ventis Obstupuit Doris . nondum videre volanteSNare domos undis, sylvis sua ligna Napaeari . Nempe dies venient, cum dedignatus iniquas
Omnipotens Hominum curas genus omne ferarum, Et cicurum medio ponto servare docebit.
Tu vero dilecte Deo, prae millibus unum Seminis humani columen, post Saecula Mundi Ouatuor acta quater, celsi portenta Tonantis V ista sequute Noe, qualem compegeris Arcam aEx te posteritas fraenandis fluctibus audax, Navium in altivolans genus exemplaria sumet: Et prorae. S puppi firma cavitate carinam Subiiciet, sternetque foros; addetque suburram;
a Vide Genesim eap.6., x Polyd. Virg. de Rerum Invent. IIbH. cap. II.
147쪽
Jo. CHRYsosTOMI A.S. PAULO Et pice stipatas pinos sentina piabit, 'Si quid ab AEquoreo furtim stillaverit aestu. Mox usi ratibus Mysi, CymbiSque priores Ρhoenices breviora legent vada 3 curret Aphractis
Ocyor alma Rodos; nec non & nacta Celoces Nobilius tentabit iter: limbiSque Cyrenen i. Illustrem, Cypron cercuris, atque phaselis, Pamphyliam Colchi superabit Iasonis Argo. Daedalus antennas malo, vela Icarus addat. Et scalmo Copae remos, ct ferrea rostris Culmina Ρisaei; clavo regat AEquora Tiphys. Anchora Tyrrenos iuvet, & laxare rudentes, Transtraque tergemino si remige firmet Amocles, Instituat classem Minos, accendat in undis Naumachiae pugnaS, Martemque celeus male exet.. Cur autem facili per aquas devecta camelo Navigia, & merces remis, veliSque trahantur,
Et parvo temone Vias mutentur in omneS,
Accipe; Pondus Aquae partes inclinat in illas, ninas sibi declives reperit. vacuasque locari, Et praece PS desertur eo, quo caedua passim . Diffluit unda ruens, impulsaque pellit, & urget, . Et gravitate sua, motuque facillima laevi l . Sublevat, & quicquid per se labat, adiuvat iri Deductum breviore manu, lentiaque lacerti S. In primis facilis per laevia sarcina fertur Et teretes fortita pedes dilabitur ultro, Quo protendit Apex. Hypomoclion inde iugatum Vecte potestatem distantem viribus auget. His ita principiis naues Mare laevigat unctum, Planitie, rotulisque agiles subvectat aquosiS ; A , '. Et latera obliqud clavo distorta flagellat, Qua sinus est, gravius; qua parte retusus hebescit Angulus d puppi liquidas proiectat habenas; inde gubernaclo variatur in AEquora cursuS.
148쪽
Praeterea mali, R remi pro vecte fatigant. Et velis, palmisque auras, undasque legentes Libratum comitantur onus, quod tertia ligni Ρars gerat emergens media cauitate repostum. Nunc eat instructa Naui Palinurus in altum, Signa Procellarum vigili speculetur ocello; Ne subitum irrumpat sterili de Nube periclum, Aut furor instantem nimbis confundat agonem. AENeve repercusso Typho spiramine Nautas Torqueat, aut praester incendia fluctibus amet. Hoc opus, hic labor est. Artem experientia fallit; Nec mora; ferte manus numero, date vela secundis Halitibus; non IEthra rubet. non nubilat Aer,
Non spumat Mare, non fumo, non murmure vertex,
Non hyemem pallore jubar portendit acerbam, Submotique Solo, Bolidem dimittite fundo, , , Subdola cum ridet placidi pellacia Ponti, Exploraturi quantus ut gurgeS aquarum. Da Grave descendens in Aquis, scrutabere quanti Ponderis in specie fuerit, vel id accidit esse; Nam ferri, & plumbi lamella supernatat undis, Ferreus S pulvis, per se graviora Fluentis; Sed leviora natant positae ratione figurae. At lignum per se levius, graviusque metallum Ducis aqua, sub qua demergitur hoc, natat illud, Et nihil omnino in specie est, c exceperis ignem Cujus onus superat ferventior actio rarum θQuod grauitate sua, subjectas non premat Undas;
