Iusti LipsI Admiranda, siue, de magnitudine Romana libri quattuor

71쪽

L DR MAc NI TV D. ROMANA semel M. in eo mixtari quia is ci 1 - aut Amitam, a re runiam mmnino coronam accepsset , i akero cama, tum populus tributim. cquod ante ipsum nemini coronas diassent. Ait nemini id contigisse: atqui, nonne ipso narrante, tamante Caesari Sed obse uetur, tributim: in eo nouitas, & est hoc quod Cicero irridet, tronum quinque oe triginta tribu fuisse. Ideo igitur &dederunt, nouo more. Sane Italos dedisse . vel ex eo liqueat, quod Augii stus de se in lapide Ancyrano dicit :MvNi-

consonat in illo ipso quinto consulatu Dio Cassiius, qui nota eum tunc bene audisse vi l μι.α 'πολεων, ο is τη τὸ σωτο Γις φαμις προσῆκω, ου--; quod as virisDilia, aurum, ad coronas co rei solitum, non accepisset. Cuius exemplo Hadrianus in Spartiano orum coronarium Itidia remisit, inprouinciis minuit. Sed & Anaintainis, inter testimonia liberalitatis Iuliani ponit, tributorum ma cta ad odum leuia, coronariu remissum. Eo enim paullium iam ventu erat,vt hoc Coronarium non minus Trib

iis sere attererennec in trius his modo. sed iis haerula quacumq;,& primordiis linperij,daretur. In Ammiano scriptum, Tripo lavis ississe legatos, Misoriarum με ea simu πη Va uinum,ob im pers primitias/blaturos. De ipsis coronis Synesius,qui se quoque matum a Cyrenensibus ad Arcadium missum ait, γου mra coronaturum auro quindem caput Imperatoris , philosephia ven eius mentem. Apertissime hem Capitolinus in Antonino Pio: Aurum coronarium, quo ad ρtionis suae causia oblurumsuerat, Italicis totum, mediumprouincudi bus re dis. Atque ex hoc licet intellige , quaesit&quanti obluridi . um inter Tributi genera roce Melit, amne oblationem, Indictisti :etsi alio Noque titulo & specie,oblationes. Sed de

mectigal apud Rhodios ita dicitur, quoniam iderisum Thoasse, exi- Iutim autem Equid Romam quota v mittunt, non eis tri tum

72쪽

d minis, sed quasi cormum amicis dantes. Notetu r illud quotannis:

nam & hoc ita radium,ac velut honorarium tributi genus exactum. Procopius de Theodato notat,rege Gothorum : pactum Lib. t de eum cum PetrassustinianiImperatoris Duce,decedere Sicilia tota, crqvitannis coronam auream mitterer ustiniano trecentarum librarum.

id, ouod lego ciuitates in alia occasione, atque etiam tristi, coronas nas missicὶ Appianus in Sullae sene resupra bis milli coron, aureas , magna celiritate confectas, praelato scribit, atque addit expresse; dona ciuitatum, aut legionum quibus praefuerat. Habes & intellegis, opinoside Coronis & Coronario. AvD. Satis.

sed quid iis post pr lationem factum, auco equidem scire.

LIPs. In templis, & Capitolio maxime, videntur dicatae. Plinium eὁ traxerim, de Coronis :ynde natum, ut etiam triumpiam is conferrentur , in templis dicano, Nam etsi de aliis ibi coronis , tamen in occasione tangit hunc morem. Liuius, de ima tis Saguntinorum : Nongrates tantum agere ius umus, sed do- Lb. num hoc etiam ,si vos permitteretis, coronam aureum, in civitolium,

victoriae igitur, ferre. Q d itaque supra, in Velleio erat: γυ- rei quam Capitobo inlidit e huc reserri potest, ut non venerint in rationes illas boronae, & alia dona siue aurum, quς Ioui Capi- .etolino Pompeius intulit aut dedit. Mos enim ita fuisse videtur: vel ex Suetoni j de Augusto nota. quem ait sedecim missitapondo auri, Idoratione , in celiam Jovis bapitolini contulisse e quod fecit statim ab AEgyptiaco triumpho. Imo & Triumphale ipsum aurum interdum, aut pars eius, ibi condita. ex Plinio, qui

