Enarrationes vetustissimorum theologorum, in Acta quidem Apostolorum & in omnes D. Pauli ac catholicas epistolas ab Oecumenio in Apocalypsim uerò, ab Aretha ... magna cura collectae. Iohanne Hentenio interprete

발행: 1545년

분량: 651페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

601쪽

testatibus penitus armata sit, ac praeparata ad dignam retri- Abutionem pro cuiusque operibus: ideo quoque diuinum angelum stantem in sole producit, qui diuinii praeceptum manifestissime ordinet ac administret, & tanquam in luce quae salutaria sunt significet & annutiet: dc quoniam diuina proposita oraculo data sunt, reuelatio solem supponit ipsi vehi culum: nihil autem inter ea qui videntur dicere potuit sple-didius, is qui diuinum iussum in angelo figurauit. Praeterea emcaciori rerum utens progressu , operationem ipsi tradit

praeconis exercitus. nam hoc designare vult vox cum magno clamore. Caeterum in medio coeli sunt sanctorum anima quae discedentes a depressis humi robus, iuxta magnum illum Paulum procedunt ad occurrendum in aera. con/ colos 3.grcgamini ad coenam. Coenam vocat & non bellum,resisten- 1.Thes tiam iustorum aduersus peccatores, quoniam ita seres ha- Bbet: quis enim suSciens est ad resistendum forti 3 quod si

etiam bellum dictum sit,quo ad impetum peccatorum factu esse dicimus,& non quo ai rem ipsam. Porro coena omnino dicta est praecedens dei voluntas, quae & beneplacitum appellatur. & coena optatissima,nempeui omnes homines saluisant,& ad agnitionem veritatis veniant. Vt eomedatis ea Uino. nes regum. Comestionem vocat dignam factorum retributionem,quod & Chanaan nouit immittere his qui non sunt una delati. Carnes autem regum & tribunorum & fortium& equorum & ascensorum eorum,tropice illa dicit circa qui toto studio affecti erant, sola haec putantes esse humanae vi- Qtae consistentiam,quae etiam in interitum mittuntur, accessa delitiarum vitae incorruptibilis. A Lio Mono. Per ear, x Mo nium esum significatur interitus omnium earnalium,& de N 'N Nctus magnificorum nominum quae sunt in terra. Equorum τιτ ε Nε vero meminit non quod hi resurgant sed per hos, aut eos de v K AF- signat qui in foeminas exarserunt,aut qui in malitia vixeriit, aut etiam virosque. Per ascensores vero,eos qui in prauitate . excesserunt,quod etiam in progressu manifestauit dicens Liberorum & seruorum,magnorum & pusillorum: per liberos quidem dc magno; significans eos qui maiori potestate peccant,per seruos vero & pusillos eos qui minus delinquunt, aut propter iudicium aut propter aetatem aut propter imbe cillitate. Et vidi besiam reges terrae o exercitus eors θει

602쪽

Cap. X X. APO CALYps IsD In descriptione quidem milit rium signorum diaboli oc e

rum qui una cum diabolo in bellis militant aduersus dominum pluraliter inducit regum catalogum, etiam recensens exercitus qui ipsis subsunt, propter peccati multiplicitatem dc metium varietatem. At in exercitu qui erat cum Christo quem equo insidentem appellat, singulariter meminit multitudinis quae ipsum sequebatur, Exercitii dicens,propter uni. tale voluntatis huius multitudinis,& confiij seu iudici j erga deum verbia,& mentis erga ipsum placide, ac rectς actionis. CAPUT LIX. De Antichristo, o bis qui eum eo proiiicientur in gehennam.

T 4pprehensa 6ὶ bestia, er cum illa Deuαὴ E dopropheta qui fecit Igna cora ipsi, quiobus seduxit eos qui acceperut characterem bestiae, cr qui adorauerunt imaginem eius, uiui conraiecti sunt hi duo in stagnum ignis ardens sulphure. Et . eaeteri occisi sunt gladia sedetis super equum, qui pro αeedit ex ore ipsius. Et omnes uolucres saturatae sunt de earnibus ipsorum.

