장음표시 사용
81쪽
sit, tum utero affecto, tum aliunde, distinguemus uteri
laesionem,quoniam mulier in reliquo corpore aut aliqua eius parte conquerendi ullam occasionem habebit , dum autem uterus ita afficitur,cum affici possit secudum propria uasa angustiora reddita , uel secundum propriam substantiam,distinguemus , quia si secundum propriam substantiam ob laestis fuerit, tunc illius facultas potissi Sigi solutomum impedietur a morbo in soluta unitate, consequen unitatis. ter uterus detinebitur ulcere, ad quod dolor comitatur,&sanie sanguinolenti fluxione,uel fistula corripietur de tunc exibit materia expers sanguinis, uel ab se cissus, tucq; exibit materia purulentior copiosior, alteriusq; generis a sanguine menstruo . Si deinde facultas impedita fuerit secundum propria uasa , causa referenda erit in morbum malae compositionis, & potissimum in iiij sangustioribus redditis, qua vasorum angustiam cum a nultis causis prodire dixerimus, nempe ab obstructione, c5 stipatione compressione, coalescentia et subsidentia, singulas hac ratione distinguemus , ut merito obstructionis illam cognoscamus ex corporis habitu lethorico uel cacochymo. Si plethoricus fuerit,illius obstructionis
erit indicium, quae sanguinis plenitudine, b sola copia si ha b.
peccantis fit, quemadmodum ex cacochymo alia obstru spue.ctio significabitur, qui a materiae crassitis Heniore producitur . Praecessit quin etiam ea uictus ratio , quae uel sanguinis copiam augere potuit, ue materia crassitiem lentorem generare: Caeterum quia obstructio ista,qu
cunque cait, esse potest in uenis uteri, uel alibi, distin signa loe; guemus, si fuerit in uenis uteri circa illius regionem in ecti.
sucta quaedam grauitassentietur, nec non etiam circa illius partes circumiacentes, praesertim si obstructio λ de eisissi, copiosa materia facta fuerit; cui si accessers etiam len f mpl. tor, uisciditas, superaddetur etiam laxitudo quaedam s. h. et 8. in coxis, tibiis, praecessore etiam causae externae,quet
82쪽
primo in uterum agere potuere, ienas eius densare at signis istis Mentibus aliqua in nobis coniectura orietur de aliarum uenarum obstructione , de illis inquam quae in penitioribus partibus sita sunt , ad uterum tam τσigna com deducuntur: si eadem facultas a comprimente causa in
presioVis pediatur , haec compressito et uel a pinguior habitu
uel a tumore aliquo uteri, aut partium circumiacentiu quarum grauitate compresso utero illius etiam uiae&uasa compressionem patiuntur . sterum hic tumor cum esse possit inflammatorius, eri sypeiaceus,oedemat Osus scirrho sus, distinguemus recurrentes ad propria eorum
Signa insta signa mam si tumor inflamatorius fuerit, praeter id, quod mationis . aderunt inditia sanguinis copios, uehemens etiam febris
infestabit, in ea regione grauatiuus dolor aderit, cum sensu doloris pulsatilis . Huc accedunt etiam ea signa, quae capiuntur a temperatura corporis calidain humida, ab habitu moderate carnoso, ab aetate iuuenili,5 ea praegressa uictus rationes, quae ad sanguinis generatione
Signa risi apta fuit Si tumor fuerit erisypeiaceus, febris erit interipetatis sor lacutior,grauitas in ea regione paulo minor,dolor tamen acerbior molestior, cum ardore, & feruore insigni oriri quibus addenda et it temperatura calidiori siccior, corporis habitus gracilior, stas iuuenilis, prε- Signatum terita uictus ratio his proportionata Si tumor fuerit aris mela trabitaris febris adhuc sevior erit,in S)mptomata omnia cholici magis lethalia, temperatura corporis calidior 5 siccior, corporis habitus gracilis , color subobscurus, aetas iuuenetis uel consistendi, uictus ratio qua praecessit calidior signa oede & siccior Si tumor oede malosus fuerit , ad crit quidemmatis grauitas, sed cum obtusiori dolore, cum febre remissiori longiori tamen , di cum caeteris Symplomatibus magis moderatisci quibus pariter addas totius temperaturam frigidam 'umidam corporis habitum sub tumidum i praegrcss in uictus rationem frigidam .humi,.
