Principum et illustrium virorum epistolae, ex praecipuis scriptoribus, tam antiquis, quam recentioribus, collectae

251쪽

Ibsecrates, Philippo, egi, S. D.

Quamquam, iteras mittere in Mace doniam, non modo nunc quum bellum vobiscum gerimus, sed pacis etiam tempore, apud nos periculosum fuit . ego tamen ad te scribere de Diodoto iostitui. Aequum enim esse existimo, ut magnifaciam, cum oletines familiares meos, qui se nobis dignos praebuerunt, tum vero hunc propter tabenevolentiam erga

nos , morum integritatem. Maxime autem vellem, eum per nos fuisse commendatum. Postquam vero aliorum opera ei aditus ad te patefactus est, hoc mihi

relinquitur, ut testimonium de eo dicam, eamque cognitionem vestram, quae mutuo intercedit, confirmem Nam , cum

ni ulti de varii viri, atque ex illis plerique gloria celebres, mea consuetudine lintusi reliquorum alii eloquentia, alii prudentia, rebus gerendis, claruerunt. Ac alii quidem vita modestia, suavitate morum commendati sunt, cum ad alios usus hactiones prorsus inepti essent: huic autem contigit ingenii dexteritas , ut iii iis, quae diximus, omnibus sit absolutissimus. Quae ego dicere non auderem, nisi

252쪽

1 PRINCIPu ET haberem in omnino putarem , te idem cogniturum, partim ex familiaribus cum eo congressibus, partim ex eorum, quibus notus est , sermonibus. Quorum nemo

erit, nisi supra modum sit invidus , quin fateatur, eum Meloquentia et consiliis, nulli esse inferiorem , virumque justissinium, modestissimum, Lab auri cupiditate alienissimum , inque vitae consuetudine suavissimum hominem , indisertistanum. Adhaec, magnam esse in eo dicendi libertatem , non illam quidem indecoram, sed hanc quae jure maximum frenum habetur benevolentiae erga amicos 3 quam ex principibus ii, qui tantos ammos habent, quantos Imperii majestas requirit, tanquam utilem venerantur: qui autem imbecillioribus sunt ingeniis, quam potentiae amplitudo postulat, ut molestam adversantur, quasi per eam coctantur aliquid contra fui animi olim-tatem facere ignari nimirum , cum de u-.tilitate deliberatur , eos, qui adversari audent, maximam eis dare potestatem. ea, quae velint, faciendi Oonsentaneum

enim est, eos, qui ad gratiam loqui omnia student, non modo regum Imperia, quae multa idque aliter fieri nequit petricula secum trahunt, firmare non posse; sed ne rerum publicarum quidem quae

aliquan-

253쪽

aliquanto tutiores sunt, libertatem Decet autem, eos, qui propter audientium utilitatem libere, quae sentiunt, dicunt, multa conservare posse quae alioqui peritura videbantur. His de causis aequum est apud omnes principes, majorem esse eorum, qui vera dicere non dubitant, authoritatem , quam horum , qui ad gratiam omnia, nihil autem gratia dignum, loquuntur. Fieri tamen solet, ut illi apud plerosque minore in preci sint, quam assentatores. Id quod etiam Diodotum apud quosdam Asiae proceres affixit.

Q gorum commodis cum multis in rebus

consuluisset, non dandis modo consiliis sed rebus etiam gerendis , adeundisque periculisu quia tamen liberius eos ossicii sui monebat; tum honoribus , quos in patria tenuit, spoliatus est, tum amplissimorum spe praemiorum decidit. Ita plus

valuerunt levissimo rum hominum adulationes tanti viri meritis. His de caussis tametsi ad vos se conferre semper in animo habebat, tamen nescio quo timore est retardatus: non quo domes in altiori dignitatis gradu collocatos similes esse putaret, sed quia propter objectas ab illis difficultates minus avide spem, quae a vobis ostendebatur, amplecti audebat. In quo idem illi accidisse videtur, quod na-L x vigan-

