장음표시 사용
101쪽
tet etiam,ut distincte magis cognoscamus tempus oportunius eligere. Quidam in iunioribus mulieribus sanguinem mittunt in prima uel secunda quadra lunae, in state uero prouectioribus tertiamin quartam quadram magis eligunt. Alii uidentur in omnibus mulieribus sanguinem mittere, luna potius decrescente,nec priter rationem, quia per id tempus ob diminutum calorem humores evacuandi magis redundant.Gal. tamen statuit opportunius tempus fore per tres uel quatuor dies ante tempus consuetae euacuationis, nec immerito, quia eo potissimum tempore natura incipit mouere , ut consuetam euacuationem moliatur, cuius conatus cum inanes sint, ideo eo potissimum tempore opem inquirit, ut medicus id tempus in secanda uena eligere magis debeat, tunc enim naturam a tali pondere subleuamus ut robustiori reddita, facilius possit cosuetam euacuationem repetere. Tande in modo et secade vena ratio aliqua habeda erit, pro ut continentis constitutio contenti substantia significabit, quare merito constitutionis uena , indicabitur illius sectio non per longitud aut latitud. sed obliq; potius faciendam esse atq; eandem non totam sed secundum supernam superficiem aperiendam esse merito autem contenti cum sit sanguis, hie esse possit crassioris tenuior merito tenuioris sectio angustior merito crassioris paulo latior facienda erit. Et hec deuenesec rectaq; illius administratione Uieta
102쪽
ad De Morbis Muliebritus oucurbitulis C A P. XXXII
V I autem non aderit magna repletio sanguinis,
sicut contingit in muliere qua plethorica non sit, uel sanguis aliqua ex parte evacuetur per uterum uel alia loca, ut ratione res icta plenitudinis adhuc expediat sanguinem mittere,tunc debiliori auxilio utendum erit, cuius materia runt cucurbitulae scarificat et , quae potissimum admouenda etiam erunt, si uires non ita fuerint robii star&praeterea ctiam si redundans sanguis tenuis fuerit, ut per cucuibitulas facile egredi possit, quod cognoscemus,rcspicientes ad temperaturam cholericam, corporis habitum gracilem, pregressam uictus rationem: mittendus autem erit in minori copia , quia parua etiam est plenitudo, praesertim hoc seruari debet si uires non ita
sint robustae, ut maiorem euacuationem non sustineant, cum praeterea supponamus plenitudinem magnam non esse, consequenter ratione totius,sed potius partis,N merito uteri , ideo infernis potius quam supernis partibus applicadae erunt, cruribus uidelicet .sub poplite m p. etiam teste libro de morbis muliebribus, S ubi expediet bis sanguinem mitteres, non solum dictis partibus crunt applicandς, uerum etiam coxibus pubi inguinibus, cotamen ordine, ut priori loco partibus exircinis aifigantur, reuulsionis gratia , deinde uicinioribus partibus ab illis derivando,nec propterea nc gandum, quin etiam spatulis, dorso admoueri non possint , scd hoc fiet ubi insignis crit plenitudo , mulier non admit-tit en scctioncm , tunc enim eadem erit ratio seruanda , quemadmodum de cinae sectione dictum fuit cui autens parti , dextra inquam ues sinistrae , quo tempore card cm cucuibitulae sint admouendae
non cit ut plura dicamus, cum illud ipsum scruali debedt, quod
103쪽
quod de venae sectione dictum fuit. Applicandi autem ratio ea structur, ratione cuius tang. euacuandus cum facilitate riuuam et adducatur, quo fiet, ii partes ille sp Quando gia aqua tepida aut poscha inbut ais ex prcssa inprimis dum. a fricetur, praesertim si sanguis crassior 5 abiens fragidius, fuerit ita. n. sanguis fundetur, S mobilior reddetur, meat utq; eutane nimis densati laxabuntur aperientur ut sanguinem procul ab omni impedimento suscipientes, euacuatio melior sequatur
D cucurbitulis non carificatis. C P. XXIII.
t eundem usum ueniunt etiam cucurbitulae non stari abi; rueficatae , sed non tanquam materia auxilii sanguinem h. iscnssibiliter euacuantis, sed intensibiliter, potius ut materia auxilii sanguinem attrahentis ad uterum, si contingat ut ad alia loca raptum habuerit tales autem cucurbitula cum ratione doloris, caloris uim attrahendi habeant, ideo facile possunt sanguinem auertere, tum ad Cucurbi quo alia vi a motum habuerit, illum cum impetu ad ue modo attranas uteri retrahere; qu si occlusi fuerint ex tali impetu, init. facile aperiri poterunt, hoc autem ut prestent, admoueri, Locus. in primis debent cruribus, mox uero coxis utrisq; ut primo evacuatio reuellendo fiat, demde derivando, praeterea ratione qua sunt materia auxili attrahentis , melior fiat attractio,si prius admoueatur in loginquis partibus, deinde in proximis: eo autem modo erunt applicand , Modus. ut cum magna flamma administrentur,hac enim ratione efficacius at crahcnt, sanguinem qui superiora petit, cotrario motu reuellent quibus etiam eo tempore uti de Tempus.
