장음표시 사용
631쪽
quum hic Apostolus, & admirandus Dionysius serme Α
iam nonaginta ellet annorum, ex Athenis seribit ei in hunc modum: Tuam saluto sacram animam Dilecte, de erit mihi id peculiarius prς multis. Salve igitur vere Christo Dilecte. Consequenter autem etiam haec addit: Quid admirandum si Haι Lb Christus verum loquatur & iniqui discipulos e ciuitatibus expellant 3 ipsi sibiipsis condigna distribuentes, & execrandi a sanctis se segregantes ac leparantes Deinde etiam ad ipsum finem epistolae haec de futuris subscribit. Omnino Onim fide dignus sum inquit, ut qui a deo didicerim quae decreta sunt ut tibi contingant, & dico etiam quod liberandus sis e custodia qua in Patmo seruaris, & in Asiaticam terram. reuersurus, ibique facturus boni dei imitationes & his qui te sequentur traditiones. Sed haec quidem postmodum suo te- BPOre contigerunt, ac terminum accepit vaticinium quem-
admodum in sequentibus sermo malu festare poterit quum iam Dionysius sub Domitiano, pro Christo vitam martyrio finisset. Quae sunt autem facta post haec Domitiano ex hominibus sublato, Nerua in imperio succedit:& condemnatis in exilium,iaquam benignus & humanus donat reuocationem. Nec multo post tempore Traianus sceptra Romana suscipit,& consequiitiue humanum confirmat edictum, reuocans eos qui in exilio erant . Venerunt ergo de in Patmon Imperatoris edicta,venit 3c ad Iohannem reuocatio. Et ille
quidem decreuit nauigare in Ephesum t porro qui in insula . erant dicebat ne se desereret, sed apud ipsos permaneret, aliter quam qui ferre no possunt, ut a pio patre derelinquatur. Hinc autem lamenta luctus ac lachrymae. uis,inquiui, cnobis tuum explebit ordinem 3 Cui vero tali patri ac past
ri subiecit esse poterimus quid desiderij, quid flammae ex
inso procedentis, solatium efficiemus Quym autem persua dere non possent dum supplicaret, ut virum apud se retin rent, seeundae fuit supplicationis initium, & secundas rursum faciunt petitiones,ne totum seipsum auferret, neque niuersa tristitiae mole eos offunderet: sed vel pro re umbra,sios inquam termones pro se,apud ipsos relinqueret: ac mysterium quod apud nos factum est uniuersae dispensationis Christi describeret. Cedit igitur illorum petitioni. imo cedit potius paternis visceribus, quib' hic erga ipis utebatur: .
632쪽
o presertim quum superna prouidentia ita disposuisset muli rum salutem ac euangelii praedicationem. Et primum quindem ipse ieiunium sibi imperat, ieiunus ipse ac propemoducorpore exhausius,aliisque hoc ipsum constituit,ac abstinetiam a malis.& hos quidem in tali quiete relinquit. Caetera unum quendam e septem se sequi iubet, Prochorus hic erat: ut ipse quidem ea quae a deo essent, iste autem quae ab ipso,
notaret.Porro ipse montis verticem capessit & more Samuellisaelis lis quidem rectus erigitur, sicut Moses autem manibus ele-
'' uiti, e Thuratur & mentem a sensibus abstractam , tox-m resert in id quod exoptat Quid ergo hinc sequutum est horrenda tonitrua & terrores ac fulgura continue vehementa fragore elisa,& repente effulgentia: quorum si quis imaginE nes ac figuras dixerit ea quae multo antea sub Mose conti-2-.is gerant,quando deo aderat & ab eo tabulas accipiebat, nequaquam a veritate ab Grauerit. At Prochorus Interim pronus quidem &velut exanimis, non ferebat inter huiust GA. 4 modi versari spectacula : ipse vero stat imperterritus, quum charitas procul abiecisset timorem. Ad extremum tonitru invocem exprimitur ac dilucide re lonat: in principio erat verbum , o uerbum erat apud deum, o deus erat uerbum. P r chorus qui diuina institutione proximuserat,tumen quidem videbat,quanquam subtremulus,porro neminem audiebat:
quia neque hi qui cum Paulo& Mose quondam erant, eos Am.ο audie sit qui illos in sacris instituebat. Lingua tonitrui theo- Exod.2o logus est. Et sacrarum rerum discipulus, represso paululum F timore,subtremula manu quae inde sumpta sunt exarat, do nee persectum est euangelium. Denique cedunt pauores,
ac terrenis reuelantur coelestia. Tandem etiam a monte de-vxod. scendit lotiannes, nouam legem sibi creditam habens, quu- admodum olim tabulas Moses dei inspector: 1llamque s rens dat his qui petiuerant. Ita ergo ubi nouam legem quam acceperat, illis tradidisset,ipse vi sane & inuitis quidem msularibus,nauigabat tamen Ephesum versus. Porro illi veluti qui oculorum excitate longo tempore detinentur,si quando possint morbum repellere, longe iucundius solem intuetur:
l adc Ephesi j recipientes Christi dilectum quodam etiam modo desiderabi ius quam prius assiciuntur. Quid autem ille Quanquam vehementer suisset frequenter Diffatus.no
633쪽
quiem temporib': sed populum quide exhortatur,aduersus Λaute incredulos gelu ostendit . Errore supplantatos reducit ad veritatem: feras arcet quae post suum discessum impude-ter in ovile se ingesserant, ac gregem reuocat. Ita dispontis his quae circa Ephesum erant, ad propinquas gentes discedit: hic quidem episcopos constituturus, illic vero integras quoque docturus ecclesias spiritu obsignari. Verum me hue sermonis progressum factum illud animae genero sae ac humanae Occupat. quod etiam altius repetens veluti narrat Clemens ille Alexandrinae ecclesiae presbyter,uir & an alias admirandus, & eloquentia sane laudabilis,in sermone, Quas diues saluus fiat retexam. Quuin enim peruenisset Iohan
nes post reditum ex Patmo ad quandam vicinarum ciuitatum cuius etiam adpellationem nonnulli dicunt, & Iratres qui in hac erant ,opportune recreasset: quendam ibi adoI scentem repperit, magnitudine mediocrem , aspectu ciuitem : quumque perspicaci spiritus emcacia gelaerositatem animae illius ac morum liberalitatem obseruasset: benedictiones dat adolescenti, & su Scienter ipsum inungit ac excitat . Quoniam autem iam discessurus vat & alio accessurus , ut & terram praedicatione, & mare ac insulas ac erret: ciuitatis episcopo adolescentem in ecclesia coram Christo teste commendat, ubi multa de illius disciplina & educatione praecepisset. Ille vero prompto suscepit animo, pollicitus multa quoque se adiecturum in cura circa adolescen- atem . Deinde ille quidem Ephesum discedit: hic autem asia
sumptum in domum adolescentem alebat,instruebat, curam eius habebat: tandem etiam baptietauit. Porroubi dominissi- Enaculum. nempe firmum munimentum ipsi addiditiet, e- inceps custodia liberum esse dimisit. Ad hunc autem qui ante tempus remissionem acceperat , subeunt nonnulli cooet
nit,effrenes ac indisciplinati in cupiditatibus. & primu quidem adolescentem ad vitia persuasibilem , pretiosis conuiuiis ac mensis sibi eonciliant. Quae autem hinc sequuta sunt Facilis enim ac procliuis est via quae ducit ad vitia ,& eum qui primum eius attigit gradum , facile admodum e per
omnem aequalitatem detrabi protinus usque ad extremum. Hac via du m etiam nocte ad furta accederent, acole centem una
634쪽
P tem una pertrahunt. Ille vero iam amore latrocinij succensus, & spe diuitiarum cupiditatem exacuens, nihil iam meditabatur quod esset exiguum, propter naturae ac indolis generositatem. Denique etiam latronii sodalitatem his qui cum erant demonstrauit atq; hic latronum princeps primus.
