장음표시 사용
401쪽
De iurisdictione omniumjudicum 3 79
tor fideicommissarius de tutelis ex consensu litigantium cognoscere non potuit: sicut nec latrunculator de causis pecuniariis, L solemus. r. D. dejudic. haec enim
non jurisdictionis prorogatio, sed novae jurisdictionis
foret tributio. Bachovius comm. adiit. D. dejurii . cap. dejurisdict.prorogata. n. r. respondet, Procuratorem Caesaris generale causarum civilium jurisdictionem habere, sed quae hactenus saltem sit restricta, ut cognoscat inter privatos & fiscum: quae res non impediat facultatem prorogandi. Quae responsio impingit in d. ι .h.t. V bi procuratorem Caesaris Antoninu. aperte negat in lite privatorum esse' judicem competentem. Qui ergo generalem causarum civilium cognitionem habeat ξ Tentare licet , an non juris incremento hic tribuendum quid sit: ut Rescripto Antonini certis certarum causarum limitibus conclusajurisdictio,etiam extr3 eas causas prorogari possit; dummodo natura communi causiae conveniant, id est, ut sint civiles & pecuniariae. d. l. ι .in M. verb. in aliis similibus. LEX. II.
Iuris ord2nem converti postulas, ut non actor rei forum, sed rem actoris sequatur. nam ubi domicilium rem habet, mel tempore contractus habuit, licet hocpsea transulerit, ibi tantum eum conveniri oportet. h. l. a. Tritissima est de foro regula: Actor sequitur forum rei,sive personalis moveatur actio, sive in rem. h. l. a. l. I. C. ubi in rem acr. e. cumsit. 3. extra, de for. comp. Tria autem sunt loca,
quibus reus sortitur forum, locus Contractus, Domici. iii , dc rei Sitae. Ubi quis contraxit, ibi conveniri potest, regulariter, c heres absens i p. f. I. D. do dic. c. I. g. B b b et con
402쪽
contrahentes. de for. comp. in ε. nec interest eX vero conistractu quis conveniatur, an Quasi , l. 36. g. t. d. l. C. ubi de ratiocin. S. v. l. 27. D. de cond. ind. CULI.
Lex enim obligationis est, ut quomodocunque quid contractum est, eodem modo & dissolvatur, t. nihil tam. 3 s. D. de R.j. Istraui. Io. D. desolui. Qui igitur est locus contrahendae obligationis, idem esse debet & dissolvendae. adeo, ut etsi Senator sit, qui in provincia contraxit , cogatur ibi judicium suscipere, d. l. 36. Locius autem contractus non utique is semper intelligitur, uti negotium gestum est, sed plerunque is, quem contrahentes respexerunt, puta, in quem solutio destinata est,
L contraxisse. a I. D. deo. ct A. l. s. D. de reb. auct. Dd. IV. d. l. t p. g. . Caeterum a loco contractus hi casus sunt excipiendi. I. Si convenerit ne reus ibi se defendere cogatur, d. l. ip. g a. l. t. D. depact. a. Si quis alia cubi contraxerit, confestim inde discessurus, aut praetem navigaturus: durissimum enim foret, mercatorem advenam , quot locis navigans vel iter faciens delatus est, tot locis defendi, d. L ip. g. a. vers nam ubi sic venit. Sin autem loco aliquo constiterit advena, pergula conducta, eo loco se defendere jubetur, d. l. 1 p. Tantundem juris est, si tacite hoc amam esse ex mente contrahentium conjectando appareat: veluti si advena re emis Pta, cum re velit recedere, nondum soluto pretio. Aliter enim potestas daretur, sub hac specie res alienas domum auferendi, ut Julianus delegatis, qui tempore
legationis rem emerunt, respondit L as. D. dejudis. ubi costal. in adver . Don. ι . com. I . Ritenti. d. c.
403쪽
De Iurisdictione omnium judicum in. 3 8 r
re. n. σδ. Gail. a. p. n. ι . III. Excipitur constitutum, L δ. d. t. dejud. Don. d. c. I . IV. Excipitur maritus in causa dotis, i. exigere sis. eod. Morte mariti soluto matrimonio, non in loco contractarum nuptiarum, nec ubi dotale instrumentum est confectum, Dos
repetitur, sed in loco domicilii mariti defuncti d. l. 6s.
cui non adversatur eod. Attersh. d. c. Io. n. so. U.
Excipiuntur legata & fideicommissa, quae non semper in loco contractus, id est ubi adita est hereditas petuntur& praestantur, sed alias in loco domicilii, alias ubi teis stator voluit, alias ubi res est, alias ubi est hereditas, &modo ubi major est hereditatis pars, modo ubi minor, peti dicuntur, L.s r. l. so. ct ab. Eseqq. d. t. dejudic.
