장음표시 사용
391쪽
litis contestation praetoremque denegaturum actionem&judicium actori. l. r. 3. . D. dedol. mal. t. ras. D. v. o. l. s. c. de condict. ob turp. caus L r. g. non solum. I. f. hκ .D. D. Maced. l. a. g. r. l. I A. Is αδ o. D. Vellei. Porro dividunt Interpretes litis contestationem in Ag mativam & Netativam:quam divisionem non uno modo absurdam esse, indefessa, invictaque, Matthaeorum, Patris & Filii, virtus demonstravit. EG-ctus litis contestationis, ejusque vim ac naturam pluri- bus executus sum ad L non solet. ι6.9sq. tr. OL 33ρ.
P μη petitur quatuor modis, re, tempore, loco &causa. Re sive summa, si plus quam damus, petimus. Tempore , petendo ante tempus. Loco, fialibi petamus. Causa sive qualitate, ejusdem specieitem meliorem postulantes: veluti si purpuram generaliter quis stipulatus sit, deinde specialiter Tyriam petat. g. si quis agens. II. IUL de act. Paul. r. sient. ι o. Nec movet quod in obligatione generis quaelibet species si in obligatione, L Mavim. ύσ. g. 3. D. deleg. a L si optio. I. D. Eui ct a quib. man. id enim non simpliciter verum est, sed elective, ut sunt, id est, saluva eligendi facultate: potest quippe debitor, a quo certa species petitur, aliam eligere quam praestet. d. g. II. siin emptione. 3 . si pen. D. de contrab. empl. Olim qui
392쪽
plus petiisset, causa cadebat. d. g. II. l. 27. D. de plenor. Paul. a. sient. s. in sin. Hodie qui re, loco, caula plus petit, ex Justiniani constitutione omne damnum Praestat in triplum l. a. g. ult. h. t d. g. 33. iussu. Qui vero tempore plus petit, ex sanctione Zenonis contra eum induciae duplicantur: alterum tantum temporis e X pectat, quanto tempus statutum antevertere conatus est,& sumptus prioris litis refundet: vel uti si uno mense citius petierit, quam petere debuit,duos menses expectare
stantia. sive observationejudicii Hoc tempus quod i n-dulgetur debitori, immune est ab usuris dependendis,
I. I. l. a. pr. C. h. t. Periculum plus petitionis non incurrunt minores, quorum tutores vel curatores tempore
vel summa plus petierunt, sed tutores 3psi vel curatores d. l. 1. Nec etiam incurrunt hi qui res hereditabas persequuntur, vel qui de rationibus reddendis agunt tutelae aut negotiorum gestorum, vel qui rebus ab aliis depositis, quasi heredes depositi agunt: justae enim ignorantiae suffragio eXcusantur, d. l. i. a. D. de R. I. In lum- . ma is tantum incidit in poenam plus petitionis, quem . manifesto apparet plus debito appetere, scientem,dolo malo. d. l. t. in D. &ex lustiniani constitutione is creditor amittitjus Crediti, qui dolo malo a debitore e Xe-git cautionem sive chirographum majoris quantitatis. quam est in debito, & ex ea cautione egit, litemque cum eo contestatus est, L uli. h. t. tibi Sichardus. Poenitenti ante litem contestatam, datur venia, ead. l. ult. Item que ei cui iterata cautione ultro debitor se in eandem sumam obstrinxit, dI. ult. Magna vis est geminationis,
393쪽
& iteratae cautionis. nam & Sc. Velifanum cessat, si mulier major XXV. annis intelcessionem pro extraneo factam, post biennium iteraverit, L si mulier. aa. C. de
Sc. Velib. nov. si a. c. i. g. etsi consentiat. Est & alius casus quo actor hodieque plus petens caUSa cadit, nov. I s. c. . . ubi Cujac. Caeterum moribus hodiernis poenae plus petitionis sunt antiquatae, Mornac. Autumn. ZyPae. Groenis wegen h. Rebuissi ad consit. reg. proem. glos. F. n. II.
