장음표시 사용
31쪽
stum auctorem , habes Rostratas & bellicas, itemque Vad dura remigium. Satis orso & grandis, & instructa ea classis: cuius idem Tacitus in rebus belloque Othonis cum Vitellio meminit. Est autem hoc Forum Iulii in Gallia Narbonensi, loco quem Strabo designat: Nauale, inquit, Caesaru Augusti, q-d Forum fultum vocant. Situm est inter Olbiam ω . t obm, abestitue siuastadiis circiter sexcentis. Notat nauale Hue recept culum classis csse: ideoque & a Plinio ipsa urbs Clusica dicta,
itemque colonia Oeuuanorum,oPὁd octaua legio ebdeducta. Altera minor in ipso Ponto: ici es , in capite & sonte medite sit. Hxa, rei inaris. De ea Tacitus capiendus : mucianus classem e Fonto Sytbintium adigi iussit. Ergo statio ei supra Byzantium fuit: 'GN.- sed 'ubi, ignoro. Numerum eius e Iosepho possum dare :Lib. it. , inquit, omnes gentes tribus mistibus mibium subdum tur , ADRAGINTA naves longae rostratae in illud a perum innavigabilelelagus tutum pacatumque praestant. An non & tertia etiam Ostiae φ Suetonius suggerere videatur in Vespasiano: classiarios qui ab Ostia in Puteolu Romam per vises pedibus commeant. Nam Classiarios Ostiae ponit: & sortasse Claudius instituit, pomi eb instructo. Sed certum non habeo:& potuit esse ibi pars e classe Misenens . Transeo ad Clusises fluminum: & prima est in Rheno . de qua Panegyricus:
cum totus ARMA ΤIs NAVI Bus Ebenus tribus sit. Ait totum Rhenum: ergo diuisain per partes censeo, ut & militem ipsum terrestrem. Florus ostendit, Bonnae & Geldubae si proba mod6 lectio in fuisse, ex instituto Drusi: Tonnum Geld bam pontibus iunxit , CLASSIBUS E FIRMAVIT. Ergo ibi pars, pars & certo ad exitum fluuij, *bi CPharus olim,
quam nunc Arcem Britannicam vocant. Hanc opinor esse,quam
classem aeritannicam Tacitus in bello cum Civili appellat: quia&in Britanniam ea commeabat. Sed tota classis communia ter Germanica dicta: & sic in eodem Tacito leges ,Jfilium Bum donem, Germanicae classis Praefectu. Haec partitio classiu in Taciti loca aperiet, aut conciliabit, quae pugnaturire inter se videntur. ut cum scripsit, Vniuersam quattuor viginti nauium c
32쪽
transsio se ad Civilem aut captum esse. An igitur uniuersea,non niu tot nauium ' Imὁ postea iterum facit Cerialem nauibus pugnasse, etsi umero imparem, tamagnitudine earumpoti rem. Atqui struere tam cito non potuit: sed nempe ex alia par te, atque adeo grandiores triremium, quae ad Oceanum &Pharum, sumpsit. De bis nauibus Hegesippus ex Iosepho ita
scribit: Rhenus itaque iam non Germanorum copi s repletur,se Eomanorum liburni quae per errantes TOT V S QI E AD MARE urnis amnis fluenta, quondam liberas gente ruitio premunt. Legendum autem illic, Copulis Germanorum: estque nauium mi norum genus, quod ipsa Germani sic a ' vinciendo & ligando xθμια dicebant. Dicit earum loco Liburnas iam mitratasquc Romanorum este: credo, biremes. quas & pererrasse totum amnem identidem scribit di & an ideo Luserias dictas Vox crebra in Ammiano, Vegetio,aliisque. Altera classis Fluviatilis in Danim lio. de qua Tacitus: Vanniusfunditur proelio, d ad classem in Da- xii.Anu. mubio operientem perfugit. Nominantur & Vegetio Luseriae,queis
Theodosiano titulus, Lusi iis nubi . In Novella quadam: astrorum quinetiam ipsis,luxuriarumque curam mania rus: legendum, Credo & tertiam fluviatilem in Euphrate suisse: quidni in magno flumine, de contra Parthos 3 Ammiani aliquot loca suadent, etsi non cogunt: nec alibi certo legi. Ha- 'bes totam munitionem imperi j, terra marique; an non validam , utilem , opporrimam Z scd & adspectu aut cogitatu pulchram , cum imaginem proponis Aristide delineante in Magnae urbss,cuius fosse, flumina essent; turres stupropugnacida,militaria in bus castraaut castesta. ipse moenia, non e latere Nilo aut lapide, sed aerea ferro tot praetendentium legionum. AVD. Mehercules dcl ehor, & cogitatione peragro ac iungo, quae locis situque diuisi. Sed ipsam summam totius praesidi j cur non expressiti Θ Li P s. Facile est ,& per te postis: quantum quidem certus partium dictarum est numerus. Vbi non, diuinetur. Aio igitur in prouincijs copias non minus suisse, Legiouum, dorsi , Oetrum, ducentis quinquaginta migibus, aut circa : S sic, ut legiones nec plenissimas,sed iii i. millium accipiamus. In.Vrbe, ponere liceat in uniuersum ad xxv I. millia militum : & post Seuerum.
