장음표시 사용
111쪽
cuius fragore,qui in in naui erant, peruti, sestinanter velamenta sua storea , cea praetenderunt, productoque suo tormento Bas, quasi hostili animo id a nobis factum euet, vibratis armis valde nobis minitati fiunt Remis itaque celocem nostiam in terram impulsam cum illi viderent, littus ipsi insilientes,egresturos nos abstinuerunt ut ad priorem locum, unde veneramus, nobis vitandi tumultus gratia omnino redeundum emet. Ad nauem postmodum frustra quaesita aqua reuertentes, Almadiam cum ea quandam inuenimus, qua prora. Regalibus octonorum baziorum, Caxas permutantes, pro singulis Re '' galibusCaXas 33oo. recepimus,ut minoris monet nulla nobis post penuria esset. Undarum vero refluxu mari altiore facto,cum Param statione se sua efferret, nos sub noctem ad eandem remeantes praeter salsam aquam tamen nihil inuenimus. Pinas postmodum vento ab ipsia ora perflante ad naues redacta, Paraus esseam attigit, quae nostris in longi, sicula stupra dicta insula aquei copiam monstrauit: Sed&loci Dynasta ultro nobis spopondit in Bantam senos Gubernatoris Ioco prouehere velle, si pro qualibet naui Regales quinque quaternorum mercedis loco ipsi depederemus. A meridie Paruus iterum alia ad Pinam ventitabat, Ct ς pro Regalibus permutatura, quam tamen inanem a nobis demisimus. Sequentidie, dicti mensis, cilicet s. sicaphis aliquot pro adserenda aqua excurrimus. Sed&Niger Laurentianus,qui numerato die apud nos fatum obierat, post insulam proximam terrae mandatus est: quo tempore ex Bantam Velum quoddam promoueri cernebamus. Ad insita,iuxta quam nauibus consederamus, tergu quatuor insuper aliae comparebant qua nocte ex occidentis Septentrionis inter, medio ventus praeualidus ingruebat.1unij16. sublatis anchoris eodem vento prouecti, bolidebis iaca ara orgias fundum arenosium tenuimus Sedata itaque paulo post Concitatione, ne retro longius abiiceremur fluctibus,ab oriente in occasum turgentibus,anchoras rursus demisimus. Sed a meridie derepente iter perflante borea, Oriente arripuum us,quae meta intra praealtatam illam longamq; insula excurrerat. Ex freto isto recta perflante vento,naucleri insulani Dynast consilio adis.orgias cossedimus. Vbi cum ex Bantam discretas aliquot Paraus vela facere conspicaremur,recta sub insitam defleximus, quod venti aduersi paulatim increbescerent. Inde tandem rursus promouentes oecia impellente, naues itidem alias in Sumatram protendere conspeximus. Quod vero quotidie ibi Eurum a meridie flare nobis scitum esset, ad 3. orgias iterum anchoris conssedimus ad posterum usque diem,quo locum mouentibus noua alia Canoas a firma Sumatrae terra Cocos aliquot,nonnihil petelle, Areca attulit. Sed nauis isthaec Dynastae insulam, naucleri nostri propria fuerat, viris I . onerata quorum duo nauem nostram consicendentes, Nauclero dicto honorem singularem exhibuerunt,Manu nimirum eius pedem ,-- a planta sursum ad genuusque promulcentes,4 eadem manu post caput suum et ' -- amento ad verticem usque quasi perfricantes Nocte hac coelum undiquaque plumosium nos molestabat Iunii18 die distinctis quibusidam locis naues septem prospeximus, quaru e binis ad nos appellentib altera Naucleri nostri Parum fuci rat a tera vero procerus quidam ad specie illustris vir, Xylina veste aureo filo intexta indutus vehebatur, qui Betelle, Arecca Mocos nobis offerebat, pro quibus eundem nos quadam lintei portione donauimus. Qui tamen a nobis discedentes, furtim indusium: linteamina alia nostratibus surripuerunt. In freti huius faucibus bolide missa a3.orgias tenuimus, fluctibus violento pulsiu in occidentem nutantibus,adeo ut ab ortu in austrum vento boreali nobis currendum esset Circa vesperam iterum 28. Orgiis defξxi, loco illo Vesipertilionum V sty- magnum numerum conspeximus, gallinas magnitudine aequantium ut ob id ta
pectaculum hoc nobis certae admirationi esset. - Iunu
112쪽
Iunsi Io. castellum quoddam praetergredientibus nobis Parum quam plurimae appropinquavere,quarum aliquae velis quoque utebantur. Hae Coi piper, Garyophyllos, Nuces musicatas, Vannanas,gallinas,& aurantia aduehentes,an ex Goa vel Cochino versus Bantam contenderemus, percontabantur.Cursu imterim nostro nihil singulariter promouentes,cum anchoris iterum 27.orgias teneremus,fluctu aduerso aere gelidiusculo glisicente, quievimus, usque dum postero die Africo flante nonnihil inde rursus progressi, malacia coacti anchorisadaa. vel 3 o. orgias consideremus sub cuius tamen tempus medium vela rursus attollentes,discretas passim naues e longinquo prospeximus.