Bestiam nonnulli diabolum acceperunt, alii veris Antichristum. Et cieteri occisi sunt. Eos post dissolutionem occidi. vocat otiosam & inefficacem habere naturam copositam ad malos conatus Hoc autem simplex & incomposita nons nouit) ut ne post condemnationem quidem a consuetis abstineat tanquam secum coeuntibus & ad quae recursum habebat. Et omnes uolucressaturatae sunt. Volucres siue aues di- sunt tanquam in aere versantes:& animas ita vult appel Iare,quas honestis & non quibusvis operationibus nouit sa-cietatem accipse. Fastidium enim est & molesta sanctis quaevis motio carnalis.

CAPUT LX.

Od Satanas ligatus sita chisi aduentu usque ad eonsummationem: b de millr annis.

Υ uidi angelam desiendentem de coelo boE betem cIauem abUi, cir catenam magnam

603쪽

pentem antiquum, qui est diabolus er Satanas qui seis A

ducit totum orbem, er ligauit eum annis mille, Cr mia

st ipsium in Ab sum, clausitque ac Ignavit uper eum,

ut no seducat amplius gentes, donec cosummetur mille anni. Et post haec oportet illum solui modico tempore.

Hic factam in passione narrat diaboli subuersione, in qua Andret. eum qui sortis este videbat, sortior eo Christus dominus no- LM. H. ster ligauit , nosq; qui spolia eius eramus, ab ipsius manibus

liberauit,condemnato eo in Abyssum: Hoc autem osteditur ex daemonibus qui ipsum deprecabantur, ne se mitteret in Abyssum. Quod autem ligatus sit ostenditur idololatrie in- Luc. t. teritus,& subuertio templorum idolorum ac defectus cruo- Bris sacrificiorum , & cognitam esse diuinain voluntatem in Q uniuerso ni ido. Magnus autem Iustinus ait diabolu in priori Christi adue tu cognouisse, i condenatus esset in Abyssum, di in gehennam ignis. Possumus igitur ut opinor, per ea quae dicta sunt, etiam intelligere Christi aduersus diabolum sententiam. A ngelum autem dicit talis sententiae ministrum,ut hunc ostendat ministrantibus quoque virtutibus potetia inferiorem , frustraque insolescere aduersus principatum, qui omnibus imperat. Clavem dicit firmam & ineuitabile detentionem eorum qui condemnati sunt: Abyssum ver5,traditionem omni termino caretem: catena aute,vim cohibe lioperatione vitioria. Porro Mille, non omnino rationi cosonu est,ut cerisi illum numerii accipiam': led millenarium numeruin significare imaginamur, aut multitudine aut perfectio nem. Mille itaq; annos aut eos qui interfluunt a Christi aduentu usq; ad Antichristi ad uetii siue sint decies cetum sue etia bis pauciores non nostrum est exacte cognoscere, quia nulli mortaliu datu est cognoscere tepora vel momcta. quae pater posuit in sua potestate. oportet illum solui modico tempore. Modico tempore. Quonam 3Id tempus est aduetus Antichristi, quod ad paruam durationem cotraxit, propter vehementiam quae vix tolerari posset ab his qui propter deum affligenturi de quo tempore Saluator quoque in Evangeliis ait,talem sore afflictione qualis no est facta ab isitio insidii ideo etiam abbreviandos dicit hos dies propter electos.

CAPUT Arethae

604쪽

Cap. X X. APO CALYps IsD CAPUT XLI.