83쪽
dam . Si autem menses detineamur propter constipationem cognoscemus, quia obstetrix digitum immittendo os uteri clausum , strictioremq; ceruicem inueniet , ad differentiam prεgnantis mulieris , non solum in ea parte talem angustiam obseruabit, verum etiam cum aliqua duritie coniunctam , quod Hipp ctiam eo Aphori Lmo significasse visus est , cum dicit, quibus os uteri durum est, his uteri os comprimi necesse est . Quod si citra duritiem clausum fuerit, illam utero gerere niicies. At si cum duritie clausum sit, uterum affectum esse significabit Si autem menses detineantur propter coalescentiam, cognoscemus quia praecessit ulcus tost ipsum subsecuta est suppressio . Si haec ipsa euacuatio non fiat propter subsidentiam cognoscemus quia praecessit usus refrigerantium que densant exiccantium Mastringentium vel etiam insignis aliqua euacuati , ratione cuius inanita vasa subsident, Haec de signis teri laesionem indicantibus , siue ob labefactatam illius facultatem , siue impeditam , facta fuerit; quae facultas si alterius causa potius impediatur, primo ratione totius, quia facultas eius natiiralis labefactata sit, tunc signa aderunt totius intemperiem indicantia , siue calidior ea fuerit, siue frigidior quae pariter esse potest morbosa, no morbosa, utraq: cum materia. sine materiaci Morbosa cognoscetur , uo dictas intemperies totum in actionibus suis is datur quemadmodum si fiabris aderit putrida , aut hectica , in hac menstrua non fluent ob totius calidiorem intemperiem morbosanari aeterum dum ratione huius intemperiei fluxio non sit, cum id contingere possit , quia ma-tcria fluenda generatio prohibeatur, uel potius quia genita materia intus cohibeatur , distinguemus utrumq; quia si febris uehemens fuerit, qualis est ardens, insigni suo calore, materiam genitam cito absumere pol crit; &ne in posterum gignatur prohiberes Pariter si febris remissior signa eo
84쪽
missior fuerit, diuturna tamen, non minus poterit idem corpus inanire, exiccare, ut eiusdem materiae genera tio omnino inhibeatur , sicut in hectica febre contin git, at si febris remissior extiterit,in cum breuitate conuincta, ratione remissioris caloris tantam agcndi uim non habebit,ut genitam materiam absumere possit, sed illius partes tenuiores resoluendo crassioribu sis magis lentis relictis, obstructiones causabit,scq materiae genitae' generandae fluxum impedici ubi uero totum calidius fuerit citra sensibilem facultatum lasonem illius excessus caloris in ditium erit, quia in sanitatis latitudine adhuc continetur, si autem totum frigidiori intemperi afficiatur,cognoscemus quia nulla aderit febris uehemens,aut remissa, breuis aut longa, ratione cuius intemperiei materia generari poterit , praesertim si cum hu-miditate coniugatur, sed ob calorem diminutum crudior digna Ut illa erit,ac proinde ad obstructionem pariendam idonea ; quae obstructio non solum esse potest in uasis ipsius uteri , sed etiam in uenis totius, quod cum contingit , signa aderunt, copiam pituitae in toto corpore Indicantia, si autem eadem intemperies frigidior, cum siecitate potius coniuncta fuerit, ratione huius cnstrua non fluent, quia non generabuntur si praeter intemperiesigna copiae materia etiam accedat, cum haec concurrat ratione co-sang. piae' qualitatis solam copiam cognoscemus ex corporis habitu sanguineo , ex temperatura calides humida, ex colore rubeo , de si aliqua portio materiae per ute-xnm duxerit, illa pariter rubicundi erit coloris,ex uenarum etiam latitudinc, pulsu pleno,urina colorata, rubea uictus ratione praeterita, ipta sanguinis copiam generare dem si mulier ista, dum morbis corripitur sanguineis potissimum subiicietur si iuncta fuerit cum' signa bilis materia bilios , pituitosa aut melancholica, ieccurren
dum erit ad signa superius proposita , Et haec designi
85쪽
