장음표시 사용
271쪽
imperitissimus esset, in numerum Iurisconsultorum reserebatur. Et idcirco ut major juris auctoritas haberetur alios nullos de jure passus est Augustus respondere . quam quibus id beneficii loco concessisset. Eaque res essicit, ut nulli quoque studiosi ante nomen habuerint olim Iurisconsulti hujusmodi auctoritatem a Principe obti. nuissent , quemadmodum ex Suetonio
collisere licet , qui se de Caligula
scribit: De juris quoque consul s quUr
saepe iacta sι θ mebercule esseti Fum ne quid respondere posue ρν eteν eum. Semsus enim est Caligulam nemini auctoritatem de jure respondendi se daturum saepe iactitasse, ae per hoc se solum de jure consultum iri , siquidem absque Principis auctoritate publice de jure consuli , & respondere nemo poterat , nec per consequens. nomen havi
municationem , cap. I. de ritu nupt.
Per humanum ius ipsam intelligit liberorum procreationem ,& successionem legitimam. Per ius Dioinum domesti.
cam sacrorum curam . Moris enim
erat ut hi qui matrimonio jungebantur larem matrimonio collocarent c. I.
1. de agnosc. & alend. liber. Eruiaque moris meminisse videtur Arn hius Adversus Gentes libro a. Cum in
advocatis . Nec alio lpectat quod se
Tertulliantia in Apologetico scribit o
vestibula quosdam putasse sub ea proprietate distincta, quod in primis ingressibus , & en spatiis domorum V siae, hoc est, arae, & soci soleant haberi . Locus in quo sacra reponebam tur, appellabatur penetrale, Sc a repo sitis sacris saeraνium. 3c a laribus lais rariam, quemadmodum Festus, Livius.& Iulius Capitolinus auctores sunt . Festus enim penetrate faeνimium illud dici ait, quod interiore sacrarii parte conficitur . Livius libro 14. Cum ad se quoque venire praebe fet-n saerarium ad penates eo Mρis. Et denique. Capitolinus testis est ab Alexandro Impeis ratore, Alexandrunt Magnum inter Divos in Iarario majore eonsecratum sui sisse. Ulpianus quoque saeνariam definiens locum in quo sacra reponuntur,
addidit etiam in aedificio privato esse locum hujusmodi posse cap. 9. I. derer. divis. In hujusmodi latariis peragi
selent domestica lacra , eorumque ia. erorum inter . virum, & uxorem , una
eum legitimis liberis , quaedam erat communicatio, eaque Divini juris communicatio dicebatur , d. c. I. de ritumpi. Et hae quidem Divini juris comis municatione eveniebat, ut filius i. Iias in sacris esse , & sacrorum familiaeque haeres diceretur, auctore Livio libro s. Ait enim Livius L. Paulum duos filios in adoptionem dedisse , duos nominis , sacrorum familiaeque haeredes domi retinuisse. Eoque sensu, laribus & sepulchris avitia earere scripsit etiam Celsus cap. 38. de rei vi dicat. Festus quoque auesct est sacra non publica solum, sed etiam privata Romanos curiosissime administrasse, &filiumfamilias scut peeuniae, sic etiam sacrorum haeredem dici , eo quod hujusmodi haeredem diligentissime administrarς Disjtjr Oo le
272쪽
nistrare domessica sacra esset necessarium , indeque sina faeris baνedιtatem in proverbio eam dici isti tam , quae alicui sine incommoda appendice o venerat . Haec in effectu Festus , per
incommmdam amendicem necessariam inistelligens sacrorum curam . Atque ita
sine sacris ea videri dicta haereditas potest , quam quis siue negotio , sine
molestia quadam accessbria, qualis esse sacrorum cura solet, nactus est i quod ab aliis animadversum non videtur
ribus triboes , rivis per canales structiles, aut fistulis plumbeis, aut etiam tabulis fictilibus. quemadmodum auctor est Vitruvius lib. 8. cap. 7. Ambrosius quoque Hexamerori lib. 3. cap.2.