que raptor erat vehementissimus. Post haec vero ubi Ioli nes rursum ad eam ciuitatem remeasset,caeteris propter quet eo venerat, dispositis ut aequum erat: age sane,inquit, ad episcopum, depositum nobis redde quod ego & Christus loco testis,in ecclesia apud te deposuimus. At ille quu existimaret pecunias esse quae repeterentur, primum quidem obstupuit,qu i sibi no esset conscius se id quod repetebatur accepisse:& neq; credere posset,fieri repetitionem ob ea quae nos haberet, neque Iohanni non credere. Vbi autem dixivet,Adolescentem repeto 5c fratris animam : intimius suspirans senex ardenti spiritu ,ac subtachrymatione miseriam indicans, Ille,inquit, mortuus est. Porro laterrogatus quando dc quomodo,quiue morte, Deo,inquit, mortuus est,quii latrocinium exercere elegerit, & montem loco ecclesiae inhabivare,perditorum conuersationem amplexus potius quam nostram erga ipsum solicitudinem ac curam. At ille ob hoc dolore vehementi oppressus, Re vera,inquit, egregium te custodem animae fratris reliqui: verum equus iam adsit, ac viae ductor mihi detur.Statimque conscenso equo totas laxabat habenas minorem esse existimans equi velocitatem pro sua festinationet iamque monte apprehenso, a latronum cust
dia, nihil deprecans neq; fugiens, capitur. &. in hoc inquit, Veni, itaque ad principem vestrum me ducite. Porro ubi ille hunc esse ipsum Iohannem cognouit, certe pudore suffusus fugit. at hic obliuioni tradita senectute,ac motione quq mu- dum consequi solet, persequitur. Deinde magna quada grauique Voce clamas, Quid,inquit, fili fugis me patrem tuum
meani reuerere caniciem, ac floris aetatis tuae miserere, adhuc tibi spes vitae relinquitur, ego pro te rationem reddam. Concste in loco filii Christus me misit ad te. Haec quum audi stet adolescens primum quidem constitit,terrae paulinentum intentis oculis intuens, prae pudore oculos non potens sursum erigere. Deinde proiectis in terram armis, miserabili quodam modo,cum magno dolore eiulatur,ac venientem amplexatur
635쪽
APOSTOLI. et ramplexatur senem: propter gemitus quide, efficiens ne fle- Atibus dignus esset: propter lachrymas vero ne vel lamentis: solam occultat dexteram i verebatur enim & hanc ipsi pota. Tigere, quam tot sceleribus ac latrociniis λdauerat. Porris ille,veluti pater,vehementi amore visceribus sauciatus,spondet veniam,misericordem pollicetur iudicem,& apprehensa dextera deosculatur, & ad ecclesiam reducit adolescentem. Deinde abundanti utens oratione perseuerat, ieiuniis annitens: & adolescentis animam variis sermonum cantile
nis vel ut unguentis quibusdam deliniens, non prius abscessit quam hunc priori sanitate donaret: magnum quoddam vitae relinquens exemplum ad poenitentiam. Et hoc quidem tale est, dc adeo dignum quod non occultetur. Porro illud longe maius est, longeque magis admirandum:& ex ea- Bdem benigna illa anima compassionem sit nul & potentiam ostendens. Dicitur enim quidam fidelis eo tempore,qui prius vitae necessaria sufficienter habuerat, nec aliqua pressus fuerat indigentia, ad extremam inopiam postmodum recis disse, ut & debitorum multitudine circumuallaretur, & innumeris taneratoribus suspectus esset,ac velut sera quedam a tergo sagaciter inuestigaretur ab illis & inquireretur,ac in ipsarum rerum necessariarum inopia vagaretur. At enim cum pudore quem ob taneratorum exacitones misere sustinebat, iam etiam necessitatem ex indigentia no ferens homo,ad mortem decreuit confugere: idque conabatur ut hec quantocius ad se veniret, si forte hinc Sc egestatem δc debitatorum multitudinem dis lueret. Verum quoniam haec vltro non veniebat, compendiosam viam ad hancinuenit : de quἴ tune peritissimum esse sciebat conficiendis venenis ac praestigiatorem,cultu Hebraeum,hunc accessiti eiq; reuelat quid in animo haberet, ac orat eum: ut qui posset sibi guxilio esse in eo quod mente conceperat, suae mortis fieri particeps. Atque hic confestim promptus inuenitur minister, ac venenum illi tradit, viisq; subuersione consulit. Porro miser ille aecepto veneno domum redit. Cum variis aute luctans cogitationibus,curisque duplicibus anxius & nunc quidem praesentibus delectationibus huiusque vitae concupiscentia allectus, nunc vero faeneratorum multitudinem , aliasque