Distractum a proprio centro, totoque remotum Sphaerae complexu, trutinae qua perdit amussim. Hinc aliquid submersa natant, & Pondere certo Ligna gravata magis merguntur. Mergitur Aer
Ipse, vel attractus piscosae Plebis hiatu,
149쪽
Vel despumatus motu, vel milius in ipsa Mole natabilium. Qua de re sola videtur lAgris integritas ratio perfecta natandi, Cum Pisces vesica regat, cum spiritus ipsos Urinatores; & quae magis aere pollent, Mista minus demersa natant; quid cogit olivum
Nare super latices λ si qui latet Ignis in ipso
Ρlus valeat, quare , lignum supereminet illil Sed Terrae Proprium mergi, secumque gravatum Suffocare genus, lusu nisi praepete Nantes Detineat numerosa morae concordia: Navim. Assimulant membris, erecto pectore proram; Rostrum fronte; ulnis remos, & cruribuS; aequum Motibus obliquis pondus perpensitat artem
Terram creatam esse Hete rogeneam.
AT variis primo Gllus distincta Bdinis
Dieatur lavisse sinu, quae vivere nusquam Vidimus, aut aliis misiis concrescere; glebaS, Saxa, Metalla, Sales, & quicquid λssile certis Principiis Natura nequit miscere, neque illis Solvere; sis oculo Lynceus, dum plura per artem Colligimus. Quoniam si corpore simplice purum J ndique Terra lutum primis concepit ab annis, Quomodo non possent umiles producere sermas Rquali Causae suxu λ qua nempe resultent Tot lapides creta quare non igne Metallum In sua λrnaces domitum primordia solvant pEt quod ubique satum est Elemento simplice, quidni Protulit haud similes vultus hic pallet arenis, Hic Sabulo Tellus: figulis argilla Cimoli, Cynnabari Libyae pictoribus editur, & fert Armenia, & Samos, Sc Lemnos diversa colorum.
150쪽
An lapis, an glebae species sit Sulphur, Alumen,
Et Nitrum, quisnam cernat ξ Iudaea hilumen Crediderit commune Solum P difformia Terrae Membra probant variis congestum partibus orbem. Attamen & studio quaedam meliore coquantur, Sicut enim Natura sagax indurat ab undis Crystallum, multisque vitrum solertia fucis Tingit, an hoc aliis rebus contingere possit Advertas. Orichalca nitent eά sere, lutoque IEκ Ferro, lacubusque Calybs crudescit, & Igni Plura patent: certe reperis, ubi nalcitur Aurum; a Parvulus est Pulvis. quem terra dat, unde fit Aurum. Sic habet Argentum Venarum certa suarum Principia, & locus est auro, quod Sydera conflant ἔΤollitur e Terra Ferrum; lapis igne solutus Vertitur in Cuprum; virtuS occulta propinquas Nos caelat caulaS, avidoSque S maragdus adurget, Ut purum rigido confletur ab igne metallum. Nec tamen affirmes vegetum; ceu planta. Quid ergo Seminium sermenta negent Θ ut Bitellion Indum
Ligna gemunt; Electra Silex e X Equore jactat, Constringitque gelu; gummi lacry niabile, stadie,
Cinnama, ThuS, propriae stirpi S sudore rigescunt ἔNon ita Telluri placeat sudare metalli Congerie sed pauca modo1 non prodere plures Simplicia insistam. Nimium ne crede Chymistis. Nam Stamnii, res, Ferru, Argentu conflavit, & AuruConditor, ArgillaS, Lapides, magnaSque SalinaSSSicut in Hungaria videas; quibus Uncla liquatis diuisa fit, atque Salem siccata calore reponit. Horum Mixturis medios as urgere PartuS. Ut Plumbum, Minium, CalybeS, Orichalca putarem. Nec frustra terebrat Massas Magneticus Hermes;