Gymnasii Ticinensis historia, et vindiciæ a sæculo 5. ad finem 15. et plura de ejusdem urbis antiqua nobilitate. Authore Antonio Gatto ... Ad excellentissimum senatum Mediolanensem

101쪽

hoc alibi. Monachis Cassinensibiis hoc Coenobium concessum fuisse a Karolo Magno, probat Mabillonius in Aetis ordinis S. Benedicti Saec. s. pari. I. pag. 638. Primum ex concessione ejusdem facta Joanni Albino, deinde ex Ferdinando Ughelio, qui de Uber.

to Sacchetto loquens ait: Vbertus SacchettasAbbas Sancti Petri in Cato aureo ordinis Sancti Benedicti ad hanc sedem aesectus a ono MIIX.

vixit usque ad MXXVI. Ibique Monachos Benedictinos semper constitisse, affirmat idem

Mabillonius in Itinere Italico tom. I .pag. 22 2.

donec ab Honorio III. diplomate dato Larerant idibus Junii eius Pontificatus anno V. qui fuit .aerae Christianae MCCXXII. Canonici Regulares sunt substituti. Quibus anno MCCCXXVII. adjuncti Eremitae Augustiniani, ut ex Jordano in lib. a. de Uita Eremitarum cap. I 8. addit in Actis Ordinis Sancti

Benedicti Saec. 3. pari. I. pag. q38. niam. 6 .

Verum ante imperium Karoli Magni datum fuisse Benedictinis illud Monasteritim ex quodam privilegio relato a Gabriele Pen- notio in Historia Canonicorum Regularium lib. I. cap. 6o. arguit Aloysius Torellus in Saeculis Augustinianis tom. 3. sub anno DCCXXV. n. ii. quod etiam confirmatum

102쪽

vidi privilegio anni CMXXVI. dato ab Hugone Rege Italiae ; &ab altero Othonis anni CM LXII. quae reseruntur ab eodem Pennotio, quamvis nihil de his Margarinus in suo Bullario Cassinensi. Haec tamen nuper controversa legi in Iibellis editis pro ossibus Sancti Augustini. P. Abbas Bellinus Canonicus Regularis in asto Responso ad Lychnum P. Berretiae parum veritati consona illa esse, contendit. Non ego Judex, nec Advocatus in tanta lite, sed quod ante annum Iaaa. Canonici Regulares Sancti Augustini in Cato aureo Monasteriiun habuerint, suspicari licet primum ex privilegio Paschalis PP. II. ann. Io os . apud praedictum Pennottum lib. I. cap. 6 I. in quo me

lio fit de Clericis Regularibus . Secundo ex Historia Notheri Balbuli communi consensu recepta ut supra cap. U. qui scripsit sub IX. saeculo) ubi Monasterium istud in Caelo aureo, Benedictinis traditum propter Joannem Albinum secundum Mabillonilim a Karolo Magno , vocatur Sanm Augustini. Ex quo licet arguere, fortasse ita appellatum a Regularibus Sancti Augustini, cum hoc nomine v cetur Monasterium, & Ecclesia semper D. P tri nomen retineat. Quae confirmari videatur E a epu

103쪽

ε8 GYMNAs II TICINENs Is epistola Lamberti Episcopi Atrebatelisis, qui

floruit sub XI. saeculo, edita anno ITO . a Stephano Balugio in V. tomo Miscellaneorum pag. 3 T. quam, Cum in ea agatur dia. quadam Apparitione Sancti Augustini, qua fortasse hucusque non innotuit , iubet piis Papiensibus iterum patefacerC. Domno Pomoni Religios Sacerdoti, o Deo amabili , ct omni sua Congregationi Lambertas Sancta Atrebatensis Ecclesiae Servas inutilis , ct Presbiter indignas , quod oculus non vidit, nec auris audivit, nee in cor hominis ascendit. diuoniam multa mihi de nudabili vestra, ve- prorumque μιorum conversatione referentes Compatriora mei honesti Presbiteri L. videlicet atque A. dederunt mihi quasi quandam fidueiam apud Fraternitatis vestra dilectionem imis petrare , qao postulamus. Postulamus namque instanter, quatenus visibilem, ut dicitur Mifacelebrationem , quam quidam Frater vester Ca

nachus factas in Confessone Monasterii praediriu'sau B. Augustinum vidit audivit agen- rem ad Altare proprii sepulchri vestro veraci Hlo descriptum, quod ibi cantatum est , qaodiectum est , nobis mittere dignemini. Comm. Horiem solummodo hoe corpus , quod pro Vφbis

104쪽

statio, i, se retinuisse, o cantatum ibi fise .

