장음표시 사용
11쪽
putare in cap. I 8. Ezech. & in explicatione in i praecepti, quem secuti sunt Carolus Molinaeus, Salmasius, dc alii ipsius sectatores. Sed hoc valde mirum ac dolendum esset, si extarent Catholici qui crederent scripturam a Calvino Traditionis contemtore melius explicatam fuisse quam a Conciliis, a Pontificibus, a Ρatribus, a Theologis omnibus orthodoXis, quorum ne unus quidem fuit qui non credidisset usuram omnem lege divina esse prohibitam.
Omne lucrum ex mutuo exactum vel principaliter intentum usura est, adeoque illicitum. Perspicua est haec propositio ex Scripturis & Traditione: nam Scriptura usuram quam prohibet appellat superabundantiam, Hebraice Tarbis b, id est, multiplicationem, Graece partum ct superasund-ιiam, γνα.
ravit. 21. 36. Ezech. 18. & 22. Ge. Traditio autem expressior esse non potest. Usium est mutui redunda tia. Tertuli. L. 4. Contra Mam.
V sura est ,s Uus quam dedisti respectis aecipere. Augustinus in Psalm. 36. Usura ust, se plus a repens quam deiussi. Hieronymus in cap. I 3. Ezechiclis. Usura est, si plus quam seriem acceperis. Basilius in Psalm. ι
is Usura esl, quoucunque sorti accedit. Quod velis ei nomen imponas, is usura est. Si licitum est, cur vocabulum refugis 3 Et cur velam n o se tendis Z Si illicitum est, cur incrementum requiris p ' S. Ambrosius de hia cap. I . Usura est, ubi amplius requiritur quam datur. Concilium Agathense
Usura est , emolumentum praeter Fummam mutilo dar-. Gratianus 14. q. 3-
Usura est, cum quis plus exigit in pecunia aut in aliqua alia re quam dedis: Magister sententiarum lib. 3. dist. 37. Usura est, uerum ex mutuo pacti debitum vel expressum. Innoc: IV. in suo Apparatu, lib. s. tit. de usuris cap. I.
puram intelligimus quidquid est ultra sortem. S. Ludosicus. sura est, qui ui frater sortem se caput i , quod datum est a
ripitur. Catechismus Concilii ad 7. praecemum. Ita Concilium Auscitanum anno I 3o8. can 3. M Juxta Canonicas San-- ctiones ille uirinus est censendus, qui cx pacto pro mutuo recipitalia is quid ultra sortem. Lateranense V. anni is in. sessi r. Dominus noster Luca Evangelia is sta
12쪽
sta attestante, aperto nos praecepto obstrinxit ne ex dato quidquam ultra si seriem sperare debeamus: ea enim est propria usurarum interpretatio. V Mechliniense anni i37o. cap. de usuris. is Quoniam usura jure Divinois & Canonico omnibus Christianis sub poena peccati mortalis interdiciis tur . neque facienda sunt mala ut eveniant bona, Synodus statuit Nis ordinat ne quis tutor aut curator sub pricteXtu angmentandi patrimo- ., nii puJllorum pecunias illorum sub ccrto lucro si gulis annis ultra loris is tem recipiendo mutuo dent, retenta facultate repetendae sortis, quano do ad majorem aetatem pervcnerint. Rheniense anni is 83. cap. de senore. . ,, Cum sacrae litterae excludant eum a divino tabernaculo qui pecuniam dederit ad usuram, aperteque , , n cient ut mutuum demus nihil inde sperantes, quisquis praeter sortem ,, praecipuam ex mutuo aliquid amplius exegerit vel acciperit, cujuscuti. ,, que generis illud sit odo pecuniaaestimari possit,usurarius esse censeatur VConventus Melodunenss anni Is 9. - Curandum cst nc ex mutuo aliis quid praeter sortem a quovis homine percipi ex convento, vel principa- a liter sperari possit. tametsi sint pecuniae pupillorum aut viduarum : omnes is enim audire tenentur illud Christi. Mutuum date, nihilix dessperantes. 'Ex his apertum est quid definierit Ecclesia, cum pronunciavit eXe Cere usuras esse peccatum: neque enim de voce solum, sed de reipia j
dicavit , idque condemnavit quod usarae nomine omnes intelligebant, non id quod quidam hodie intelligi volunt. ade6que definivit omne lu-Crum ex mutuo exactum vel principaliter intentum esse lcge divina prohibitum. Principaliter autem intentum illud dicitur sine quo mutuo non daretur Pecunia.