33쪽
3 DE MAGNITUD. ROMANA vel ad fera ena. In classibus omnibus,haud minus centum missibus militum remigumque. Ita fiantan uniuersum, stipra quadringenta milta ordinariorum: etsi Agathias Historicus plures ctiam ,& largiter, suisse asseucret. Nam de Iustiniani aniolo
quens, negat copias Romanorum tanta quantas OLIM esse: nec tu seu ficere tutela imperii,contra bostes. Cum enim,in Puit,ad SEXCENTA QLADRAGINTA PIN E MILLIA militum uniuersu eas coligere oporteret ; Nix tun in centrem quinqVaginta mugibus consistebant. H. xc ille scriptor, & credo vera atque explorata scum tam curiose numeret) attulisse. Oportuit igitur Auxiliares c pias grandes luisse: A tu considera vim copiamq; Romanam. A v D. Imo an non legiones fortasse plures faciendae sum, Mvel ad x Lili I. ordinariae sub Augusto ac deinceps locandae 3 Foc enim δ: Orosius & Appianus dicere videntur: & vir d istissimus ita assirmat. L I P s. Errat ille vir doctissimus: nec aliter sub Augusto fuit,ac dixi. De Orosio & Appiano, hoc sal- rem dicunt, Sexto Pompeio in Silara victo X LIIII. legiones,iunctis omnibus copiis de Lepidi nempe,& Sexti,&ipsius in uniuersei
Mugustum habuisse: sed hoc non addunt,&serua se. Ille vero non seruauit, sec sparsit,& in Colonias misit, de quibus ordoeo: haec admonitio suadent iam dici. C A P. VI.
PRAEM I s i vero,Praesidia militum in longinquis limitataneisque i is suisse, pauca aut nulla in proti iactis mediis: imo pleretque carum sine milite aut armis vllis. Quad ergo tuebatur interiora,& quieta pr. aestabati Coloniarum decimnio, optimo & sapientis limo Romuli inuento. Nam ad illum consensu reserunt.qui victis finitimis opidis aut gentibus, partem earum solitus in urbem & ad se traducere; paricin illic relinquere,sed sic ut Romanos suos misceret, custodiam 5: regimen, nequid mouerent. Eos ita mittas, Colmos appellauerunt,stab agrorum nouae dedicatione ς'lturae ait Hyginus yyta Colonias appenuerunt. Ratio & modus erat, ut agri diuiderentur viritiin : idque a
34쪽
Trii iam, quos graues & prudentes viros huic rei legere sol bant: qui & sedes,agrosque,& ipsum opidum si condendum effetὶ disponebant, & iura ac formam nolim quasi resp. dabant.
