장음표시 사용
111쪽
scrip ne in iiivertim gentium historiam; prudenter iudicans, ita domum scribendo operi pretium se facturum. Juvat hic apponere elegantisismum locum I. I. c. 4 dimssimum sane illum tanta Polybiani ingenii vimplitudme et perspicacitate. -λου, γὰρ η-γε
Omnis enim, meo quidem judicis qui sibi perseu deme particulari historis summae rei, motinam fatis commode parari posse, similes is sunt in , qui disjecta membra comporis ante animari ac pulcri intuentes, abiunde asisse spectatam sibi rediderint animalis ipsius istri vim ac pulcritudinem Nams quis illa mem-
bra repentem unum componere, et denuo in
, regrat animali suam formam et naturalem is pulcristudinem, qui Dorinerat Medrire possiet,
112쪽
- atque ita rursus sisdem ipsis illud ostenderet; omnes credo statim confessuri essent, longe se, antea a re veritare abfuisse, non multo secus atque eis, qui somnia rident. Quippe ex parte, potest quidem de toto subire animum aliqua, cogitatio at scientia et eognitis vera haberi, nequaquam potest Quamobrem ita exis-
'A timare debemus parum omnino singularum partium historiam ad rerum universarum cono is ferre notitiam et fidem, quam ex solat cum M arum inter se partium connexione et coinis paratione, item similitudine ac differentia, aliis quis consequatur eoque modo in penetralia se admissus historiae, et utilitatem et volupta- tem ex ea poterit capere.' Sed universa hujusmodi historia, ut in ante rerum copia, simplex sit et perspicua opus est, ut a certo et bene cognito initio ducatur Lex igitur haec fuit Polybio, ut ejusmodi principium tamquam fundamentum, firme poneret, quo aptius in eo historiam quasi exstrueret. TR D
mram παρι τα λω - si Principium enim se ubi ignoratur aut etiam incertum est, ibi,
is ne quod sequuntur quidem, probari fidemque
113쪽
ri inpenire possunt. Quod si uraveris, ut illud se ratis clarum simumque sit, tum et confidis quens oratio Deilius se animis audientium eis gentiumve insinuabit.' De hoc autem pri
Cipio, ejusque vi et ratione exquisite disseriti. V. c. 3a se Antiqui rix α, νυτω πεπος- =σ-ις, principium esse totius dimidium dicen- res, hoc nimirum docere nos voluerunt, in qua- is cunque re, quam suscipias, plurimum operae esse ponendum, ut illam recte inchoes. Qui quum videantur verum ita dicendo ex- cessisse, me judicio minus, quam par eratis dixerunt. -- εν - εισει, ae uim
vmen is merito quidem quis dixerit, princiis pium non solum esse dimidium totius sed ad , ipsum quoque operis sinem pertinere. Nam, quomodo aliquis recte ullum opus incipiet, qui summam illius non fuerit animo complexus aut qui non apud se statuerit, uni, de quorsum, et culus rei gratia opus illud. is ordiatur Aut rursus quomodo rerum expo- , sitarum summam in extremo recte aliquis is colliget, qui prima cum himis non comisis posuerit, ut sciat , unde quomodo et quas .is ob caussas ad illa extrema pervenerit '
114쪽
, Visur historiam universam aut stribere autis legere cogitant, his praecipua cura circa prin- adhibenda persuasis, non ad imi
per duntaxat, erum etiam ad ejus- dem sinem ultimum pertinere. Id quod et nos is pro virili facere conabimur. Eodem evidentiae consilio cavendum censuit, ne aberraret subinde digressionibus oratio, nec Ο.Inia percurrere aut attingere conaretur. Ita praetermisisse se dicit freti Herculei Britanni carum insularum fodinarum Hispanicarum de scriptionem, non eo quidem nomine, ait, , quia parum illa pertinere ad historiam arbitramur: sed primo, ne interrumpere narrationem ad se singulorum mentionem cogeremur, et a re se rum gestarum serie studiosos notitiae illarumis avocare.' l. III. c. 7. Plurimum autem ad historiae universae perspicuitatem et evidentiam conducit, si ad unum eumdemque bene definitum finem reserant aromnia. Ccirco Polybius hanc item legem sibi servandam duxit, ut unum πω unum spectandum sibi proponeret, is quo mo -- modo, quando, et quam ob causam omnesse orbis terrariam cognitae partes imperio in M an fuerint subjectae. V L III, c. I. Caet
115쪽
runt se quandoquidem,' ut ipse ait loco modo laudato, si ita natura comparatum est, ut ex , toto multa percipiat animus ad rerum partiis cularium notitiam, et vicissim multa ex par-- tibus ad totius scientiam, V optimam docendi explicandique viam ratus est, quae in utroque cerneretur. Ac similiter sibi praecipit . . c.