Leges civiles licitum facere non possunt contractum usurarium, seu
Haec propositio manifeste adstruitur ex Scriptura, ex Traditione, ex .definitione Ecclesiae, atque ex ipsa ratione. Ex Scriptura quidem: nam David N Ezecluel reprobant generatim omneui usuram, etiam eo tcmpore quo lix divina positiva per Moysem lata tolerabat usuras ab alienigenis exactas : supponunt igitur,totcrantiam legis positivae, qua externa judicia rcguntur. tales contractus licitos facere non posse, quod sint nimirum contra inviolabilem justitiae '& charitatis legem.
Ex Traditione pariter id manististum est, namque cas usuras Patres
13쪽
E clesae reprobant quae exigebantur secundiun modum ligibus Romani, definitum; v g. Concilium Nicaenum Can. 17. Cas ipsa rcprobat quae centesimae & hemiolia appellabantur , quod redditus pecuniae et Ictunius pro centum singulis mensibus. dc ici qui-modii pro modio ex viano , oleo, stumento aliisque ejus generis, qui usurarum modus Con stantini lege, veterum usurarum enormitatem corrigente, dcfinitus erat: ac proprerea a Concilio memoratur, ne licitum dati existimaretur quod ex irgu exigi poterat.
Haec sinctissimi Concilii declaratio tanquam Ecclesiae definitio susci. mendacit. Similem habemusis Viennenti Concilio ubi edita est Cle. mentina, in gravi. de usuris, in qua itatuitur quod communitates aut
, , quicunque officialcs qui statuta scribere vel dictare. aut quod solvanturis usurae, vel quod solutae non rcstituantur plene ac libere icienterjudicare,, praesumpserint, sentcntiam excommunicationis in reant. ''Supponiterisgo Concilium id licitum non fieri per leges communitatum , scd lcges ipsas esse injustas, si id tanquam honestum permiserint aut Pim Perint r quanquam possint esse jultae, si vel modum tantum injustitiae hominum Ponere intendant, vel certe iustae compentationis communem quandam mensuram figere. relinquendo seu privatis, scu judicibus discernendos casus ubi compensationi locus est. vel non es .
Adde quod S. Augustinus habet Epist. ad Maced . t 3 3. n. 2s ' Quidri dicam de usuris quas etiam ipta leges ac judices reddi jubent i . , haec atque ejusmodi male utique possidentur, ec vellem ut restitueremis tur: sed non est quo judice repetantur. apud Gratian. 34. Q. q. Sic leges interpretandas esse declarant ipsi legum autores. is Usurae, ia- ,, 'uit Jurisconsultus L. 17. K de usuris, non propter lucrum Petentium sis sed propter moram solventium infliguntur. Basilius Macedo usuras
omnes ut legi divi e contrarias prohinoit. Leo ejus filius coactum se ait le-em quam laudat revocare, di moderatas usuras tolerare. In Capituis
ibus Caroli Magni. in legibus S. Ludovici, Philippi IV. Philippi ULLudovici XII. Francisci I. aliisque omnis usura prohibetur, permittiturque tantum indemnitas timeres, quod creditoris interest, eaque imdemnitas cenis terminis circumscribitur.