duo mi pondo auri perisse, Pompeῆ tertio insulatu, e sopitolini Libini ij Iouis selis , a C amillo ibi coxaeta ,stribit : mrtasse ut religio magis seruaret. Atque ad hoc etiam tale aurum reserenaum vi deatur , quod Suetonius in Caesare notat: Eumprimo conseia tria missia pondo auri furatum e CAPITOLIO, es tantundem imaurari aeris re sessi. Plane hoc est. nam de .Erario compilato, ad alterum Consulatum facit, nec id quoque in Capitolio. Solent tamen & alia templa Auro coronario exornare. Vt Au-zustus de se, in lapide Ancyranor , in aede Piri yiast , si' in aede .lossinis , in ina e Vestae, em in templo Mastris Vltoris consecraui, quae mihi constiterunt circiter millenio AvRi CORONARI pomis triginta uinque millibus. At prior Caesar, K Coronas

73쪽

74 DE MAGNI D. ROMANA Coronas suas in triumpho ductas vendidit, & ex earum pretio militibus promissa persoluit. quod ita Appianus. C A P. X.

lum: γ de Emmentatione.

PERAGRAVI & emensus sum Triumphalem viam: tempus desinere, nec addere vltra , sed erogare. Nonne videtur Auditor Z AVD. Certe videtur. nam ego censeo, nisi expendimus largiter, omnem Romam iam illationibus tot auri implendam. LIPs. Ego verὁ exhauriam,&expendam noti loculis, sed totis saccis: ut ipsum itcrum miraturus sis, unde ad tot E pensas vllς opes. Oceanus si ararium fuisset, dixisses des candum. Impendia igitur sub Principibus ulteriora omittam)Duplicia fuere, Necessaria, de Mi intraria: ex quibus sine colligas immensas dc vere ADMIRANDAs quasdam opes. Nam Necessaria illa impendia, sere trium gene in in Militem, in agistrati, in Topulum. De militisus res clara esst, Stipendiis alendos, Emeritis prosequendos: de id perpetuo, in legionibus de praesidiis perpetuis iam factis. Haec partite non ex se ' Com. a. quor, satis a me in Romana osilitia , dc alibi, factum. De

Magistratibus, intcllego duplices suisse, in quos largiter de st

tim expendendum :-δc Frouinciai dis . Vibanis quidem Augustias instituit ad onera subleuanda, ad ludos pr bendos, de talia, aliquid dare: praescriin. Praetoribus, quasi ex l ge. Frouincia autem,vel plurimum aufereb.ant, ut ipsi pluisti. res, dc per prouincias dispersi. Nam ita Suetonius: Auctor cPHiarum rerum Senatui fuit, in iis , ut PROCONSULI Bus ad mulos tabernacula, quapubtie locari solebant, CERTA PEC NI A constitueretur. Et quamquam P consito modo nominat, riseisi tamen' longius spectauit, de Praesidibus comi viruer, aut δρ' a Procuratoritus , adii sciue incia datum. nta ea expensio v fuit iminensa , vel noc argumento: qua Cicero L. Pisoni obiicit, eunti in Macedoniam, ut Pr citastalio tertium centies

octogies, quasi Vaser nomine, datum. Ad ista Vasa, inquam,

id est

74쪽

id est ornatum & instructium , tot illa sestertia data scribit;& obiicit, non quia contra morem fuerit, sed quia su pra in dum. Nimium adsignificat, collusione quadam,ad tributum. Quid igitur 3 esto vel ' senties tantum summa ordinaria: estovst inquagies: in tot illis talibus , nonne immensum accrescet 3 Et plura accedunt huic generi, ut furatores variorum munerum alendi, Vel ornandi; ut exterarum gentium admittendi, & munerandi: &quae scimus in omni Republicae se. Iam de perpetui etiam & certi in eum sumptus: & praesertim ad Alimenta. Nam iam ante institutum, Principes tenuerunt, ut plebem egenam aut tenuem perpetuastumentatione pascerent; atque ea magno labore S sumptu paranda,aduehenda, dctum gratis distribuenda. Mira hccressit, siquis consideret: de plane inter omnis aeui, omniumque gentium, ADMIRANDA. Sed tractaui olim in Electis, quid nunc retractem Z AvD. Imb obsecro Lipsi, hic ei suus locus

est quid si aliquid firmius aut plenius tibi obseruatum '

