장음표시 사용
21쪽
Articulo 's. is vi trium , ut aiunt, contractuum ; scilicet Societatis. is assecurationis summae principalis , & venditionis maioris lucri incerti,, pro minori quod certum sit, lucrum eXigere vel intendere, usura est. Articulo 9s. , , Obligatio ad rcstituerada bona ex fenore comparata ,, transi ad usurariorum heredes, Audiamus Clerum Gallicanum anno 3 7 . sex propositiones in hac
materia damnantcm.s . Est de contractu moliatra. s. se Cum numerata pecunia sit preciosior numeranda, & nullus sitis qui non majoris faciat pecuniam praesentem quam futuram , Dotestis creditor aliquid uiua sortem a mutuatario exigere , dc eo titulo ab U- ,, sura cXcusari. 6. - Usura non est dum ultra sortem aliquid exigitur, tanquam mis benevolcntia & gratitudine dubitum, sed solum si exigatur tanquamis ex justitia debitum. 7. ,, Licitum cst mutuanti aliquid ultra sortem exigcre, si se obliget
,, ad non repctendam sortem usque ad certum tempus. 8. Tam licet cx alienatione per aliquot annos censum annum CXigere, quam licet cXigere censum Perpetuum eX alicnatione perpetua. Censura. ,, Hae propositioncs , in quibus mutato tantum mutui & uiuo rae nomine , licet res eodem recidat, per falsas venditioncs ec aliena-
,, itones, simulatasque Societates, aliasque ejusmodi artes & fraudes Vis is divinae legis eluditur, doctrinam continent falsam, scandalosam, ca- villatoriain , in praxi perniciosam, palliativam usurarum, vcrbo Dei scripto ac non scripto contrariam. jam a Clem Gallicano reprobatam,
is Conciliorum ac Pontificum decretis damnatam.
9. - Usiura, etsi csset prohibita Judaeis, non tamen Christianis, i , , Π veteri in judicialibus praeceptis abolita per Christum. Censura. ,, Haec propositio verbo Dei contraria cst , novae legis perse-- ctionem, & omnium gentium in Christo adunatarum fratcrnitatem is tollit. Audiamus S Facultatem Theologicam Lovaniensem 4 3 sty 6 7. ad requisitionem Reverendissimi D. Episcopi Gandavensis , propositionem ex recensitis s6am hac Ccnsuit perstringentem. - Haec asserito pericu-- losia est . & scrviens ad excusandum di palliandum Usuras de jure piae
se sumptas. 'Eadem S. Facultas Anno i 67 . Sanctissimo D. Innocentio Papae XI. propositioncs ys im dc 3 6 in. obtulit judicandas. Audiamus Alexandrum VII. dc Innocentium XI. Hunc a. Martii r 679.
22쪽
cum totius Episcopalis ordinis plausu , ut loquc batur Illustrissimu4Bossile tus, reprobantem easdem propositiones FI in ec 16 in. Illum i 8. Martiit 666. propositionem F7. condemnantem. Audiamus S. Thomam 2. a. d. 78. R I. dicentem: ,, sicundum se illuo citum est pro usu pecuniae mutuam accipeta pretium quod dicituris usura.
Audiamus S. Augustinum in Psalmum 36. Conc. n 6. si Nolo sitis
feneratores. & ideo nolo. quia Deus non vult si plus quam de- - disti exspectes accipere, senerator es , & in hoc improbandus, nonis laudandus. Audiamus S. Monem Pontificem serm. 6. dc jcjunio Io mensis: Fenus pecuniae, funus cst animae. Audiamus Ambrosium l. de Tobia cap. I Generaliter sententia Dei, , omnc rus excludit augmentum: '' dc ad Vigilium. si Non dabis pe- ,, Cuniam tuam M usuram , quoniam scriptum est , quod is qui pecuri niam suam non dcdit ad usuram habitabit in tabernaculo Dei. . . Ita-- que vir Christianus, si habet, det pecuniam quasi non recepturus, autis certo sortem quam dedit rccepturus. Audiamus Gregorium Nysienum oratione contra usurarios. ,, Ego Vc-
ro, inquit, primum dandum & donandum esse praedico, & annun- cio. Dcinde ad mutuum quoque exhortor, altera enim donationis is species est mutuum: sed addo hoc dandum esse sine fenoro, & exa-- ctione usuraria , eoque modo quo id divina oracula praecipiunt: aeque is enim obnoxius est poenae qui non dat mutuum, & qui dat sub condi-
tione usurae: illius namque inhumanitas, hujus vero cauponarius qtτα- ,, stus mcrito condemnatus est 3 .