Iustinianus Novella 72. cap. curatores eximit a senerandi necessit te, quod propterea viri pii nollcnt curatores fieri. Denique ratio ipsa docet lege humana licitum fieri non Dosse quod divina prohibet: sic quantacunque sit Reipublicae circa civilem matriis monii contractum autoritas. efficere non potest ut Christiano liceat vel
duas simul uxores habere, vel priore dimisu aliam ducere. Hinc apearet illud sine errore sustineri non posse quod ab aliquibus non iatis considerate prolatum dicitur, ad Ecclesiam non spectare,
14쪽
ut pronunciet contrae rus cie quibus ugitur usurarios esse; nam de fide est proculdubio, pertinere aia Ecelesiain judicium insallibile de mo ribus ut de dogmate , atque ab ipsa disiccndum esse, num aliquis conia tractus sit lege divina prohibitus, ut nullo modo legibus humanis licitus
Amolvemus probationes hujus propositionis tertiae duplici testimonio, uno S. Thomae Theologorum principis, altero Grotu viri acatholici& tamen Christiane admodum ea de ru pronunciantis. Igitur S. Thomas 2. 2. q. 78. a I. qui rotuS lcgi merctur ac ponderari. ad 3. - dicendum, inquit, quod leges humanae dimittunt aliqua peccata is impunita, propter conditiones hominum impersectorum in quibus mulis tae utilitates impedirentur . si omnia peccata districte prohiberentur poe-- nis adhibitis. Et ideo usuras lex humana concessit. non quali aeluis mari cas ei se secundum justitiam, sed ne impedirentur utilitates mul
Grotius vero de Iure belli εc yacis L. 2. c. 12. n. 22. is Leges humanae A quae concedunt aliquid stipulari pro usu pecuniae aut rei alterius, ut is apud Hollandos jampridem concessiam est, ... si quidem vere stant ,, intra compensationem ejus quod abest, aut abesse potest. non pugnantri cum naturali aut divino jure, sin eum modum cedunt, impunitatem is praestare possunt, jus dare non possunt. ' Denique noster Adrianus VI. Pontifex Romanus sic habet, de Sacram. Memr. - Εκ legibus in materia usurae argumenta sumere est baculo is arundineo inniti, cui dum innixus fueris, confringitur.
In Gntractibus de quibus in Casus positione agitur, lucrum est ra mutuo , adeoque usurarium.
- Mutuum damus, inquit Paulus libro 2. Digest. de rebus creditis, re- ,, cepturi non eandem jeciem quam dedimus; alioqui commodatum eritri aut depositum, sed iacm genus.' Ex hac mutatione mutuum est appel- Iatum, quia non eaedem ipsae res, quae datae sunt. sed similcs & aequa-Ies intra adcm genus rcddi debent, ac per hoc differt a commodato, quores inenda datur, non abutenda. Commodamus amico pro tempo
re equum, serium, vestem. librum, hanc ipsam rem quam dedimus re Cepturi et mutuo damus pecuinam, triticum, vinum, di his similia, quae mutata rccipi necesse est Mera probatum est usuram nihil aliud esse quam lucrum ex mutuossu Vi mutui, atque usura appellatur lucrum illud, quia pro usu pecuniae mutuo datae exigitur. Manifestum est igitur ex dictas, eos ccmir
15쪽
ctus quorum de justitia vel injustitia agitur, usurarios esse, si in eis Iu crum est ex mutuo. Ec vi mutui Pro concesso pecuniae usu recipitur. Porro, si bona fide agimus, nemo erit eorum a quibus contractus illi ineuntur, qui non falcatur, non alia de causa, aliove titulo lucrum illud se percipere, nisi quia pecuniam suam alteri utendam tradidit, hoe est
Et vero vel ex mutuo lucrum illud nascitur, vel ex Meietate legitima, vel ex contractu emptionis & vcnditionis, vel ex justa compentatione lucri cessantis aut damni accepti. Non ex his posterioribus titulis ; igitur ex priori quem usurarium esse ncmo dissileri potest. In primis lucrum ibi non percipitur ex Societate legitimia Namque per cipitur, sive pecunia mutua detur negotiatori qui lucraturus supponitur, sive homini alias indigenti. ut domum. comparet in qua habitet, aut ad alium quemlibet usum, ubi certo nulla Societas csse vcl finsi potest. Deinde fatentur horum contractuum patroni, illicitos fore si a pau- pcribus lucrum illud exigatur: porro ubi Societas initur, Iucrum capi potest, sive cum divite. sive cum paupere qui solam suam industriam confert. Non est ergo in his contractibus Societas.