De Dilutionibus. I, Dilatio est diei prolatio, definitore Cujacio Par
iiii. h. Quamquam alii inter differre & proferre
interesse existiment, ac digerri dicant rem, cum in aliud tempus rejicitur, nulla ante die constituta: proferri, cum dies ante dicta prorogatur. Datur dilatio omnis vel a lege, vel a judice vel ab utroque. judex cumdat, non nisi causa pro tribunali cognita id facit, L . h. t. Nec omnis sudeX: non enim Princeps, seu consistorium sacrum: in quo qui litigare vult, necesse est paratus bene atque in si ructus sit, i. h. r. l. I. c. de reiat. itaque consistorianos hodie servare, Mornacius refert. Causae ob quas dantur, variae sunt: veluti si alter ex litigatoribus morbo sontico laborare, aut Reipubl. causa abesse coeperit, L quaesitum σο. D. de rejud. si alterius familia funesta facta sit morte patris, silii, conjugis. l. interdum. 36. D. dejud. si testes alter, instrumenta, ad
394쪽
si judex in morbum sonticum inciderit, dies judicii ipse jure diffinditur ex lege XII. labb. l. a. f. si quis judicio.
s. D.s quis caution. Votuit & diffindi, sijudici non liqueret, ut ex Gellio colligitur lib. I . c. a. Denique ex aliis quoque Iustis S gravibus causis Dilationes conceduntur, nec enim omnes legibus comprehendi possunt,
d. l. 26. l. t. l. s. l. pen. C. D. ad i. Iul. de adult. l.
nonpossunt. D.de legib. Tempora dilationum quod attinet, ea Iere sunt arbitraria: nisi cum oblocorum distantiam ad proferendum instrumenta, producendum testes dilatio petitur.Si quis n. testibus vel instrumentis opus habeat ad probandam intentionem, ei sit ex eadem provincia producendi sint,indulgentur menses tres: si ex continenti, sex: sin ex transmarina, novem , l. t. C. h. t. Quae tamen definitio eo pertinet, ut intelligamus, plus temporis judicem dare non posse, minus posse. Quid enim si ita continens sit provincia, aut transmarina tam angusto freto divisa, ut paucis diebus in eam perveniri possit: cujusmodi est Italis Sicilia, Afris Baetica, Saxonibus Dania, nobis Anglia, nonne absurdum foret, in causis praesertim criminalibus novem indulgere menses, cum tam modico freto divisa pro continenti haberi debeat i d. l. r. suis. h. t. l. notionem. y p. f. . D. B. VS. Paucis aliis casibus exceptis dilationum tempora legibus sunt definita, l. 2. C. de exhib. reis L s vindicari. ao. c. de poen. Ex reliquis igitur causis, ut dimim, arbitrio judicis dabitur Dilatio. Quoties autem dari posisit, Paulus tradit in L ult. D. aeser. In pecuniariis causis, inquit, omnis dilatio singulis causis plus semel tribui non potess: In capitalibus autem reo tres dilationes accusatori duaiaripossunt, sed utrumque Caus cognita. Quod responsuma
395쪽
sum sane obscurum, ita elucidandum: In civilibus ju diciis exsingulis causis nonnisi una dilatio datur: exempli gratia: instrumentorum producendorum causa dilatio iam data est: non conceditur iterum, nisi causa cognitat de maxime si inopinatum aliquid emergat, L oratione. . Deod. In capitalibus vero etiam ex singulis causis, veluti testium vel instrumentorum gratia reo tres, accusatori duae dantur, cauta tamen cognita. Hotom. in epit.eod.Bar.in comm. Sich. ιnda. I.h. t. De stylo communi & consuetudine Curiarum non servantur dilatio. nes iuris, sed ex arbitrio cujusque curiae pendent. Re b . ad eonstit. reg. proarm. glos s. n. sa. Glus in c. praterea. de dilation. Mornac. Tulden. h. v. 3.