Audiamus ipsium Illustrissimum Archiepiscopum Rou E NiUM Casium prinpositum in congregatione Sacerdotum Diae sis Ultrajectensis sic reisl-Vent m. o An contractus quos vocant obligationes annales. quibus stipu- ,, latur certum lucrum cum obligatione restituendi sortem Ccrto tempo-- re sint liciti Z Resp. Esse illicitos, utpote includentes vitium Usu RIEM Prout nunc communiter fiunt. Nam certum illud lucrum praetcr Hr- tem ad placitum reddendum , neque ex libera Domini voluntate ha- ,, betur: s vellet enim is cui pecuniae mutuo dantur gravamen illud non ,, Iubire, nec praesumitur solvere monte nisi quia pacto adstringitur) necis ex legis vel consuetudinis permissione quia nullum jus vel consuutudo is permittit Usuram.' Rov. MS. Audiamus Concilia supra sexaginta. Traditioncm universam tam per spicuam tamque perpetuam ab initio Ecclesiae ad haec usque tempora, ut quanquam semper in populo ac saepe in clero fuerint usurarii, nulli sucrint
23쪽
16 . -- - .rint Ecclesiastici autores ante haec ultima tempora , qui non omne exmntuo lucrum . seu manifestum . seu Palliatum reprobaverint, ac ne ulli quidem ex quibus Objectiones saltem plausibiles contra hanc inconcussam morum regulam peti possint, ut plane daci queat nullum esse dogma fi dei vel morum, quoia certiori di constantiori Traditione ad nos transimillum suerit.
24쪽
CIRCA REDITUS UTRIMQUE REDIMI BILEs:
Ubi maxime expenaetur , an omne lucrum ex mutuo exactum vel
priscipaliter speratum, sit Uurarium.
Doctissimi Causidici circa casus positionem.
ROGAT us quidam Causidicus. ut de Scripto cui titulus Casus positio circa Reditus utrimque redimibiles, sententiam suam diceret ;Circa eam, mentem suam declaravit, ut sequitur. QUATUOR Propositiones Cascis positionis 2 partim probo, partim improboe I rima Propositio ' in omni jure certissimarPropositio secunda in verbis. Omno luerum ex mutuo exactum, MI primcipaliter intentum, es Myra, non probatur mihi. Hac in parte totum opus& labor est. Et non inter Theologos tantum, sed & apud nostrae Pr sessionis homines laboratur. Convenit inter omnes, prohibitas usuras esse . non divino tantum, viarum & civili jure. Sed redacti ad usiurae definitionem, disputant adeo, ut nullus omnium videatur certo niti principio. Mea quidem opinio semper fuit prima fronte paradoxa, sed persuasa tandem non paucis cordatissimis viris, qui apertE sunt fassi se aci id unque tempus haesisse in errore, seu petitione principit: quod vetus malum est Iurispetitorum, nec minus Theologorum. Nimirum a Ciccrone sum doctus in omni disputatione, ut a definitio-