I. cum res. I. D. deleg. ια un. C. ubi etc. pet. M res quarundam regionum si aspiciamus, locus contractus non est forum legitimum. Imbert. t. insitfor. c. ad consura Flandr. tract. a. n. F. O . II. Forum etiam reus sortitur, ubi is domicilium habet; ut dictum. h. l. a. Domicilium vel Commune est, vel Privatum. commune, Roma, l. o. . Roma. D. de l. 3 I. D. admunicip. l. in orbe. 17. D. defat.
Unde Cornelius Nepos vita Pompeii Attici, Romam vocat domicilium Orbis terrarum. idemque traditum Ciceronimi. a. in Rullum Olib. a. de legib. Et eleganter Sidonius Apollinaris I epist. 6. in ea totius orbis civitate unica solos barbaros & servos peregrinari. Privatum d micilium, orieo. t. pen. I .-senator. I. I. l. o. g. r. l. 17. f. patris. D. aa munic. l. r. g. si quis eam. D. interd. Oreleg. l. I. l. 3. L. O ult. c. de municip. ctore. vel sua cuique Voluntas facit; ubi larem, rerumque ac fortunarum
suarum summam constituit, i z. c. ubise r. vel curiss
404쪽
L eives.. r. c. de imoL L in lege a o . . D. de V. S. Romae, quia communis patria est, conveniri quivis potest, si non habeat ius revocandi domum, L a. f. legatis. I. σseqq. D. dejud. d. l. 33. d. l. g. Sed hodie mut to imperio Romano, Roma non est commune domicilium , Don. II. comm. 13. Fariv. quas. 7. n. p.
'buss. tract. de domic. elect. in praef.n. r. Originarius, licet migraverit, alibi constituto lare, tamen in loco, unde oriundus est, si ibi reperiatur, conveniri potest, Lincola. ap. D. admunicip. un C. ubitet. tui. d. l. pen. lim. C. de ineol. Sed hodie origo non tribuit forum, nisi eX causa laesae majestatis, Burg. ad cons.' an . tr. a. n. 3. eqq. Clar. s. sent. β. laesa majesta . n. p. Farin. quaest. a. n. ass. Mornacinda. pen. de Senat. An autem civibus de civitate abi cedere liceat, venia non impetrata,
distinctione expediendum. Sane gregatim cives discedere, ratio civilis societatis vetat: singulos autem discedere, non usque vetitum. De siua cuique civitate sa tuendi facultis libera est ait Tryphoninus L in bello. I. . g. s. D.de cap. tιν. ct posita reυ. Et Cicero pro Balbo laudat jus illud, nequis in civitate maneat invitus, ct fundamentum Vocat libertatis, sivi quemque juris es retinendi ct dimisiendi esse dominum Adde Gallium a.obs. 3σ.n. .&Matth. Ict.d eis. II . qui regulam l. . CU.t. de municip. origine propria nemo sua voluntate eximi potest2 recte monent, temperamdam esse. Tamen hic quoque servanda est regula natu ratis aequitatis, quam juris nostri auctores in privatis societatibus dirimendis secuti sunt,ut id non liceat si soci tatis intersit L actione sis. g. s. D. pro sic. LII. Postremo Res, de qua controversia est, forum quoque facit. l. 3. C. usi in rem act. ubi hoc plenius evol-
405쪽
evolvendum. Illud quaestionis hic addere succurrit. An domicilium quod tempore contractus habuit reus, locus sit quartus, ubi serum sortiatur Z Neg. Spectatur domicilium, quod reus habet, cum agitur. I. s o. g. a. σι seq. D. dejud. Nec obstat h. l. a. verb. veltempore contractus habuit ι haec enim verba sic sunt interpretandae mel tempore contractus, ibi scilicet interpositi, habuit: ut reus ejus loci forum sequi debeat, non quia 1bi aliquando domicilium habuit, sed quia ibi contraxit. His verbis non sgnificantur duo loca, sed unus, quoreus&d micilium habuit & contraxit; ubi reus ideo conveniri
potest, non quod ibi domicilium habuit, sed quia dum
stituto. Species observant Interpretes, quibus reus, comversdordine, sequatur forum actoris; quas attigi pari I. Exerc. ad Pand. tit. dejud. Casus alios adfert Sichardus ad h. l. n. a. Doctores vulgo etiam excipiunt judicium diffamationis, quo dissamator reus sequatur forum actoris dissam alii. deamaris. C. de ingen. man. Satis ridiculh l Sarm. r. seu I. interp. a. Giphan. in explic. d. I. diffamari. D. Anth. Matth. DU'. XIV. Cod. super ead. l. habita. Quid ' In plerisque partibus aliter de consuetudine servari praefidenter afirmat Alexander III. Papa c.si Her ictu. s. extra defor. comp.