de aqua disserens: cuis sinquit ) ignovat
tum νursus ascenciat Canales structiles nonnunquam parietibus imponebantur. Ait enim Pomponius, si aqua duc tur supra eam per pontem qui supra. rivum factus sit, aliam aquam jure duc dum inseriori rivo non, noceatuta cap. fin. de aqua quotid. aestiva . Auctor est etiam Iulius Paulus arcum supra iter alienum aquae ducendae cauissa non jure fieri. cap. II. in princi p. de aqua, & aqua pIu. are. Quibus &illud quoque, consentaneum est quod Plinius Trajano' scribit se ad sontem purissimum pervenisse quo videatur aqua debere perduci, sicut initio teno
tatum erat arcuato opere, ne tantum.
ad plana Civitatis. & humilia perveniat. Evidenter enim eum paulo &Pomponio demonstrat Plinius rivo A N. ' L I B. Π. Esi erigi , & parietibus imponi nonnunquam
consuevisse . Ae proinde satis arbitror manifestum esse quid sibi libro .secundo Responsorum voluerit Neratius derivo parieti imposito consultus, eum ait: usu fy-νius noυum νiυum pari tibus non potest imponere, e. 6 I. de us Duct. Senius enim est ' usufructuarium nullos clanales structiles imponere parieti posse, nee ita rivo parieti imposito aquam novam ducere . Ea ni sallor, ratione qua scripsit idem Neratius usufructuarium imponere novum tino rium parieti non posse, c. 44. d. tit. Quia videlicet etiamsi meliorem exco tendo a clificium domini causam faciat non tamen id jure suo facere potest d. cap. 44. Atque ita quidem parieti νλum imnouere nihil aliud apud Neratium th, quam eanalibus ηνuctilibus parieιi impomis , aquam dueeνe. Si quidem Vitruvio ea duci rivis intelligitur aqua . quae per strusiles canales ducitur. Et haec quidem ut sunt brevissime, ita esse certissima puto, &omnem excludere emendationem.
T Ixio Nes, di alia ligna cocta ne
fumum iaciant, utrum ligno an carboni, an suo generi adnumerabimus/Et magis est , ait Ulpianus ut proprium . genus habeatur, cap. 33. q. q. de leg. 3. cap. ID. de verb. si g. Ignorant interpretes quae sint ligna coincta . . Qui tradidit ligna cocta dici , quibus ignis vi humiditas exempta 'est, ut fumare nequeant , titiones deis finivit, non alia ligna cocta. Siquiisdem tritionem vulgus appediat extractum foco torrem semiustum extinctum , aurictore Laruatio Divinar. Instit. Iib. 4o
273쪽
cap. I sunt igitur praeter titiones .& alia quoque ligna cocta , nimirum ligna amurca macerata. Est enim Plinius auctor Natur. Hist. lib. I s. cap. 8. ligna macerata amurca nullius sumi taedio ardere. Et Cato de Re Rusti ea cap. 23 D. Codicillos, inquit, o eate νa ligna amurca cruda pesspergito, o in sole ponito, peν bibant bene, ita neque fumose eruns , O bene arde.