Tertio. Ibi Societas non est, ubi Socium non vult neque mercator, ne negotiationis suae rationes reddere cogatur neque creditor, ne pecuniam simul & lucrum exponat periculo. In Societatem non consertur ea pecunia, qua mercator uti potest ad quod voluerit, intra mercatuis rae causam. Nullae merces sunt utrique communes : non traditur pecunia ad tempus perficiendae negotiationi Opportunum, neque inspectatur negotiationis finis, ut tum demum mpensis omnibus, damnoque
deducto. austa lucri distributio fiat. Nihil hic ergo Societatis est, sed
plane mutuum solum, Cujus in his cori actibus natura, enectus, obligationes rem iunim , niti quod prxter mutui naturam plus redditur quam est accentum.
Quarto. illud quidcm constat legitimam esse posse Societatem ubi unus pecuniam. alter industriam conscrt, modo ici quisque periculo e ponat quod conseri, neque lucrum solum sed damnum etiam commune sit, cum justa & aequali proportione, ut qui plus confert. plus I cretur, &. qui plus lucri participat, plus etiam damni, si quod inter venerit, serat. Uerum in limusinodi contractibus nihil tale intervenit. Qui pecuniam tradit mercatori, censum annuum recipit, sive mercator multum aut parum, sive nihil lucratus fuerit, sive ille pecuniam, deficiente eam utiliter impendendi occasione, Otiosam in arca stre Verit, sive commercio expositam perdiderit . sive aliquo alio modo, surio v. g. aut naufragio amiserit. Quae ergo ista Societas est,
16쪽
ubi nihil horum reperitur, quibus societas justa fieri potest Societas
eum contrahitur , tam lucri quam damni communio initur. L. 67. Di es ρνο 1 ocio. Nemo Societatem contrahendo rei suae dominus esse desinit L. i. s tibi Dig. de pr c. veis. Hinc si nausea o quid perierit . . . damnum ambo sentiant; nam sicut lucrum ita dc damnum commune esse oportet, quod non culpa socii contingit. L. s2. eum duobus Digest. 'o socio
Si qua ibi societas est. non legitima est sed iniqua, si Ethnicos
ipsos audiamus: nam in jure resertur Cassium respondisse societatem talem coiri non posse , ut alter lucrum , alter damnum sentiret de hanc societatem Leoninam solitum appellare. & nos consentimus t
lem societatem nullam esse, inquit imperator. L. A non fuerint Dus. pro socio. Denique, societas ibi si qua sit, vel est expressa. vel tacita : non
expressa, neque enim de ineunda societate cogitat qui pecuniam tradit mutuam sub annuo Censu: non tacita quae possit Justus lucri titulus esse , alias nulla unquam cum mercatore usura eslet, aut fuisset unquam ; vel si qua suisset . tolli poterat praemonitis usurariis ut non ex mutuo sed ex tacita societate mutatis nominibus lucrum caperent, quod ut abis surdum, ita a SS. Patrum & Conciliorum mente alienissimum est. Achus iniquitalcm culpabant Patres, non intentionis defectum. Ubi est idem actus , cadem est iniquitas; Legi hoC padio illuditur non par tur. Frustra usurae prohibentur , si liceat quaesito societatis titulo, nunquam mutuum dare sine spe lucri. Quid prodest commutatio nominis ubi nulla est diversitas rerum , quasi mutato nomine culpa transseratur& poena , & Vox possit abolere reatum ; ut optime ait innocentius II r. Non nominibus sed rebus posita lex est: contra legem facit, qui id facit quod lex prohibet: in fraudem vero qui salvis vcrbis legis sententiam ejus circumvenit L. 29. Diges . de legibus. Neque vero nova est aut legitima visa fuit ejusmodi excusiatio. Illam memorat simul & consutat quarto seculo S. Gregorius N Issenus ad Lata totum cap. 6. M Apud divinam Scripturam & redundantia & usura suntis prohibitae, ec per potentiam ad suam possessionem aliena traducere, se etiamsi sub praetextu negotiationis hoc fortasse factum sit. V Distinctius rem exelicat Zonaras seculi undecimi Scriptor & colubris Canonum intem pres : sic enim ad Nicaeni Concilii Canonem i7. annotat. si Foeneratorii is nominis invidiam aliqui declinantes, pecuniam ita dant mutuam ut sibiis lucri partem ex ea paciscantur , nec se seneratorcs sed socios dicunt. is ac emolumentorum tantummodo participes, nullum interea jacturae pe-- riculum subeunt. Haec igitur dc hujusmodi omnia Canon vetat, Eaque., qui e erccnt. aut aliud quidpiam turpis lucri gratia excogitavcrint. de-