LEX. III. Judex incompetens Prorogatione sive subjectione litigantium potest fieri competens. Possunt litigatores se subjicere judici non suo, l. i. D. dejudic. l. 1 I. is . LD. de juri d. dummodo is judex habeat Jurisdictionem. Non enim subjectio litigantium jurisdictionem tribuit ei
406쪽
qui non habet. Solus privatorum consensus non potest facere judicem eum qui nulli praeest judicio, h. l. s. cui quae obstare videntur, removi d.part. I. ad tit, dejuri . LEx. IV. Prorogatiojurisdictionis alia est expressa, de qua paulo ante citatis textibus tractatur: alia tacita quae fit litis contestatione; quae pro consensu habetur, de qua in h. Qui apud judicem incompetentem litem secum contestari passus est sciens, non potest ejus declinare judicium. h. l. . judex incompetens litis contestatione fit competens. Et hoc est quod dicitur, post litis contestationem non opponi praescriptionem fori. d. l. q. Don. V7. m. Io. Paurmes. I. dejuri . e. as. n. 17. Itaque judicatum in Suprema hujus Provinciae Curia, teste Sandio. I. cf. . de .s .in D. Occasione h.L M. quaero, An etiam in causis criminalibus judex incompetens,prorogatione, vel litis contestatione possit fieri competens ' Affirmamus cum Accursio, Sichardoini. I. C. ubi de crim. V. ct communi Dd. schola. Etenim d. l. . de utrisque causis loqui videtur. Et La. g. convenire, I . D. dejudic. dum
citat legem Juliam judiciorum, tam publica quam privata judicia complectitur. Hoc amplius, apparet ex 'Is dum in tuo. I , C. ad L. Iul. de adult. I. ult. C. N. eod. Ls maritus. I . g, praescriptiones. D. eoae locum habere in criminibus sori praescriptionem, eamque ante litem contestatam opponendam esse. Si igitur litis contestatione forum incompetens sit competens G. E. h. l. - .
etiam subjectione litigantium id fieri necesse est, cum inter prorogationem tacitam Sc expressam hactenus nulla possit idonea reddi diversitatis ratio. Caeterum, An
407쪽
prorogandarum jurisdictionum usus sit aliquis moribus fodiernis , dixi d. part r. tit. dejudici
L EX. V. princ. In eriminali negotio rei forum accusator sequatur. A cusator in causis criminalibus sequitur forum rei, h. l. Sortitur autem forum reus, vel ubi deliquit, i. I. C. ubi
de crimin. l. a I. famosos. ι I. α demen. ult D. de accuset. vel ubi domicilium habet, i. a. c. d. t. ubi de crim. d. ι. s.junct. l. a. h. t. vel ubicunque reperitur. d. i. r. l.
es dubium ri. D. de custod.inexhibit. reor. De tribus his locis competentis fori in causa criminali plenius im
g. I. Causa sive bite ad verisum examen , id est, forum incompetens vocata line Rescripto Principis, punitur Actor, Reus, judex. qui reum invitum ad In- competentem judicem traxit citra Rescriptum Principis, causa cadit h. g. Reus, qui causam vetito examini, spreto Principali rescripto commisit, pro condemnato habetur. g. a. judex vel executor poenae capitalitat obnoxius. n. f. Mirabilem hanc legem dicit Paulus Castrensis,nec uspiam eam practicari. Johannes Sichardus profestor olim Academiae Tubingensis,dil igens constitutionum Codicis interpres, nusquam graviorem &atrociorem poenam infligi affirmat. Sane miretur qui1-Piam , qui reus actorem trahat ad incompetentem judicem , cum tamen nemo invitus agere cogatur. rit. Qui nemo imυit ast cet. & rei plerunque defugiant sudicium , I. properandum 13. gia. c. dejudis. Dum nimirum animo recolunt illud Plautinum in Mosetiar. an . s. c. I. 2Vescis tu , quam meticulosa res sit, iue adjudicem. Ccc nec
408쪽
nec non illud Ciceronis pro tauinct. Non minus saepe is
mentem his venit potesatis quam quitatisjudicis:propterea quod omnes, quorum in alterim manu vita posita es.