CAPUT - XIV. Da funde in assem vendito. IN ossem vendere nihil aliud est quam
pretio in assem consummato veniadere . ut ecce , Titius a S in pronio
mutuam accipiens sub usuris justis p cuniam , fundum Sempronio in soli. dum dedit pignori, & cum idem Titius a Cajo Sejo accepisset postea aliam pecuniam mutuam , dedit sumdum eundem pignori etiam c aio Seio in solidum atque ita landus Titii, Semis. pronio, & cajo Sejo pignori datus erat singulis in solidum. Sempronius,& Cajus Sejus landum hunc a Titio
emerunt, eamque venditionem ait Mo.dcstinus in assem factam esse cap. 9.in princi p. qui b. mod. pig. vel 'hyp. Nimirum hoc modo ut Sempronii sorte cum uluris debitis,& sorte CajiSeii etiam non sine usuris similibus una cum ipsius iundi hyperochahoe est, una cum eo, quod amplius erat insundi aestimatione quam in pignoris credito simul compinatis pretium quoddam certum con Iummaretur, Rique ita consummato pretio , creditoribus sun. dux divenderetur. Eaque venditici id. circo fieri in assem dicebatur, quod pretium ad hune modum consumma. tum vere, & Latine as appellaretur,
quemadmodum mihi videor ex Cesu. mella docere posse, qui se lib. 3. de Re Rusi cap. q. scribit : Fiι ttim iis
rem. Idem Columella sic etiam lib. 2. c. I 3. de Re Rustica scripsit: tis si iis
assem autumnalis fatis modiorum duceriisto um . Et paulo post : Sie in ossa 'u ut octo menses , Υ dies decem. Atquae ita quidem nune satis arbitror peripi cuum esse . quid apud Modestinum sit in assem vendere. Quod igitur Modestimis ait venditione hujul modi in asissem iacta ius pignoris extingui, hoc inde est , quod dominium fundi ad hris
creditores emptionis jure pertineat ac proinde necessario extingui debeat pi-pnoris causa : Siquidem pignus rei tuae consistere non potest, cap. I. de
regulis juris. C A P U T XU. 'm veteri nups arum iure.
ΡUεLLn viri potentes se olim Iatutorum' fuisse videntur potestate ut ex eorum, & matris si ea superstes esset, arbitrio nuberentur eaque tutorum& matris ιiuctoritas itis dicebatur .mptia νm . Et quamvis in deligendom trito tutores a matre dissentirent , nihil tamen albitrio puellae tribuebatur, sed Magistrariis, si res peragi inter parietes nequisset, cognita tutorum matrisque causa. Lut secundum tutoros, aut si ira viderer te aequitas postulare se. eundum matrem jus iis bat nuptiarum. aurictore Livio libroq. Nec erat cur in ius prodiretur , si de jure nuptiarum ' mariternae, & tutelares erntroversae transgi inter parietes potuissent, ut ait e cm loco
274쪽
Ioco Livius . Tunc enim si non Verbis saltem sortiticine controversis hujusmodi finis imponebatur . Ea ni si fallor ratione . qua Plautus de servilibus nuptiis sortitione eonciliatis dis. serit in Casina act. r. Scen. 7. Eoque videri potest Suetonius in Tiberio respexisse , eum ita scriberet : Alium
die Iorrisione ductam , post ἰdie repudias. I t. Sensus enim est Quγstorem hune remotum a Tiberio quaestura fuisse ;quod eam quam pridie tutoribus , matre, aliisque proximioribus amicis dissentientibus sortitione acqui iterat uxorem , postridie . hoc est , altero quam eam duxerat die, repudiasset. Et hoc quidem nuptiarum jus antiqui Lsmum primi expressa lege. Severus,& Antoninus Imperatores sustulisse videntur. Eos enim in haec verba rescripsisse auctor est Paulus: ου ofeium tutoris adminiseratio pupillae pertinet , nubere autem pupilla suo arbitrio ρotest, cap. 2o. de ritu nupt. Eamque legem
lintelligit Ambrosius sic de Virginibus ibro 1. scribens : Nempe se hominem amarens stire vestrae per Dares possent
et ere quem vellent . Scripserunt Imperatores: Ad ineium tutoris, Ac Tri.
Nanianum pro Tutoris, salse reposuisseCωναιονis docuimus alio loco. Volunt igitur Imperatores suo arbiti Io puellam viri potentem maritum eligere , qui antea etiam inaudita , & incon. fulta puella stigi a tutoribus, & matre solebat , eaque res ius dicebatur pyretiarum quod jus videtur etiam Lucius Cuspidius in suo testamento
respexisse, cum ait PERMITTO. AU.
vi AT . Indicat enim expresse his verbis Cuspidius solerς noununquam Pa Α N. L i B. Π. . tris testamento puellis jus illud vetus nuptiarum indulgeri, quod severi, &Antonini rescripto diximus tandem sublatum suisse.
De o penionibus servis. Si hae lege venierint, aut testamen
to hanc conditronem acceperinti ervi , ne unquam manumittantur , Omnino ex constitutionibus manumitti prohibentur, cap. 4 f. q.& cap.9. de manumiss. cap. q. de SC. Silan. cap.
