장음표시 사용
41쪽
implenda. Et ut vicina magis temporibus locis due tangam, Carolum Magnum satis scinun est,Saxones χρο rebelles translatione domuisse , & in Belgicae nostrae oris posuisse. Ludovicus etiam xi. Galliae rex, Atrebatium fidei insensus, & quia avita diuelli quam a Burgundiaco imperio malebant, sparsit eos per Galliae urbes aliquot,& suos in locum introduxit. Quid in nouo illo orbe etiam video λ Reges Persiani tractus, quosyngas ipsi appellant,pro firmamento status habebant, populos victos statim, cum tota sobole, trans serre ad interiora loca, Min illa limitanea alios suos fidosque supponere. Hoc genui minues patria lingua vocabant. Habes de multitudine , de eius caussis. Ac quaedam his totae magnis Re bus imitanda ego scio: qui si exhauriunt semper ivt fit in militibus aut colonis emittendis) nec addunt: quid nisi sontem ipsam exhaurient & siccabunt Serio, serio prouidendum est. Tu abi nunc, & cetera cras, si Deus vesci, dabo. AvD. Haud libens, sed tamen pareo, & valetudini tuae tenui parco. Va .
42쪽
o Pristisi uti Romani mectigalibus,mmmis, Vistis, Scisum, Portoriis.
I P s. Mature sane ades. AvD. Si pro meo Voto, inaturius, & Miconuiua in prandio ti-- bi fuissem. L 1 P s. Licuit. & delectarer sane M vel assiduo hoc sedalitio, si Romanae aliquae mihi o PDs. Ad quas ferino nos nunc duxit,& de iis videamus. Eas Publicas de Fr traconsiderabo:&in Publicis,Vindata siue Tributa, tu & Triumphales minubias , denique Liberatates aut Erohationes. Insistamus ordine, & primum in Vectigalbiur quae olim triplicia sertie Decumis e Gaione, e Portori. Quod ad priores duaes, ita desis&origine earum Appianus: Romani nunc hos, nunc illisita- i populos siverando acsubiiciendo, partem agri ius auferebant, atque vula γ' colonos condebant; aut si opida opportune iam condisa,hos in- igitur quod cultum era col incultum ut multa per belgum) Ualiis cupientibus elocabant, PARTE DEC iM A fructuum sibi retenta in agris satiuis; in plantariis aut a boretis, MINTA; in pinionibus autem, certum pretium definiebameis capita minoris pexoris majorisque. Pulcher & distinctiis in eam rem locus: & quamquam de Italia dicit, tamen & producere
ad prouincias licet, quas multas ita habitas, ex alijs scriptorum Iocis liquet. Etsi quaedam arctivi pressiusque habitae ; de praeter haec, Tributa etiam sua capitis pendebant. Sed quod ad haec
43쪽
44 DE MAGNITUD. ROMANAtria, etiam in Asia ea sic de in Sicilia fuisse, Ciccro alibi osten dit, & in his vcetigalium suminam ponit. Notabiliter in lat
datione Pompeis: Publicanifamiliis maximas, qu is in Salnis habent, quas in curis, quas in Portibus. Nam quod ad Salinas docti iam dii emendarunt Silviis, ut ad Pastiones refcratur:etsi Saltibi ego mallem, viciniore litterarum lapsu. In eidem ora
tione enim aliquoties haec tria repetit, & iungit: etsi vectigal e Salinis quoquc fuisse, sed non inter prima & magna, scimus. Et quod ad frumcnti omnis iecumas, idem Cicero in Verrinis satis dixerit, quid in ea re fuerit: nec obscurum est vel ex mori bus h liernis. De fructuum minia in Appiano, id obscurius, imo incertius: quoniam idcin Cicero in Verrem diserte nomi nat, Vini ω Olei decum. et ostenditque Siculos ita dedisse. Qii
modo igitur nam ego ex Vite, Olca, scia, pomo, nuce, .
