De falsa nostri temporis, et vera Christi religione. Libri duo primi, de quatuor, Polonica lingua ante octo & nouem annos conscripti atque editis nunc recens latina lingua donati, & aucti. Martino Cromero authore

21쪽

men nostra prodigimus: vos egenorum Dista, & adscriptitiorum nostrorum sudorem. MON. Eum ipsum sudorem Vos quo proin digitis,& quidem cu sanguine expressu. Magis quide deceret, fateor, sacerdotes recte di mensare ea, quς ipsis non modo sua ipsorum, sedetiam egenorum causa, diuino munere &piorum hominum pia beneficentia attributa sunt concredita, vos. profanos. Α V L.

Hem, profanos etiam nos vocas z MON. Pro M.

Quid niet quando aliud nomen latinum non succurrit,quo uos,qui fanorum & sacrorum ministeriis addi sti non estis, appellem. Nam

laicorum quo nomen,recentioribus graecis& latinis non inusitatum, minus aequis auri' hus admittitis Seculares vulgus uocat Vta mur autem eo uocabulo, si id mayis allube

scit. Magis, inquam, deceret, pax. esset, si cerdotes uobis secularibus ad redie dispen sandum facultates proprias,'honeste pie*vivendum exemplo sus praeire: quippe, qui

sal terrae, lux mundi esse debeant: sed unus- Gal. ις. quiso onus suum portabit,et ipse pro se Deo rationem reddet.Tu quis es, qui alienum ser- Rom. . vii iudicas Domino suo stat aut cadit, quem

admodum scribit Paulus. Α V L. Licet tamen, A a nobis

22쪽

nobis uos admonere, secundum illam scripturam: Unicui mandauit Deus de proximo. MON. Perpulchra uero admonitio,co uitiari, & probris asticere, ne dicam pugnis contundere, aut etiam mul stare decimis, bo nis,& facultatibus:sicut faciut nonnulli, qui, dum in sacerdotum & monachorum auaritia inuehutur, idem faciunt,quod praefectus ille militaris, de quo dicere solet Stancicus morio:Qui cum militem anserum prsdam agemtem alta voce increparet, pressius duos sibi ad iugum sellae equestris porrigi iubebat:Scse licet odistis auaros, quod vulgo dicitur in Prouerbio. Α V L. Quid mirum,quando summis satrapis,et rege ipso ditiores atis locupletiores estis, qui dudu pleri pares,aut etiam inferiores nobis, ne dicam mendici, fuistis. MON. Hine illae lachrymae. A U L. Sed non

moramur tamen istas tam inuidiosas opes, ac decimas,ne alia emolumenta vestra. inarrite, utimini, de abutimini arbitratu vestro, modo nos verbo Dei ne arceatsi si docere ipsi nos id non dignamini: Humanis traditionibus atm diabolicis superstitionibus ne noa deinceps, quasi naso tractos, seducatis. Pax. Iam errorem nostrum deprehendimus, Sc veritatem agnouimus, quam vos occultabatis.

23쪽

Iam nobis Lutherus oculos aperirit,& imp sturas peruersitatem. vestram retexit. MON. . Arbitrabar me cum Christiano, ac non cum Lutherano loqui. A V L. Quidet Lumerus nofuit Christianus. Te quidem melior:qui hypocrisi & superstitionibus Vestris reiectis, Puram putam veritatem orbi terrarum patefecit. M O N. Equidem a filio Dei Christo do mino iam pridem eam patefactam esse existi maui. Α v L. Sic est: veru vos monachi cum sacerdotibus, episcopis, Sc papis eam postea

suppresseratis: Lutherus eam denuo de tene- LMbirascitubris erutam, orbi terrarum protulit. Μ OErgo ne Lutherus tibi spiritus sani tus est. quem filius Dei post suum discessum missurula esse pollicitus est, ut nos doceret omnem veritatem:'Quemadmodum de Montano discipuli eius Cataphryges ac Manichsi quom de suo praeceptore longe ante mille annos affirmarunt. A V L. Iocaris tu quidem, sed impie. Non erat spiritus sanetus Lucterus: sed spiritu sancto illustratus, verbu Dei ger mane intellexit, S recte docuit:& fuit reuera homo Dei. MON. Scilicet: Propheta: Nec is quilibet de fece vulsti, sed Helias. Sic enim eum siti appellant.Etlane similem illi exitum habuit, nisi quod cadauer tamen eius post c . A 3 uiuium