17쪽
similiter plane Canonem Nicaenum explicat Balsamon, alter Graeco rum Canonilia, & Antiochenus apud ipsos Patriarcha. Eundem praetenta societatis titulum rejiciunt atquc usurae convincunt Concilium Mediolanense sub S. Carolo , conventus Melodunensis Eccle siam Gallicanam repraesentans anni Is 78. Concilium Burdigalense anni 11 8s. ec Sixti V. Bulla Dei sabilis anni 1 86. quibus reprobatur omnis societas in qua sors ipsa seu capitale semper salvum sit: unde apparet in his de quibus agitur contractibus Vel injustam, Vci potius nullam iocieta
Quod spectat titulum emtionis ac venditionis census annui . agnoscendum est posse legitimε emi censum annuum numerato justo prctio idque a Martino V. & Calixto III. definitum legitur constitutionibus quae incipiunt ab hac voce Regimini. EXtraVag. commvn. lib. 3. tit. F. Nee dissitemur licere, si id leges Reipublicae non prohibeant, certum quemdam redditum ex bonis aliquibus ad aliquot annos emere: Uerum non aliter id licet quam si pecunia in perpetuum alicnctur. Hanc conditioncm in primis mcmorant laudati Pontifices. - Sem- ,, per μ inquit Martinus v. in ipsis contractibus cxpresse ipsis vendito-- ribus data fuit facultas atque gratia , quod ipsum annuum censum in ,, toto, Vci in parte Pro eadem summa cinariorum quam ab ipsis emtoriis bus receperant, 'uandocunque vellent, liberi absque alicrius requili-- tione, contradictione vel assensu possent extinguercec resimere, ac seis ab ipsius census solutionc ex tunc penitus liberare. Sed ad hoc hu-- jusmodi census venditores inviti nequaquam per emtorcs arctati velis adstringi valcrent. VSimiliter observat Calixtus quod is cmentes pecuniam ipsam etiam
is agendo repetere non valerent.
Ratio hujus appostae conditionis est, quod ubi pecunia repeti non potest, ibi non est mutuum, adeoque nec usura quae nihil aliud est quam lucrum ex mutuo aut quasi mutuo mactum vel principaliter spe.
Igitur c contrario, ubi semper aut post aliquod dcfinitum tempus pecunia repeti polin, mutuum est, quocunque nomino appelletur, non V ditio vel emtio; adeoque si lucrum in pecnnia ad tempus tradita exigitur, ex mutuo exigitur Zc pro usu pecuniae 3 quod sine usura fieri non potest, ut merito tunc dicamus cum B. Ambrosio c. I . de Tobia. Quodcunque forti ai cedit, usura est: quod velis ei nomen imponas, inura est. propter cum infamis Casuistarum Apologista pag. Io7. dixisset inter caetcra circa usuras is aestimo ex diversis titulis duos sussicere pro omni-ri bus qui mutuas dant pecunias, nempe contractum societatis cum danis tur
18쪽
., tur negotiatoribus, & emtionem Census annui in unum aut alterum si annum ex aliquibus mutuum sumentis bonis percipiendum: Et pag. I i S. . Licitum est uti contractibus societatis, ut ec tione ccnsus in annum u-- num aut alterum, ctiamsi pecunia non in perprtuum alicnetur contret
istas propositioncs sic pronunciavit anno I 6y8. Ecclesia Senonensis Cen surae. D. 22. ,, Tota haec auctoris istius circa senus doctrina multis pagi-- nis explicata divinis humani'ue adversus usuras legibus adversatur, , & Christianos ad illas malitiosis artibus eludendas eruditi
Idem judicium tulere Ecclesia Parisiensis per Vicarios Generales Eminentissimi Cardinalis de Rcis, Sacra Thcologiae Pari sensis Facultas. Archiepiscopi Rothomagensis , & Bituricensis , Episcopi Aurelianensis , Milovacensis . Andegavensis, Nivernensis, Alectensis , Catalauisnensis, Cadurcensis, aliique quos ad defendendam moralis Christianae puritatem & reprimendam laxiorum Casilistarum licentiam magno Ecclesiae bono Deus illis temporibus suscitavit. Habuere illi aperto suffrassantes Omnes , qui tum erant, alicujus nominis & sanae doctrinae Theologos , quorum judicio stare clipei facilius qui timoratae conscientiae crit, quam cum Camistarum Apologista a laudatis Praesulibus te. Theologis condemnari.