intellegi & redigi Appiani vectigal velim ; nec aliunde video, posse. Nisi tamen de silua cardua intellegit: ouod in medio relinquo. Sed in priore sententia si perseuerare lubet; dicendunt est, mitius leniusque habitos Siculos, & peculiare id ibi sui ste. E Fastionibur genus alterum est, quod proprie & vulgo Scripturam appellabant. Exempla obuia, & iam alijs notata: causiam vocis Fellias explicat: Scripturarius ager,inquit,publicus appellatur, in quo ut pecora pastamur, certum aes e f. quia Icanum SCRIBENDO confit rationem cum pastore. Cicero igitur de hoc vectigali capiendus: Jra neque ex Portu,neque ex tecumis, neque ex Scriptura vectigal conseruari potest. Tertium est Fortorium x. quod scilicet in euehendo aut inuehedo M- ωγαὶ inpendebant. Res nota est: an & illa,quia Portarium etiam fuerit antiquis 3 In Glossis lego, cum discrimine: Portorium, is
λυμ si, id est, VECTIGAL IN PORTu : Fortarium, πιλο- id eli, vECTIGAL IN PORTA. Et verὁ hoc quoque fuisse via
detur; aeuo praesertim inferiore;& sub Principat ut & in pontibus, & in viis, & portis adeo opidorum dederint, pro trans gressu aut ingrcisti. Italia hodie, sed & Belgica, haec non igno rat: & apud Senecam legra: Nec indignabitur sapiens aliquid impe dere, ut limen transtea cogitans in potibus quibusdamtro transitu dari. Herodia ius quoque olletidit exactiones fuisse VP -
44쪽
pretibi vidorum, Hirum transgresbus: sed inter tyrannica habet, quia noua aut grandia, opinor; & ideo a Pertinace salubriter sublata.
De Tributis Capitatione. tum inquisitum in Modum mectigalium, S 'quid videantur
HAE c illa vetera sunt, & vectigasii proprie dicta: quibus
dies, & sagacitas, addo & nectilitas,aliquid semper addiderunt. AVD. Haeciae proprie Uemgalui ' atqui plura in id nomen video includi. LIPs. Plura,sed haec primo:aut ne mentiar, solum ipsum Portorium primo, quia id scilicet evecturarvnde Vectigal. Graecis etiam hic discrimen aliquod, quibus vecti proprie est ro, tributum ρ . Sed & in re ipsa di serunt, iubd illud res & ibiados magis spectat & ligat;hoc capita ac mobiles opes. Sed quorsum ego ista 3 sema & serio tibi
dico, verba nunc non lusi ro, nec obsta aut tricosa antiquit tum quaero; fatis,in luce aliqua tibi ponere Romanam oecon miam,circa publicas has exactiones. Ergo Tributa, ut dixi,c put sere tangebant: atque ita pessima conditio cortum,qui Stia
pendiari , i atque agri, ut Cicero alibi loquitur, essent. Tales Poeni, Hispani, & piares, qui per vim ultimam & bello perti nace victi essent. Appianus hoc ita exprestir,ubi Scipio cum d
cem Legatis leges dant Carthagini victae: Hos,inquit 'la mixtis In Lybico scian socios nempe populos aut reges; mς δὲ φ ειν Φ, παν- τῶ γη τοῖς σωμα-:atis hostibus scilicet) tributum definierunt M. agros, di in corpora eorum. Duo manifes dicit, & Corpora suec qita ut Latini magis loquuntur onusta,& terram ipsam.Tertullianus quoque ea iungit: Agri tributo onusti,uihorω; hominum capitastipendio censa, ignobilio a. nam hae sunt NOTAE CAPT iv ITATI s. Adiungit cruditissimus scriptor, hoc non nisi in vere victos;& vi subdito busurpatum: olim quidem,sed Imperatores, & ipse Augustus produxerunt, & valde haec Tributa P 3 dilata-