Desedibus quκ para sunt illis qui seruauerunt christi e fu

T vidissides, ersederunt super eas, Cr tu

dicium ipsis datum est. Et animas decollo torum propter testimonium Iesu, Cr prouptersermonem dei, er qui non adoraverint bestiam neque imaginem eius, er qui non acceperunt characterem in fronte er in manu sua. er uixerunt Crregnauerunt cum christo mille annis., Inctos Apostolos in se vidisse, per quos eruditae Gentes

cloarinae verbo vixerunt,dc una cit Christo regnarunt milia

Ie an nis. Itaque de mille annis dictum est. Hi ergo sancti Λ- yy postoli sedebunt, veluti habet domini promissio, iudicantes duodecim tribus Israel,hoc est condemnantes: eorum enim qui eiusdem sunt generis iuxtapositione, quando diuersitaran ipsis conspicitur secundum peius ac melius,qui peiori adna serunt, non vulgari digni sunt supplicio, quia sui generis homines non sunt aemulati recte operando. Iudicium igitur ipsis datum esse,id est ut condemnarent: quasi non solum volentes Christum bene de ipsis meritum imitari, prophetica sequendo oracula, sed iam aduersus hos quoque progredi. Condemnari quoque dicit illos ob animas decollatorii pror pter testimonium Iesu, dc propter sermonem dei, id est, qui propter fidem in deum sustinuerunt mortem ferro illatam. Aut etiam figurate ait deeollatos fuisse, de his qui mortificauerunt membra sua quae erant super terram. Et non acceprarunt characiorem Character cognitionis indicium est secudum quod etiam de Christo dictum est: Signatum est super nos lumen vultus tui domine. Quemadmodum enim super raciem expressum est lamen in signum cognoscendi amicos dei, ita in impiis impudentia in frontibus imprimitur, dum sine ulla occultatione vel pudore demonstrant quales nam sint: utque hoc manifestius sit absurdis sitis operibus signum allud confirmant manus enim actionem designat, quemadmodum & pes certam finitione ae regulam, iuxta illud quod vi um est: Non veniat mihi pes superbia & manus pecca toris

605쪽

toris non moueat me. Quoniam ergo hi non sunt capti, ne- Λque per impudentiam insigniti malo neque per Opera,meriato di vixerunt & regnarunt cum Christo usque ad consummationem seculi. Nam sicutvidemus sub regibus quoque fidelibus ac principibus,hi qui adorant, etiam aduersus omne corporalem imbecillitatem & daemoniacam operationem,

ostendunt datam a deo gratiam. Quoniam,inquit, non adorauerunt bestiam & imaginem eius, propterea etiam vix runt, hoc est viventium opera exercuerunt, miraculorum fu

videlicet operationes. Porro bestiam & imaginem bestiae de νορὰ amb. draconem, dicit Diabolum & Antichristum ac pseudQpro--- ia

nu sit prima resurrectio, qitie fecunda mors. a t

Aeteri uero mortui non uixerat donec co- G viai, Mummentur mille anni. Haec est resurrectio nem Gravis prima. B eatus er sanctus qui habet partem in resurrectione prima, in his secunda mors non habet potestatem: sed erunt sacerdotes dei crchristi, Cr regnabunt cum illo mille annis.

Nortuos vocat,qui in incredulitate permanserunt. Que admodum enim duas esse vitas, ita & duas mones siue mortificatioes ex diuina scriptura edocemur. Est igitur prior vita temporalis ac carnalis post praecepti transgressionem,quq vero post obseruationem praeceptorum promittitur, vita aeterna est . Mors quoque similiter est duplex: altera quidem carnalis ac temporalis, quae vero ob repensionem peccatorum in futuro seculo inducitur, sempiterna est & sne eares, quae est gehenna ignis. Sed & mortuorum diuersitatem e gnoscimus: alij quidem fugiendi sunt, de quibus ait Propheta: Mortui vitam non videant: alii vero laudandi , qui propter Christum voluptuosas corporis operationes interime tes, mortificationem Iesu in corpore circunserunt. Porro se- 4eunda resurrectio uniuersalis est corporum,quae resurrectio futuri supplici j ipsis efficitur initium. A duersus illos autem qui priori resurrectione beatificati sunt, non habet potestatem mors,quae a peccato transmittit ad supplicium: sed erui sacerdotia