humus, tuo dicta purgata non si, dum modo quippiam
104쪽
non prohibeat, quod autem prohibere potest uel totius est plenitudo, uel cacochymia,utrorumq; ratione a dictis Probibentia cucurbitulis desistendum quia maior obstructio contingeret, earum enim causa ad uter uasa copiosior materia attraheretur, quod ne contingat , remouenda erunt talia prohibentia, quod fiet, si merito plet horiae, sanguis prius mittatur,d merito caco chimia peccantes humores pur-gJuerimus, quibus peractis, tutius uiam utilitate ad dictas cucurbitulas peruenire poterimus praeterea eaedem cucurbitulae non solum post totius euacuationem 4 urgationem admouendferunt, sed eo potissimum tempore , in quo , naturalis de consueta uteri purgatio fieri deberet
De Ligaturis, frictionitus CG T. a XIIII.
PRaeter Cucurbitulas non erunt praetermittendat ligaturae frictiones, cum pariter uim habeant sanguinem attrahendi ad uterum,S ligaturae id praestant ratione doloris, qui attrahendi uim habet,& propterea doloros arcisse debent, frictiones uero idem praestent, vimq; habent attrahendi, non solum ratione doloris uerum etiam caloris, id c mollioribus praetermissis, asperiores facienerunt, Admouentur autem ligaturae non supernis partibus quia tunc maior supprcssio fieret, sed infernis potius. infra genua nempe pedibus N digitis primum deinde supra nempe in coxis , hoc enim ordine primo agent cuciundo, deinde derivando, Midem de frictionibus dicendum est, quae pariter rc motioribus pari bus sunt prius administrande, dc inde uicinioribus. Modus autem talis essedcbet, ut earum causa fiat attractio, ideo ligatu
105쪽
rae dolorosia ut sint oportet, quemadmodum & frictiones quae cum dolore, cum calore fieri debent. Tempus Tempus autem idoneum administrandi erit post totius purga tionem, , potissimum tempore , quo menses fluere solent.
HIrudines sunt materia auxilii euacuantis sanguinem
sensibiliter tum a toto,tum a parte , ut ab eisdem indicentur a quibus etiam uene secti, cucurb. indicabatur circa quarum rectam administrationem nihil de qualitate dicendum occurit, cum eadem pariter sint seruanda, qua de uena sectione & cucurbitulis dicta fuere. Circa locum tamen aliqua dicenda uidentur, inprimis,quod cubito applicari possint, euacuandi sanguinis gratia a toto, si plathoricum fuerit, satis compertum haberi potest, quod etia infernis partibus appliccntur,cruribus inquam coxis, reuullionis derivationis gratia,nemo dubitare Dubitatio. debet an uero in locis consuetis,ncmpe in uenis haemorrhoidalibus administrare conueniat in hoc a flectu , aliqua uidetur esse controuersia. Ex altera enim parte optimum uidetur in suppressione menstruorum has uenas aperire, niit enim Hip sententia, quod menstruis deficientibus, ex naribus fluens sanguis, bonum est. Et Galenus ophta, in commento dicit,eum Aphorismum intelligi etiam posse de euacuatione quae fit per sedem,ita ut lisc possit que iuuare in suppressione menstruorum,sicut fluxio sanguinis per nares ut idem prorsus dicendum, id carusi de euacuatione facta per haemorrhoidas, nec obstat, qud dHip loquatur de euacuatione per nares ea ni iam perfuit Hip consuetudo, ut ad unius exemplum cspicientcs, uniuersalem ueritatem colligamus in omnibus eiusdegencris;
106쪽
generis quare non exclusit c uacuationes per uaria loca Accedit, qu0d 1 csteras uacuationes excludere uoluisset, dixisset, in suppressis menstruis solam euacuationem sanguinis per nares iuuare, qua autoritate ita nude intellecta, si quis in praxi innitatur , longe latcq aberrare posset,
quandoquidem ex altera parte uidetur talem euacuationem per harmorrhoidas minime conuenire, quoniam ex
Lib. curati Gai habetur, quod existcnte aliquo uicio in haemorrhoi u sang: dibus, nempe immoderato fluxu, expedit pro illius suppresmis sione menstrua prouocare, quia derivando finguinem ab utero , illum moderat, sistit . A pari dicendum uice uersa, quod eodem utero plus a quo fluentes, optimum