Adportum Sundaprouectis nobis quidprimo impulpuo enerit.
AM tum propter fluctus aduersarios,tum crebras vetorum permutationes, quod nimirum media nocte ad sequentis diei medium, horam quippe decimam, vulturnus, a
dicta iterum hora usque ad noctem Fauonius, ordinariis vicibus spirare solitant, unde iter illud nauigantibus perdifficile accidit velis remisque lentissimis progressi,vix tandem Iuni ra portum ad Bantam oram Sundae attigimus 'quo loco in prospectu nostro amoena quidem viridans undiq; sed depressior qua
M. Pasto dam insula promicabat, quam Iavani Pulo Pallan, id est, oblongam insulam vocitant, ad cuius latuS septentrionale ultra7O vela conspicati, e longinquo stluulam quandam appellere credidimus. Vt referebatur, naues ista omnes pistatoria erant: quo documento concludi potest, Bantam urbem populosissimam 1 ἡ esse. In Baye seu sinu quodam terrae lauae Iunco quod nomen lauanae nauis one visis M. rum 16 capacis est quandam obseruauimus aqua cum ad nos Canoa quaepiam visendos expediretur, idiomatis nostri ignara dc Ob id ad Iunco reuersa Lusit num quendam secum aduexit quem de itinere nostro percunctatum, pomquam in nostra naues inuitassemus, ad Iunco e vestigio remeantem, velis
sublatis angulum proximum transnavigantem, cum Iunco conspectu nostro perdidimus. Ad horam diei Ia.cum orgias 3 .teneremus, paulo post deflua unda a .&dein ab horis duabus Io. post octo, deinceps, orgias tenuimus,aqua .... diminutione mare deinde paulatim altius iterum consurrexit Firma Iauete terra ex uno later ex alteronis P nobis versabatur: ex quo loco adortum plures alias insulas,&ipsam Bantam ciuitatem nobis recta oppositam consipeximus,ad quam velaminora visa uniuersia festinabant. Ventus tum quidem e mari spirabat Caecias Consilio itaque naucleri nostri ad austroeurum currentes circa vespera ex civitatenraus una approperante consipeximus,qua sex Lusitani suis clauis ad naves nostras prouecti significabant,a Gubernatore se mistas, undenai niremus percontatu: Nostrum siquidem aduentum, ut Gubernatori, sic non minus incolis uniuersis terrori formidini esse. Quibus cum nos Hollandos profiteremur, commemoraremuSque bona nos pace&amicitia nostra mercimonia pro aromatis ipsorum permutatum venisse:ipsi nos quidem loco opportuno, sed tempore valde incommodo appulisse resiponderunt quod vix ante quinque dies,nmας totidem naues Chinenses sunt9 in Chinam amandarint:&quod itidem,quas eius diei mane naues in Baye subsistentes vidissemus, toto illo littoris protractu vix dum aromata collectum excurrerint. In caeteris crga nos nihil inhumani erant: adeoque de Rege, ubinam euet, rogati, illum ante Halimban,
113쪽
lim , sumatrae ciuitatem, ob defectionem factam oppugnatam, cum suo Palimbanrum quam plurimis occubuisse, placide significarunt. Regem cusuis maximam β' - quidem ciuitatis partem Iam dum occupasse: Verum rege capto ab occupantium anibus eandem rursus excussam esse Velicaoo eum quidem instructum in Sum atram descendisse: sed hominum partem maximam fame inediaque confectam tabuisse: filiumque regni heredem unicum relictum esse, qui mensium iam quinque inatem haberet ob cuius infantiam incolae defuncti regis uxorem quandam regni Gubernatricem constituerint, mediocris aetatis foeminam, Cia renuncupatam. Inter Lusitanos istos quidam numerabantur, qui quondam se in Thomae Candi si nauead Ternatem fuisse referebant: signari comme sub. morationem addentes ingentis miseriae seditionisque, a Lancastro Capitane, rimad Malaccam Lusitanis subiectam inter naues Lusitanicas concitatata et M Quarum tamen historiarum nos saturi solius negotiationis gratia nos praesto aneaseresse retulimus. Interim obnixe illi a nobis contenderant, ne nostras naues a Don si Antonio missas diceremus, ne inter plos lecta vel tumultus quispiam oriatur, qui nullo dubio facileque per eos moueri posset, qui e terra illa praetcripti in Pe P, Beriaci, Terna saris, Manabo, iuxta littus Choromandet, imo tota India ad causiam suam affectatius asserendam,reconledissent. Apud illos enim amicitiam facile parabilem esse significabant: sed iis tamen nimium credi haud debere, cum nihil aliud quam seditionem ad libertates suas redipiscendas meditentur. Per Lusitanos hos Gubernatori nostra quidem osticia Samicitiam denunciabamus: sed ipsi tamen gaudium conceptum simulantes, ad ciuitatem reuersi,dolole Gubernatoria nobis audita omnia perceniebant. Dicti mensis die et . insulae propius succedentes ad Pulo Psan recta conicidimus. Ex qua intra meridiem occidentemque viridans qu dam humilis insula prominebat, defluo riuulo insignis, apud quam cum nos subsisteremus, Nauclerus ad Bantam, duobps adhuc milliaribus distantem, nos praegressus est. Paulo post Oceani Almirans, Tomo an gabasta, cum interprete ad naves no I 'stras accedens, per eum Gubernatoris nomine amicitiam omnia ad refectio trafictor nem nostram necessaria, quae in sua quidem potestate haberet, nobis nuncupa μ' uit,vi simul, ut in ciuitatem egrederemur, inuitauit. De qua delatione cum ipsi gratias haberemus, it ad nos in naues con scenderet, rogaremus, ipse ossicium hoc detrectans,sibi in insula oblonga aliud agendum prostate praetendit: interim tamen sollicitatos aliquot bis coctos panes secum auserens.