45쪽
dilatarunt. Ac vel satis stequens mentio in posteriorum scriptorum, sed de Iuris libris: ubi non Homini solum rapitis,sed de Animalium leges: de quaedam, quae fateor in
subnubilo mihi esse. At tu uniuerse haec nunc noueris: vide mus, quod nos quaerimus, ecquid opes ex his annuas liceat v
stigiis odorari. Quae vestigia tenuiter impressa fateor, tamen persequar & indagabo. Ac primum de antiquis, & liberae rei opibus, locum esse volunt in Plutarcho imam. De Pompeij iis pom. triumpho e Syria & Asia agitu dicitque, Traelatum titulum, qιά- litteris induaret antea quidem Vecti alia red Hsse ad bis millies la s. ex iis autem quae ipsi acquisiisset, redire ad ter misites quadringenties. Prior summa, nobis ericiat iuinque misimnes iuuat his compendi se, vulgariter m. agis quam eleganter viij altera, bones cumsemisse. Viri docti iam, & inter hos vere primus Bi darus, exiuimant scripto hoc indicasse Pompeium: quod ante id tempus, uniuersi reditus e vectigalibus non pluris clienti; ab ipso auton iidem aucti plus triente, M lacti ut in extremoptum. Enimuerὁ libido , an ratio, mihi est disicii tiendi 3 sed dissentio, & nego Plutarchum vel Pompeium de uniuersis sensisse. Nullum tale in Graeco Plutarcho verbum est: quoci in neo, ne temerς interpretibus, qui addunt, hoc accredas. Quae ergo nostra mente scripti illius mens ἰ nempe pro re subiem, de cum de transmarinis illis triumpharet Pompeius, nec nisi ibi tunc res gessisset; verba eodem referenda, & de Asia saltem finitimisque capienda. Quomodo ξ aliter etiam,quam virid . Oh in clausula. Duo enim dicit, & Asiam illam minorem, quae sola ibi ante Pompeium prouincia, aut praecipua ; illam, inquam,e vectigalibus millira dedisse: at vero eas prouincias, quas ipse super eam quaesisset, selas reddere ter quam Mingenties. Puto metem tangere, siquis iudicio inspicit: & dorationes. Primo, credetne quisquam e to tamque ditibus p puli Romani tunc prouinciis, non plus quinque missioni u r
disse 3 Quod una Hispania hodie, una Gallia, vel duplum d
net, Amplius, Decums unius Siciliae Cicero, atque eas temuler. Itimatas,fuisse ducit mmugies Hs: quod nobis est, CCxxv. milium Philippicum. Decumas dico stumenti: de hordei non computat,& leguminum: quid iam Vim, xi quid Pistoris,de Passiones'
46쪽
Valde tenui ore atque animo est, qui non ausit concipere haec uniuersa ex proportione, supra q-m genties, sue unum millionem. Atqui Sicilia, quanta pars fuit Romani illius o bis λ prosecto nec centesima quidem: & valde hoc valet ad ingentes illas Romanas opes . Amplius de ipsa Asia nostra, A