606쪽

Cap. XX.' APO CALYps Is D sacerdotes dei & Christi. Mille vero non dicuntur qui decupla eentenarij numeri multiplicatione conficiuntur: sed quoniam denarius numerus primus est persectus numerus ex unitatibus constitutus,deinde rursum ipse denario interuallo centum costituit,& iterum hic per decem multiplicatus aceruum conficit millenarium, a perfecto procedens ad perfectius,merito perfectionem distincte assignauit couer sationi perfectissimi dei cum hominibus: non quod omnino tanto esset annOIum numero, sed hoc perfectione manifestat,ut quantumcunque esset temporis interuallum conue sationis Chri iti cum hominibus, hoc nequaquam imperta ' ctioni attribueretur.

CAPUT LXIII.

T phi iniae annos soluetur Satanas de carcere suo rσ exibit ut seducat Gentes quae uni in quatuor angulis terrae Gog er Maragog, ut congreget eos in praelium, quorum numeru s Acut arena maris. Et ascenderunt1uper latitudinem terrae, crobsederunt castra sanctorum accinitatem dilectam. Et descendit ignis de coelo a deo, er deuorauit eos: Cr diabolus qui seducebat eos misc

fus cst in stagnum ignis er Aulphuris,ubi et bellia er

ζμdopropbeta sunt: cr cruciabuntur die ac nocte in secula seculorum.

Hisse annos, nempe tempus ab aduentu Christi usque ad Antichristum , quo soluto inducit deinceps & Gentes & Ioca orbis, quibus ille sitam familiare ostendet impostura, dc Der quos & secundum quos tanquam duces cruentos bellu hoc constituatur. Gentes itaque dicit illos, qui facile patent deceptioni: Ioca vero eos qui parte sub coelo incolunt, quos etiam quatuor terrae angulos nominat, quatuor orbis fines ita vocans, a solis lationibus ita appellatos,& appropriatione quarundam stellarum. Quoniam igitur hae Gentes sunt cum quibus bellum una conficiendum est,&a quibusvires sume-dae, Ochaec regio in qua iam etiam praeeuntes inducit Gog

607쪽

et Magog veluti belli dux: quem&Iezeciei prophetat po- iniat

fremis temporibus venturum cum potestate graui. Sed le- ΛΣeciei quidem aduersus Ierusalem, praeuens autem reuolatio ad uniuersi orbis desolationem . Hos autem quidam dicunt Scythicas esse gentes aquilonares, quae nequctc r a suis quoque gentibus sese transmutarunt,& eos in quos irruunt perdiderunt, atque toties ab horum incursu aiunt perditam esse Scythopolim Palaestinae ciuitatem , ut inde nome acceperit Praeterea quandam Gotthorum aciem circa partes A siae ac bellicolam multitudinem aiunt ua vocari, & Thaiphalos a Gotthograecos,quos communi sermone vocam' Hunnicos, quouis autem vicino regno potentiores esse dicunt ac bellicosiores: Diuina vero manu prohiberi ne mundo imperendusque ad diaboli solutionem, quemadmodum hic praenun- Briatur. Quidam vero Gog ex Hebraica lingua interpretan- . .etur Collectum aut collectionem,Magog vero, Eleuatum: ut per utrunque tam collectionem videlicet quam eleuatione magnum & ingens malum manifestetur adferre huius Gentis irruptio his in quos sit irruptura,ri iam dixim'. Praedi- Andreae ctum tempus mille annorum nonulli tres annos cum dimi- in milledio a Christi baptismate usque ad ipsius in coelum ascensum, annos. nescio quo modo,acceperunt, post quos solui diabolum intellexerunt. Alij vero post completionem sex millium annorum primam mortuorum resurrectione solis dari sanctis dixerunt,ut in terra hac in qua toleratiam exhibuerunt, delitiis ac gloria fruantur mille annis: & post hoc uniuersalem seri resurrectionem non iustorum tantum,sed & peccatorii. e Itaque quum nihil horum ecclesia receperit, vanum etiam est id dicere. Nos igitur quum dominum audiamus dicetenis adducaeis, quod sicut sunt angeli dei in coelo, ita erunt & Μat. α, sancti: quum etiam dixerit Apostolus, Regnum dei non est RomiΑcibus & potus: euangelicae praedicationis durationem, milla annorum tempus accepimus. Nam veluti antea scriptum est, non est nece e eo numero intelligere mille annos. Ne