Quibus cum a nobis abscederet,in duas vaccas mittendas voveret, ipse non ad insulam, sed ciuitatem quidem recta conuersius, nullas tamen pro voto suo videndas vaccas emisit. Sed&deinceps Regiorum vectigalium Iudex, δε-Hnder dictus, cum Lusitanis quibusdam ad nos appulit, Regis Senatusque no δ' '' imine nobis amicitiam fidissimam deserens, in aliquam multas Gallinas, G.
Capras fructus alios impertiens, addita compromissione, ut, quibuscunque opus esset, compotes redderemur. Idem quoque nos apprime commodo tempore appulisse commemorabat,cum pipere omnes agri adeo praegnantes essent, ut prouentus unius anni duplex videri posset. Hoc ergo nauibus nostris ad ciuitatem redeunte, Lusitani remanentes a nobis prandio adhibiti, ut nobis a I,
uanensibus circumlpectissime caueremus, adhortati fiant. Ad conuiuium hoc nostrum, auanensium, Turcarum, Chinensium, Berialorum, Arabum, Perlarum, raratorum, nationumque aliarum tanta copia furtim praeterea conflux rativi locus vix omnes caperet, qui tamen uniuersi vino Hispanico appoti, circa velperam enauibus ad urbem redierunt, in dilcedentium honorem binis tormentis elisis Sequenti die Tomoria rigabara cum Sabandro denuo ad nos pro uisentes
114쪽
uisentes, Gubernatoris nomine suoque necessaria uniuersia offerebant, una, ne Lusitanis temere quid sidercmus, rogitabant: qui unum hoc satagerent, ut nos passim inuisis apud omnes praestarent, homines quidem a naturae malitiatam secretos&occultos, ut animis sensisque a nemine quoqua solide cognosci possent. Sed & adsumendum animum, metumque omnem excutiendum nos unice cohortabantur, quod portus iste mercatoribus uniuersis pateret: suadebantque, nos ante caeteros omnes aromata species petita impetraturos esse. Et cum petiissent,ut expromptis nonnullis mercibus opulentiae nostrie ipsis speci-rnendaremus,gratificantes,eos vinis octo a viridis donauimus. His hoc pacto dimimis,Gubernatoris mandato breui post Niger quidam,natione Quillinus
alias Quillinum Panian id est,tongus Quillinus dictus ad nos adiit, denuncians,
uniuersiam regnu suppetias nostrasvi auxiliarem manum sollicitare,& rogare,nad Palim ban Sumatrae ciuitate vela facientes,e parte maritima ciuitate tormentis concussam oppugnaremus, sic ipsis pedestri itinere secuturis ad inuadenda&occupadam eam comoditatem praestaremus. Quo facto,praedam totius urbis obuia nobis cessi, ram magno emolumento addebant. Sed petitione huius tumnosita diluimus,quod non pugnatum,verum mercatu ad eos appulissemus. Superius dicti gemini cum apud nos adhuc morarentur,cumappas nostras videre auerent,exillis cursum nostrum eos docuimus id addentes,peregrinationis tam longinquae hanc nobis unicam causam instituendae fuisse, ut bona ipsoru gratia
negotiationis perpetuitate stipularemur.Qua re ipsi oppido cide gauere visi sunt, maxime, a nobis didicissent,singulis sex mensibus ad eos excursum, nostrosq; recursum confici posse,etsi haec quidem nauigatione in perdiscenda tutissima&compediosissima via menses I . triuissemus. Quo colloquio discessiim lucerat. Postero die etc. nationes diuersae nauibus nostris acclinabant, cum quibus omnibus amica aequitate negotiati sumus. Sedin his nos de Lusitanis cauendis commonefacientibus, merces quasdam valde gratas exprompsimus. Ex eo loco celocem nostram, necessariis viris munitam ad sinum occidentalem, a Iaua 3. mill .dissitum expedivimus, ut ad pagum ibi finitimum de emendis pecoribus laborarent. Hi, quod siclauimeri essent, etsi illorum vendendorum nullam copiam haberent,attamen pro Norinbergensib. peculis ternis praegrandcm olla, humida consertam permutarunt. Interea temporis ad nauem Mauritium Satrapa ut apparebat quidam accedens,visis mappis de properere nulla alia ac serta recessit quem postea a Lusitanis ad nos explorandos emissilium cognou ramus Chinenses quidem Vari generis ad nos merces convehebant, Vt pro cellanas, Serica opera sericum similia Nautae nostri naues in mare altius promouentes,circa meridiem austrinouento paruas quinque insulas transmeaverunt, quo tempore Bern hardus Jeynich diem obiit. Cum vero addictas insulas nostri nullum aditum inuenirent, Vesperi intra eastam medias anchoras iactantes, locum cum ad defuncti nomen M siue Bern hardi indigetauerunt: ut consimili quoque modo primari Chirurgi nomine Hermanni, Insulam Hemmanniam Vocauerunt Dieia p. mane primosis umquam plurimae una cum Sabandro ad nos aduectae sunt qui hortator nobis erat,Vtimerram egressi, Gubernatore salutaremus, iuxta suctu more Regis loco ipsi pro pacis foederis signo