I. Propositio. Us-am omnem prohibet Lex ε6- .
25쪽
ne sumatur exordium, ne nominis PQuur quam Ipsius rei sit quaestio Quid igitur est usura Si omne lucrum eX mutuo exactum , vel pinei paliter intentum, est bona definitio, nillil habeo quod addam; & Pi positiones primae duae , tertiam & quartam et inserunt pulcherrime. Sed illa ipsa definitio petit principium. Undenam sumpta est ξ Vi deo quidcm sanctorum Patrum sententias usuram esse mutui redundantiam. Item si plusiquam seriem acceperis. Et milia. Sed haec , ut aliquatenus vera sint, magis ad oratoriam libertatem, quam ad philosophicam exacti tudinc in referenda sunt. Nihil ista continent falsi, seu non definiunt Omne Verum , nequc stringunt ad amussim. Nihil continent falsi , quia revera nisi quid ultra sortem accipitur usura esse non potest. Et ita quoties usura est, aliquid ultra soricin ac-eipitur. Sed cum eo consistit, ut etiam sine usura aliquid ultra sortem accipi possit. Neque sancti Patres in suis Homeliis, quae cX tempore dicebantqr, omnem exactitudincm sermonis perpetuo servaverunt, sicut inopu Dculis polemicis, ut quodam loco notat thugustinus contra Pelagianos in verbis : Vobis nondum dijurantibus Patres liberius sunt locuti. His adde, sanctos Patres ad usurarios sui temPoris respexi sic , qui &in nostro jure Mensarii appellantur. Hi propositis publice mensis cum Pecunia nusere torqvcbant pauperes, mutuatis pecuniis, & acceptis pignoribus , quae pignora divendebantur Idibus, nisi pars centcsima sortis esset pensa Kalendis, quae Kalendae cum recurrerent menstrue, absorbcbant
Ea lege abstinebant divites; hi maluissent eo prctio sortes ponere quam legere. Et sic illa pura puta usura crat juxta definitioncm Paulopost proponendam.
Quamquam nec illa ipsa in universum disiplicuit sanctis Patribus, sed catcnus duntaxat, qua vel opprimeret pauperes , VcI exerceretur a Clericis , vel nimiam ditescendi cupiditatem argueret, ut patet ex Concilio Niceno relato inCasus positione pag. 3. Quo loco non damnatur Constitutum, sed avaritia dc turpe lucrum ; idque in Clericis duntaxat, non in Laicis. Nec enim alia poma proponitur, quam ut deleatur ἡ Clericorum catalogo, non autem e Claristianorum Communione. Ergo tales passi sunt Christia nos. Quid ni & nos Autoritates recentiores nihil moror. Nec enim aliam agnosco fidei vcImorum regulam, quam quae in Verbo Dei scripto, vel Apostolica Traditione habeat fundamentum. Nostri Scholastici plerumque turbam sequvn
26쪽
tur, vel confidentissimum quemque Μὴgistrum, nec ultra quaerunt principium . .
His p inissis, ita censeo : Naturali jure cuique jus este de re sua pro arbitrio statuendi. Haec definitio est dominii. Quae definitio non aliam limitationem recipit, quam unam hanc : si s quid lege prohibetur. In Dominio autem nostro est & pecunia nostra, quam licet mihi meam tibi dare vel gratis , dc vicissim tibi tuam dare mihi vel gratis. Ergo de pro beneficio accepto , verbi gratia pro muruo mihi prestito. Hoc de genere nullus dubitat, nec dubitare licet. Scd replicabitur. non dubitari de voluntario , sed accusari duntaxat examonem usurae
ultra sortem. Hanc rationem ego equidem non capio. Prestari potest, hoc admittunt
omnes. Exigi potest , hoc jam negant. Quasi vero id quod prestari potest. promitti non possit, aut quod promissum est non possit exigi, si lex nulla prohibct. Scio esse leges quae gratuitam prestationem non prohibent, sed prohibent exactionem aut pactum, ut in simonia.. Sed illae leges debent indicari lc probari ad picnitudinem juris , ut
coarctetur maturalis libertas mea statuendi pro arbitrio de re mea, de pecunia mea.