que enim illud quod in Canticis dictum est, Afferet pio seu ciuit actu eius mille argenteos: rursumque a Soloinone, Mille tui

pacifici & dueenti his qui custodiunt fructum eius, hunc si- , gnificauit numerum, sed multitudinem & fructificationis

persectionem: quemadmodum dc hic fidei fructificatio ia

hersectione

608쪽

persectione significatur,post qua homo perditi6is,filius iniquitatis veniet,ut iudicentur omnes qui no crediderunt veritati .sed consenserunt iniquitati iuxta Apostolum & iuxta dominieu oraculum quo dixit: Ego veni nomine patris mei,& non recepistis me: alius veniet nomine proprio, & illum accipietis. Tunc ergo, ut dictum est, solutus Satanas de ea cere suo,seducet omnes gentes: & Cog& Magog mouebit ad bellum ad orbis desolationem. Vt congreget eos in pr-lium,quorum es numerus sicut arena maris. Qusmadmodum ecauernis ferae sylvestres, ita e suis locis, inquit, a diabolo iusque daemonibus pugnantes in terra dilatabuntur: & ca'stra sanctorum ac dilectam ciuitatem,ecclesiam nempe ubiubi congregatam obsidebunt , dc comprehendentes expuis gnabunt. Attamen non post longum tempus peribunt: siue

igni visibili,sicut duo duces quinquagintavirorum sub Eliai due etiam glorioso Christi aduentu & spiritu oris eius, qui in modum ignis subuertentis facileque syluas aggredientis,& ipsos impios de ducem eorum diabolum deuorabit. CAPUT LXIIII.

De meme in throno ct communi resurressione ac iudicio.

T vidi thronum magnum candidum σβα E dentem super eum : i cuius constectu fu

git terra ac coelum, Cr Iocus non est inuentus eis. Et vidi mortuos pusillos Cr magnos stantes ins conlectu throni: er libri aperti Aunt, er alius Iiber apertus eji, qui est uitae: er iudicatisunt mortui ex his quae scripta erant in libris fecundil opera ipsorum. Et dedit mare mortuos qui in ipso erat, Cr mors Cr inrufernus dederunt mori uos qui in ipsis erant: er iudiis eati sunt singuli iuxta opcra ua. Et mors er informa coniecti fiunt in stagnum ignis. Haec est mors fecunda, stagnum ignis. Et quiJquis non est inuentus in libro uiatae scriptus,coniectus est in stagnum ignis.

Candidus quidem est thronus, quoniam pura est a nigredine peccatorum quae in tenebris peraguntur omnis operatio sanis

609쪽

io sanctorum .in quibus sedet deus : magnus vero , quia ta- Λlis quoque est qui in eo sedet, de quo etiam canebat David Magnus dominus noster. A cuius conspectu fugit terra. Fuga coeli & terrae non localem significat mutationem quo enim progrederentur sed fugam dicit & t ransitum a cose ruptione ad i ncorruptionem, de postremum domini aduentum: in quo nostrum mortale corpus induet incorruptionc, t. ras& renovabitur facies terrae. Et vidi mortuos. Mortuos aut IDLios omnes dicit homines, eo quod corporis mortiscationem passi sint, aut mortificatos peccatis. Magnos autem & paruos,aut eos qui iuxta aetatem tales erant, aut eos qui mortis siue mortificationis opera plus aut minus fecerunt. & iuxta eorum proportionem quae operati sunt punientur. Magnos quidem dicens iustos, paruos autem abiectos peccatores, apropter vilitatem operum animae. Et dedit mare mortuos qui Jaa ypso erant. Enarrans quomodo finalis ae univcrsalis erit resurrectio haec recenset. Quoniam enim nonnulli increduli ipsam futuram esse dicunt, sic quod non possit fieri in