erit haemorrhoidas aperire, quarum euacuatio, uteri immoderatum fluxum critiando compesce ; quare utero non fluente, consequcnter in suppressione eius ncquaquam praestabit haemorrhoidales vcnas aperire,quia ratione talis uacuationis, terti adhuc magis lupprimeretur, Lib ad os quod Gah etiam obicruasse uisus cst in cliber patien-hu ruc. 8. te profluuium mulic bre , Ad quod si si cndum utcbatur materia auxilii vacuantis per scdem criuando . Ergo ubi suppressa crit victi uacuatio, haemorrhoidas aperire minime convcnire u lcbitur , quia euacuantes ab utero derivando, magis ac magis Osuctam ter euacuationem
v bluti impediciariis, Cuius dubitationis resolutio, cum in praxi quaesti. sinc mihi rinium conducat, negligenda ullo modo erit. Sed distinguendum de duplici supprcssione, tuarum altera st in habitu, confirmata, ut nulla sit sanationis spos, Alicra st in habitudine quae fallitta si cm pollicetur, ut per consucta loca uacuatica denuo reuerti possit;
si formo fuerit de suppressione in babitudine, ac proinde de illa quae curam admittit, ab illis uacuation: bus catanendum omnino erit quae cucllendo aut ci uando uacuant, quia ab istis magis ac magis contumax illa cildi tur, tunc nec per uenam cubiti, ne cic haemorrhoides
107쪽
sanguinis uacitationem moliri oportet tae tali suppressione Galiloquebatur in muliere illa profluuium patiente . Si autem sermo fuerit de illa suppressione, quae est
in habitu, & confirmata, cum ullis remediis cedere amplius post e uideatur, debet talis sanguis ita praeter naturam intus cohibitiis , aliqua alia ratione uacuari, cumq; Per uenas uteri, ut per loca consueta educi nequeat, consultum erit, per alia loca eius euacuationem tentare, siue derivando facta fuerit,ut uiuens haemorrhoidales aperiantur, aut reuellendo, ut si per alia loca longinqua rcita hatur, nempe ad nares, uel per uenam cubiti, hoc modo Hipp: loquebatur, quando dic bat,quod menstruis desicientibus , sanguis e naribus fluens , bonum , non enim per alcm euacuationem scopus erat mensens prouocare, cum illius causa magis impedirentur, sed potius quia r tione talis euacuationis, sanguis in corpore uiolenter retentus, educebatur, id l cum patientis maiori iuvamento, quam si intus relinquatur . Ad quod respiciens, dixit, bonum. A pari in tali suppresione in qua nulla est salutis spes, si sanguis per uenas haemorrhoidales evacuatus fuerit, ob eandem causam bonum, claudabile erita
praesertim autem conuenit dicta euacuatic, per nares inquam, uel haemorrhoides, si per dictas partes natura consueuerit uacuationem moliri quod si per dicta loca ulla unquam euacuatio obseruata fuerit , non solum per dictas partes, uerum etiam per sectionem uenae cubiti uel malleoli facienda erit euacuatio
Auteria sunt materia auxilii sensibiliter uacuantis , Eid agem, indicati ab humore, qui sensim massiduo genera, dum , tur, qui consuetum exuum non habens, intra corpus &M praeter
108쪽
praeter naturam detinetur, cuius etiam pri sentia corpus alteratur sympto matum ci magnitudori numerus augetur, cui medici solent, aliis non conferentibus, cauteriis Occurrere,per quae materia ista, ut sensim generatur , ita proprium emissarium habeat per quod cxtra corpus enfluat , quorum usus adeo frequens hoc tempore ab tur, ut in morbis omnibus materialibus .contumaci-
Ussus caute bus ad haec ut ad sacram anchoram confugeressoleant. Di pectus quantum tamen beneficii inde colligant, uideant ipsi,
hoc unum sit, multos non solum nihil boni consecutos fuisse , sed illa etiam supprimere coactos fuisse Accedit hoc rc medii genus non esse ita tutum, cum saepe experientia comprobatum fuerit,in aliquibus in gangraenas degenerasse, ut ex adhibito potius remedio , quam ex morbo mortui fucrint , huius diuersitatis causam multiplicem csse existimo,in primis quia patientes pro-c fa I. z. priae salutis ualde cupidi, latentesin longas natura digestioncs diutius sustinc re nequeunt, Secundo quia mcdicus tanquam naturae minister , in eandem respicere ne gligit,ad cuius tamen exemplar, procul ab omni errore operari posset,' quo illa vergit, pcr eadem etiam ducere,si per loca conuenientia id fecerit; At per haec mi Lsaria intempestiue ad mota naturam saepe cogimur , ut