munus deferremus. Qilam ad rem duo nostru primarij cum vase crystallino, in aurato speculo,pannoq; Coccinei coloris,secreti, Quillino Pania deducti sunt. Hi itaq; ad portu invecti,&aqua praehumilem,&stationem valde aridam inue-neiunt. 1ngressis illis cum primum Lusitani occurrissent, salutatione ultroque
citroque facta dolosa, iterum discesserunt A quibus Sabander eos accipiens, in palatium Gubernatoris , prandentis adhuc deduxit quemin estolandi gratia in hortum secedentes, fusum ibi tormentum aeneum praesigne conspexerunt,
115쪽
ad cuius os granati quinq; fabae magnitudinem stuperantes inserti infixique nite Granatisabant cui in proximo Risi quinq;&item Mortarium unum accubabant,pelues'; π '
aliquot non procul inde appendebant. Gubernatori porro venieti tandem munus praedictum oblatu est, rogatumq; , an aequo ferre animo posset, si nostri euinuiserent, de perpetuo scedere contraherent aut paciscerentur. Qui cum per interpretem, se deliberationem huius rei habiturum respondisset: nostri exinde in Sabandri aulam deducti, tragematis adpostis bene habiti,naues circa vesperam repetiuerunt. Postero die, cum de Gubernatore nos visitaturo nuncium ferretur,extractis&inordinem dispositis tormentis nostris, ad eum magnifice accipiendum Omnia adornata sunt. Proceres praeterea aliquamulti nauibus ad nos contendebant,ut&nonnulli mercatoreSex Persia, mUu, c. qui pretiosissima Cinnamomici vitae aqua nos munerabant. Sed fructuu venum allato-Tu,Vt raphanoru, caeparum,altior ii&c nulla penuria hic erat:quod illic in confinio Indicae quaplurimae naues,qtias Iuncos vocant,subsisterent, quae nouaru in dies aliunde accedentium cumulabantur.Euronotum versus rivus quida spectabatur, ex quo creberrimae Paraus victualia nobis necessaria aduehebant.
2uidnam Gubernatore naues visitant sumsit,
V, IIa 6.diei matutino tempore cum aliquot classiariis ego
amandatus sum, ut Gubernatori obviam progressi, eum salutaremus, commemoraremusque classis primates desiderater ipsium exspectare,uniceque rogare,ne ex causa quapiam co-
parere recusaret:adeoq;, si rei minus fideret,obsidem me interea secum adseruaret. Ad ciuitatem itaq;.longa serie iuxta littus protensam,vallisque suffartisvi tormentis oppido compositis munitam cu appulissemus,Gubernatoris interpres, Quilinus Panian qui ex S. Thoma in Nealipur ciuitate iuxta littus Choromandet sita oriundus erat, nobis percensebat, Gubernatorem ad portum classis primatem expectar roga-
req; , ut ab eo inde arcesseretur. Qua eius volutate percepta,ad naves hediuimus, ut ibi celoce parata,cum primate gubernatorem inuitaremus: cuius rei praenunciandae gratia Balaan quoq; quaedam emisia ei nostrum accessum indicatu fuerat. His ita agitatis, Sabander ad Celocem appellens, sellicitauit, ut ut in terram nos egressi, seipsum interim obsidem in nauibus asservaremus. Quod nos tamenegantes, terram attingere prius noluimus, quam selida pax inter nos confirmata interuenisset. Sedin Lusitani nobis suas omnes facultates officiosa delatione nuncupabant. Tandem Gubernator exportu 16. grandibus Paraus conspicuus soluit: cui cum primas noster eadem naui acconsedisset, praeministrata ad narrandum occasione Belgi nostrae patriae statum potissimum ipsi explicauit, rogatusque quot numero naues quotannis ibi quamque numeroso milite in strui possint, quotmensibus ad emetiendum hoc a nobis institutum iter opus esset,&an hoc idem iter deinceps quoque ad eos tentaturi essemus, omnia ex ordine plane expedivit. Quae dum mutuo ita colloquio texerentur, interim ad naves nostras deuentum erat: ubi Gubernator cum nobilibus suis omnibus pompatice splendide acceptus est. Iam ergo cum in Caiutinauis cubiculum primarium est deduceretur, subitaneo pauore ille adeo perculsus stabat, ut totus contremisceret, in carcerem se nimirum aliquem abstrudi ratus. Et si verum fateri licet, facinus id quidem satis audaxin temerarium erat Gubernatorem ipsum cum nobilitatis suae praecipuis tam confidenter extra qui