24쪽

fuium nocturnum,in quo fuerat hilarior, iii Iedio repertum est. Ipse quidem Euangelista

se dicere maluit. Vis autem videre, eum nihil minus,quam Euangelistam, vel Prophetam,

vel virum dei fuisse: nec spiritum dei habuis se,sed spiritum vertiginis Α v L. Id quidem tu bullis vel decretalibus pontificiis, & Epi

scoporum constitutionibus , aut scholasticis sophismatibus probare velles. Iam ea conti cescunt. Sacris literis &'verbo Dei proban dum fuerit. MON. Ne illa quidem conti cescunt, aut conticescent unquam apud pios& Ueros Christianos: Sed quando tu ita vis, probemus sacris literis. Α v L. Nunquam probabis. MON. Audi modo,S audi patienter, ne F statim emeraris ira, aut sermonem meum interrumpas, si quid displicebit.Α v L. Fiet.MON. Sed secedamus illuc parumper, &consideamus. A v L. Placet. MON. Primum, arbitror hoc te mihi concessurum esse, si Lutherus falsus Propheta est vel fuit,no esse do dirinam eius a spiritu sancto: sed ab illo potius, qui dixit aliquando: Ero sp iritus m edax

in ore prophetarum eius. Tametsi hoc quocpsacris literis possem euincere. A V L.Istud quidem verum est etiam sine testimonio sacraruli teraru. Sed Lutherum fuisse falsum prophe

25쪽

tam id vero tibi probandu est.MON.Age,No Lutberus erde solo aut Luthero loquamur: Quandocide caeteri pseuda in eade causa sunt Zuvinglius,Carolostacit', Oecolampadi', Muncer', Melanthon, Buc / 'i riis,Brenti', Urbanus Regius,osiander,Cal

us, Illyricus Suencktadius,& quotquot L. theri doctrina amplexi, ex eplumve secuti ab iEcclesia Catholica sese hoc nostro seculo se- - igregarui, nouaru , Sc peregrinaru do strina- avis authores vel assertores extiterut, P verbo dei & Euangelio vulgo eas venditates. Vni uerse igit ostedamus, eos falsos prophetas,&spiritus sancti expertes esse.Vnde aut id pro- ,r. babo,ut intra cacellos abs te mihi circu scrip - tos maneas Fit no raro in sacris scripturis me- Ful propti,tio falsoru, mendaciis, de insipientiu prophetaru :Nec signa omissa sunt,quibus eos a veris .pphetis discernamus. Ac per Hieremia quide Iliis. 14. ita Deus ipse de eis loquitur: Falso prophetae vaticinat in note meo: Nomisi eos,& no prs- cepi eis, ne I locutus sum ad eos: visionem . h mendacem, S diuinationem, & fraudulenti- .eam, & seductionem cordis sui prophetant vobis. Et alibi: Nolite audire verba lpheta-Tu,qSphetant vobis,& decipiunt vos: visi ne cordis sui loquuntur,non de ore Domini. . m.- Et mora

26쪽

Et mox: Non mittebam Prophetas , R ipsi

currebant: Non loquebar ad eos;& ipsi pro phetabant. Nec diuersum est ab his, quod ca. Erach. 33, Vae Prophetis insipietibus, qui sequuntur spiritum suil& nihil vident.Et paulo pdst: Vident vana, dc diuinat mendacium, dicentes: Ait Domi Eu gellei no DominuS non miserit eos. Viden suist Ilia hic salsos prophetas designari eos, qui cum a Deo. Domino missi non sint, nihilominus prophetent in note eius. An non aperte hic tibi designari vHentur Lutherus ,& quos duduenumeraui, siue discipuli, siue aemuli eius: Aaο.ra. Cum enim Deus vel per se ipse, vel per o dinarios magistratus, quos posuit in grege

suo,regere Ecclesiam suam,quempiam mitte re soleat, ad annunciandam hominibus vo- i luntatem suam,ostendantisti, seviro uis mo-- domissos esse. Ac magistratus quidem Ecclesiasticos ii contemn ut penitus, et in ordinem cogunt, nihili facientes, quod scriptum est a Rom. 3. Paulo, quod non est potestas nisi a Deo. Et Heb. t . alibi:Obedite praepositis vestris,& subiacete eis: tantum abest, ut per eos missos esse pro fiteantur: Nisi forte quando incondita multitudo , aut magistratus quispiam ciuilis , vel 3.Reg. 13. Princeps,exemplo Ieroboam regis impia, vel , Michae

27쪽

Michae illius,cuius mentionem facit liber la. - dicum, manum alicuius istoriam implet,ut fatipsi sacerdos&Propheta, eam esse missi- onem suam interpretantur. Nam si qui pers gae sacerdotes 8c Apostatae ab Episcopis semisses esse laetare velint, cogitent, sed per ςosdem,per quos missi erant,reuocari potuis se,cum ab uthoritate eoru discessissent. Ve-xum enimuero a Deo ipso se misses esse asse- ioerant: Non est satis. Idem asseuerabant illi,cle quibus Deus per Prophetas suas loquitur, scuti dudum audiuisti. Quomodo igitur , Probabunt nobis verum esse id, quod asseue is proba

xant et Veri quidem Prophetae Dei , quales fuere Moses, Samuel, ille qui missus suit