LIPs. Ooseruatum, non nego: ut in talibus dies diei est doctor. Breuiter dicam , quae pro nostro argumento. Frumen

otio igitur vetus Romς, & ab ipso etiam Senatu. Ille in rebus& annona arcta, quasi benignus pater, miseritus plebis, mentum aliquando diuisit, non tamen nullo, sed modico aere. Accessere Tribuni statim , & hoc tam populare sibi vindicarunt , variis Frumentariis legibus latis. Ultimus in hac re Clotadius, Annonarium legem tulit , ut frumentum, quod antea populos iste aeris inc trientibus in singulos modos dabatur, G RΑΤ I s vir tur. Ita Asconius: atque haec origo deinde & continuatio gratuiti frumenti filii. Senatus qNidem, statim a coniuratione Catilinae, largitione hac tali vitas erat, auctore ipso Catone: sed nescio, an sine ullo pretio. In Plutarcho hoc sic narratum,

sed verbis quae pensitanda sunt. Ait, aesarem in Fraetura res nouas tentasse, populosius ense tis mobili, ob fotilinarius il sturbas. fato igitur, etet praeueniret, 'cim τώ u

O MA-- πω verassi παλάττω: suasit Senatui assumere egenum γ' non distributum populum ad frumentationem, etsi semptus esset milli ducentorum quinquaginta talentorum. Id sit trecenties

75쪽

6 DE MAGNITUD. ROMANAH s. more Romano; nostro ,septingenta quissuaginta mira Philippicorum. Vides igitur impendium in hanc rem , quod illo aeuo suit: etsi alter Plutarchi locus sin Caesare) minuit nonnihil,& ubi de hac ipsa re agit, numerat sumptus non nisi septim

gentas q-quaginta nyria- drachmarum: quod sit Latinis, centies vicies Hs : nobis, quingenta quinquaginta missia Philippi m. Sed verius cst,hunc locum rescribendum,auqendumque ad illum priorem. Opinor autem &creuisse postea impendium, lata lege Clodij,quae totum frumentum gratificaretur, de qua dixi. Quin & sub Impp. largiter creuisse , cum plures adscriupti,&c es etiam inuituta: h. aud dubie inagno impendio ad transuehendum. Quis tamen numerus accipientium fuit3 reperio aliquando ad trecenta vigintimissa cepisse sed Iulius Caesar minuit. de quo ita Suetonius a Ex viginti trecentisque millibus accipientium frumentum e publico, ad centum quinquagintadretraxit taut sta Dionem audis, adcentsMUexagintad quia aicit ad

med partem redactos. Paruum discrimen: sed Augustus deinde auxit,3c ducenta missa secit. an &Tiberius etsi ille minime popularis : tamen recenset in Senatu apud Tacitum quibus o prouinciis, m quanto MAIOREM quam iam us, rei frumenta .riae copiam aduectaret. Ergo & in plures, nin fallor, distribuendam. AvD. Meherculcs Lipsi, grandis hic numerus:&tot illi Romae pauperest LIPs. Pauperes, ata saltem qui sit bleuari gauderent: inter quos liberti, & id genus , maxime fuere. Dionysij locus notabilis,admonentis multos ideo manumitti,

rLy ἐλιχερια : virumentum, quod publice datur , accipienteae

in mensissi Hos,insiqua alia liberuΓtas Principum in pauperes fiat, id totum Dominis ferant a quibus facti sunt liberi. Vides

fraudes, quae etiam sect ae: aut saltem, quomodo, quos pud ret ipsos e publico pasci, id secerint succidanea liberiorum persona. AvD. Aliquoties iam audio de menstruoseumento: ergone ea distributioZ Lips. Illaipsa , & in cuiusque mensis initio siue Nonis, ut Suidae visum , unde & Annonas ridicule deriuatὶ accipiebant. Quomodo 'Tesseras: quique eas habebat , ad seu ratoresserumenti aeuiden Sibat, munus institutum ab Augusto.