116쪽
dem ciuitatem se peregrinis nauibus committere Sabandri tamen α mon-gani sollicitationibus persuasus conclaue illud tandem ingressus est, & ossiciosis ver bis spopondit,aromatum nemini cuiquam quicquam cessurum prius,quam ad placidum &suffcientiam naues nostras nos petitis rebus onerassemus. Sollia citanti deinde, ut merces nostras ipsi conspectandas promeremus, panni aliquot muricra Coccineique expediti sint. Quorum cum aliquam partem rogutaret, utriusque generis pannum accepit integrum a non inuitis. Naue tandem nostra a summo ad imum diligenter oculis perlustrata, ut addiscessum eius honoris gratia omnia nostra tormenta disploderemus obtestatus, petitam rem impetrauit. Ad quam rem propius oculis usurpandam Sabander interim, dum ista fierent, in naui restitit. Postero die cum classiariis aliquot ego res quasdamnauibus necessarias mercatum eluitatem ingrediebar. lulij primo die Cornelius Hollet man cum sociis nouem ubernatorem adeuntes,ab eodem ut primoribus regni caeteris pro loci consuetudines olemniter accepti siunt quibus ob id patentes Comitis Mauriti literas, de solido foedere&pace stabilienda, adeoque de tuta ad mercatorum caeterorum exemplum negotiatione exercenda insicriptas,insinuarunt.Quaecum Lusitanica Arabicaq; lingua accurate expresse legerenturiosta nostris cautione propria illorumanu praesicriptasbllicitata,discessum&ad naues reditum est. Huius diei vesperam praepotens quidam Dominus&illustris in Bantam venit, que Lusitani Caesarem salutabant,quod pater eius Regibus omnibus in Iaua imperitaret. Hunc Bantani autem ideo suum Imperatorem agnoscere recusabant, quod ante hoc tempus idem in Malacca aliquandiu vixisset,adeoq; Lusitanorum partibus haud Obscure iam faueret. Undecorecepto sibi metuebant, ne Lusitanis subditi fieri cogerentur.Huius rei tamen nullo respectu habito,passim ab omnibus regie admissii cst,adeo,ut Reges ipsi complicatis eum manibus alloquerentur,qui, stus Selauorum in suos dominos est. Idem iste Iuliia.cum filiis suis aliquot Lusitanis ad naves nostras excurrens, omniaque quae in illis erant curiose disjiciens, nescio quid magni deserebat Pretiosa eclospio veste serta, aureoq; filo traiecta indutus venerat:cuius fili magni preti aureum oblogum Clinodium gemmis
affabre intersertis ornatum,&ecingulo pendulum gestabant. Altero dieCornelius Holizman in terram denuo egressus est,tentatum&curatum,an foederis capita, gubernatoriante consignata,confirmari stabilirique possent. Quae haud cunctanter ab eodem subscripta, utrinq; praestito iuramento obfirmata obtinuerunt, hac generali nimirtam clausula, ut fidem Vtraq; pars sartam sanctamq; seruaret, si alterutri illarum aliunde quid incommodi aut belli intentaretur,altera expedite ad hostem debellandum & fundedum se sisteret in via Caesar dictus nostratibus obvians,eosdem secum ad palatium suum,extra ciuitatem quale noctare nunquam solet situm inuitatos abduxit tibi opulum, vari generis fructibus indicis&conseruis opiparii ipsis ministrauit. Cui cum&Lusitani aliquot adhibiti essent,qui nostratium familiaritatem contentissime ambiebant inde se esterentes iunctim uno comitatu in ciuitatem redierunt, ubi a mercatorib. qua- plurimis nostri submisse inuitati, passimque laute habiti tractatique vesperina
ues repetiuerunt. Interea nullo non tempore ad nos quaplurimi ventitabant, spe&velo oblatae amicitiae a nobis quid impetraturi. Nonnulli quoq; piperis edendi titulo se muniebant: cuius tamen emcnd consilium nos in messem propediem futuram differebamus. Dies Quillinus Panian noctu ad naves nostras appellens, Gubernatoris nomine nos cohortatus est, ut circumspectosi paratos nos gereremus. Caesarem enim,lingua sua Ra Dauma dictum, sub specie visitationis amicae, incauto nos opprimere cogitare ad quod felicius patrandum