ex indigentia procedentes molestias considerans, medius stabat inter
636쪽
D stabat inter extremam consilij inopiam. Siquidem quum ad
dulcem hanc lucem respiciebat, venenum respuebat: quando vero ad circunstantem undique egestatem, animoque insidentem anxietatem, ausum sumebat aduersus mortem, victus tamen est a necessitate : & ut hinc liberaretur a molestiis, elegit ab ipsa vita liberari. Denique insulo veneno, sumptoque extremis digitis cratere, quandoquidem animus ad id non accedebat, sed timide admodum se habebat, in tusque sibi cor continue palpitabat. Tandem crucis signaculo Christianis consueto venenum consignat, statimque ubi clausis oculis bibisset 5 magnam ae admirandam Chri-E ne tuam potentiam illaesus permansit, cruce veneno suam tollente vim. Quum autem simili rursum necessitate opprimereturn ab ipis creditoribus obsideretur, animamque haberet priori oppressam inopia, & quae omnimodo quaererete praesentibus liberationem: labefactabatur tamen ad sume.
dum alteriim venenum , & ad mortem accedere recusabat.
Verum quum e praesentibus non liberaretur difficultatibus. grauius esse malum iudicans iterata etiam morte,accedit ad veneficum , rursumque ab illo poscit aliud pharmacum, ut malum malo mederetur,quum id quod prius acceperat, nihil ad id quod necesse erat tulisset auxilii, utpote sua natura illud vincente: nam id impedimento fuisse veneni efficaciet F demens dicebat, non intelligens crucem fuisse quae hic mortem abstulisset,quae etiam antea serpentem longe hoc ven no potentiorem su stulerat . itaque praestigiator ille ac veneficusn ipse pharmaci debilitatem damnans, aliud ipsi poserigit quod priore multo efficacius erat. Quumque rursum domum venisset, ae illud bibiturus esset, cum priori timore& agonia duplicibusciue illis anxietatibus luctabatur. & sudore undique circumfluebat ac tremebat. Deinde ubi rumsum consueto crucis signaculo calicem consignasset ac bibisset .iterum illaesus permasti ipseque obstupuit sane quum caussam coniectare non posset: ae mirum in modum desperationis stimulis iactabatur mondum enim intelligere poterat quod crucis esseacia esset quae veneni vires extingueret Quumque homo animi angustiς ac calamitatum pelago im mersus, nec vel paululum ad saniorem mentem redire, nec
αλ quae ut aiunt ante pedes erant cognoscere posset: hine
637쪽
ἱterato abit ad Hebraeum,& eadem quae prius exponit. Quia Λautem & ille consternatus esset, longoque tempore supet ea re consilio destitueretur: deinde etiam causiam aliquam deprehendere cuperet propter quam in veneno falsus csiet ipse enim veneficus erat & huiuimodi rerum attifex quo pacto & in quem modum ubi domum rediisset venenum acciperet, minutatim per singula interrogabat. Hic aute , Nihil inquit aliud ago domum veniens, quam quod infuso crateri veneno,deinde paululum etiam labefactatus,& anxietate in corde concussus,crucis signo,ut quod a Christianis ex comsuetudine fieri solet, propter timorem calice cbsignato, culis clausis illud bibo . V bi primum crucis nomen hic audi L aset Hebraeus,intellexit statim quod erat,nempe crucem esse quae vim tolleret veneni . Porro ne res nudae solum haereret suspicioni,quandam etiam requirit fidem , cuidam illius c ni tradito veneno,hunc protinus interimit. Hebraeus autem nullas amplius requirens demonstrationes, abiurata patriasicta ad veritatem accedit Idque primum uollit errorem, &venenum ei qui alio modo usus fuerat, vere mortiferum o-
sensum est prioris venefici j ipsius, signum mutationis id neum . Accedit ad Christi discipulum , ducem errantium.