dicta sint totius facultatem labefactatam indicantibus siue fuerit labefactata a nuda intemperie, calidiori , inquam humidiori, frigidiori licciori, atq; hac tum
morbos tum non morbosa , siue etiam cum materia coniuncta fuerit,sanguine inquam, pituitosa bilio Signa malesa,& melancholica, copia aut qualitate peccante. Si uero composi- eadem facultas totius fuerit impedita , cum impediri tionis. possit, a morbo in mala compositione soluta unitate, distinguemus quia si morbus fuerit in mala compositione, potest esse in aucta magnitudine, & tunc aderit Cachmia, uel hydrops, siue haec tympanitis fuerit, anasarca uel ascitis, quorum omnium causa menstrua non fluunt, quia materia per totum corpus diffunditur. paris fluxio non fiat ratione morbi in magnitudine diminut. corpus conspicietur emaciatum tabe confectum; qnorum causa fluxio non fit, quia materia non generatur, imo ne u superflui humores redudare poteriit, sed nec alime tales pro corporis reparatione producentur, Signa solu-- quod si eadem facultas impediatur a morbo in soluta nitatu nitate, cognoscemus ex praesentia scabiei, leprae, reliquorum tuberculorum, in quibus flectibus, materia, quae per uterum exire deberet cum aliis humoribus permixta ad corporis circumferentiam recurrit : Atq; haec designis respicientibus laesam facultatem ratione totius corporis, siue illa fuerit labefactata a morbis in intemperie, Signa es siue impedita a morbis in mala compositione, uoluta rum paria unitate : Si deinde ex altera parte menstrua non fluxe tium rint quia laesio sit in partibus corporis, cognoscemus quia totum bene habebit: dum autem pars aliqua laeditur, cum principali sin inseruiens esse possit, distinguemus, quia si quaelibet pars principalis bene habuerit, causa referenda erit in alias partes, di quaecunq; illa fuerit, uel illius facultas erit labefactata,vel impedita.Si labefactata aliqua intemperie correpta erit, simplici aut com-
86쪽
post eum materia uel sine materia. Vnde s uentriculus antemperi affectus sit,&mensi rua non fluant,rcserri poterit in eundem uentriculum facultate eius abc factata, similiter si aperta fuerint uenae narium ci emo rhoidum,ues alui fluvio adsit, in has quoq; partes causa referenda erit. Si autem tales partes bene habuerint, suspicio erit de principalibus partibus afflictis, quae pari lcroblaedi poterunt earum facultate labefactata, uel ob e ternos errores , ut ob morbos in mala compositione uel soluta unitate , propterea ad ea signa recurrendum erit, quae dictarum partium malam constitutionem indicare possunt, siue par fuerit, cor aut cerebrum . quae dicta lust: ciant de signis suppressionis menstruorum ob lesam uteri facultatem, siue primario siue secundariis , siue tacultate labefactata siue impedita, siue ratione totius siue partis principalisis non principalis.
PRO posita cognitione sep pressonis mcnstrorum tum
in genere, tum secundum singulas eius specie si tum a priori per suas causas formales, materiales,r efficientes, terna ct externas, proximas, remotas, tum a posteriora per sua signa, ab actione, a qualitate mutata exeunte mutato accepta reliquuti est ad illius eurationem descendere, consequcia ter ad cognitionem ei ficiencorum, auxiliorum l iuuantium inuentionem, recta ira eorum administrationem , quae ut citis tuto ac iucundὀhabcatur, non historicumsola rerum obseruatione oro ponenda erit sed ex rei potius natura depromenda quod siet , si Indicationum uirtute iuuantia auxilia inu:nerimus , prout ad dogmaticum pertinet , mox uer, le
s meth. 3. materiis eurundem tigil a tim. diligenti irati tu i ut
87쪽
I uranda igitur mulieres, cui menstrua sint suppressa , . meth. 6. tria potissimum nobis consideranda occurrunt. Onantum O . primum est causa morbifica, quae continens dicitur Se η meth: eundo causa quae morbosa fieri potest, Postrem uires,si lib. ad ne quarum custodia ullus morbustofligari potest. Hinc Thras triplex indicatio triplexq; iuuans auxilium oritur , ut a 4u 8.