Illud vero diligentor observandum est , duo praec pue in laxiori illo Theologo damnata cite: primum quod dixisset posse aliquando fieri ut sicut legitimi agniti sucrunt contractus olim aliquibus suspecti, quibus emitur census alienata in perpetuum pecunia, ita idem agnoscercturde contractibus feneratis, Dra OBLIGATIONs, qui, inquiebat hodie reprobantur majori animositate quum ratione d alterum quod titulos praetenta S cietatis sine sortis periculo, & cmtionis census sine periclua pecuniae ali natione suggereret. Prius damnatur tanquam notorie & mani fuste usurarium, posterius tanquam usurarum palliativum.
Censurae siuae hanc rationem profert Episcopus Bellovacensis , quod siliis titulis lucrum capi posset, soli demum idiotae ac stupidi homines usurae rei esse possent; atque hoc est quod ante diximus cum de praetenta mutuantis Societate ageretur, cludi lcges divinas, ubi id quod prohibent,
propter nomina mutata licitum fieri creditur. Eadem ratione utitur Sylvius in a. a. Q 78. c. 4. concl. 2. ubi ad Justitiam census quatuor jure naturae conditiones requiri docet, quarum
quarta est, si ut venditor census non obligetur cum redimere, seu numis mos capitales refundere , non computatis singulis pensionibus in soris rem: adjecto enim isto patito non esici contractus emtionis sed mutui. ,, & quia is qui diceretur emtor certus foret de recipi cnda sortc.ac insu- ,, pzr annuis pensionibus, in cnectu daret mutuum sub lucro atquc ita se committeret usuram. Ita, inquit Covarruvias, Dominicus Soto, Ban-- nci, Salonius, Toletus, Binsiuid, Navarrus.
19쪽
sylvium sequitur, & propositum casum aperte resolvit Henricus a S. Ignatio tomo a. t '. C. 78. is Communὲs sententia licitum negat censum utrimque redimibilem , Vci sic redimibilem ad arbitrium emtoris, ut . , pensiones non computentur in sortem. Ita Sotus, Tapia, Prado,ia Arragonius , Covarruvim , Nil lalobos, Salonius, LopcZ , quos ci-- latos, sequitur noster Andreas a Matre Dei, quia talis emtio est , ,, mutuum , emtionis nomine Palliatum , ex quo Capitale certo reci- , pitur , cum annuis pensitonibus ultra illud receptis. Est igitur usura. Ita ille ; unde apparet tales contractus non a Gallis selis, quos severiores hae in re aliqui fortasse existimarent, sed a Cassii itis etiam laxioribus
Huc pertinent duae Regulae Iuris in Sexto ; 84 Cum quid una via prohibetur alicui, ad id alia non dcbet admitti, & 88. Cectum est quod is committit in legem , qui legis verba complectens, contra legis
Unicus superest damni emergentis, aut lucri vere ex mutuo ccssantis titulus, qui rcipia tibi locum habet, eum ocusare potest , qui lucrum non captat, scd suae tantum indemnitati consulit. Verum ad excusandos promiscuε contractus de quibus agitur, allcgari non potest. Primo cnim confitentur omnes accessionem ad sortem de qua in pro dictis contractibus fit stipulatio , a pauperibus exigi non poste. Α Cesio ergo quae exigitur non indemnitas cst, sed lucrum eX mutuo, quod a nullo sive paupere sive divite sine damnata usura exigi potest. Deinde, ut de praetensis Societatis titulo dictum cst , si semper potest ereditor ratione lucri cessantis exigere superabundantiam . immerito prohibetur superabundamia, praecipiturque mutuum dari nihil inde sperando.