planus scribit, Com. Sullam, per bella Mithridatica, impo e si quinque an rum vestigalia, sed flatis danda. inantum igitur imperauit λ ecce in Plutarcho hoc exprcssum, via Humilia talentum: ij sunt duodecim missiones nostri. Age iam, ciuide in quinque partes, nonne paullo minus mi ies HS .annuo habemus 3 Atqui duplum oportuit , inquies. Ita, promex Plutarcho: sed hoc ipse tamen firmiter illos refuto, qui ex toto orbe bis munes colligunt, cum ego dunidium ex Asia iam sola. Res clara est. Sed quomodo igitur plus Pompeij amo ' nec id difficile dictu: siue quia ratio colligendi iam melior firmiorque; siue quia bella resederant, & ipsa Asia cutilior seracior me facta. Produci haec talia semper solere, praest tim in pace, nec hodie est nouum. Docebo hoc clarius Θ ex ipse herum Appiano. apud quem M. Antonius triumuir, post pugnam Philippensem, in Asiam missus ad pecunias colligendas, in concione sic eos affatur: Ne vrbibus agrisque pelta mini, pecunia dum uest in usum militu .nec ea maxima,sed quάaud talbenter acquiestatis. De is hostibi nostris, dii is oe Bruto, in
duobus annis tributa decem annorum:eas ecerint , nobi nisi quod duoeda sunt in uno anno. Quid hinc efficimus 3 nectimus iterum Plutarchi verba, qui ducenta millia lugentum ab Asia tunc data scripsit. Atqui diuide in decem annos:quid trepidas'vi timiLlia annua surgunt,id est duodecim missiones. Et prosectὁ,noli ambigere, praepotens & diues illa Asia dedit. In qua tamen obiter moneo, αβ saepe mutatas:& primo, cuintcssamento Attali
Romanis relicta esset, Vectigalia imposita ; id est Decumas Porrtoria, Scripturam, sollenni more. Sed cum publicani iniurij pro more suo essent, & sine publico bono sibi attererent ac tonderent , CJulius 6aesar, in iniurias, iniurios ipsis si sit, ac per misit sis . aiticis fructus co gigere ab agricolis, ac Tributa induxit. Pisc ita sere etsi ipsa verba, quia pluscula, omisi in cademoratione Antonius apud Appianum dixit. mando autem
47쪽
L d Iulio id Distum,&de re ipsa, apertius sic Dio Cassius: . vim
Pubbonos, qui acerbis iis aliaticos fuerant remouit, , in Tributi collationem, idquod ex 'm'atibus re bat, mutauit. Pulchra nota: & re ipsa quidem melius leuiusque erat Decumas & talia dare: quare ἰ quia pro anni prouen tibus dabant, plus aut minus, Ut ipsi accepissciat, nec ultra grauabantur: at eo tamen rem red gerat Puolicanorum iniquitas squos nulli Praesides aut leges satatis domabant) ut omnes praeoptarciat maSnum & certum aliquid dare in Tributo. Similis mens,ut addam, in Taciti loco ex. Ann. Achaiam ac Macedoniam onera deprecante leuari Troconsidari imp
rio, tradique Osari placuit. Videntur enim Publicani tunc, pro veteri more, in populi prouinciis suisse, dccum iis rapinae; in Caesaris non fuisse. Et iam in Plutarchi loco satis cibi factum, aut dictum ἰ AvD. In priore membro satis, in altero quid adfers 3 Firmamentum ab ipso Pompeio, qui eodem illo tempore in Senatu gloriatus, Asiamsi, quam ultimam Proiunciarum acce- et,medium reddidisse. Ergo psu rimu in adiecit: & nominatim Syriam totam, illam diuitem; item Thoenicen, Fabestinum, O ciam, Tamphyliam, Thryniae partem, Binyniam, Pontum, Propontidem. Haec tanta, mirabimur tanto plus quam A siam dedisse3, Haec de Plutarchi loco. sed ex Portoriis etiam liquere in parte potest: magnitudo istorum