II I7. de aeda. edis . sique manu. missi fuerint, ad libertatem non pe venient e.9. Qui & a quibus manum. Et de hujusmodi quidem ' venditionis lege etiam apud Suetonium est, quod huc reseras. Nam sic ici Augusto scribit Suetonius: N que aων erebius, aut perfidiosius νebeuasi res graυiore unquam muttatus est pieta , qxam ut captivos suo tege υenundaret , ne in υἰeina reis gione servirent , neve ἰntra vicesmum
annum liberarentuν . Est etiam de iis servis qui testamento manumitti pro .hibentur , in antiquissimo Lucii Cuspidii testamento elegans exemplum e Sic enim in eo scriptum est: ET FA
dius, pistrini mentionem expresse faciens . Ex quo conjectari potest , in pristinum tam testamento; quam aliis qua venditionis expressa lege hac conis ditione servos improbos olim dedi consuevisse ut nunquam marivmitti
275쪽
possent: Eoque sensu ausim dicere hune Terentii versum esse accipiendum in Andria: Ze, beribus caesum te in pistrinum μυθdedam usque ad necem .
Quo pertinet illud Augustini de Spi
ritu. ἰχ Litera: Qui enim dicit, verbi gratia, volo ut 6i omnes θνυi mei ορ rentur in υinea , m pos laborem requiescentes mutemur , ita ut qua quis eoνum boe noluerit in pνsino sempermolat , videtur quidem quicunque cov. tempserit . contra voluntatem do, ni sui facere, sed tune eam vincet si, oe pria sinum eontem Oens effugeνit . Servi qui manumitti non poterant υ Deitiones
dicebantur, cap. 3I. de evict. Idque ex eo patet evidentissime, quod sic de eo cui vis pellio solutus est , Marcellus scripserit : Habet enim se et um qui ei afferri non pessi : ρνomissον δε υi et ndebet hominem solvere , quem . si velit . resator, ρεμις ad libertatem per Meere , ' cap. 72. sub finem , de solui. Unde autem hujusmodi servi vistelliones fue- . rint appellati, aliis divinandum relin. quo, interim non dubitans quin a ve- Dillionibus longe diversi fuerint viis pelliones a
SEMEL, inquit Marcianus; aede D.
era facta et in m diνtito ad feto l cωs Iace ν manet, cap. 6. 2. de re. divis. cap. 73. de contr. empl. Certe
quia religio solum occupat, quemadmodum Rinio scriptit Trajanus his verbis: Nais se facta aedes st, licet coliaua βι, religio eius occupavit s lium. Et idcirco qui liberare locum sacrum religione volebant, inde sacra
solent evocare cap. . p. I. d. tit.
Festus enim de sacris In veteribus euriis peragi solitis lib. II. ad hunc
modum lcripsit: Quae eum ex υeteribus in noυas eυscarentur. septem currarum per relii iones evocari non potuerunt .
Dixit Festus per religiones, quod idem
ac si dixisset exauguratione . Fiebat enim sacroruin evocatio exaugurati ner . Livius lib. I. Nam eum omnium
facetiarum exstigurationes admitterent aves.
in Term n ἰ fano non addixere . AIt etiam Festus Originum libi I. Cato. nem sic scripsisse e Fana in eo seco compluria fuere, ea exstiguraυit, pro terquam quod Teν mino fanum fuit , is nequitum exaugurar; . Et certe loca quae rite Deo alicui, consecrabantur, inaugurori, dc quae ex sacris prophana fiebant, exaugurari veteribus dicebantur. Sic etiam Livium de Tarquinio Superbo accepimus scripsisse: Eι ων libera a eaeteras rella onibus aνea esset . rota Joυis templique eius quod in discaretur, exaugurare fana . satellaquo statuit quae aιiquot ibi is Tatio Rege primum in ipso discrimine adυersus Ra mutum pugni e vota consecrata , inausturataque pol ea fuerant . Eoque sensu rem sacram profanam fieri p.,sse Paulus, 3c Venui ejus auctores sunt, cap. 83. 3. cap. IῖT. 6. de verbor. oblig. De tutellarium Deorum evocatione scripsi eleg ter Macribi Us. eamqle cum hac vulgari , Sc usitata sacrCrum locorum exauguratione , temere , &inconsiderate nimis confundunt intur. pretes .