254쪽

vigantium plerisque, qui ubi semel intempestates inciderunt, non amplius securis animis mare ingrediunturi etsi sciunt, saepe prosperam etiam navigationem solere coaxtingere. Sed quoniam tibi commendatus est, id bene esse tactum , eique profuturum, puto. Quod ut existianem, tua inprimis facit humanitas quae ab exteris hominibus praedicatur. Deinde vos praeterire non arbitror, nihil esse vel suavius vel utilius, quam fideles simul utiles amicos parare beneficiis c& de talibus viris bene mereri propter quos multi etiam alii gratiam nobis habituri sunt. Omnes enim boni docti eos, qui praestantibus doctrina,virtute viris honorem habent, non minus laudant benerantur, quam si in ipsos collata fui sent omnia Sed ipsum Diodotum suapte potissimum industria effecturum esse arbitror, ut sui curam geras Author autem

ejus filio sui, ut se ad vos conferret, seisque vobis in disciplinam quasi tradito, proficere atque operae pretium facere conaretur. Quod ubi ex me audierat, sequidem vestrae amicitia percupidurn esse dixit sed eodem esse erga illam animos quo erga certamina pugilumes quos cu- per in illis victoriam consequi; sed ad ea propterea descendere non audere, quod

255쪽

ILLuSTR. VIROR. EPIST. a isibi vires coronis dignas deesse an inradverterent eodemq; modo desiderare honores a vobis consequi, sed eam sibi facultatem negatam arbitrari nam mini

peritia sua splendore vestro se deterre ri. Huc accedere corpusculum quoque minus elegans, reprehensionibus obnoxium , quod existimet in multis sibi rebus impedimento fore. Et hic quidem, quod e re sua esse putabit, id faciet. Sive auteni ad vos se contulerit, sive , quieti ac otio sese dans , in hisce locis versiabitur , cura tibi esse velim cum caetera , quibus indigebit, omnia ut subministres; tum vero, ut a musi parentis ejus vita in tuto collocetur Existimare enitar debes , te hunc tanquam depositum habere senectute nostra, quae minime certe negligenda est, hab ea aut horita

te si quo forte nomine digna videbitur

quam habemus j ab ea benevolentia qua vos per omnem aetatem sum prosecutus. Neque mireris, si vel prolixiorem scripsi epistolam, vel aliquid in ea curiosius aut senilius diximus ego enim. neglectis caeteris rebus omnibus, in hoc unum toto animo intentus fui, ut appareret, mihi maximae curae esse amicoruna commoda, quos summa charitate complector Vale.

256쪽

Isocrates, Alexandros Regi, S. D.

Cum ad patrem tuum iteras darem absurde me acturum putabam, si te, qui in eodem loco cum illo versaris,i que compellarem , neque salutarem, neque tale aliquid ad te scriberem , quod essiceret, ne ii, qui me ignorant, putarent, me jam senio desis re aut prorsus

delirare sed ingenium, quod adhuc mihi

reliquum est, nec una cum vigore corporis interiit , non indignum esse ea faculata te qua junior florebam Praedicari autem te ab omnibus audi , ut&humanum Atheniensibus amicum o sapientiae studiosum: in quo profecto non insipienter, sed prudentissime facis. Illo quoque laudem mereris, quod ex anostris civibus amare simagnificare diceris, non eos , qui nullum virtutis indoctrinae studium habuerunt, malarumque rerum

cuprelitate constricti tenentura sed hos quorum disputationibus audiendis nutalas molestias capiasti quorumque commerciis, consiliis utendo, neque damnis, neque injuriis afficiaris talium enim consuetudo prudentibus esse tenda est. Inter doctrinarum porro genera ne dialecticas quidem disputationes improba-

257쪽

ILLus TR VIROR EPIST. et Tre diceris , sed sic de illis sentire , ut eas existimes in privatis congressibus permultum valeres non tamen vel populi gubernatorii, , vel principibus, esse opportunas neque expedire , nec decere ut, qui dignitate caeteris praestant, vel ipsi cum civibus rixentur , vel caeteris dent contradicendi licentiam. Hoc igitur studium te non amare ferunt; sed eloquentiae disciplinam permagni facere, qua utimur, Lin quotidianae vita negociis , de cum de re publica deliberamus: per quam id tibi contigit, ut tunc de futuris rebus prudenter tuis populis in quid singulos facere deceat, non stolide praecipere, Si de rebus honestis Iustis, horumque contrariis , recte judicare videaris; praeterea sic vel poenis , vel praemiis astitacere utrosque, ut mereantur Magna igi

tur laude digna est tua sapientia , qui talibus studiis occuperis spem enimi patri, reliquis amicis facis, ubi aetate processeris , in iis a stionibus perseveraveris, fore ut reliquos tantum sapientia ante eas, quantum pater tuus omnibus antecellit Vale.