Ergo non incumbit mihi onus probandi , quod liceat ultra sortem
aliquid capere : sed incumbit adversae parti, ut probet hoc mihi non licere. Hoc est ingens principium, & masnopere notandum. Quis vero modus hoc probandi 8 Ego certe nullum scio, nec audivi qui convinceret. Aiunt usuras damnatas esse lege divina. Esto. Sed in hoc ipso nominis est qtuestio, quid sit usura. Definitio quae facit Propositionem secundam, petit principium. Illam, ut tu ais, ego nCM. Ergo tu proba. Sit dictum salva reverentia, & tantum modo ratiocinationis causa, ut stringat magis brevitas sermonis. Certe in sacris litteris nihil tale est. Usuram ibi prohibitam scio. Definitionem ejus ibidem non invenio. Sed si ex verbis licet ipsam rem cotiligere; memini, cum adhuc hebraice scirem hanc enim linguam mihi abstulit aetas Jc negligentia hoc annotasse; nimirum ubicumque nosti a
vulgata habet vocem usura Vel saeuus, licbraicam vocem significare morsum. Vertii gratia in hoc totu non faeneraberis fratri tuo, sed faeneraberis extra-noo: haebraica significatio sic habet: non mordebis fatr m tutim ed mord ιis extraneum. Quo loco eXtranei sumuntur pro palestinis , cum quibus erat indictum bellum perpetuum : ita ut quos liccbat occidcre, a fortiori liceret spoliare Vel mordcre. Quis autem est ille morsus morsusne est si mercatori praediviti, ni Chabenti hic & nunc paratos nummos ad emendam navim onustam merciabus, verbi gratia ab hoste captam, decem millia mutuavcro, urule ipiu
27쪽
eentum millia in lucro sit habituriis: & simul stipuler ultra sortem quin que millia cum ipsi sorte restituenda post meu ses duos vel tres pQuem ego hac in parte mordeo λ mercatoremne Z Pape t ille Ivero mi
hi gratias agit maximas. Sine me 9F millibus careret, quae nunc amisplius in bonis habet: nec enus erat antea, ut misericordiam jure caritatis eliceret. Poteram ego, salva lege tam caritatis quam juris, nolle mutuum dare, ac ne pignore quidem vel hypotheca contentus es e. Acceptavit ille
conditionem sesqui sortis reddenta; idque non tam in rem meam quam in rem suam. Non habet quod mihi imputet ; sed quod sibi gratuleretur. Hanc usuram esse, quae in turpi lucro consistat, nemo sanus diXeriti. Quid ergo est usura Z usura est, ubi morsus est. Morsus est, ubi pauper premitur, & ubi caritas dictat gratis dandum aut mutuandum, aliquid ultra sortem exigitur: in summa , dum conventiones istae extorisquentur ab inopia petentium dc afficto additur afflictio. Hoc ec ratio da innat, & prohibet lex divina. Cumque cxperientia constet, regulariter genus hoc, quod in lucro su. pra sortem versitur, ad perniciem pauperum pertinere, Divites enim illuc raro confugiunt, nisi maioris lucri spe ca res movit latores legum
civilium, ut in universum damnarent omne lucrum ultra sortem ex m.
tuo, nisi dum sors ipsa alienatur irrevocabiliter , quamdiu solvitur ca-
Sed ea res non probat jus naturae vel divinum. Potest enim lex civilis ultra procedere & ex ratione universali prohibere quod naturaliter licet: ne dum in uno justa excusatio admittitur. ab omnibus aliqua tentetur. Si ergo civilis lex Hollandiae contractus istos non improbat, nulla causa est cur Ecclesia Hollandica eosdem in universum condemnet; sed
eatenus tantum , qua usura vera Committitur. suu morsus proximi, qui in
Ugusto positus per quidvis transeat, ut paratos nummos obtineati Cumque ca res a circumstantiis pendeat quae generali lege comprehendi , vel dcfiniri non possunt: existimo multum hac in parte tribuendum esse prudenti judicio Consessariorum atque Pastorum, qui omnibus ex.