MATRONAE ornatrices olῖm pro.ptias hiabebant, cap. 63 R de leg. 3. Extatque vetus iii scriptio in
276쪽
in qua dispensatoris contubernalis orisnatrix dicitur verbis ad hunc modum
tremfamilias sine comite in publicum prodire non solere, eat. II. 3c I 2. c. Io. & m de injur. Et quoncibilioras erant matronae, eo plures comites habebant , quemadmodum a nobis est demonstratum Uariorum lib. q.
Hujusmodi comites pueuas appellat in Florentinis Pandectis Ulpianus, quas
sibi comatas mulieres exornant e. 49.
in princi p. de leg. Hoc, ni fallor. lensu, ut injustae hujusmodi puellarum
comae crispari , & comae crispatae acu comari , comataeque puellae vestibus elegantioribus exornari per ornatrices consueverint . Eoque pertinet quod uintilianus libro a. cap. s. ita scribite Atque etiam qui Decis capiuntur, misis lavatisque, o inussas comas acu manribus , non suo eouνe uiridis p ur esse formae puraην quam possis rei-buere incorrupta niatura . Tertullianus
de Virginibus Velandis: Vertum capiti iun/ , O in. acti Iaseiviore eomam sibi infixunt eνin bus a fronte divisis veris ιιm ρνοβ se mul eritatem . Eoque Festum arbitror hespexisse cum scriberet cum esse, qua sarcinatrix, vel etiam ornatrix utitur. Martialis Epig. libro I 4.
Fincat acus. νονtas sustineatque comas.
Neminit implicationis erinium Divus Petrus in priore sua Epistola cap. 3. eamque implicationem interpres uuiis paris appellat capillaturam , haud dubie ad veterum acu comandi rationem respiciens. Et sic quidem puellae apud Ulpianum appellari coisaiae videri posis sunt, quarum comae calido ferro inu.
sae crispalaeoue cc mari ab ornatricibus acu solent, quemadmodum ex Tertulistiano , dc Quintiliano est demonstra. tum . Nee enim latis erat hujusmodi puellas comatas esse, siquidem eas ma- tronae in publicum prodeuntes vestibus etiam elegantioribus auctore Ulpiano sibi exornabant . Eamque ornanda. m comitum rationem antiquissimam etiamnum apud nos matronae nobiles videntur observare.
SOLENT Romani non mulieribus, sed
viris praeceptoribus filias suas er diendas instituendasque tradere. Eum que morem docet nos Iulianus de me cedibus disserens , quae ut liberalibus artibus instituerentur pupillae nomine praeceptoribus dantur, c. q. ubi pupil. s educ. Et idcirco mirum non est quod
scripserit Suetonius, Q. Caecilium Aditici Satirit Equitis Romani libertum filiam patroni nuptam M. Agrippae , docuisse. Id enim fieri solere manis stum sicit haec vetus inscriptio : Ρυ-
Rus. Meminit etiam ornatricum Mariscianus, quae duos tantum menses apud magistrum fuerunt, cap. 63. 3. deleg. 3. per magiserum eum intelligens praeceptorem qui Ornandi comandique
industriam quandam singularem profitebatur . Huiusmodi enim magistros olim fuisse libro de cultu sceminarum. indicat Tertullianus; Ait enim: Fνηνa taboνatis oν ta υώινi, bufra pe-νitissimos quosque Rructores capillaturaea bibetis . Columell, de Re Rustica
277쪽
nato es non solum esse audiυi , sed σipse vidi. Dipianus etiam, & Paulus auctores sunt non ibium magistros dici , qui juventutem literas docent . sed etia in qui aliquam omnino attem tradunt, cap. 4 locati, cap. s. 3. ad leg. Aquil. cap. 37. de veris
Da classeis , o alligaris restibus. ΡΑυιus ait, tesser silos, quos visa
humilitas T amavit , interrogarinoo placere , in resti enim , O' υ taequalitatem Uecta νi oportere , O dignia ratem. Haec ita Paulus Sentent. libro f. tit. I s. ad notam censoriam omnino rei piciens. Erat enim moris. ut cives nimia paupertate laborantes animadversione censoria classibus exemis pii capite censerentur , & in proletariorum numerum reserrentur: siquidem Suetonius auctor . est, Divum Claudium censuram gerentem, eum plures notare conaretur magna inqui litorum negligentia innoxios reperiisse, quibuscunque caelibatum, aut orbitatem , aut egestatem objiceret, maritos, parentes, opulentos se probantibus. Eoque pertinet
quod Ausonius Eidyl. lib. i s. ita scribit:
mram parcus agas aυidi lacerabere fama Et lamitorem graυ us rensu a notabit.