dis victimis sic dictae Gest. lib. a. e. a. Frig. ι form. hactenus disserunt: Dilationes sunt unius rei vellitis. Feria sunt dilationes iudiciorum & litium omnium,
id est justitium ) sunt dies quieti a litibus: quibus sunt
alcedonia circum forum, ait Plautus in prologo Casinae. Αοπαύοι & αργιὶ ἡμVM dicuntur. Graecis. De variis Romanorum feriis vide Macrobiana Saturnalia lib. I. e. ιρ. Porro Feriae sunt vel Solennes vel Repentina ἰ:3. C. dilat.'Solemnes, quae legibus ita definiuntur, ut quotannis in Orbem recurrant. unde&statae& anniveς riae nuncupantur. Suntque vel Divina vel Humanae. Divinae quae divini cultus gratia constituuntur, cujus-
396쪽
modi sunt dies Dominici, festum Paschae, Natalis Domini, & Epiphaniarum, septem diebus qui praecedunt,& totidem qui sequuntur l. a. h. t. l. 7. eod. Hoc amplius dies quadraginta, qui auspicio ceremoniarum Palatiale tempus anticipant , feriati sunt a cognitione criminalium quaestionum , L quadraginta. F. C. h. t. Excipitur latronum & maxime Isaurorum quaestio. Io. eoa. ad quorum edomandam barbariem instrum, militibus fuisse opus, tradunt Marcellinus lib. 1 p. & Strabo lib. I a. Imo Usus antiquavit d. l. o. Glo . Bald. 9 Dd. in ead. I. Infruct. Cur. Hias artis. a33. Fris lib. 3. tit. 7. artis. F. σsqq. Bugnyon. in tract. de legib. abrogat. L. quadraginta. C. defer. inquit, nostra non admittit Gallia, in quoscunque Iceleratos accerrima vindex. Humanae feriae,
sunt dies messium & vindemiarum. Messis causa forum clauditur 1 die octavo Kalendarum Julii, usque ad Kalendas Augusti. Vindemiar gratia, a die decimo Kalendarum Septembris, usque ad Idus Octobres. d. La. ct r. l. I. D. eod. His diebus Latiae non miscentjurgia leges. Et cessat centeni moderatrix judicis basa, ait Statius. Repentinae feriae sunt, quae eXtra ordinem ob res
domi militiaeve prospere gestas, vel ob luctum publicum in dicuntur, l. r. ct . h. t. d. l. s. a 6. g. s feriae. D. Ex quib. cain. maj. Feriis humanis missio in possessio- .nem, & pignora capi possunt: utique si celeritatem res desideret, i. a. D. h. t. An Δἴ feriis divinis pigneratio fieri potest Z Potest, si periculum sit in mora. 1icet
- enim l. vlt. h. t. die Dominico simpliciter vetet executionem fieri, non tamen aspernari temperamentum videtur. Quid enim si debitor eopse die fugam adornet, annonaequum, vel ipsum retineri, vel pignora capi, ne
397쪽
eludat judicatum Z Et si vel asinum die Dominico exputeo extrahere licet, si sementem facere, vel messem, ne divina munera corrumpantur , quidni etiam vigi- Iare liceat, ne per fugam debitoris pecunia nobis debita intercipiatur, Matth. XII. v. I I. Luc. XIV v. l. 3. h. ip In quam sententiam interrogatus olim paganus Scaevola Pontifex de festis Ethnicis, Quid tunc agendum , si cunctatio damnosa urgeat, respondit, Quod Praetermissum noceret. Citatio die sacro facta, non valet. facta die feriato alio, valet, arg. l. I. stult. h. t. l. r. D: eod. In diem autem feriatum facta, aut inutilis est, d. l.
ult. verb. admonitio. l. r. D. eod. l. a. D. Si quis injus voc. nonjer. aut, quod benignius, sequens dies non feriatus observandus, arg l. 2. g. istud etiam. c. de temp. anesiat. c. cum dilecti. 6. extra, de dol. ct contum. Cosal. ind. t. r. Reb . ad consit. reg. tit. de contum. art. r. sin. un. n. as. Bu . tr. de leg. abrog. RitterSh. de disserjur. civ. lib. s.c. 13. n. I M. Diss. Θn. in d. l. ult. Sichard. in I. 3. C. dilat. n. p. Unde moribus obtinuit, ut salutaris Clausula citationi adjungatur haec: Si illi die juridico non erit, sequenti erit. Quippe quae terminum intelligitur dister-re , MI I. obf. 77. Gail. I. ob . 3. n. a. ct 3. Bus ira, c
a. Solus Princeps indicere potest ferias, L . h. t. non major magistratus, praefectus urbi, praetor, Praeses. Nec adversatur l. . D. eod. Non enim novas Praeses indicere potest ferias, sed a Principe constitutas minderari, anticipare vel disterre potest, prout in quaque regione ob diversam aeris temperiem, citius vel serius maturescunt fruges. Sed nec Proconsul novas ferias indicit inc g. D. de procons. sed eas quae retro obtinuei runt,
398쪽
runt , sub adventuria suum , indulget r. 3. L. ut in die. r. h. t. non est Theodosij, cuiusn men praefert, sed Theodorici Gothorum Regis I. I. C. N. defer. cum nec veteres libri, nec Graeci eam agnosecant, teste Cujacio tract. depraescript. temp. c. 23. PO-