Eenὸ valete reverende,se dilecte Pater in unico , Dei Patris Filio Salvatore nostro Domino Ieso Christo, o orate pro nobis. Visionis autem modum , se tempus , or horam , cum Dominica Incarnationis anno, ct Indictione sicut Canoni. cum est, est quis fuerit in S. Romana Catholica , Apostolica Sede Pontifex, o quis Ticinensi tunc praefuerit Ecclesia, annotane. Quare censeo,ante XI. saeculta in extitisse Clericos Regii.

lares fortassse simili cum Benedictinis in dicto Monasterio: qtiod illis postea ademit Hon rius III. illo diplomate , quod resert Mabil- Ionius in Itinere Italico tom. i. pag. 222. de quo supra; sed postquam digressi sumus tantisper ad laudem, gloriam Divi Augustini, redeundum nobis est ad Joannem Albinum in ,

quem, ut ostendi cap. praecedenti, Consentaneum non est, eo milium esse, ut doceret rudimenta literarum in Monasterio ordinis Sane i Bencdicti, in quo ex ejus institutione Aa,& ad praescriptum Canonum Conciliorum, literae excolebantur , sed ut subtiliores scien alias profiteretur.

CAP.

105쪽

CAP. X. Scolas Papienses fuisse erectas in publieam

Academiam , eum privilegio Xaroli Magni , o Ludovici Pii coniectura. Duodi VI. Ecclesia Gallicanae de Scholis locus ex. penditur . Innocentii Cironai , ae Ludobici Thomagini opiniones eirca ejus is eram intrilectum re-ν feruntur. Sangallensis m- ssoria a Laa noli censuravιnduatur , ae ipse

plurimorum errois rum aperte convincisur .

Gam antiquus suerit usus Academia

rum , probant Historici veteres , apud quos illarum memoria passim occurrit: easque recentioribus saeculis in Civitatibus Metropoliticis erigi jussit Gratianus Imperator rescripto, quod refert Cointius Annal. Fancor. tom. VI. sub anno 787. nu. XI. Verum ante Karolum Magnum peculiaribus Caesarum privilegiis non fuisse in-1tituta publica suidia, aliqui serunt, ut falsa

106쪽

reiicientes diplomata, quae temere sibi vindicant aliquae Academiae. Nolo ego aliarum Universitatum vetustatem, & gloriam in dubium revocare; sed tantum quid vere sentiam de Ticinens ea, qua debeo, sinceritato proponam. Subacta Italia, quantum secum gavisus fuerit, & amicus de hoc regno gratulatus fuerit Karolus Magnus, alibi dei non stravi. Assumpto titulo Regis Langobardorum summae curae aeque illi filii rectas ferre leges, ac latas amplificare , a ue il-Iustrare, ut legitur apud Papirium Massonium in Annalibus Francorum lib. a. in Vita

Karoli Magni. Qinimque sciret, Papiae prioribus saeculis scientias enituisse, in hac tan. quam in Urbe Regia, totiusqtie Italiae pri. maria, situ salubri, & amoenitate foetici, statuit publicam instituere Academiam. Ideo postquam ad ipsam accersivisset Joannem Albinum, ut sublimiores scientias profiteretur, statim ac a Leone Pontifice proclamatus fuit Imperator Occidentis , Ticini Scholas publicas , & liniversales instituit, ut scribunt Henricus Pantaleo de Viris Illustribus totius

Germaniae pari. a. in ΚaroIo Magno, cujus verba supra retulimus cap. V. & garolus Egassius Bulaeus de Parisiens Universit. to m. I.

107쪽

a GYMNAsIITICINE N s Is pag. 96. qui inquit: Alia vero res est de Schoaus maioribus, pubsicis , quas non ubique passim Narolus institui voluit, ut priores , nec in Episcopiis, o Monasseriis erexit . sedin certis tantum locis , isque celeberrimis, frequentatis is , nec plures tribus in toto Imperior, unum quidem Lutetiae , antequam esset Imperator , filicet circa annum 79 o. ut vulgo

scribuni Historici: reliquas duas in Italia, Papia ,-Bonoηiae , postquam a Leone Pontisce proclamatus est circa annum 8or. Occidentis Imperator. Ad has autem veluti ad celebria quaedam Emporia liberum patere voluit aditum, o confluxum e minoribus quibuscumque , tanquam e Seminariis, or veluti canalibas ad fontem, o e riυulis ad Oceanum. Quod idem Bulaeus confirmat pag. 97. inquiens: Mum cer tum sit ex omnium Historicorum consesione, illasa g instituisse, aut instaurasse post adeptum O

eidentis Imperium. Vita sim o Karolo Magno anno DCCCXIV. ipsi in Imperio successit Ludovicus filius, cujus Imperii initio,

cum sorte scientiarum amor frigesceret, vel Academiae a patre institutae nondum satis recte procederent, egerentque vel confirmatione, vel patrocinio, in Comitiis celebratis in Antiniano, qilae extant apud Galdastum