immerito a Patribus Culpantur usurarii 3 quia enim eorum 8um tam Fr
viter increpant Sancti Doctores non potui flet respondcre, se nihil aliud in animo habere nisi ut co meliori quo fieri posset modo pecuniam utiliter collocaret, seque, nisi mutuo dedisset, aliter lucrari conaturum fuisse λ Certe hoc co verius usiurarius quisque affirmare potuisici, quo fuistet amantior pecuniarum. Tandem non negamus legitime compensari posse lucmm cessans positis quibusdam conditionibus, sed eas a contrastibus de reditu utrimque redimibili abine solere manifestum est. Is quippe solus ratione lucri cessantis aliquid potest exigere, qui mutuo tradit pecuniam negotiationi jam expositam aut proxime vera & efficaci animi destinatione exponendam , qui eam non ad suum arbitrium. atque ut tranquille & sine labore certum reditum percipiat, negotiationi subtrahit, sed ad preces de utilitatem creditoris, qui aliam pecuniam reliquam non habet ex qua negotiari possit, qui indemnitalcm ex vero quod patitur damno non ex
20쪽
Iuero quod debitorem facturum supponit metitur, quorum nihil cogi. tant qui reditum G pecunia mutuo. data CXigunt, ut frustra omnino hic titulus ad eos excusandos proseratur. Patet igitur ex hac quarta propositione, lucrum ex reditibus utrimque redimibilibus proveniens, non esse ex contractu legitimae M. cietatis , vel emtionis & venditionis . neque ex lucri cessantis justo titulo ; ec consequentar tantum esse ex vero mutuo, proindeque ut Usurarium censeri oportere.
Ex his satis apparet quid resiponderi possit ac debeat ad primam Casus
proposui quaestionem ; etenim sic ex antedictis licet argumentari. Omne lucrum ex mutuo exactum vel intcntum est usurarium, ut probatum est propositione secunda. Atqui lucrum ex reditibus utrimque redimibilibus est lucrum ex mutuo , ut propositione quarta ascrtum est. Consequenter lucrum ex reditibus Utrimque redimibilibus est Usura
Ulterius sic ratiocinamur. Lucrum ex reditibus utrimque redimibilibus est Usurarium ux. 'mprobatum est. Atqui omnis Usura est illicita de lege divina prohibita, ut patet ex propositione prima. Unde evitanter sequitur lucrum ex reditibus utrimque redimibilibus .esse illicitum , ec lege divina prohibitum. Scd decet hanc qu aestionem verbis Theologorum Praesulumque sive Apostolicae sedis sive aliorum , ipsisque adeo Conciliorum oraculis ρο- tius quam privati ciijusquam opinione definiri. Audiamus ergo sacrum Parisiensium Tlleologorum ordinem anno i7I7. in Articulis Doctrinae pronunciantem a. Parte Articulo 9 I. is Sive ais pauperibus quibus non solum mutuo dare. sed etiam erogare saepe is praeceptum est: sive a divitibus aliquid , supra sortem exigere vel in- is tendere vi mutui ad certum incertumve tompus dati, usurae crimenti est, naturali, divino dc humano jure prohibitum. Articulo 92. - Peccat contra justitiam qui ex pecunia alteri tradita se aliquid ultra sortem exigit. nisi vel in pcrpetuum alienata fuerit Vi,, contractus . vel adsit titulus justae compensatioi is ratione lucri cessan - tis, aut damni cmergentis ex bona fide, vel accedat contractus legi , , timae Societatis. Articulo 93. - Qui in contractu leaitimae Societatis capitale etiamsi