Tubae variarum spiritus linguarum mentis conceptum in
dicat, arguit insipicntiam . publicat prauum illud mysterium , manifestat prioris erroris in sentibilitettem : Forro il- ς Ie & accedentem suscipit & laudat resipiscentiam , ipsumque adhortationibus munit ac consiliis . Deinde& baptismate regenerat, Se vn uersorum domino conciliat. Verum neque communis salutis dispensator eum qui Hebraeo fuerat occasio mutationis,ita male habetem neglexit: sed causisa cognita quae ipsum ad id periculi duxerat,& propter qua
ultro propria quoque vita misere priuandus erat ,& pate nis ipsum refouet colloquiis & illius animam,quae iam conciderat , erigit: ac tristitiam & desperationem abiicit. Deinde opere etiam adfert consolationem , quandoquidem hoc poterat efficere. Qi oniam enim & debitorum repetistione de rerum necessariarum inopia opprcssum illum vidit.& ob id ipsam vitam misere abiicientem , quid facit 3 Atque hinc mihi co siderate quibus donis ille dotatus fuerat. Quod enim antea Petrus cum ipso templum ingressurus ad horam precationi
638쪽
precationis nonam , qua, ut inquit Lucas, usus est in claudo qui ad speciosam templi portam sedebat ac eleemosynam petebat, dicens , Argentum & aurum non est mihi,
quod autem habeo hoc tibi do, simul & pedes ipsi sanos reddens : hoc sane & iste hic facit. sciens enim nihil sibi argenti esse vel auri, ut hinc illius indigentiae necessitatem
consolari posset: lierbae quae in proximo erat quantum ambabus manibus comprehendere posset iussit homini accipere . Ille vero quum ignoraret quaenam esset caussa, & quidnam hac re sibi vellet apostolus, ubi herbam quantum totis manibus assequebatur comprehendisset , ipse facta duntaxat oratione ac signo crucis , ipsam restituit, & protinus correptam herbam aurum esse ostendit, aurumque purissimum t atque hunc confestim tollere iussit, simulque x consilii inopiam ac desperationem ex praesenti egestate co- tractam dissoluere, & debita reddere, ac residuae vitae Occasionibus prouidere, Deoque gratiarum actiones reddere.