Pens, existimabunt an intervenerit revera morsus proximi, an vero Paditicipatio quaedam lucri, quod meis nummis alter facturus est. His intellectis, omnia cadunt, ec si quis residet scrupulus, eximere non dubito. Proponatur dunta . u. N. Au
28쪽
PRAECEDENS CONSILIUM. AMPLISSIME DOMINE,
MUltum tibi me debere profiteor, quod ad nos mittere dienatus me ris Scriptionem insignis Iurisconsulti circa nostram casus Positi,nem. Illam avide legi ac missi, nec aliquas in eam rem observationes te. Cum, aut Per te cum eruditissimo viro communicare ver bor , si quidem hoc & ipse exposcere videtur, bc ad veritatis illustrationem profuturum esse confido. Primum de eo valde gaudeo in Domino quod agnoscat primam nostram Quaeriam urPropositionem esse m omni re certi am. Aliud ex ectari non debuit-:μa viro egregie cordato & suris scieritissimo. Ratum igitur fixumque id ς0 amancto, quod apud orthodoxos dubium csse non Hicit, usuram omnem& quidquid usuram sapiat, rem esse christiano homine indignam, ipsique ecranciam, quod illa jure divino , humanoque seu canonico, seu civili
Alterum, quod ambabus ulnis amplector, est quod ait in secundaPro. Quul in eos positione totum opus ac laborem esse. Confitetur vir doctissimus ex δε- x φαδ bui prioribus Iropositimibus tertiam se quartam truserri, ut ipse loqui- tur . pulcherrime. Nemee manifestum est nec legibus humanis licitum heri Posse, quod divina prohibetur . nec ullum esse in censibus quos utrimque redimibiles vocant. vel justae societatis, vel legitimae emtionis, vel luctieX matuo vere cessantis, atque cx aequitate coinpensandi titulum, sed vorum mutuum, ac lucrum ex mutuo, non speratum tantummodo & principaliter intentum, sed etiam examim ; adeoque usurarios esse tales conistractus, si usura nihil aliud sit quam omne lucrum ex mutino eXaditam aut
principaliter inventum. Haec definitio si legitima sit, fatetur vir eruditinsimus nihil habere se quod addat; atque ut legitimis argumentis Probc-tur postulat, iis cedere paratissimus. . Benedictus sit Deus qui eo rem perduxit: nihil enim facilius ede du' Πω ipsum Cimus quam hanc definitionem adstruere; imo res consecta est us quae pro probatum est secunda Propositione prolata sunt testimoniis. Multa sunt, plana , gen σalia. His roborata Propositio principii petitio haberi non potest, disru-
29쪽
stra postulari videtur ut ymbemus quod eX Scriptura , eX Patribus , ex Conciliis, ex Theologis, ex legibus ipsis probatum suit. Negantium est testimonia, si qua habent, prolatis testimoniis opponere, atque eXceptio nes suas non propriis conjecturis, sed legitimis probationibus confirmare. Unde enim, quaesis , discendum est quid usum nomine reprobaverit lex divina simul & humana, nisi ab ipsis legibus , a Scrietura, a Conciliis, a Pontificibus, a Patribus, a Iurisconsultis, a Theologis . qui cum in opinionibus plerumque discordes sint, in hoc moralis christianae dogma con
sentiunt omnes, usuram esse lucrum eX mutuo eXactum, Vel speratum, vel
principaliter intentum. Non ex his sentibus hausit definitionem suam viecoctissimus: eam ipse Pa Axin appellat I ac reVera quid Paradoxum magis, quam divinas humanasque contra usuram leges a nemine recte intel lectas fuisse ante haec novissima tempora, ubi prolata est noVa usune notio ac definitio 3 Nescierunt ergo quid usura esset Patres cum populum eru- dic runt, Canonesque & Decreta contra usuram condiderunt An i cierunt quidem, sed nunquam explicavere, ut nunc opus sit noVam proscrin ejus criminis toties prohibiti definitionem λ Scripturas quae usuram reprobant, non intcllexere, an cum intelligerent, earum sensum non posteris tradid runt 8 Quam haec incredibilia sunt, tam certum est usuram nihil aliud esse, quam quod ipsi descre, idest lucrum ex mutuo. Neque vero illam a doctrina Patrum ac Theologorum dissensionem l Vem ac facili excusandam quis putet, quasi de solo nomine quaestio sit. Namque, ut ne dicam cum Quintiliano, utendum plan sermone ut Nummo cui publica forma est , hoc praecipue observandum est, eum qui notionem usura: ideo immutat ut lucrum ex mutuo, quod generatim Patres reprobant, aliquando minime usurarium & licitum dicat, non de solo nomine. sed de reipla movere quaestionem. Patres docent omnem usuram legi divina: reeugnare, & omne in mutuo luerum usuram csse Contra ipsos Calvinus insurgit. 8c agnoscens tale lucrum usuram 1emper esse . negat semper osse reccatum. sed tunc tantum ubi immoderatum est, vcl a pauperibus exigitur. Quid insignis Iurisconsultus nostery Agnoscit cum Patribus omnem usuram este quolibet jure pmscriptam, negat omne lucrum LX mutuo etiam exactum aut principaliter intentum usurarium esse. Via detur ille sibi cum Patribus de solo nomine disputare; Imo vero, Cum Patribus in voce solum consentit, de regula morum ipsis contradicit cum enim usuram omnem reprobat, non idem iri Iligit quod Patms; cum ἶpprobat aliquod ex mutuo lucrum, ni lieitum putat quod illi injustum Clamant. Cum Calvino e contraclo de voce litigat, refugit enim usiuram*ppellare quod ille usuram esse agnoscit, de re ipsa consentit. In eo Calvino contradicit quod Calvino commune cum Patribus, in eo con- ntit quod ab ipso contra Traditionis autoritalcm dc sidcm Ecclesiae prolatum cst.