eisdem corporibus,quae a seculo eorrupta sunt & esse desierunt, hoc nunc corrigens sermo iste dicit, quod quemadmodum corpora ab initio coeperunt esse, non casu aut ex seipsis, sed ex quatuor elementis, aqua, igne,aere, terra: ita rationabiliter rursum in illa resoluta , ex his rursum compositionem recipient. Quoniam autem hoc etiam rursum concursum parit earum, quae prius suerunt partium ad subsistentiam hominum : propterea dicit mare, siue aquae su stantiam effudisse humorem qui ad se peruenerat mortem Cautem vocat terrenam substantiam . quoniam de ipsa quoque dictum est, in puluerem mortis deduxisti me: quis ve- ULMro mentem habens ignorat puluerem esse terram 3 Insernum autem dicit aerem, eo quo J figuram non habeat propter essentiae raritatem δε similiter & ignem. Porro α puli vo- eat, quia quoscunque susceperit. iniicit grKαν ἡ Hr gres ireu, id est, in aeternitatem & interitum. vi mors re infe nus. Mortem M infernum Vocat eos qui digna supplicio perati sunt,tanquam tubam secundae mortis explentes.

610쪽

T vidi coelum nouum er terram inouam prius enim coelum, Cr prior terra abierunt, Crimare non ni amplius. Et uidi ciuita intem sanctam I erusalem nouam descendenatem de coelo, a deo paratam sicut stonsum ornatani uiro suo. Et audiui uocem magnam de coelo dicentem: Ecce tabernaculum dei cum hominibus, er habitabit cum eis, ex ili populus eius erunt, er ipse deus cum

eis erit. Et ce11 abit omnis lachrma ab oculis eorum: er mors non erit amplius neque Iuctus neque clamor E neque labor erit amplius:quoniam prima abierunt. ,

mus coelum er prior terra abirrunt. Hoc ait non creaturq

significans interitum,sed renouationem in melius r quod e-Wilio i. tiam sanctus Dauid dulci cantu cecinit,dicens omnes in modum vestimenti veterascere , δέ tanquam amictum inuolui& immutari. Siquidem inueterata res quae renouatur, non substantiae accipit interitum, sed vetustatis ac rugarum auulsionem . Animaduertendum quoque ost, quod de coelo dc

terra dicit quod abierunt, non quasi c sse desierint,sed transierint nihil autem eorum quae transeunt ab uno ad aliud, statim iam omnino perit, sed reformatum est transitu ex hoe

in illud abierunt quidem ea quae prius sibi contigerant, &Andree. ea susceperunt ad quae sunt immutata. De mari vero dicit, F quod mare non est amplius quae enim necessitas est maris. quum homines eo non egeant ad nauiganduin, aut ut per ipsum suppeditenturvecturae eorum quae adductitur ex regionibus loge sitis, ubi coluntur seu parantur Et mare no Gamplius. Si mundus hie sensibilis non aliud est quam congregatio Ic coadunatio ex coelo & terra & intermediis, utique coelo & terra renouatis, ut iam in medium protulimus, omnino etiam ea quae huiusmodi congregationem complent, non erunt expertia renouationis. Quare igitur solum mare quod in medio creaturarum est, non solum renouatione t ustratum est, sed Jc ipsa existentia Si autem dicat quis, quod quum non sint qui in eo nauigent, non est nece sese illud appellare quod nunc est: recte quidem: verum si-

SEARCH

MENU NAVIGATION