108쪽

Constitiitionum Imperialium tom. 3. anno 82 o. promulgari jussit per totum Imperium quasdam leges, quarum cap. V. leguntur ista de Scholis. Inter Nas pari consensu decrevimus, ut unusquisque Episcoporum in Scholis habendis , o ad utilitatem Ecclesia militibus Christi praeparandis educandis abhinc majus suiuum volumus probare , ut quando ad Proqvinciale Episcverum Concilium ventum fuerit, unusquisque Rectorum Scholasticos suos eidem Concilio adesse faciat, quatenus er cateris Ecclesiis noti sunt , ejus solers stadium circa Divinum cultum omnibus manifestum est. In VI. etiam Synodo Ecclesiae Gallicanae, quae extat in 3.tona Conciliorum Labbei lib. 3.cap. I a. & apud Cointium Annal. Francor. sub anno 829. n. 4 I. &q9. Patres haec Imperatori exposuerunt. Similiter etiam obnixe, ae simpliciter Vestrie Celsitudini funerimus, at morem paternum sequentes, saltem in tribus eos. gruentismis Imperii Vestri locis, Suola pablica ex vestra authoritate saxi, at labor Patris vestri, ac vester per incuriam, quod absit, labe-facyando non depereat : quoniam ex hoc facto eo magna utilitas, o honor S. Dei Ecclesia, o

Urbis magnum mercedis emolumentum, est memoria sempiterna accrescat . In hoc Concilio

109쪽

74 GYMNAs II TICINENSI Ioqui de Academiis Parisienti, Ticinensi, ScBononiensi receptum esse , fatetur Bitiae iis pag. I 6 I. ejusdem lom I. quamvis aliqui de hac ultima dubitent, ut Papirius Mastantus, qui in Annalibus Francor. post allatum locum illum Concilii pro Bononiensi recensens Patavinam ita concludit. Ex his verbis appa ret, tres publicas Scholas a La olo A f. in phthies, quae Academia diiuntur , post ipsius mortem perituras fuisse , si Ludovicas paternam amorem sequutus non fuisseι , cui non minor lite is rarum cara fuit, quam Parνi : sed utrumque Karolas Calvus hoc erga literas studio longe fu- peravit. Quibus in Vita Ludovici Pii eodem libro haec addit. Parisiensis, Pataviηa , o Ti

cinensis Academiae Xarolum Magnum parentem sum appellant . Prima eis Alpes in Regno Fran rorum, posteriores in Italia . Sic etiam loco Bononiensis Ose abrugensem accensendam , putat Bulaeus in relata pag. Is I. de qua Pitlioeus in Glossario Capitularium Francor. t Om. a. pag. 7 S. V. Scholae, haec fragmenta privilegii refert ex Krant Zio. Graecas, or lationas Schuas in perpetuum manere ordinavimus.

Quae Guidi Panat roli sententiam confirmare videntur, asserentis in lib. . de Claris Legum Interpret. in princip. vers. Aliae postea , Bono

110쪽

, HIs TORIA iriensem Academiam erectam sitisse post Ka-rolii in Magnum. Sed ut res se habeat, certum est, loqui in memorata Synodo Gallicana de Scholis majoribus, sive Universitatibus Studiorum s & de Parisiensi , ac Ticinensi, quaa

diximus, fuisse a Karolo Magno vel institutas, vel restauratas in maxime idoneis Imperii locis. Quamobre in valde mirum, quomodo Innocentius Cironius Tholosanae Academiae Cancellarius in lib. s. decretal. de Magistris Ticinensem Academiam om iserit & alias posterioris a vi enumeraverit, dum post relatum

caput III. Concilii Cabillonensis II. & post citatum Canonem XII. lib. III. Synodi VI.

Gallicanae sic insert. Peν publicas illas Scholas intelligi debent Scholar Vniversitatum, quas certis tantum locis Dbilitasset se constat, veluti Lutetiae in Gallia, Roma, o Boxonia in Isa lia a xarolo Magno, Oxonia in Anglia, Salmantica in Hispania . Nam , quod de Romana a , Oxoniens,& Salmanticensi asseruit,a veritate recedere, clarum est: quia, ut fatentur omnes

Historici , tempore Karoli Magni jam Romae aderat Academia , ex qua Grammatiis cos, & Calcalatores ille duxit Parisios . Ox niensem autem aliunde quam a Karolo Magno ducere principia, testatur ejusdem Uni