Sic tamen,ut omnia Romam & urbem matrem referrent. ipsis
quoque locis, ra,Capitolia, Templa, Curiae pro illa imagine essent; & in gubernatione, iuumviri plerisque coloniis, quasi
duo Consules,& iecuriones pro Senatu. Varia in hoc instituto utilitas, quam licet percurramus. Prima, quod allevabatur urbs ipsa princeps, & superfluam nimiamque multitudinem, ut sanguinem emittebat. Ita victus facilior, ita turba minor;& turbae quoque,faciles oriri inter tam confertos. Sed & soboli magis vacabant libentiusque se vacui: non aliter quam arbores aut plantaria magis se diffundunt & propagat, ubi in arcto non stipantur. Altera utilitas, ipsos hostes aut subditos rangit. Vbi enim Coloniae sic collocatae,loca s*quentabatur,colebantur,poliebantur etiam, nouorum hospitum aduentu,& artiui in inuectu. Diuina Prouidentia hoc fine Graecos olim in Asiam, Europam hanc nostram,usque in Hispaniam, per maritima loca misit &disposuit: ut rudes ferocessive humanitate dc elegantia percolerent, atque ad mitiora stu Uia & mores transferrent. Quod idem Romani mox fecere: de ijs cultum hunc omnem desset pulchcrrimus noster Europae tractuy. Tertia utilitas,quae
raue in oculis Romulo & Romanis, Praesidiu in subiectos.
haec totopida,locis opportunis, & in ijs Romanus sati-guis: quid nisi tot arces & propugnacula erat imperii Romani ZDicamus quidlibet: nihil tam validum,quam talis aliqua deductio:& ubi ij qui agros in alicno accepere, stiri per obligantur aut tueri iura importumque donantium;aut pelli,si &ij pellantur. Atque hic primus,Vt dixi, praecipuusque aspectus: accesi e
mox, valde aucta re Romana, duo alteri. Prior, ut picbem inopem dc grauein sic exhaurirent: alter,ut militibus emeritis premia largirentur. Nam ecce in tanta urbe, & crescente ciuium tenuiora numero, per tot manumissiones: quae ratio alendi aut
subsistetidi fuit,nisi ut emittcrent Znon aliter,quina ubi alvearia
plena, noua examina in alia & noua transfunduntur. Sic &,
culto Politico consilio, sentina & sex urbis educebatur: purior meliorque pars asseruabatur. Iam verb in militibus pul-
35쪽
chrum. & quis non libens in eam Militiam se impendere ubi
de post eam tam magna & certa praemia cssciat ξ Agri&sedes dabantur,regimen illic & honores,pecunia etiam nam sic Augulbis instituit ad instrumenta,iumenta,& siquid opus, coemcndum. Ego vero ausim dicere, nec illo aruo Militiam satis bonam, fidam, cilcmque suturam,nisi tali praem torum rati ne: nec dissicile fortast e,cum magno bono publico, cxco itare. Illa igitur deductio Coloniarum, & caussae: in quibus tamen
tyranni aut violenti aliquot ciues fraudem dc iniuriam miscuerunt. Vt Corn. Sulli,qui non,ut olim,agros ex holle captos disse
tribuit; sed in ipsa Italia, quod scicbat milites appetere, sedcsiis dedit. Quod fieri non potuit, nisi pacatis fidisque populis,
per summam iniuriam & scelus,expulsis. Appianus auctor est vigintiti es lenones ab eo sic deductas, quae facerent si probo com mcmini centunt viginti muta,cum iis qui adiuncti. Simile si Caesar Iulius, in pace & Consulatu fecit , qui agrum Campanum & Sicllatem vi in missibus ciuium, colonia Capuanu deducta, diuisit. Idem iam Dictator, intransmarinas colonio octoginta dia cimum distribui Suetonio auctore: id est,in Carthaginem maxime & Corinthum. od noto, Vt numerus videatur deductorum: qui sane grandis tuit, siue e ciuibus tor tis , siue e militibus veteranis . Augustum centum viginti mi Ddeduxisse sub quintum Consetitum statim stacilis Civilibus iam fi nitisὶ lapis Ancyranus ostendit: & pol ea multa millia adsun-xit. Cave enim censeas, illa tantiim deduxisse. Imὁ in sola Italia duodetriginta colonius concauit,ut Suetonius notat:quid apud tot exteras gentes,& imperio tam diuturno. Itaq; huius Principis plurimς,&in toto orbe terram fuerunt:quod ipsa agnomina eam ostendunt. Denique paullatim tanta frequentia,ut negem regionem,imb vix regiunculam fuisse, in qua Coloniς aut Colonia non esset. Tot illis vinclis minamur ornem copeditum& astrictu in in Romana ditione de imperio mansisseξNon ego:
sed nec Vellei j iudiciu valde probo , into perniciosissima Gracchi habentis,quod extra Jtagium colonias posuerit. Equidem planissime
contra sentio: S: ad hunc coercen cli nne,aliter oportuit; aut nec imperium extra Italia proferre. Timorem que timet,nequaC
lonia poten Mor matre sita fiat, sic longinqua:nullus est,& certo locum
36쪽
LIBER PRIMUS. 37 locum in Romano aliquo imperio non habet. Sed necHispano:& prudentissme eos censeo ouum orbem coloniis iiDplesse. Quarum alia atque alia genera tamen erant, de quaedam Romani iae quaedam & Italici iuris. Reperio &Equestres agnominatas; haud dubie,in quam digniores ciuium militumve deducti. AvD. Sed de numero igitur, nihil certi aut definiti habo Z Lips. In Italia sola centum quinquaginta suis creperio; in Africa, circiter sexagiisa; in Hispaniis, ad triginta; paullo miniis in Galliis: & idem iudica de reliquo orbe. Diss-cile enim haec adnumerare firmiter: cum & aliqua legentem filiant,& non omnia hodie in libris legenda. Hoc Senecae tibi
ro etiam, ecquid serio probes hoc ius siue morem colonicum φLips. Dixi,& probo: atque adeo magnis Regibus adsuadeam imitari. AvD. Tune Z in tam aperta iniuria' nam certe aliena eripiebant, possidebant, posteris tradebant. LIPs. Quid tum Z utilitas publica magna,vt in aliis,exiguum hoc iniquum diluit, vel absorbet. Etsi cur iniquum 3 qui iniuriam intulit,iuste malum & poenam habet. Coercendi hoc modo sunt,& ne in po-
statim noxam noceant, refraenandi.
. Multitudo Romanorum, ratio adsistendi
oni , aut transferendi AV o. Sed mihi hic admiratio & qucstio,Vnde Romanis
ea copia, & sic assidua, vel Militum vel Colonorum'
Nam cum intueor 5 cxamino; examina habuisse hominumdcbuerunt, quae sic conscriberen aut transferrent. LIPs. Haud de nihilo petis, &satisfaciam: scito. Romanos primum pauculos sui se, Je cum Romulus militiam & rem p. ordinauit, vix admidia terna pedicii in alij bina missa volunt censa, de equitum trecentos. At idem ille,cum e vivis abi j peditum reliquit xLvI. Era, & equitum missi. Tantum Viriopesque creverant in annis circiter, quibus Romulus regnau it, trigintaseptem. Rcs mira
37쪽
38 DE MAGNITUD. ROMANAcit. &quibus artibus aut industrii ille hoc assecutus ' A pc tione asyli; quae haud dubie ali quid adiuuit, S: e vicinis, etsi non optimos,clicuit. Lege de liberis lata, qua iussit quidquid
natum esset tolli, modo ne mutilum aut monstrosum. R ceptione in ciuitalcm, quam non exteris solum confluentibus, sed victis de hostibus dedit. Laudant cum alij hoc institatutum eius , tum Claudius Imp. apud Tacivim : aeuid aliud exitio Lacedaemoni s c othenien tu uit, quamquam armis potikrent, nisi quod victos pro alienigenu arcebant i iat condutor noster Romulus tantum sapientia aluit, utp rosiquepopulos eodem die hostis, dein ciues haberet. Atque id sane diu retentum Romae, ut e prouincialibus honestissimos, hoc beneficio ciuitatis obligarent ; S: ita simul se augerent, simul discrimen, &taci- ' dissidium, inter illos conciliarent. Claudianus in
Humanumque genus communi nominefuit,olatris,non dominae,ritu: civesque Nocauit