76쪽

Augusto. Mattuorviri enim erant iique ex honestioribus, &qui ante quinquennium Praetura fiancti essent: quod Dio notauit. Eis etiam annonae proprius, illustri honore: sed qui de aduehendo& adseruando in horreis satagere non proprie de diuidendo. Multa circa hanc rem: sed minuta quid opus exsequi Z denumero iterum aliquid videamus: in quem

videtur Sciaeca tenuiores omncs ciues inclusisse. Frumentum, inquit,publiciun tamsu quoipmurus γ ad er accipiunt, si

ne d crimine morum VIs QSIs C Iu Is s.Sed ita tamen accipio, ut admitti debuerint &inscribi: atq; ideo meliores libri res sunt: qmsiquis incisim est. In tabu las nempe, huic rei factas. Sed de numero tamen capientium iterum sub Principibus fluctuo. Dixi de Auoias u ducentis missibiu: sed P. Victoris,quem Scho tus noster vulgauit, scriptio videatur augere. Nam ait diserte: Hu- Augustio te are, ex o HL annua ducenties cent na Aufrumenti inferebantur. Dioclios sane intellegit: sed quanta ea summa sit ex sola Egypto 3 Atqui Africa iam addenda

est, quς duplum ad AEgretum dedit. Hoc enim ita palam Madfirmate Iosephus scriptit, in oratione Agri ppae regis ad I daeos r Osricam octo mensibus pulum T --- pastore, AD ptum autem quaternis. Ualde notabilis locus: & idem est in Hegesippo, qui transscripsit. Ex hac igitur ratiocinatione , frumentum urbi allatum annuum fuerit sexcenties centena munia maeorum. Sint in dics circiter, centum sexagintactuattuor midia

octogintatria. Heu, i. entem copiami & quae susticiat, si inspicis, vel vicies cent rhominum mistili alendis. Nam Modius paullo plus minusve Romanis pendit xxv. libras: sed Romanas tamen libras,id est duodecim unciarum. AvD. Hem Lipsi,& tu credis haec vera esse λ qui possunt nam ante dumtaxat deducentis mugibus, largissime, trecentis viginti frumentantium est dictum. Lips. Dictum. sed nempe etsi non plures caperent, plures tamen fruebantur & alebantur. Nam censendum est,

plerosque istorum qui caperent, Patresfamilias suisie, uxorem, liberos,seruulos habuisse. Itaque largius valde quam in unum caput capiebant: & videtur timera sue donatio ordinaria suis- decem modisrum, quod in Electis notavi. Iam de hoc cogitandum, plures etiam in consortium huius fiumem

77쪽

ti venisse. An non probabiliter Urbanos illos omnci milites3 sane in Herodiano lego, Seuerum, praeter alia quae indulsit, mitti- eti---μ -π siuefrumenti modum auxisse. Quid ipsam deinde Aulam & Palatinos Θ nonne item probabile annonas suas hinc accepisse3 An non & Classiarios ipsos in Italia militesἶ Haec considerari & colligi pro Victoris scriptione possint:

quae mihi tamen, ut rem dicam,' parum est certa. Ingens frumenti copia sit, & ex duabus prouinciis tantum. An igitur placeat in eo corrigi, ad centies centena millia ' Ita uniuersa illatio fuerit, cum illo Africano, trecenties centena missa: larga profecto satis & laxa,cum haec in diem toleret ad milia hominum ci citer septingenta. Facit pro emendatione, quod Spartianus de Seuero scribit : curiose prospexisse rei frumentariae, clim

Moreretur reliquisse septem ramorum Camonem, ita ut COTTI DI Α-NA LXXV. midia modiorum expentu possint. Magna prouidentia eius Principis, soliciti in septem annos : sed S: Canon ille

diurnus opportune exprcssus, qui proxime ad nostra trece

ties centena mi M te uri computa, si voles) proxime, inquam,accedit. Minuisse tamen paullatim hic Canon videtur: siue quia Principes in alia distribuerent an & quia minus, prouinciis iam effaetis, inferretur3 Sane Constantinus egregie minuit qui sedem & affectum suumByzantium transferens, ut in aliis Nouam hanc Romam cum illa Veteri,sic& Frument tine Voluit in parte aequare. Nam classem AEgyptiacam BD