non solum crudiorem materiam evacuet, sed per eas etiapartes,ad quas nec potest, nec vult euacuare, quod cum contingit,non solum naturam recte operaturam impedimus ante digcstionis tempora ad euacuandum pro Vocamus eruin etiam ad loca non conuenientia sed opposita potius saepes cum uiolentia illam auocamus. Quod dum contingit ex dictis cauteriis maius nocumentum quam iuvamentum consequimur praeterea saepe etiam accidit, quod medicus, ut artifex coniecturalis, sciadem generationis materiae euacuanda ignorat, qua lono tam ecessarium est quoq; loci etiam opportunitate mi igno-
109쪽
agnorare , per quem materia ista detenta educenda sit nam si derivanda materiae gratia cauterium facere uoluerimus, locum propinquum sedi affecta eligere oportet, quemadmodum si revulsionis gratia id ipsum fiat,locum remotiorem, rectitudinem tamen seruantem cum sed affecta uenire opus erit. At nondum optime peripecto loco, ubi materia generatur,necessarium quoq; est aliarum sedium propinquitatem & remotiorem, rectitudinem & obliquitatem ignorare,quod est in cause,ut medici optato sine frui rentur,.milari patientes, duplicat a molestias toto uitae suae curriculo patiantur . sed
quicquid sit,de hac auxili materia plura hic non dicam, turae praquia alibi ex proposto diffuse magis locutus fui, sed sup ciora ca
Ponendo,in suppressis menstruis cauteria locum habere, uteria ita indicante materia, quae generaturin intus cohibetur, statuendum erit, post reliqua praesidia haec quoq; en manto temtanda esse, atq; hec modo plura modo pauciora facie pore cauto da erunt, pro maiori minori copia materiae, qu assi ria detinet, duo generatur,& tam diu detinenda erunt, quo ad prae dasnt. sentia geniis materis adfuerit,& generandae suspicio habebitur. Sunt quin etiam in eo loco affigenda ubi mate Locus ubilia subdistit et quiescit , nisi aliunde fluxerit . Quapro sunt G.
pter merito uteri supra genua affigi poterunt, quia deri genda. uando euacuabunt. Ratione autem totius uolunt applicada esse alteri uel utrisq; cruribus , quemadmodum ratione partis, si Epar aut Ventriculus fuerit , in brachiis utrisq; uel altero fieri decernunt. Ubicunq; autem facta fuerint, cum fieri possint igne actualiin potentiali ma Modus facigis probatur, ut serro uel auro ignito fiant , quam au endi a sticis medicamentis igitis enim actualisin sine dolore toria. quam citissim eis tutio aget, quae aliis materiis nequaquam praestamus, ideo si curatio , cito, tuto di iucunde fieri debet,prcteratissis cauteriis potentialibus,actualibus utendum erit.
110쪽
Materia auxilii alterantis sub-- fiant ce. Ecundum genus nic dicinalium materierum ex fonte pharmacenti desumebatur, de quo in praesentia institutum est agere Pharmacia igitur est in duplici differcntia, alia respicit corpus uniuersum, alia partem determinatam, quia in praxi tot rus prouidentia semper praemitti debet, & praesertim ubi totum habet rationem causar cfficientis fouentis' partem affectam causae sine qua non ideo de istis materiis sermo prius instituendus erit. Quare in suppressione menstruorum, priusquam ad localia descendamus , de uniuerso corpore consideratio habenda est, quod si plethoricum fuerit, sanguis etiam prius mittendus est, ut antea dictum fuit. Si autem pletoricum non sit, considerare oportebit an mensium defectus sit, quia materia non generetur , an potius quia genita praeternaturam cohibeatur, si non adsit praetentia alicuius materis in toto corpore uel in parte,nulla necessitas purgandi corpus habibitur , sed solum ali erandi, ut
si corpus fuerit plus aequo exiccatum propter nimiam in-sdiam insignem euacuationem exercitium immoderat lim,d ob alicuius febris diuturnitatem , huic occurren dum erit uictus ratione substantifice humectante4 restaurante deperditum humidum, cuius auxilii materia cibus erit, di potus , laudabilis chymi, facilis coctionis, cuiusmodi sunt oua recentia & sorbilia, carne caponum, uituli, hoedi, phasianorum, perdicum ciuilla caro recens iunior ptisana, amylum lacte paratum, lac humanum ex propriis mamillis emunctum , iuscula dictarum carnium, inuae consummata uocantur, vinum etiam boni iucundi odoris dum modo aliquid non prohibeat,nec solum tale corpus secundum internas partes substanti si ce humectari debet, uerum etiam extra ideo probanturbaI-