Isocrates , Iasonis Liberis S. D.

258쪽

2 8 PRINCIPuM ET seorsena caeteris interrogatum esse , an persuadere mihi possit, ut peregre proiectus vestra familiaritate utar. Ego vero

propter Iasonis, Polyacis hospitium

libenter ad vos venirem eum enim congressum posse omnibus vobis prodesse scio. Sed multa me impediunt: atque illud inprimis , quod, itineris labores ferre

nequeo in tam grandi aetate peregre vivere indecorum est. Deinde, quod omnes, audita ea peregrinatione jure me contemnerent, qui reliquo vita meae tempore ocium sectatus, in senectute demum peregrinari instituere, quum deceret etiam , si prius alibi vixissem , nunc donaum festinare postquam ab obitu tamyrope absum. Ad haec vera enim dicenda sunt etiam civitatem meam formido, dum initas cum ea societates celeriter solere video dirimi. Quod si merga vos tale aliquid accideret, quomodo larimina, pericula effugere posse, sid quod

difficile admodum est, L non admitterem dedecus, sive aliqui putarent , vos a me propter urbem meam negligi. sive propter vos patriae rationem non naberi Cum autem non communis sit utilitas, haud scio quomodo utrisque gratum facere queam Caussa igitur, propter quas, quae vellem mihi facere non lice , tam multae

259쪽

ILLus TR VIROR .EPIST. et simultae inciderunt. Neque tamen decere existimo, ut de meis dumtaxat scribens res vestras negligam sed, quae istic coram disseruissem, haec eadem nunc ita ut potero, explicare conabor Minime vero

putetis , hanc epistolam non hospitii vestri, sed ostentatio his causa, me scripta inesse. Non enim ita insani , ut ignorem, me hac affectum aetate, meliora iis, quae prius edita, cum applausu excepta sunt, scribere nequaquam posse s si deteriora protulero , gloriae meae multum decessurum. Deinde, si ostentationi in gcni servire magis , quam serio vobis

cum agere, studerem, non hoc argumentum ex omnibus delegi si em, de quo han ddissicile est apte distereres, sed alia longe pulchriora, uberiora reperissem. Sed neque hactenus unquam de iis mihi placui, sed ob alia potius , quae plerique

gnorant neque nunc eo animo laborem: hunc cepi At cum vos multis arduis ne

gociis implicatos esse videam, ostendere volo , quae mea sit de illis sententia Aedandi quidem consilii facultatem aetati meae adesse censeo jam experientia, crerum multarum usus senes erudit atque cisicit, ut, quid expediat, acutius, quam alii, perspicere videantur et de propositis, autem rebus suaviter concinne, atque

260쪽

diso PRINCIPuM ET elaborate, dicere, non jam nostrae aethtis opus est. Proinde hoc mihi suffecerit, si meam sententiam non dissblute prorsus exposuero. Neque vero miremini, fixquid dicere videbor quod prius audivistis nam eorum quaedam fortassis invito in mentem venientu quaedam , quod instituto meo idonea sciam, assumam ineptus enim est em, cum alios videam dicta mea mutuari, si ego solus iis , quae prius ipse dixi, abstinerem. Haec propterea praelatus sum , quod id, quod prius,ccurrit, unum ex pervulgatis est. Soleo enim ad nostrae disciplina sectatores dicereri ante omnia esse considerandum, quidnam oratione, partibus orationis ei aciendum sit quod ubi invenerimuS, accurate confecerimus, rationes xornamenta quaerenda esse dico, quibus argumentum expoliatur, finem eum, qui nobis propositus fuerat consequatur. Haec de orationibus dicimus. Est autem idem, iliarum rerum omnium in vestrae deliberationis, undamentum. Non

enim fieri potest, ut quicquam prudenter agatur, nisi hoc primum singulari sapientia cogitaveritis, constitueritis , quales vos in posterum praebere velitis in quomodo vitam vestram instituere, qualemque authoritatem expetere, retrum