uri domuit,nexuquepio longinqua revinxit. Ita, quod ex illo apparet, diffusum late aut undique iam hoe beneficium : de ciues Romani facti, quicumque in orbe Romano estent, ex constitutione Imp. Antonini. Excludunturiam ergo soli serui & barbari. quo sensu Sidonius scripsit, &appellauit Nereicem munini, patriam Ibertato, is quίωnica totius mundi ciuitate seu B ARBARI sERH peregrina tur. Itemdue pallim alij communem patriam: dil ad eam his vetasibus Rutilius: Fecistipatriam diuersis Gentibus unam, P, risit iniu iis te dominante capi. Iumque offers victis propis consertia iuris, URBEM fecisti, quod prius ORBIs erat. Haec ita posteriori aevo, nec optimo scilicet, nec optime : prae stabat electio illa de secretio, ob varias caussas. Sed tertia , ctiam ratio augendi ciues, ex instituto non quidem Romuli, sed Seruis Tullij. Ille cum videret plerosque tunc seruorum, aut bello captos, aut e Praeda emptos esse; atque eos sere o liberis de ingenuis, dc ante etiam liberos: humanum bonumque putauit
38쪽
LIBER PRIMUS. 39putauit in ciuitatem recipere, siqui a dominis manum illi es-lent. Nam & Romanis moribus ingeniisque assuefacti iam crant; & sic sore prouidebat, ut semper,tamquam ex Ented mestico, proles scaturiret ad belli aliosque usus. Difficile id persuasum primo ciuibus, & inquinari eo consortio videbantur: sed nempe ostendit, & origine bonos eos esse, & iamdiu ipsos etiam hostes in hoc ius admissos: ita cur non idem domesticis& fidis seruis indulgerent, caussam nullam csse. Maxime,cum in corum manu totum hoc beneficium. & videre posse, ut nec temere manumittendo darent ;& illos adnisuros, ut omni sedulitate ac fide emererentur. Amplius, futuros eos nihilominiis velut in cura & clientela Patronorum:&sic nobiliores ciues,in comiti js aut suffragiis , semper manum aliquam fauentem de obnoxiam habituros. Ita illis persuasum. sed Regi in oculis praecipue, frequentia & multitudo ciuium, fundamentum inranis potentiae & diuturni status. Nec tamen ij aequiparati statim dignioribus, & veteribus ciuibus: reiecti in quattuor urbanas tribus fuere, & inuenta ratio,ut minimum in suffragijs, aut alia publica re, pollerent. Quin & a militia legio. naria & honestiore excitis uint: donec paullatim nepotes ac
pronepotes eorum, vere iam Romanus sanguis, peruenirent.
Liberti ipsi& Libertini veteri quidem repustica) ar bantur.
Hoc institutum, incredibile est, quantum ciuitatem auxerit :in qua aliquot scruorum millia pauculis annis manumissa. Neque negandum est,utile initio dc pr clarum fuisse: sed lapsu temporis, ut fit in humanis rebus,hic quoque lapsus: cum iam
Syri, Cappadoces, Asiatici, Gr. aeci, Barbari in scrucis recepti& multi ex hs facinorosi de perditi; qui pretio, blanditijs, aut & foedis obsequijs libertatem meriti, quam colluuiem in
ciuitatem non inuexerunt ἰImb per eos effeci uin, Vt egregia
illa animi ac morum, Romana olim plebs, vilissima facta limminum sit, S uno verbo, clo. aca ac semina vitiorum. Sed ista saeculis aliquot post Tullium. interea prosuit largiter instia tutum, &cffecit, ut cum primo censu ac lustro Scr. Tullij, LXXIIII. m. ccnsa essent, illo qui sub primis Consulibus suit nam Tarquinius Superbus intermiserat C xxx. - . anserentur: idque eorum qui puberes, & in virili toga cssent. Largus
39쪽
tibi hic numeriis videtur: nihil est: cum post aliquot aetates, id est,anno Vrbis CCCCXIIII. censa sint ciuium CCLX. - :&paullb ante bellum Marsicum,anno Vrbis DCXXXI x. circiter quadrin enta millia, paullo minus. At post id bellum , sociis iam in ciuitatem paullatim receptis, creuit Valde numerus, Ini. Ele. & ad nongenta ccnsa ' alibi nobis doctum. Cui ipsi nuta inero firmando, velim addi haec Phlegontis in Chronicis. qui notat Olympiade, qua Lucullus Amisium cepit, & Mithridatem ad Caberia vicit id fuit circa annum Vrbis DCLXXXII.)cestas Romae nonaginta ny riadas ciuium, ω unam, id est, nongenta in decem millia. Quid iam sub Augusto 3 ipse de se in lapide Ancyrano clare hoc dicii , IN. CONSULATU. SVO. SExTO Lustrum condidisse, MO. LUSTRO. CENSITA. SUNT. CIVIUM