Ieroboam regem, Helias, Helisaeus, Esaias, 1.Reg. o. ia quoties auertum a Deo, legecpeius, & promis rum eius immemorcin populnni iussu 3 Ru- ' Dei coiiuertere, in viam reducere,etumue ac desperantem consolari studuerui, miraculis & certis futurorum praedictionibus a Deo se mistas esse probarunt. Idem fecit Prophetarum Dominus ipse filius Dei, cum Euangelia lucem Hebraeis, umbrae legis, 5 Scribarum alcis Pharisaeorum traditionibus assuetis,patefaceret. Idem Apostoli,cum orbem terrarum diuturna impietate caecum 'B eadem

28쪽

eadem luce illustrarent:domino,quemadmo vir. ν m. dum scribit Marcus, cooperante, Sc sermo nem confirmante sequentibus signis. Idem caeteri discipuli,&qui eos consecuti sunt alii plurimi sanisti doctores Sc propagatores Euangelii Quarum rerum plenae sunt historiae Ecclesiasticae. Quid igitur simile isti faciunt, , praesertim cum laetent, uniuersos Christianos populos ante prolatam a se Euangeth lis cena in densissimis non modo errorum & su Perstitionum,uerumetiam impietatis S ido Iolatriae siue idolomanior tenebris versato esse. Ecquod miraculum unquam edideruntet, ecquid futuri predixeruntc Feruntur quidem, id ij non reliquisse intentatum:Sed nunquam eis aliquis eiusmodi conatus successit. Quinb N extremi iudicii dies ae nonnullis praedi-

ctus , magna , stolidae multitudinis per

A turbatione expediatus praeterhi: Sc ille, qui in acie globos bombardarum , quos prino iecturi essent hostes , manica se exceptu . rum esse sine ullo cuiusquam suorum inconi modo , promiserat fidem, fefellit: 5e subornatus qui simulata morte , inclamante

quodam de prophetis istis, quasi rediuiuus

- exurgeret, non modo no exurrexisse,Verum-

etiam

29쪽

etiam exanimis repertus esse dicitur. GIes

igitur sunt Prophetae isti vestri, si Deo placet, Euangelici , qui cum uniuersum orbem Christianum, quasi aversum a DEO Christiin docti ina , conuertere instituerint, aut . nihil praestent eorum, quae praedicunt alcytentam in nomine Domini, aut nihil certe . . tentare ausint& praedicere, quo nobis quem -

admodum vel existimant , vel fingunt in credulis persuadeant, a Deo se missos esse.& in nomine eius loqui , verbum. Dei an nunciare. A v L. At Christus praedixit, nouissimis temporibus etiam pseudochri

stos & pseudoprophetas signa magna & pr

digia daturos , ita ut in errorem inducan tur , si fieri potest, etiam electi. Μ Ο N. Verum. Quin& Paulus aduentum Anti- .'I MI, christi ait fore secundum operationem Sathanaein omni virtute,*signis, & prodigiis mendacibus. Itacp par est , ut eo prolixistis gratias agamus DEO, quod non dum in tantam tentationem nos induxit. Verum at os quoin documentis probe

mus istos falsos esse Prophetas : Ac possent ea quidem cum ex iisdem VERIS

30쪽

Deia. it. Dei Prophetis,tum ἰ Deuteronomio Mosis peti : Sed non est necesse , quando ipse magister noster Christus, certam nobis prodidit RG nube, notam, qua recte internosci falsi prophetae

υηου. - queant: qua una caeterie omnes, quae ab illis . proditae sunt,comprehenduntur. A v L. ingatio. ν. nam igitur ea est: MON. A fructibus eorum, inquit ille,cognoscetis eos. V L. Hic iam tu

haerebis: imo quasi serex tuo ipsius indicio, Peribis: An enim vos Monachi &Sacerdo tes una cum Episcopis 8c Papis vestris non estis pleni hypocrisi, auaritia, superbia, ambitione,luxu, ingluuie, ebriositate et An noestis immisericordes in egenos, acerbi in sub diibs, inuidi & contentiosi inter vos ipsos, irreligiosi in Deum, Sc ossiciorum vestrorune gligentes et Quid ego libidines vestra sim-

. Puras & inuerecundas commemorem et Hi sunt fructus, qui non Lutherum, & Euangelicos nostros Doctores at p Concionatores,sed vos, falsos prophetas esse coarguunt.

MON. Abstrahis tu me quidem ab instituto sermone, quod vestris istis pseudeuangelicis in disputando perusitatum est : sed tamen paucis tibi respondebo: Nec agam relatione, criminum, quamuis post cm. Quid enim aut

sceleris, aut flagitii est, quod vestri isti pseud-