Zantio destinauit, relicta Romae dumta illa λfricana. Haec diuisio deinceps mansit: nisi quod Bygantini frumenti in dum tamen minuit filius eius Constantius, offensus plebi o

seditionem temere &aspere motam. De ea re Ecclesiasticin stri scriptores: qui & numerum exprimunt frumenti. In Nic i , , . phoro Callisto est: Octo 'riades med norum frumenti quota m p nis a cimstantino datae plebi erant, cuius dimidiam partem Constantius diminuit. Atque iste totum Frumenti modum annuum se cit,non nisi octo ta misitum med norum: quiς sint Romanis ci citer quadringenta octoginta modisrum. Haud magna, nec pro prusciis opibus, largitio: quam tamen & Socrates ita ficinat.ti ηυιωσε

78쪽

LIBER sECUNDUS. 79 της ἀλεξανώ - κοιλὰ ο ου-: Mulctauit urbem, auferens rumenti quodpater eius in dies adsignauerat, super quattuor myriadas. scis enim myriades circiter antea Hlotior Duehebraturque ex urbi liuexandria Dicit quidem ille σω -κν η me πιαν, diuruis rugem

tum: sed exuberat ille modus ita dies singulos, nec aliter sentit quam de diuisione dumtaxat diurna.At annua ipsa illatio,ianta : id est, mi de trecenti in diem circiter modij, vix quattuordecim aut quindecim millibus hominum pascendis. Heu,quan- . tum minuimus ' atque idem in ipsa Roma veteri factum,

Olympiodori locus canud Pholium,in Bibliotheca attendenti

atmno bis: FU Gothorum inuasionem direptionem Tomanam, Albinus Praefectus urbis terv nunc ea instaurat scripsit Nons bcere populo modum qui inferretur, cum urbs mn in multitudinem Ggiter excreuisset.Scripsit autem,er in unam diem statutum numerum quartuor ecim millium. Verba,quae expressim de Frumento non ' λ raris nabent;sed eὁ reserenda esse,inecuna censicbIt, qui examinabit.

Ergo diurnus tunc modus cstib Honorio in quattuordecim millimo th: qui & ipse minuit aut periit cum imperio ipso Romano. Theodoricus tamen rex Gothorum sine, ut in illa gente, laudandusin specimen aliquod veteris moris restituit: α in Ricobaldo quodam scriptum: munis cum gaudio susiceptus es, quibus issi adsubsidium, triticisingulis annis C xx. milita modiorum concessit. Sed quid ad ista co Z ADMIRAN DA mea non horum temporum: quin priorum etiam Principum aeuo circa Flaui rum imperium panis distribui,non ipuim frumentum, coepit: credo,quia lucrum aliquod ex eo fiscus captaret; & quo minore modo iii plures largitio spargeretur. Is Panis graditas dictus; quia in grailibus diuideretur; aem Fi calis,quia e publico & s-Ro.Commentatius Persij vetus,ad illud - populi cribro decus .ffarina. Poem non deliriosius cribra disi se se lebeium de pubannona, id ess, Fisiadem vicit. Eos panes bilibres ruisse,ex Vopisci Aureliano dicam. Nam Aurelianus inquit,eo tempore quo proficissatur ad 0rientem, bilibres coronas populo promisit ,si victor red

ret.

79쪽

ret. Et cum aureas populus Jeraret, neque o reba- aut posset, aut Neliet, coronas eu erisse de anibus, qui Nu NC Siliginei appeltim tur singulis quibusique Aonasse. ita ut Siligineumuum COTTIDIE toto aevo sim inquisique reciperet PosTERIs sv Is di mitteret. E quibus inspectis plane aserinaueris, Silibres, & in Opita sic datos fuisse. AvD. Quomodocunque Lipsi, tamen magna illa, & in magno modo Seueri canon dicit ilargitio,&1nisi semper stupenaa. Lips. Quid si accumulo, & obsonivinctiam addoZNam idem Aurelianus Vopisci item verbaὶ edi pomcinam carnem populo Romano distribwt, quae HODIE E diuisetitur. Quando boateque Θ ad tempora usque Constantini. Simile in oleo fuit, quod perpetuum populo dedit & instituit Imp. Uerus. etiam, ut nequid deesset, Aurelianus statuerri sed morte praereptus non fecit. Satis haec mi Auditor,cetera in Electis meis vide. CAP. XI.