sita est inter Constantii 8c Maximini Caesarum, & aliam Constantini Magni sanctionetri, cum tamen testetur Iustinianus, se leges secundum Imperatorum tempora sub quibusque rubricis collocasse, ut ordo temporum de constitutionum ex ipsa compositionis serie manifestaretur, tit. de novo Cod. fac. g. a. Atqui non debuit eo in loco media interseri, quia Theodosius haud medius inter illos Imperatores regnavit, sed post octognita circu
. Quadraginta dierum observationem, de qua in ἀ l. o. h. t. sive jejunium quadragesimale Ecclesiae R manete , hoc est , superstitiosum ciborum delectum, conjunctum cum opinionibus & cultus divini per se , & necessitatis absolutae, & meriti vel satisfamonis , quotannis certo tempore post prolixam & effie-nem Saturnaliorum licentiam institutum improbamus & damnamus. Probamus contra Religiosum jejunium, id est abstinentiam voluntariam a cibo& potu&deliciis omnibus, ad certum tempus susceptam, & cum poenitentia, amictione animae, precibus, humiliatione singulari conjunctam . ad macerandam carnem, subiagendum animum, excitandas preces, castigationibus &judiciis divinis vel avertendis, vel mitigandis: quod vel privatum unius, quale Danielis, cap. IX. ct X. Cornelii Act. X. vel publicum totius Ecclesiae UD. VI ILsive plurium. X- a. 3. Hoc ut utilissimum censemuss
399쪽
De dictione omnium judicum ' 377
semus, sic in Ecclesiis resormatis secundum occasiones divinitus oblatas celebramus, & ab appendicibus omnibus superstitiosis purgamus. cpnvitium ergo nobis dicunt Pontificii, dum nos ut jejuniorum omnium hostes, να-Hς,crapula&ventris patronoS,contra conicientiam & candorem traducunt. Romanensium illud jejunium ex κα- λia sive stulta aemulatione profectum est. Christi Donuni Jejunium Matth. IV. a. ψώροπι sive inimita io censemus, quippe quod a. in Gimis δέ abstinentia totali. a. per XL. dies & noctes continuatum.& quidem sine fame & esurie. adeoque fuit miraculosum. Haec purioris Theologiae proceres de Antistites plenius e equun ur, quos consulere licet, T i T. XIII.
VI piano in L 3. D. h. t. jurisdictio est etiam ju
dicis dandi licentia. Quae definitio non convenit juri Codicis, quo judicum dandorum mos exolevit La Jupra depedan. judic. Cujacius Parat. h. juris. Aionem definit notionem. quae iure magistratus , vel ex mandato magistratus, vel extra ordinem competit. Sed Cujacius definiturus sentis, definivit speciem. haec enim est definitio jurisdictionis Civilis: Criminalem non recipit. Generaliter ac perfecte ita definias: Est de causis cognoscend i, judicandi, judicatique exequendi pote- istas. Don. II. com. si . Forum quid ' Locus publicus, quo magistrasus jus dicit, vel judicat. Dictum vel a fando, id cst loquendo: unde saepe forum se erum, loquax dici legimus, vel, a ferendo quia isthuc inferuntur
400쪽
actiones & feruntur sententiar) vel, si credimus Isid rina Foroneo Rege,qui primus leges Sc iudicia apud Gra
cos instituerit, c. forin. ro . extra, de V. S. ct c. Mystes disinct. . Quod Sichardus non putat esse verum. Forum competens est, ubi reus ab actore conveniendus est. Partimenti elymum quidam Gallus hoc dat: Partamentum inde appellatum, qu ony parte se ment. Parier, est loqui: mentis, mentiri. Dictum ergo Partimentum
etymologia Gallica, quod ibi loquamur & mentiamur. Originatio contumeliosa & mordax LEX. I.
Procurator Caesaris inter fiscum duntaxat 3e privatos de causis si scalibus pecuniariis jus dicebat in provin- Cial. nec quicquam. p.pr. D. de Q. procons. ur. l. a. ubi Causa si eat , In lite privatorum idoneus competensique iudex non erax, d. tr. h. t. ideoque a procuratore Caesaris, qui praesidis partibus non fungatur , inutili in causa privatorum judicem dari, a Papiniano responsum est in I. ex consensu: 23. g. r. D. de appestat. & a Go diano rescriptum, I. r. C. d. t. depedan.judis. Hinc quaeritur , Si privati litigatores in procuratorem Caesaris
qui alioquin erat incongruus I incompetens judex)
cientes consenserint, isque sententiam dixerit, An huic sententiae sit standum Rescribit Imp. Antoninus, standum esse: idque in aliis similibus judicibus locum haabere h. n. l. I. Opp. Iurisdictio certarum causarum cognitione circumscripta, ut piocuratoris Caesariso extra illas causas non potest prorogari. Limitata causa limitatum parit effectum, I. in agris. I 1. D. D. A.R. D. Sic praetor Tutelaris de fideicommissis, & vice versa Praetor