Vectigalium. Cicero in Verrem scribit. Socios id est Publicanos) ex Verris exportationibus perdia disse sexaginta H s. idque ex Vicesima portus tantum Syracusani, o in pauculis mensibus.' Sunt valde notanda. Si unus ille portus, si in uno homine,& in sola euectione,& in paucis mensibus, tantum adserre potuit: quid reliqui portus,in omni euectione, inuectione, & in totum annum Z Sunt autem illa semima, more nostro,circitear milli quingenti Philippaei. Et Cicero quidem non nisi diserte ibi in Portorio agnoscit: tamen' qui eam accipiunt Octauarst, in Codice Iustinianaeo memorat tur. At in Quinctiliano& Symmacho,. adrage ima. Sed optu. nandum est,pro locis,aut mercibus,sed & temporibus variane: . maxime tamen pro mercibus, & ut grauius vectigal pcregrinae latuerent,ad delicias imagis aut pompas, quam usum inuectae. C. Caesar
48쪽
C. Caesar cius rei auctor, ex SueAnio : Tortoria peregrinarum b mercium instituit. Quae haud dubie ipsa Italia etiam pependit,asi reliciua portoria, lege Metelli,in casublata essent: quod Cicero malo publico factum notat,& recitat item Dio. Haec sane magna fuisse, quis poteli ambigere, ex pretio & copia rerum Nam gemmae, lapides, Vestes, ebur, mancipia, ammata, Vnguenta,& plura eiusmodi exotica inserebantur: quibus si s Zirmam imponis, quanti ea sint ζ Argumento aliquo e Plinij hisce
verbis: Grabiae I et cius mare est. margaritas enim mittit: MINI- Lib. xii. MARSE COMPUTATIONE HS. an omnibus India, e Seres Penissutiliis uti mperio nostro adimunt. Si misses HS.em- Dis,ma piae eae merces; pluris mox aestimatae & vcnditae, ergovi Portorium ex iis grande. A v D. Sed comita emini alterius Pliniani loci, qui minuit, & a summa illa abit. Nam ubi de india
sermoJndigna res,nusio anno imperiis nostris minus quingenties HS. Lib, o. .exhauriente India in merces remittent quae C E N Τ V P LIC ATon neant. Ecce hic. ingenties modo, id est dimidium habes. Lips. Sed nempe ex India sola: at alter ille locus Arabiam &Seres item iungit, & ex iis qiud ni alterum dimidium accedat3Nota autem inibi quod ait, centuplicato vaeniisse : quod rein
strie facit. Cur enim tanti Z cur mercatorum tam improbum lucru n esset 8 non fuit: sed duo sunt, qu .ae Pretium sic accenderunt , Itinerum dissicultas, & Portoria. QIod ad illa, Plinius eodem illo loco describit, & addit quotannis nauigari, sagittari
rum cohortitas impositu. Ea res & tutela, mercatoribus ad impendia accedebat. Iam Portoria iis grandia . quod Strabo ima presse notat in rebus AEgypti: scribitque, olim quidem pareculas Lib. ii. nat,es arcas extra Sinum . arabicum ire, at nunc mammas classes notistare in ipsam usiqueJndam, ad et tima AEthiopiae: unde pret Maximi merces aduebant, rursu abo exportem. Itafri, Ut D v. PLEX PORTORIUM pendant, In ectionis in Euectionis: atque sum portorium aestimatarum istarum mercium GRANDRitem esse. Haec ita Strabo. & mirum igitur non sit,aduplici illo aspectu, Itineris & Portorij, pretia sic creuisse : maxime cuiu&in Italiam aut alio inuehenda,credam iterum soluisse.