Impensa in Ludos carpim es se.

TRANsiMus ad Arbitraria impendia quae trium item g ncrum maxime sucrunt. In Ludos, opera, Dona: In L ris singulatim si persequar, aut exempla accumulem; seorsitri Theatrum mihi struendum sit, & noui aliquot sermones.C pita impendiorum dicam. de quibus uniuerse sic Lactantius: 15. i. E Addicendum est de iis,qui populari leuitate dum,vel MAc Nistini vRBinus suffectusezopes, exhibendis impendunt',-. Ambrosius : magistratus in theatris, munis, in athletis, uixi. Itidiuroribus, alisque huiusimod generibus hominum FoTvM P TRIMONIVM suum largitur ' prodigit, ut unius horae seu rem vulgi acquirat. Merito damnant nostri Patres damnosam hanc insaniam , & quae priuatos homines bonis per ludum exuit; Principes ipsos attenuat & delibat. Atque id discere cum ex frequentia eorum potes, tum ex apparatu. Vnus At εας-- gustus fecise ludos se dicit, suo non, e quaterem vicies; pro aliis magistratius, qui aut abessent, aut non seu Fcerent, terse vicies. Ego vix arbitror , ullos ex ista Principalibus ludis minoris quietem

80쪽

ptingentis , a ut A milZies sestertio stetisse : quod Apparatus &Pompa facile persuadebunt. Nam ecce in ipse Theatro, Amphitheatro , aut Circo adornando qui saepe sumptus Z cum semper gratia aliqua & illicium nouitatis in ipsa sorma quaere-- retur: & Nero spro exemplo non Scaenam eius tantum, auro Heuit sty obtexit. Sed quidquid si tum fuit,

omne instrumentum ae choragium,aureum: itemque vela quae su me traflem obumbrabant urpurea tota, o aureis flestas interfu-- m. Ex quo m aera iiD Aureus appellatus. Dio Cassius hoc in Ne m:.rone. & Plinius idipsum adsignificauit: Nero Pompeii theatrum operuit auro, in unum diem, quo Teridati regi Ormeniae ostenderet. vid Iulius Caesar, ante Neronem, & nondum Princeps 3 Dprimus in AEdilitate, munere patris funebri, OMNI APPARATvarenae ARGENT Eo usu est : seroque argenteis hastis lucessere, tum primum visium. Mox, quod etiam in MUNICIPIIS aemulantur,

L. Antonius ludos sicans argete ecit. Caesar igitur hoc primus: sed non vltimus. & quod Plinius addidit, passim & in Coloniis ac Municipiis Argenteae iam scςnς. Ideὁ non possum, ut rarioris operς aut magnificentiae admirari, quod Plinius, vitale, scripsit eodem isto loco: Jtem L. Murena, Filiu Trinceps in circo pegma duxit, in quo fuere argenti pondo C xx IIII. Tu hoc Plini notabile duxisti φ centum velutiquattuor pondo a genti λ quis ex equite, & p ne dixerim plebe, tunc non insumpserit 3 Lege cxxIIII 8 : id est, centum νigintiquattuor millia: 'rari,ini nec id pro Cato aliquo sit magnum, imo nec pro priuato nimium,quia argentum recipiebant, nec totum peribat: si tamen vellent. Plura eiusmodi ornamenta aut instructus erant, &quaedam in libello nostro Amphitiaeatrali diximus:& vis nunc unum & extremum furoremὶ Heliogabalus Imp. ait Lampruditis fertur in Euripis vino plenis nauales Circenses exhibuisse. Tu cogita quantum vini provisum, fossis illis & Euripis in Circo

ita eo plenis, ut naues inter se concurrere, ac certare de velocitate possent. Quid talia dicam tot Gludiatorum millia, tot Fer rum ex toto orbe quaesitaru in Z tot equorum nobiliu in Z in vitauctisque Principum assidua haec legis. Addo huc Missilia 3e

Sparsiones in populum, id est Tesseras ligneas cum notis rerum, aut intcidum res ipsis,magno certamine diripicdas. Quae item