Eaque etiam ratio est . cur testes qui fgnandis testamentis adhibebantur, elabscos appellaverit Festus ad quinque classes in quas pro census qualitate
distribuebatur populus Romanus, omnino respiciens, & simul indicans, proletarios, ae capite cenios, quia classici non erant signandis testamentis adhi-
beri non potuisse, ob nimiam pauperistatem, quae cum falli ingentem' mate. riam praebeat, temper Romanis tui M. Ela fuit, quemadmodum de Ca jo Maorio scribit libro . a. Valerius. Proletarii igitur,& capite censi classici non sunt.'
id quod Arnobio traditur Ad verius Gentes libro a. Desinu. inquit
mιnem, Proletarius cum sit, cladibus, cr
capite eum censeatur adferabere ordinia
bus ρrimis. Sensus enim est , . desinite hominem adscribere primis ordinibus, qui classium respectu , sub quibus nimia paupertate nequit cenieri, nomen habet,& titulum proletarii. illud etiam solet observari . ut classicis testibus , simul atque testimonium t uscepissent , liberum non elset . alit dissimulare, aut subtrahere se , indeque etiam alligati appellarentur, auctore Isidoro. Elymolog. libro s. Sique dissimularent, aut se subtraherent, Lege duodecim Tab larum sic puniebantur . ut essent imis probi , & intestabiles, & per hoc claias bus suis exempti in aeritum tabulas resurrentur . & aerarii fierent . Eaque vera est sententia legis illius Decem. viralis . cujus libro IS. cap. I 3. me. minit Gellius Porro quam Decemviri,& Iuris conlulti intestabilem vocant, illa Plauto . DjIus videtur appellari, in Poenulo his versiSus: ia agunt tesser. Μ. Tot qu dem a potuim addueere homines magis
Nam issorum nutias nefastus est, C mitiales Iuni meνi. Ibi habirant, ibi eos conspicias quam Pνaetorem saepius . sensus enim est, his testibus non esse nefas testimanium perhibere,& sic nee improhos nec intestabiles eos esse, quan
doquidem in comitio sedulam quotidie perhibendis testimoniis operam dent
278쪽
, . LIBER TERTIUS.C A P U T I. De ἰ antis ueeandi piaculo. VI hominem occidit, lege Cornelia de si
ad leg. Corn. de se. Ergo,& qui insanistem occidit. Insans enim homo est. Idque adeo verum est ut mulierem visceribus suis vim in se. rentem , quo partum abigeret, interis pretatione iusta legi etiam Corneliae obnoxiam esse voluerint veteres c. 8. d. tit. Quanto igitur magis quae infantem occidit λ Qua de re scribit eleganter in Apologetico ad hunc mois dum Tertullianus e Nuis veνo bomietidio semel inierat io eι iam conceptum titero dum adhuc sanguis in hominem delibatur , dissolveνe non licet e bomieiadii sestinatio es probiberi nasci, nec rem fert natam quis eripiat animam , an nascentium insurber , homo est, . quies futurus, i fructus hominis io'. in semine es . Et in Octavio, Minutius Felix a Sunt, inquit, qua in ipsis via
sceνιbus mi dicam nibus epotis originem futuνi hominis extinguant , oe paνric dium faciunt antequam paFiant . Quibus
etiam addi potest quod hunc in modum pro Cluentio, Cisero scribit : Memoria