49쪽
DE Vectigalibus priscis ii nunc satis: ad Tributa venio,
siqua ea possim extricare. Metuo, haereo statim in eo capitatistin, quod vel maximum certistimumque suisse arbitror: sed in modo,teiacbras & nubes suas habe nunc a me non pellendas. Fumie indiscrcum vni rme in omnia capitaZan potius ex censuΘNam si illud; iniustitia manifesta adhaeret . ut fiaquis pauper,liberos & familiam multam habeat contra diues, &caelebs sit & orbus. In Appiano strictura aliqua lucis assul Ghilae. gere vidcbatur,scd sortasse fallax. nam est udaeos pius obesiuisi, coque tributum capit grauisu iis impositum, quam reliquarum δε- cudiarum. Esse aut 'Dris Cilicibus annuam Centesima pro modo census unicuique. Verba Graeca sunt, si sorte examinare t
ἐκ o. Ego ad verbum tibi paene uileidi: & csticiatur ex se monis nexu, Iudaeos centesimam dare, sicut & Syros ac Cilices, pro Capitis tributo. ino sensuὶ inquics. ut magis capias: sol
uere quidem illos & pro Agris, & pro opibus sed aestimati
ne omnium facta, etiam Centesimum proipso capite dare. Hoc tale est. vi,si decem millia aureorum in censu habeam, soluam ex ijs annua centena. Hoc placeat ob aequalitatem,& quia pauperes aut ictauri sic non prcsti: sed alia sunt quae refellunt, aut certe morantur. Quid enim tum seruis siet 3 quid filiis fami lias grandioribusὶ Dico grandioribus . nam ut & hoc addam, Vlpianus notauit, Inoriis a uattuor gerim annis masculos tuo fecisseminas, v que ad Sexagesimumquintum tributo vitis obni'ari. Atqui Serui &Fiiij tales, peculium suum nullum h bciat. Sed de struis respondcri potest, Dominum dcpcndisse in suo capite,dum eorum aestimatio Censibus cius accedit. Et serui alioqui in iure, caput non habere,scribuntur. Quod ad s hos,ccrtum est parcntcs pro iis ciabluille: sed qua taxatione, - . an
50쪽
an non & ea aliqua pro paventum censu, hoc ignoro. Vellem, & res facta esset. Sed soluisse, in Panegyrico ita scribitur: Tunei certe poenies ADvLTORVM non paenitet filiorum , quorum ' Mer remissasibi Letantur. Vides filios parentes sup onerare, sedatali iam&grandiores, Ulpiano supra. Imbalibi,non anteiit unum annum capite obligatos, lego. Caussam autem opinor huius remissionis in aetate vel Puerili vel Senili: quod etiam Romani olim Impuberes non censebant, & immunes a
Tributo habebant. Addi potest, quod haec Capitatio, non aliud quam quasi redemptio munerum & operarum seruulium fuit,quas populi scilicet Deli,& serui facti,Romanis iam debebant. At pueri ad eas operas,aut senes, non i d mei: ergo nec pro ijs soluant. Haec sunt, si pro Censi Tributum hoc da tum. Sed aliquis mallet, uniforme aliquid, & inomnia capita aequale. Nam sic Iudaei leguntur Didrachmum pependisse: &U Christus ipse in Evangelio soluit. Quod Hieronymus quidem & Beda istuc retulisse videntur: sed alij tamen verius inter hos Hilariusὶ ad Tributum, quod templo Iudaei debebant, in eo modo a lege diuina definitum. Exodum vide. Et Iosephus Cap.rii. sane ac Zonaras,sed & Xiphilinus, diserit scribunt Vespasianum
- demum hoc in tituisse , mi omnes ibiqueJudaei duas Hadmas Ioui Capitoliuo Romae penderent, quas antea TEMPLO Hierosolymitano
flabant. Nihil clarius: & Christi ipsa responsos siquis exata minat j a Tributo Caesariano nos abducit. Sed aliquis etiam opponat Lampridi j haec in Alexandro : Uectigalia publica ita
contraxi ut qui decem aureos sub Heliogabalo praestiterunt, tertium partem aurei praestarent. tuncque primum Semi spes aureorum formati Jnt, in Tremisses. dicente Alexandro , etiam .rtarios futuros, quῖ minus non posset . quos etiam formatos in moneta detinuit , ex sectans, ut si vectigal contralere potuistet, eos ederet. Haec euincere videntur,certum genus nummi classem ad Tributa: & nisi fallor,Capitis,quae sola certitudinem & unitatem poterant habere. Nam in agris, animalibus aut opibus, id plane variabat.
Faciat aliquid Hesychius, qui scribit: M,
: cessu,tentu numisinatis, capitatio. Sed& In Sacris i mur, mi a censu. Tamen ob multa haereo, nec temere in