causa continente curatorium auxilium indicetur, a causa et s. quae hanc praecedit, auxilium praseruatorium a uirtute deniq; siue totius siue partis fuerit, uitale auxilium o Indic. rietur . Quo igitur ad indicationes curatorias si menses inprimis non fluxerint, facultate uteri labefactata , cum ratione intemperie labefactetur , indicabit auxilium alte Indis curans in contrarium . Si eadem fuerit impedita,uenis ut e rat,ab in-ri angustioribus factis haec angustia auxilium iuuans indi temperie. cabit merito causae facientis talem angustiam , siue haec obstructionem fecerit, constipationem, compressionem, coalescentiam uel subsidentiam , ut merito obstructio A materianis, cum haec fiat a materia copia uel qualitate peccante, copia ex parte copiae indicabit auxilium minuens is uacuans, merito qualitatis , si calidior, uel frigidior fuerit,auxilium A qualit. alterans in contrarium indicabit , quemadmodum si cras prima si ora uiscidior auxilium attenuans laetergens, ex parte qualit. deinde compressionis, cum haec fiat a tumore inflamma secunda. torto , cedematos .erist pelaceo, scirrhoso, ad eorum A tumore.
tumorum indicationes adeundum erit Lex parte consti Acasio. pationis cum haec oriatur a callo ad nato carne secundum uiasin internas uteri partes, haec amouenda erunt, inprimis tamen ex parte duritiei emolliendum erit, ex parte materiae facientis callum digere, resoluere oporte
bit, merito coalescentiae cum haec sequatur ulcus iam ad cicatri- cicatricem perductum , haec cicatrix cum morbus sit in ce superficie lenioreis densiore reddita, coniungens, densas partes, quae distantes Suare esse deberent indicabitur
auxilium partes agglutinat ac densatas disiungens, di ra
88쪽
ro faciei merito subsidentiae , cum lis fieri possit --mia vasorum inanitione , tum a causa densante, merito inanisi inanitionis , indicabitur auxilium replens , sicut ex parte denset densitatis, si fiat a causis refrigerantibus , uel a materia impacta & imbibita in substantia partis, indicabitur auxilium calefaciens, laxans Maperiens . Si eadem materia A quasit. consideretur penes occultas qualitates, si uenefica fuerit uenefica. dissimilem proportionem & aduersariam habens,naturaedi proportioni ipsius uteri, requiret auxilium simile proportioni naturali ipsius uteri, dissimile proportioni
materia ueneficae,consequenter expostulabit Alexi pharmacum inlexi terium, prout materia uenefica duplici ter expugnari expurgari l potest, per attractionem scilicet, ita requirit simile, sicut in lue Gallica materia auxilii Gallici est hydrargyrium, si expurgetur per expulsionem, ita requirit dissimilia, unde si uenena extra accedant, a materia requirunt Alexit cria, si intra Alexi pharmac , quae rursus quieta materia si qui cta, impacta uelit, indicat auxilium ualide uellens discutiens,si moueatur raptumq; habeat Amateria partem ad quam non deberet, indicabit auxilium re- mob. uellens, si autem facultas impedita fuerit , laesione alibi quam in utero cxistente,tum principe, tili non principe, A fac im tunc pro causarum diuersitate diuersae pariter indicatio- pedita ne orientur quare ii totius uel partium facultas labeia fictata crit,cum ab intemperie id fiat, auxilium in con trarium alterans significabit. Si praeter intemperiem acceintem da materia, haec considerabitur ut Ocnita Mut generan- perici a. Si genita fucri partem uel totum actu afficiet, ut operationes laedat auxilium curatorium indicabit , quod A materii ipsius copiam vacuet,uc lentorem, ac crassitiem alte genita nuc , ac detergat. pari si menses non fluant, quia ma-tcriaic alias partcs vacuetur, per fluXum sano uinis naci materii rium es haemorrhoidum, uel culina, occurrcndum crit cum obili cucllentibus materiam ad consueta loca, si autem materia