teneo Milesiam quandam mulieνem , cum
essem in . Ita , quod . ab heredibu/ I cundis aecepta pemnia partum sibi Usa medicamentis abegisset rei capitaIis est damnatam, nec injur a , quae spem p ventis , memoriam nominis , subsidium generis , beredem familiae , designatum Reipublicae eiwm sussulisset. Et quia hoc exemplum pro lege laudat Tryphoinninus , addens insuper mulierem post divortium visceribus vim inserentem, temporali exitio multari Principes voluisse s cap. de poenis ) quis credat eo tempore infanticidio nullam fuisse poenam irrosatam λ Non est quod sibi persuadeat aliquis primos Vale tinianum , Valentem , & Gratianum Imperatores videri constituisse , ut is qui infantem occidit , capite puniretur, cap. pen. C. de leg. Corn. de siscar. Illud enim rescriptum quaedam ambigui intellectus verba continet, eA quibus ambigua , & incerta eruitur argumentatio . Nam se scribunt Im. peratores : Si quis necandi infantis ρι cutum aggressus aga usave sit . Placu, tum duplicem admittit significationem. iscelus enim piaeulum est, ut apud Vi
gilium: Distulis is seram commisse. piae Ia
Sacrificium etiam per piaculum, etiam intelligi auctor est idem Virgiliis Eneidos libro 6. Ait enim: a L I a Duo
279쪽
A Di o urgeas pecudes, ea pνima piacnta dum etiam Valentiniano Imperanteria
Iunio. deri potest .radicitus extirpatum suis Haee s vera sunt , necandi igitur in- ejusque extirpandi gratia hoc reserusan is piaculu* tam de sngulari. sa- ptum ad Probum ser Italias Praeis crificio, quo a parentibus infantes im- ctum Praetorio directum sui se sub cuia molebantur , quam de vulgari quovis jus dispositione Italia. Illyritum , Minianticidio accipi potest , praesertim Africa in notitia provinciarum rinis
eum sic in Octavio scripserit Minutius merantur. Fuisse autem Probum hune Felix : Saturnus Alios suos non eηρ aPraesectum P torio per Italiam satishit, sed voraυit . Merito ei in non- in eo carmine demonstrat Ausonius . nullis Africae partibus a parentibus in- quo libellum sium ad hune eundem fantes immolabantur , blanditiis , & Probum mittebat. Η c enim Proh osculo comprimente vagitum , ne fle- exceptis tribus heris nimirum Ualen hilis hostia immolaretur . Et Tertul- tiniano, Valepte, & Grati ob lianus in Apologetico: Infautes, inquit, P imi in appellat. Prio tum
Haec Tertullianus. Ad hujusmodi sa- Est igitur in hoc rescriptoe piaculun
erificium ut credam , necandi infantis . necandi infantis sadium 'facinus . noriri aculum hos Imperatores rinrri vo. Iuisse variis adducor conjecturis. Ce to enim certius est hujusmodi insan- Dum immolationem piamium ilici . Nam sic non Valentinianus dum axar, sed Lactantius etiam illud sacrificium appelliat libro I. cap. 2I. his verbis e Peleanitis Festus .. Iib is . Uloria, ι inmin μυνam refert Carthaginienses Sa--νno humanas hostias Diiros Immolaνe, aer elim victi essent ab . aibocis Rege autem vulgare quodvis infantici dium ut putant interpretra. - .