Quid igitur fieri posset quod huic aequaletur miraculo siquidem in templi introitu forsan & hic quodammodo suerat Petro auxilio ,δc abundantiorem ambo spiritus gratiam postulauerant. Hic autem solam Iohannis vim ac fortitudinem est intueri, quantaque erga deum spiritus familiariatate ditatus sit. Sed haec quidem exhibebat dum adhuc in
terra conuersaretur, errores abigens, & pietatis praedicationem disseminans, ac reuocans verita em. Postquam autem omnes,quod suarum erat partium, deo adduxerat: cceium quidem efficiens proscentum terre autem orbem theatrum , ac angelos spectatores, qui stupefacti erant ad decorem virtutis illius ac prudentiam Desiderabilia namque si- per aurum & lapidem pretiosum multum, ae dulciora super mel 3c favum erant doctrinae ipsius diuina eloquia ) civitatem egressus est , discipulis praecipiens ut ligonem ac
sarculum secum conferrenti ac protinus in montem quen tam ascendens, ubi nuc huius templum extructum est eximiae quum pulchritudinis tum magnitudinis , stansque in ipso, Hic inquit filij mihi sedite.Deinde ubi se totum consignasset.ac dixisset, Et tu mecum esto domine Iesu Christe, astantibusque subiunxisset. Pax vobis fratres , in foveam
demisit pallium, oc ipse quoque in eam descendit: ae co
639쪽
pote mediam obtinuit A sim, ubi olim qui eGraecanico 'iatu erant philosophabantur. Porro discipuli comas euellebant, genasque percutiebant, ac orbationem miserabiliter deplorabant: pastorem, gubernatorem , seruatorem, denique eum qui Omnibus omnia erat inclamabant. Deinde etiam ciuitatem accedentes , his qui in ciuitate erant manifestant id quod factum erat, Interim autem die illucescente concurrunt ad monumentum, discere cupientes num praeceptor adhuc superuiueret: & ouile accesserunt, porro pastor o usquam comparebat: solae iacebant crepidae , is autem qui has abiecerat, disparuerat. Discurrunt huc & illuc, quemadmodum hi qui cum Elissaeo erant , scrutantur, inuestiganti verum incassus emcitur ipsis labor. Deinde vix tandem illius vocis recordati, Si eum volo manere donec veniam quid ad te , ad mentem alacriorem redeunt . Et il-
Ie quidem Enoch & Eliae Thesbitae coniungitur, hi autem a lamentis discedentes, deum uniuersorum laudabant qui suum dilectum adeo magnificauerat . Hoc itaque die quo haec contigerunt splendidus huic Theologo celebratur Ephesi conuentus ex omni genere ac uniuersa aetate, qui astrorum splendorem imitetur. Praeterea in hoc facto loco, ad quem hic eum pallio declinauit, minutus quidam puluis manat ac exoritur cuiuis accedenti medelam ab omni morbo suppeditans. Quum igitur in nocturnis laudibus fessi ipsius, ab his qui in eo ministrant, tradatur coetibus ad hoc co- gregatis, non facile exhauritur, sed quo amplius hauriunt, tanto magis manat veluti perpetuus quidam thesaurus , qui simul dc participantes re4dit ditiores ac seipso abundantio semper eiscitur , glatia ac benignitate domini nostri Iesu Christi, cum quo patri simul ac spiritui sancto, gloria , imperium , honor, & adoratio, nune & semper &in secula
640쪽
co MMENT ARIVS Lucam Apostolum& Euangelistam. I iusti memoriam cu eneomiis celebrare diuisus quidam vir is si piens diuina lege statuit , quanta sane conuenit A postolo Christi nos simul adferre laudem' siquidem hune iustitia mirum p. modum secit & Apostolaxu di gnum , & ut paulo dilectu 1 Iid f
retur. Verum enimuero q'Quiὸr'
hic in Euangelio laudem adept 's est, relictis omnino encomiorum legibus,quaecunque. de sto. narrare necesse est, per modum hiltcriae reseremus Antiochenam ignorat ciuitatem , quem situm ac masnit atdinem quosve terminos habeati& quaenam haec si, & q--. tam occupet terram. qu6ue irrigetur flumine, Oronte hic est ubi primum homo Christiani appellatione ditatus emi ex qua Diuus Lucas ortus est: 8c naturam quidem .' id do lςm habens,ut quae generosa esset ac pretiosa: veluti ex foemanifestum est quod de vita apparuit studiosissimus, dc seritionem tradidit vitae maxime conformem. Quum aute omni disciplinae genere vacasset a puero , & Syriaci λς Ης braicam linguam exactissime edoctus est,& velut arbor. Fia fontes floridus iam & augmentatus, diuinarum .serj Drarum studio mirum in modum profecit. Adolesces al' ita . que attingens, gymnasia frequentabat quae tum inerant tum in Aegypto, ac pulcherrimam apud Gr*ς' ditionem collegit: grammaticen quidem ac poeticen per secte age -