30쪽
Quid igitur dicendum de tali usurae notione, nisi non solum esse par, Quam perni- doetam. 1od novam , sed novitate falsi conviliam, sed perniciosam, & elota esse p*eludendis legibus natam, dc similem illorum figmentis quos merito ali 'eubi ridet Montaltius, qui speraverunt polle se Vitia de moribus tollere,& vim auferre legibus, si mutatis rerum definitionibus, negarent homici dium esse quamlibet caedcm ex privata autoritate factam ; simoniam esse quamlibet rei temporalis pro spirituali mactionem , adulterium carnale
omne conjugatae Personae cum altera praeter consortem commercium; hoc
nec in ipso Jure Civili leges ferrent, quanto minus ferendum in Theol gia morali 3 Liberti merbis, aiebat olim Augustinus, loquuntur Philose
pia . Nobis ad certam regulam loqui fas es, ne rerum novitas etiam de rebus i is impiam pariat FImmem. Poteram ex hoc solo vitio praescriptione uti adversus paradoxam novitatem. verbo absit injuria; neque enim in virum colendisssimum conjici. tur. sed in notionem quam ipse talem esse agnovit. Ucrum ne dissimulare videamur argumenta quibus fulciri illa potest, videamus quid carissimus nobis Scriptor objiciat textibus Patrum, quid Theologis , quos contra se stare non dubitat, quid denique argumenti proserat, ut Scripturam sibi non advcrsari, rationem vero etiam favere pcrsuadcat.
Patrum, Conciliorum, Pontificum testimoniis quatuor os ponit res- I. Obseelio ponsioncs. Prima est, nihil illa continere falsi, quia revera nili quid ulia contra argu-tra sertcm accipitur, utra cne non Poteli, ec ita quoties usura cit, ali uis Ε, ii , quid ultra sortem accipitur; sed cum eo bene consistit, ut etiam sine usium bus. aliquid ultra tortum accipi possit, ncmpe vi mutui; hac enim de re agitur. Non possum non minimc laudare quod ait vir doctissimus, laudata Pa- Acis . ..trum lc1timonia nihil falli continere : hoc ab ipso expressit innata Catholicis omnibus crga sinctos Ecclesiae Doctores reverentia r scd timeto ne quod una manu porrigit, altera subtrahere merito vidcatur. Si cnim falsum sit, ut ipse existimat, ibi scmper usuram cilc, ubi lucram LX m tuo exigitur, vel speratur, plane salsissimam propositionem Patrum teli imonia continctiunt ; siquidem disci te assirmant non solum usuram non esse, nisi luctum cx mutuo fiat, quod fatetur amicus noster. scd ctiam lucrum illud quod fit ex mutuo semper usii rarium esse. 5 iacimque sortι accessit D. Uura est , inquit Ambrosius, quod metis ei nomen imponas, usura est. Ge- ωρ. ι .
rabier haec sententia Dei omne sertis entiait augmentum- Nou m-Ieligunt, ait Hieronimus, usiura appellari se super abundantiam quis
quia illud est si ab eo quod dederint plus aereperjnt. Absurd:u sciatenti et g It 'si non omne, sed aliquod tantum ex mutuo lucrum usirmessci; quemadmodum absurdum esset dicerc omne jurumcntum csse per jurium , quia nisi in juramcnto perjurium csse non potest, & omnem actum iliarum cucpeccatum , quia sine actu libero non potest actuale esse peccatum. At enim oratorie sorsua magis quam accuratc locuti lunt sancti Patres ta li cubianu.