, se .ut pueris praelegerentur olim tripartita . nunquam intelliget SicuIorum, iνatum sibi Deum .purini isse, quid per antiquas fabulas in prooemio isaque ut diΠgemitis Haeuium solverent, Institutionum velit intelligi Iustinia. ducentos nobilium νιυ immolage. Nee tius . Edidisse autem sextum AElium etiam verisimile usque ad tempora librum quendam qui ινιραννira inseriis Valentiniani Imperatoris infanticidium beretue., testis est Pomponius cap. m. relictum suisse impunitum, tam quod I9. de orii. jne. Addiditque cinninians homo sit , quam quod mulier librum tripartita dictum esse , quod artum abigens graviter olim punire. Lege duodecidi Tabularum proposita c p. 39. de poenis. Et quia Ia- jungeretur interpretatio, ac deinde suta trum hujuimodi facinus ad usque sua texeretur lapis amo : Hune librum inpora in occulto perlevet asse testa. haud aliter ediscebant Romani juvenea r expresse Tutullianus , certe nee. nunc juvestritti nostiae Justiniani
280쪽
praeleguntur Institutiones. Id quod Cicero demonstrat evidentissime cum ait: D seebamus puer. duodecim , ut caνmen me 'startum. quas iam nemo discis . Si
Tabulas duodecim didicerint pueri, cero te,& earum quoque interpretationem, S simul legis aetionem didicerunt , hoc est tripartita aelii Sexti . Nam sne interpretatione leges illae non poterant intelligi quarum sine legis acti
nibus nullus etiam usus erat. Ipse pro Aqui aena Cicero legis actiones quodammodo fabulas appellat , cum eas ridiculas ineptias , inanissimasque prudentiae repertas esse ait. Iustinianus etiam expresse testatus est juvenes olim qui ad primam legum veniebant audientiam , inutiles legis antiquae . hoc est duodecim Tabularum dii positiones. &antiquae subtilitatis ludibrium accepisse cap. uni c. C. de nudo jure inrit. toll. Haec si vera sunt , per antiquas igitur fabulas duodeeim Tabulas, &legis actiones potius quam responsa prudentum abolita, quam leges populi Romani abrogatas dissentientibus licet. viris doctis arbitrabimur intellexisse Iustinianum
FUERUNT Olim militiarum species
variae. Sic enim scripsit de Id dolatria Tertullianus: nune de Utiqi aeritu ν an fidetis ad milit am eonveνrip si , o an milista ad fidem admitti, etiam eatigaιa, vel inferioν quaeque eui nou sit necustas immolationum, vel ea.
piratium iudieiονum . Nec alio videri potest Ulpianus respexisse. de milite disserens qui sub armata militia stipendia meruit cap. o. in princ. de re judici Scribas autem Praecones, & vi
N. L I B. III. 269 tores militasse , inde probari potest , 'quod executores litium qui alio no. mine υiatores dicuntur, ita soleant coereeri, ut non poenas solum corporales luerent . sed etiam ut militia exuerentur. cap. 2. C. de sportui. Atque ita tres fuisse militiarum species videri possunt, una armata sive caligata, altera Palatina caligataque . & tertia forensis inferior cap. I. Cod. Theod. qui b. milit. ad urb. non Iic. acced.
Et id quidem eo mihi veris milius
videtur quod non ignorem omnes qui stipendiis gaudent militare . Sic enim Sermone I9. de Uerb. Dom. scripsit Augustinus : Nonnulli qui aut misit ac3ngulo detinentur , aut in actu θην publico , eum mecant κνουiter , bac μ-unt a peceatis suis ρνIma se voce excu-μνe, quod militant. Inserior militia , quam esse sorensem diximus, alienari potuit, & ad. eam respexisse videtur Scaevola de venditore, & emptore militiae disserens, inter quos convene rat ut salarium quod debebatur, emptori cederet, capit. sa. primo de ad .empl. Et id quidem eo constantius mihi persuadeo tum quod in quadam Horatii vita quaestorium dicatur Hor tius scriptum comparasse, tum etiam
quod sciam Acronem recoctos scribas definientem tradidisse, scribas in prb- vincias eum Μagistratibus ivisse, &eum satis rediissent locupletes vendidisse decurias suas. Quid enim est
aliud deeiarias υendeνe, militiam vendere ρ Nam ut sub eohortibus cetatis caligati milites, se milites isti forenses, isti inquam scribae, viatores, & Praecones sub decuriis certis militabant. Testis enim est in Claudio Su tonius, corpus Baligulae obvias scriba. rum decurias suscepisse. Et Livius libro M. Scribam, inquit , eum quα