Praecipua videlicet a lubenda nobis eura fumis is, quo sic omnia ordinentur atque distri' se uantur, ut e universa Eri tis operis nostriis et singulae illius partes perspicuam explicatio , nem habeant. V Quodsi has leges attendimus, meliorem sane historiae tradendae rationem vix sngere possimus. Illud enim egit Polybius, quod optimi quique omni aevo artifices maxime studuerunt, ut in summa rerum varietate summam servare sinplicitatem.
Nemo facile umquam de arte historiae tradendae tanto meditatus est studio, quanto Polybius. Neque adeo dissicile sit, e monitis, praeceptis, legibus, quae passim per totam ejus scriptionem occurriant, perfecti Historici exemplum informare. Sed nobis, pro instituti nostri modo, nunc quidem sufficiat nonnullas tantum et praecipuas exempli illius partes adumbras
116쪽
. ccedamus imur ad eas ges, quas uni, versae non tantum historiae auctori, sed omni cmnino Historico servandas judicis Polybius. Et c limo hanc eius legem animadvertamus, ne quis Historicus sive partium studio, sive a
triae amore, sive amicorum caritate a veritate
se abduci patiatur. . Praescripsit eam . inprimis in Fabii et Philini , historicorum, reprehensione IMI Philmo quidem Carthaginienses om-
, ni prudenter, redis, fortiter videntur secis, se Romani secus. Fabius vero contrarium, assirmat. Iam in caeteris quidem vitae partibus ejusmodi aequitas animi haud fortasse sit
contemnenda. Par est enim, ut vir bonus et M amicorum et patriae sit amans, utque Om- mune cum amicis adversus eorumdem hostes dium gerat, et eorumdem amicos amoreis communi prosiquatur. Verum ubi istoriet, personam quis suscepis horum omnium illiis obliviscendum aciem quidem de hostibus, bene loqui, et summis ipsos ornare laudibus striptor debet, eum id facta ipsorum postu-- ant nonnumquam vero reprehendere quam maxime neoessarios, nec sine probris it Perare, cum ita fieri oportere admissa in se susceptis rebus peccata monent.
117쪽
- ut αγλις - - δι6-α se Nam, an si mri, luminibus ademtis prorsus inutile rem, ditur ita flveritatem ex historid tollas, quod superest illius, narratio est nullius usus.