iam dum quoque Lusitanos stipendio certo conduxisset. Collegio
117쪽
Collegio ergo nostro conuocato, cum ad singulos se muniendos 4ccingendos edictum factum esset,lormenta etiam globis accurate onerata sunt,&reseratis armamentorum vasis, necessaria omnibus arma exprompta A meridie de eadem proditione diligenter cauenda a Gubernatore denuo admoniti sumus, addita significatione, de nobis inuadendis iam in ciuitate hostium disscitas animos gliscere, cum ali id institutum protervius urgeant, alij contra ex causa aequius dissuadeant. Nos tamen admonitiones istas omnino dissimulantes, ex nostris quendam cum conficto nuncio in palatium Sabandri amandauimus qui uno isto loco ultra o siclopeia parata expeditaque inueniebat. De qua re cum eum Sabander susipicaciorem obseruassici, quaestionem praeueniens, ea ad exigendum &ciuitate exturbandum Caesarem deprompta asseuerauit qui sectionibus quotidianis ita inualesceret, ut de occupanda ciuitate metus haud frustraneus esset Caesar interea ad facinus praesiumptum urgendum, undiqua que socios&complices conquirebat: quorum cum multi bona eius pace refragari non possent, inuit assensierunt. Cum vero post Caesar institutum suum nobis proditum persentisceret: viam nos obtruncandi aliam meditatus, significari nobis curauit,conuiuium sibi paratum magnificum esse, & ad id omnes na uarchos,naucleros,classiarios, ossiciarios, tubicines,& Musicos nostros inuitare, qui diem illum generaliter apud se haberent, familiaritatis mutuae confirmatione sese inuicem demererent. Dies autem conuiuii8. Iuli nominabatur. Iulii .die sociorum nostrorum iterum bini emittebantur,ut Gubernatorici comprimis Caesari significarent,ne contra naues nostras quicquam attentarent. De machinatione enim illorum nos satis edoctos. ob id contra omnem euentum prouide munitos esse adeo ut eas invasurum, suum ipsius probrum damnum haud dubio cusiuri sint. Cautius itaque agerent,nec per omnia Lusitanis fidem haberent, qui eos sivi priuati commodi causa saltem instigarent,ut seli nimirum ex omnibus nationibus negotiatione ibi valerent, ob id per proterviam nos piratas aut Anglos qui, quod ante triennium ibi malo exemplo grassati essent, passim omnibus nause hantur confingerent. Quibus assertis pro clausula obtestati sumus, ut bonii blici gratia sinistram de nobis percalumniatores quosdam concitatam suspicionem mitterent,&liberam negotiationem,cuius unius gratia locum hunc adiis semus,haud inuiti nobis indulgerent Caesar harum se rerum nihil conscium si- - .milans, excusatione doli praemissa, rogando dein institit, ut supra dicti officiarii inuitati costituto die pro amicitiae symbolo conuiuio se sisterent: quod se relat ros fideliter nostrates ei promittebat. Die tamena. Iulij iteru binos nobiles cum honorariis adCaesare ablegauimus,qui interea ad classis nostrς primates couiuio adducedo nunciu suum emiserat: cui se tamen uniuersi officiosse de emansione excusabat,praetendentes, de Valetudine aliquot suoru non satis bene costi tutum esse. Prius tamen, quam nuncius redabiret in nauis parte inferiorem ille deducebaturivbi cum tam frequetes ex parietibus pendere armatura cospeximi, stu pore perculsus bene longo tepore vix verbu fari poterantum tandem considens rogitaret,an Capitaneus qua de causa potissimum comotus esset. Tande in uibus idem in terra reuersus, omnia quae viderat spargedo effutiendo trepidatione apud omnes sequenti nocte tanta concitauit, ut de nauib.oppugnadis post
animusere omne abijcerent. Iam ergo postqua Caesar detectum siuu consilium casi Auutrunq; persensit, asserta siuae innocentiae qualicunque persuasione, acceptoq; ho G φαρ- 'norario H. Iul. Iacatra inde profectus est. Etsi vero Caesiaris dilutiones ad speciem haud ineptet essentaeerto tamen nobis docum eis copertum erat,Lusitanos eideiam dum pro nudis nauibus Ooo. Regales stonorii addixisse,&institutu C.
stris insuper etia omni apparatu, tormctis,commeatuque subministrato adluisse.