ROMANORUM. . CAPITA. QUADRAGIENS . CENTUM. MILLIA. ET. SEXAGINTA. TRIA. Immanis hercle numerus: de
hiis iam de copi s miretur coloniisque Z At etiam creuit assiaue, & sub Claudio Imperatote, Tacitus u radi auctores accensent, sexagies novies centena sexaginta quartise missa. Vltra quaerere, superuacuum sit, cum iada pastina in ciuitalcm totae Urbes regionesque, ut dixi, receptae. AVD. Neque hercules 'uaero, affatim nabi quod mirex. Sed illud lubet scire, an in solis igitur illis ciuibus copiae scriptae 3 LIps. Non e solis. olim quidem & e Latino nomine,ut scis: at postquam ij ciuitate dinati, Principum temporibus maxime, coeperunt &e prouinciis auxilia scribi. Augusti id inuentum: & praeter conspicuatri militatem in militia,caussam occultam etiam hanc habuit,subditos sic exarmandi, &quasi obsidibus traditis in fide continendi. Nam quotannis ili lectus istos habebant, & optimum ac robustissimum quemque abducebant. Ita enervcs prouinciae;&illiquidi lccti, in longinquas & dissitas oras consulto trahebantur. Non enim facile res nouas audere aut mouere, inter ignotos & alienos. Ciuilis, qui Batavos ad rebellionem tra xit, hoc quoque telo cos incitat: Instare dilectum verba Taciti, quo liberia parentibus, iratres astatribus, velut sv PREM vM diu cluntur. Idem G. algacus, dux Britannorum, in codem Tacitor Liberos suos cuique ac propisquos natura carissimos esse oluit: biperdilectus ALIBI fruituri, auferuntur. Atque ciushiodi auxilio
40쪽
LIBER PRIMUS. Irum, e variis gentibus, magna copia. quod & Notiria Imperii indicat, de Taciti haec verba: Nilo abdum in exercitibus,msi quod
.externum. Iterumque : Trouinciarum sareu prouincias vinci.
AvD. Artem video, & simul auxilia bello scripta, simul materiem subductam rebellandi. Sod ista prolachb translatio dura:&quo exemplo 3 LIPs. Haud facile dixerint: nisi quod similia iam olim noto. Romulus ipse populos vicinos in urbem si iam transtulit, Tullus Hostilius Al Sanos. Sed haec leuia, &cilio quodam fine.quid si totas gentes transsylas doceam, demissa non rebellandi, aut coercendi, caussa Z Fecit Augustus in Sugambris & Sueuis, quorum quadraginta H hoc verius censeo ex Eutropio, quam quod in vulgatis Suetoni j libris quadraginta editur tot inquam illa millia traiecit in Galgiam, iuxtaque ripam Rheni, sedibus adsignatis, couocauit. Ita & Galliam impleuit, & ex hoste socium auxiliaremque fecit. Sed iudicio&consilio in hac re opus, ne plures suscipiantur aut traducantur,quam coercere possis: peccatumque a secutis Imperatoribus
maxime post Constantinum qui Barbaris receptis, impcriuib& urbem prodiderunt. Alioqui multum commodi aut tutelae transsationaec habere possit. qua Philippum Macedonem scallidum illum regnandijusum Iustinus prodidit. scribitque eum,
ut pecora pastores,nunc in hiberno nuc in aestiuossaltus traiiciunt; ita populosi mrbes,ut isti vel replenda vel derel=nquenda quaeque loca videbantur,ad libidinem suam transtulisse. Parabat &Alexander simile, firmando imperio,nisi mors interuenisset.Nam in Commentariis eius inuentum Diodorus tradit, ut ciuitatum aliarum in alias migrationes ferent, itemque hominum traiectiones sia in - Europa ex hac in isium: & causiam addit,Nigentar connubiis,commerciis, amicitia inter se iungeret: quae ipsa haud vana plane est, aliam tamen 6 intimam non expressit. Antipater, qui in partem potentiae succestit,in idem hoc consilium:& Atheniensium urbis potens, ipsam eiusque regimen ditioribus honostioribusque concessit; tenues, & quidquid inopia turbidum,
eduxit, &ad xx. M. eorum in Thracia, agris datiis, collocauit.
Lego & Tigranem mem, cui bellum Pompeius secit, trecenta ilia e Cilicia dc Cappadocia in Armeniam & Mesopotamiam traduxisse, ad ea loca frequentanda & meliori genere F implen-