89쪽
ria ista sit genita, ut nondum illius causa totum uel partes in propriis functionibus blaesae sint, indicabitur auxilium praeseruatorium , ita ut illius euacuatio , at tenuatio is detersio , praeseruationem potius quam Indic. procurationem respiciant . Deniq; si eadem materia con sier. sideretur ut generanda cum generetur ratione intemperiei totius uel partis deterini nata , indicabitur auxilium non solum alterans in contrarium, sed proportionatum, ut pristinum robur restituat dictis partibus qua ratione Epar requiriti patica stomachus stomachica, matrix matricari Quo uero ad uirtutem, haec con Indi uit siderari potest& ratione totius ti partis determinat s ut es. uirtus totius sui custodiam indicet cum alimentis, pariter uirtus partis custodiam magis determinatam e
I morbis futiira praedicimus considerantes res praeter
naturam, naturales ion naturales, penes uina, a pro gnitudinem,numerum, originem tempus, quae omnia noIR. unde consideranda sunt, tum seorsum , absolute, tum inui habeatur. cem comparando, ut quo ad res praeter naturam seorsum Res pre consideratas, tria perpende da occurrant, morbus,causa ter nat.
sympto ma . Suppressio igitur menstruorum in genere illud est Symploma ratione cuius foeminae multum patiuntur , multis' alterationibus Hethalibus subii cmniatur, ut hac de causa affectus non sit contemnendus, sed magni momenti haberi debet, iraesertim quia huius causa generatio, propagatio tollitur aliaci multa Symplomata sequuntur supra enumerata : Si deinde conia sideremus differentias,' tunc pro morborum causarumq; discrimine idem prognosticum uariabitur . Vnde si pendeat
90쪽
deat ab Utero primario affecto , deterior erit, quam si secundariois per consensum , caeteris tamen semper paribus, dum primo afficitur, cum affici possit facultate labefacta , vel ob externos errores , deterius illud erit quod a labefactata dependet, quam impedita; cum labefactari possit ab intemperie nuda,& cum materia,peius, illud erit quod dependet ab intemperie cum materia quam quod a nuda qualitate producitur : illa enim ,
praeter alterantia requirit etiam materiam euacuantia, de T. Meth. s. praeparantiaci haec autem solis alterantibus tollitur, ruro de tuen sus in hoc genere , illa adhuc deterior erit, quae composida. o. ta est, quam simplex,quia facilius est uni qualitati quam duabus occurrere, simplices intemperies mutuo comparentur, deterior erit activa quam passiua , quamuis enim ratione utriusq; actio laedatur, activae tamen qualitates, T. metb. s. cum maioris sint activitatis passi uis, maior issio inde prodibit quod si es cm activa qualitates cum passi uis comparentur , penes resistentiam, passiuae erunt deteriores,
quia resistunt magis, praesertim quia passiua qualitas ab alia qualitate passiua auferri debet , in qua activitas pauca est , ed autem erit peior, quanto magis fuerit con,irmata . Si comparentur passiuae inter se , deterior erit sicca quam humida longiori enim tempore pars sicca de proprio humido destituta hum celatur , quam quod hu-
ntida exiccetur. Si activae pariter mutuo comparentur,&primo penes activitatem, peior erit intemperies calidior, contra si penes resistentiam, deterior erit frigidior. quamuis tutius iit, frigidiorem uterum calcfacere, quam calidum refrigerare : Inter compositas autem omnium pessim ac si frigidior siccior , quia a principiis generationis Sisits m. gis distat preterea quscunq; fueriti scin temperies, cum csse possit morbos, non morbosa, natiuam asci titia, deterior erit, quae morbosa est, nativa, quam non morbosa, asci titia, cui si materia accedat