118쪽
3osiopa Nono Iuliidie in Bantae stationem Iunco quaedam incurrit, ex Rusis aeneis AE term ' clies defulminans, aplustre candidum pro symbolo gaudij, quod portum iam
Decimo: undecimo die Turcici Arabiciq; mercatores quam plurimi naues nostras accedebant,inter quos quidam etiam Gola Raisan dictus,qui olimVenetiis degebat, linguam Italicam probe callebar, numerabatur. Hic se redituris
nobis comitem offerebat, unde in patriam Constantinopolim post perrecturusAὸh. sis videbatur. Per L siquidem, Sumatrae ciuitatem transitum intutum perhi m bebat, quod loci Rex, Magnus Achem dictus, omnes mercatores detineresistitus breui tempore ante Mntanis coduas surripuisset. Et hi praecipui erant, qui Caesaris ausim dissuaserant, praetendentes, non aequa facilitate naues Hollandicas, qua Lusitanicas occupatum iri, quas ante triennium sub amicitiae specie in tra Maduram dauam iuxta Ioartan violenta manu in uasisset. Iubila tres nobiles e nostris in occursum Sabandri emissi, eundem adia ues deduxerui. Postulabat iste, ut primariuS noster in terram gubernatoris compellandi gratia egrederetur, seipsis interim in nauibus mansuro obside. Qia let- si quidem primarius non admissurus esset attamen filius eius natu maximus patris loco relictus est, vi Cornel HoltZman cum Reynero Uerchel Sabrandri de-- 4, ductu Gubernatorem conuenetiunt. Vbi repetito iuramento nostrates promista Verchel De runt, casu ita poscente Gubernatori pro viribus iunctis facultatibus sivis sub-- ' uenire,& in com merciis fidem perpetuo sartam habere.Sedo Gubernatore nostris auxilium firmum contra hostes omnes, etiam ipsum Caesarem fors qui'. piam deinceps moliturum addicente, postquam his ratis datis inuicem discessisient, postero die illico merces quasdam in tabernam nobis concessam expori uimus quibus vendendis My-m Verchel praeficiebatur. Eodem fere tempore Factor Maticanus obsit, omnibus valde deploratus qui nuperae Lusitanorum factioni se quoq; prae reliquis opposiverat. Die Io Gubernator ipse frequenti vibrorum comitatu in tabernam nostram descedit, merces quam plurimas profisyriaequitate eo pacto emens, ut eas ad piperis futuram messem uolueret. Sed ab hoc deinde plurimi quoque nobiles,mercatoresque, ut Arabes,Chinenses,Be galenses & Mallaici tum ad tabernam nostram, tum naues accedentes, piper e, num nobis offerebant eius tamen primores nostri nihil redimere statuebant, priuiquam de valore cum Gubernatore conuentum esset. Dierio divisimus Panian sub noctem cum Reyneri literis ad naves nostras rediit,tum merces plureSillicitans, tum denuncians, quod postero die Gubernator cum ciuitatisEpiscopo naues nostras spectatum venturus esset. Quare Gornatisin compositis singulis, mane cum nobilibus quibusdam eis occursum a me est. Cum vero iam ad ciuitatem ventum esset, unda valde humili inuenta, in ciuitatem interim me exportari curaui, ut Reynerum Verchelium in taberna conuenirem. Qui cum ad babandri palatium properaret,eum cum Gubernato. re esse intelligens,infectare ad me rediit Frustra itaq; nobis morantibus, ad Gubernatorem ego ablegatus abii, ut ei significarem, apud naves nostras eius praesentiam valde optari: Qui ob id recta quoque naue sua accelerans, a nostrisibi mniter acceptus petiit, ut mercium nostrarum taxam ei patefaceremus quartamen resin aliud tempus differebatur. Vitreis itaque aliquot munusculis oblatis, inhonoris specimen nonnullis maioribus tormentis elisis, ad ciuitatem redierunt. Nobis interim a diuersis nationibus piperis indies magna copia v Petrin is num apportabatur,pretio fatis tolerabili Cum vero nostris sententia staret mes-s . . . utS futurae omnino expectandae, emptionem hoc tempore omittendam consul iando=um ius rati sunt etsi Lusitanorum quidam, Petraude Tyri, nostram amicitiam sibi υ - studiose concilians, cum mercatoribus aliis quoque semper nobis emptionem
119쪽
suaderent, piper iam omnium aequissimi preti prostare, affirmando cum post ea ad Chinensium appulsium illud carius multo futurum sit. Lusitanus hic littorum omnium insularumque indiae orientalis nauesea ius scientissimus erat quas etiam mappis aliquot expressas nobis sipectandas
exhibuerat tuli 28. die mercium permutandarum causia ego ablegabar. In ro itaque magno, quod Avir vocant, a rusticis quotidie multum piperis, mensura solita, quam Gonian nuncupant, redemi musci quo modo, cum quanti ob, tas eius incresceret, &nec dum messis instaret, a primoribus constitutum est, ut mensura. emptio adcommoditatem maiorem differretur. Haec ita dum agerentur, Luia stant interim nihil feriati, Gubernatorem indies obtundebant, proditores nos Lusitano a&exploratores cauillantes, qui terrae illius conditionem percontatum veni se inis' mus, non quod praetenderemus, commercia tractatum. Nullo dubio nos praedatum egretas, cum nauibus in transitu quibusdam conflictatos eme, ciorum nostrorum partem maximam infelici pugna prodidisse. Alias fieri haud ullo pacto potuisse, ut a tam dissitis terris solis quaternis nauibus&tam imbelli manu in has oras penetrare potuerimus Flandros se praeterea ad lysbonam quam plurimos alios quoque vidisse, nobis tamen nulla parte similes. Quibus sermonibus illi Gubernatorem paulatim ita obtuderant, ut iam de nota his nouas suspiciones concipere ad quas firmandas iidem quoque magnam illi pecuniae vim deserebant, ut nimirum eo loco negotiatio nobis nulla libo ra permitteretur. Gubernator, ut supra diximus, partem quidem auri merciumque haud minimam a nobis impetrauerat, quam appens pipere deinceps solueret. Debiti itaque ut illius aliquam partem aliquando minueraret, pro uno Catti saccos quinque stipulabatur,oachinensibus piperis interim tan
tum, quantum huic rei opus erat, mercabatur, saccos nimirum sex pro uno catti, &pro duobus, saccos undecim. Cui eius conuentioni, cum primores nostri non acquiescere vellent, Lusitani interim ruis calumniis feruenter insta,rent, multosque Bantanorum primatum magnis largitionibus in odium no stri concitarent, bonorum permutatio tum quidem dilata, cin tempus aliud reiecta est Haud leuibus indiciis itaque nostris persuadebatur, hoc ununi quinti agitarique ab aduersiariis Vt longius protractare, tractu temporis diuturniotate apparatus nobis promptus plerusque deficeret. Qu'din ipsum a dicto 1 dis de Tadida sufficienter confirmabatur qui gestorum consiliorumque omnium minimum ad nos quotidie certius accurabat, adeo, ut a Lusitanis Iavanis. que contra nos tractari, ne tantillum quidem posset, cuius indicium apud nos breui tempore nόn expeditum esset. Sed bono viro hic eius erga nos fauor haud usquequaque boni euentus fuit. Re enim comperta Gubernatot ῆllicitantibus Lusitanis eius obtruncandi veniam fecit. Quod ue Augusti die confectum daturi, illum quidem nonnihil vulnerauerunt sed deinde 16 die, cum a meridie somnum captaret, viri 6.eius domum irrumpentes, in lecto suo eundem penitus confecerint: quod facinus sceleratum tamen nec ulla inquisitio nec potana consecuta est
120쪽
De nostrorum captiuatione, quidi amfecutum sit.