Quamobrem et accusaret amicos, et laudare se inimicos ne cunctatione debemus neque verendum, quo minus eosdem aliquando reprehendamus, aliquando laudemus, quum is nec fieri possit, ut, qui in rebus gerendis, versantur, recte semper colliment nec rudiri ius verosimile sit, continue eosdem errare. Itaque relictis personis eorum, qui res gerunt, se ad ipsarum rerum gestarum rationem adaptare, pronunciata et judicia sua scriptor istoria-
Similiter XVI. 14 ubi postquam Zenonem et Antisthenem, Historicos Rhodios illustres, vituperaverat, quod patriae amori nimium in scribendo indulsissent, ita rationes concludit. Ego is vero, scriptores paullulum in patriae suae gratiam debere inclinare, non diuitear sed ita se tamen, ut ne talia de ea praedicent, quae se sunt rebus gestis contraria. Etenim sunt alia se sat multa peccata, in quae ex veri ignoratione; scriptores incurrunt; quae quidem cum homi- ε, ne nati simus, vitare dissicile est. Quod si se etiam de industria salsum scientes scribamus, is sive in patriae, sive in amicorum gratiam ἔ
118쪽
se quid interest inter nos atque eos, qui eiusmodi instituto victum quaerunt Nam uti illi ve- rum utilitate sua metiendo, scriptis suis auis istoritatem detrahunt sic viri in republieari exercitati, saepe odio aut amore attracti, in si idem atque isti vitium incidere solent. Na
si Proinde et lectores diligenter ad hoc attendera
ri oportet, e siri ores ipse sedula sibi ab hae
is parte cave V Non minus sibi cavendum censuit a praejudicatis opinionibus, fabulis, superstitione, quibus et lux veritatis tollitur et historiae stuctus intercipitur. Sed satis hoc patet ex illustri, quem supra p. 25 attulimus, loco, ne opus est pluraeongerere documenta.
Veri autem studium, ut praecipuam legem, ubivis sibi praescripsit Polybius. Nec ferre adeo potuit, nonnullos Historicos id maxime studuisse, ut lectorum animos ad misericordiam, indignationem et inites. quosque affectus moverent et excitarent. Carpit hoc nomine Phylarchum, Historicum II. 56. magis hoc Tragici poetae, quam Historici esse officium statuens. Enimo vero Historiarum scriptoris ossicium est non, ut mirabilia crepando, percella narrationeis sua lectores, neque ut sermones consectetur,
119쪽
quos suisse habitos sit vero simile aut ut ea; is quae quamque rem, de qua agitur, vel con si sequi vel comitari fortasse potuerant, enume- et quod ragoediarum poetae facere so-- lent sed ut ex veritate omnia, prout quaeque se gesta dilatave sunt, etiamsi parum mirabilia
υγι καὶ λόγων tu πειτα - χαλε--κῶ δεια τλη Φιλομαθοῶτας - Non est enim idem, sed po- ius contrarius Tragoediae et rassoriae sinis. In illia oratione, quam maxime fieripotest, pro-- babili, admiratio et praesens oblectatio auditio se rum quaeritur: se factis dictisqueberis in omne deinceps aevum studiosi lectores docend.
Porro grave hoc duxit Historici munus, ut clarissimorum virorum mores et studia notaret. Agens L XV. c. 35, de Agathocle et Dionysio Siculis, quos P. Scipio Africanus Major omnium mortalium in administratione rerum judicavit et solertissimos et sortissimos se de viris horum similibus, ait, agen-
δε conveniat monere lectorem, ut quasi gradum sistat, et advertat animum ac sortunae, etiam et humanarum rerum normihi memini
120쪽
se, et omnino illam, quae documenti causa, adjicitur, orationem narrationi subtexere .
Sed idem alienus suit a nimio tam laudandi quam vituperandi studio. . Ego vero ita existimo, in- quiti. VIII. c. Io, neque vituperari falso, ne, que laudari reges oportere, quod multi jam is secerunt; sed id agendum, ut, quae dicas,
is nec repugnent iis, quae supra scripseris, et se cum consiliis atque moribus eorum, de qui- bus agitur congruant atque consentiant . . Et summa animi indignatione invehitur in eo g.
qui culpandi reprehendique cupiditate seruntu is Quasi magis ad rem saceret, ait l. II. c. Misi in scribenda historia hominum delicta re:
is censere, quam praeclare facta observare aut, quasi ad emendationem hominum egregia fa-- cinora et laude digna minus conserrent, quam, improbae et vituperandae aestiones . Praecla re hac de re sententiam suam explicat L XII. c.
ia , ubi stuperat iuraeum, καθάπερ inqui
is riri prudentes et cordati . quando inimicos bolun ulcisci, nequaquam illad primum eon