Japius illud cogitant, quid possit is, cujus in ditione ae p restatesunt, quam quid debeat facere. Sichardus modo laudatus exemplum petit ex d. t. di mari. C. de ingem man qua cogatur agere qui aliquem diffamavit. Exemplum ex falso ejusdem legis intellectu prolatum. Aptiorem Accursius speciem ponit de reo , qui truci vultu de minacib. verbis denuntiat actori, volenti agere, Nisi agat apud illum vel illum judicem, ipsum non laturum impunh. Per capitalem animadversionem in h. l. non intelis ligitur ultimum supplicium , sed mitior poena , D portatio. In poenalibus Causis benignius interpretandum est, L Is s. g. D. de R. I. ubi dixi e. odia. de R. I. iissi. Accurs. in h. l. n. Quit Rescripto Principis Causam vocavit ad vetitum examen, extra legis poenam est, h. g. r. Erat olim omnis jurisdictio penes Imperatorem a solutis sola, ut potuerit pro arbirio causas ex provinciis, ad cognitionem suam evocare. l. a. C. de dilat. nov.ss. e. r. At hodie Imperator Roman Germanicus non potest causam extra provinciam ad se evocare: imo ne ullam quidem ex Camera Spirensi.Ordinat. Cam. pari. 2. it. Matth. Steph. dejuri . pari. t. c. I p. II. LEX. VI.
Milites tam in civilibus quam criminalibus causis apud magistrum militum conveniendi sunt, si modo criamen militare sit, h. l. l. t. C. de osse. magisr..milis. ubi Pluribus hoc caput executus sum.
409쪽
Si is qui contraxit, certi alicujus collegii vel corpo ris sit, veluti opificum , vel negotiatorum, & quaeratur de rebus ad id opificium vel negotiationem pertinentibus, non tantum apudjudicem ordinarium, sed&apud judicem specialem ejus collegii conveniri potest, h. I. dummodo jurisdictio ei data sit ab eo, qui jus dandi habet. Collegia enim etiam licita, privatorum loco habentur , arg. L ιέ. D. de V. S. Privatorum autem conis
sensus judicem non facit eum qui nulli praecst judicio. s. h. t. Casum h. Lult. talem format Sichardus: Vendidi cuidam pellioni pelles pro I . aureis, ut solvat mihi ad festum S. Martini: sed pellione isto differente solutionem, volo contra eum eXperiri actione ex vendito,
Quaeritur, apud quem eum convenire debeam ρ Resp. vel apud Judicem ord marium, vel apud Prae sidem 'Collegii pellionum: h l. dummodo, inquam, is P sesJuri L dictionem habeat beneficioJure suo propriam habentis. Falsum enim est, quod AZo, Sichardus, Tuldenus ad h. hisy QMin Stephani dejuri . lib. a. pari. a. c. δ. n. so. tradiderunt. Ogodlibet collegium licitum dare praesidi suo jurisdictionem posse, d. l. s. junct d. l. s. Duar. ad tit. D. de judic. cap. de Dr. comper. Vultei. ad d. l. uir. n. t s. idque &olim Accurso, Cyno, Baldo ad d. l. s.ct ut . suboluisse videtur, qui requirunt, ut a Principe judex Collegii confirmetur. Miles negotiator non pq- . test obtentu militiae declinare judicium praesidis Collegii Emporici, h. l. ult. verb. nec cujuslibet militiae , seu eineuli, vel dignitatis prarogativam in hacparte suppetere.
410쪽
tiationem eXercere prohabentur d. l. un. I. 3 r. C. de loea Resp. l. un. in . C. In quibuπ co . mihi. fori praescriptosti non poss. Milites negotiandi licentiam a Principe impetrare positant. Regulariter mercatores simul &milites esse non possunt. d. l. un. Negotiat. ne mil. Ante Justinianum etsi opifices militare poterant, raro tameni sunt assumpti, nisi quod in tumultu Gallico scribit Livius lib. I opifices & sellularios, minimis militiae id , neum genus rei necessitate eXcitos. Τ1T: XIV..
uanis Imperatoranter pupillos tet,iduus, vel assus miserabiles personas cognoscat, S ne exhibeantur. P Upillis, viduis, debilibus Ω Valetudinariis id pri
vilegii datum est constitutione Constantini, ut adversarios suos e foro competento ad' aulam sive Comitatum Principis nostro Coelo, ad Supremam Curiam9 evocare possint. ipsi per Rescriptum evocari non Possint, L un. h. t. Viduam intelligimus non solum eam quae virum extulit quae nunquam habuit. non. .' inquam, eam duntaxat, cujus maritus est mortuus , c.G- dua. distinct. 3 . Sed etiam quae viro nunquam fuit juncta: mulier innupta, virgo. dictivnamque est Viduaquasi veta, , a Me particula privativa, & duitate: cum enim imatrimonium sit duorum, viri & mulieris, sequitur , ut quae est sine ea duitate mulier, vidua habeatur, t a a g. s. D. de V. S. Dd. ad d. l. un.. Guid. Pap. dec. ssio. n. 2. Sand. r. detis. r. de . a. Diff. C arr. pram quast. p. . a. Vnue. in do Luv. n.ε. Gai I. As i. n. a. Nec in