M ergo praefectis nostris clare videntibus piperis soluti nem seu traditionem deinceps nullam sperari posse: de Gubernatore promissam fidem fallente indignabundi, verbis
vltro citroque datis eo usque deuenerunt, ut primarius noster expresse minitaretur, tum urbem se tormentis concussurum tum uncos e statione prope ciuitatem obducturum, nisi solutio primo quovis tempore maturaretur interim saccos i. pipere in Bazar coempto plenos ad naves conuehentes,convasatis c teris quoq; mercibus nos abitum parare simulauimus Subeum tumultum Lusitani sorte Iu duas Gartophyllis Mercibus aliis onerauerant,ut eas Miti Tun deueherent. Gubernator itaque,qui acribus verbis iam cum primario nostro contenderat, veritus, ut, si in portu suo bona illa vim paterentur, eadem praefecto Malaccano refundere cogeretur cum Pinam nostram insuper ad Bantam, profunditatem maris undiquaque permetientem transcurrere videret,terrorem iam nouum multo grauiorem concipiebat. Quo facto Ia- uani nautae uniuersi rudente praecidentes,naue aggeri propius impulerunt.P0stero mane, cum certo rumore cognouissem, ad Lacatrum biremes nauesque alias quam plurimas pro nauibus nostris opprimendis,in iis alittore abstinendis in-e, .llis strui expedirique: missis literis, ad naves propediem rem hanc renunciaui. Quarioltet a tamen admonitione non curata , Corneliin Hosteman cum septem sociis interram egressus, Gubernatorem rei componendae causa adiit, qui eos iunctimo-mnes ob id secum quasi captiuos detinuit,4 confestim quendam ad tabernam nostram ablegauit, qui suaderet,ut coluncti coloco maneremus, nec quoquam profugeremus, cum praeterqua primarium nostrum, nullum alium ista res attineret,qui Gubernatorem verbis illicitis oblaesisset. Dieas. cum f. Sclauis interpretem suum Gubernator ad naves nostras amandauit, qui denunciaret, quod hactenus unius primariinostri ob culpam minas detenti essemus . Gubernatorem itaque deincem cum μω geminae,Ga- .riophyllis oneratae, intactae iam a portu soluissent, ut porrodit ferremur, nihil quicquam satagere. Cui praetextui cum nostri non per omnia fidem haberent, clapsium interpretem pone consectantes, eum cum caeteris comitibus captum compedibus in naui Mauritio induerunt,4 ex Sclauis binos in terram exposuerunt, nunciaturos Gubernatori, nisi nostrates vinculis emitteret, velle se interpretem una secum auchere.Nuncio hoc ad Gubernatorem,qui in Sabandri forte aula eius filii nuptiis intererat,relato,ira ille in tantum excanduit, ut de conuiuio exurgens sancte deieraret, Velle se, nisi interpres ante Solis occubitum restitueretur, nos omnes uno mortis supplicio cosidere. Quibus nos adeo minis tetiriti, ad nostra naues datis cum tribus Sclauis Lusitanicis literis illico significauimus,ut nulla mora captiuos emitterent, in nos uniuerses crudeli mortis genere obtruncatos experiri mallent. Qui deinde ad nos reuersi, binos Sclauos redemptos adhaerebant, indicantes, caeteros quoque una secum appulsiuros fuisse , nisi aeris tempestas,& Canoae simul pusillitas obstitissent Aurora posteri diei promicante, cum interpres fatuus in terram rediisset, pace Gubernatoris impetrauimus, ut quinq; viri scaphaemissi nostris in nauibus certum facerent, trita adhuc omnia esse, nec minus iam quam prius negotiationem nobis omnem libe