Marci Aurelij Severini Synopseos chirurgiæ libri sex

101쪽

De Vulneribus. . tur, alia enim in pulverem trita insperguntur: alia emplastri forma tenacius haerentes, admoventur: alia Vero unguenti, de quibus vide Hoblerium. Inducta tamen cicatrix desermis est, quae vel excressit, vel cava est, vel dura vel mollis, vel inaequalis excrescit, parum siccato vulnere; cava vero fit, quia nimium exiccatur, vel quia ossis pars deest: inaequalis fit propter futuras, Vel frequentiores, vel ineptas. Excrescens scarificationibus resematur, & cathereticis a si imitur , cava frictione corrigitur, dura remollitur , mollior exiccatur; Inaequalis vero lenientibus, mollie tibus , discutientibus, exedentibus. &aliquando adstringentibus medic

mentis emendaturi

De Vulnere cum con one.

Si contusio cum vulnere conjuncta fuerit, prohibenda modis omnibus ad

102쪽

De Vulneribus. 9 partem fluxio erit venae sectione, cuit curbitulis, vinculis, frictionibus, & i si opus exit purgatione. Vulneri vero digestivum vulgo ex vitellis oVorum& resina therebintina paratum, im- et ponitur. Contuta vero partes, dolo- rem lenientibus, ut oleo chamaemelial no, vel liliorum illinendae, ambitusu contusionis repellentibus, ut rosiaceo it oleo myrtillorum , unguento de . ii bolo armeniae, Oxyrodino, ungeturari Deinde, quoniam quae contusa sunt iij ea curare oportet ut quae certissime t suppurentur, ut ait Hippoc. cataplas. t. mala suppurantia parti admoventur. . t Suppuratum vulnus detergetur meu, te rosato, mundificativo, ex apio, l unguento Apostolorum; detersum v ro , impletur , admotis sarcoticis, linamento indies imminuto excerptis. Tandem ubi plenum fuerit , claude

1 Ecchymosis est sanguinis in spacia

ii quae cima. sa sunt effusio: quae ut plu- si rimum una cum contusione:& ru-

103쪽

De Vulneribus. ptitione incidit curatio sanguinis illius extra vasa effusi vacuatio est, quae perficitur admotis medicamentis calefacientibus & modice siccantibus.

- De VulneribuS Venarum, i

De unitatis solutionis curandae ratione, quae ab externa causa inanimata

in camoso genere fit diximus, sequitur ut de divisione , quae in venis &arteriis ab eadem causa fit, atque etiam de ejusdem curatione dicamus.. Venarum autem, & arteriarum continuitas solvitur ab externa causa Vulnerante cutem, incidente,' comtundente gravi, & dura, vel multifariam rumpente censionis into

Venam autem aut arteriam divissam esse indicat profluvium sanguinis, qui si saliendo exuperit, tenuiorque sit, calidior, & magis flavus,mrteriam divisam esse certum est. Si vero ni--i: Urior,

104쪽

grior, vel rubicundus, crassus, & sine

saltu fluat venam.

Copiosum sanguis profluvium , equocumque vase fluxerit periculo- siim est, tum potissimum quando vel convulsio , vel singultus, vel desipientia illi supervenerit. Qui hunc affectum curare Vult, duos sibi scopos proponat necesse est, quorum prior sanguinem sistendum, alter vero vulnus glutinandum esse

indicat. . .

plius adfluens ' parsisti- ί tem

tur aut

lasse- Etam I Ad contra-suit ejus Cor Aninai deliquioporist Victus ratione to- Irefrigerante.

105쪽

e Rulneribus. Ra

cum ovi candido, & pilis leporis permista parti admoVentur. Alii calcis vivae, sanguinis draconis, gypsi, aloes, thuris, vitrioli S pares portiones ovi albumine, & pilis leporinis ut ante dicta , admiscent, &parti admoVent. Sedato sanguinis profluvio vulneris agglutinationem juvabimus, admotis sisdem medicamentis, quibus in carne glutinanda utebamur, habita tamen temperamenti ratione: nam quanto vena carne siccior, & arteria mollior est , tanto sicciora medicamenta , quamcaro, & humidiora quam artexta postulat.

De Nervorum Vulnere. I

Nervosorum etiam corporum Unietas a causa olerna non raro solvitur, nunc x re aliqua pungente, & Punctio appellatur: alias re acuta caesim incidente, secundum longitudinem, vel per transversum, omnino, aut Ea ali-

106쪽

. De Mulneribus. 83 tenui victu utatur, qui si vires serant saniviis detrahetur: non neglecta etiam purgatione , si corpus cacochi

mum fuerit.

Si nervus punctus fuerit, Vulnus apertum retinere, & cutem in ejus demorificio si angustius fuerit J latius incidere, ut sanies liberius effluat, conVenit, & medicamenta quae tenuium sint partium , modice calefaciant, Ualenter citra tamen dolorem siccent,& trahendi vim habeant, de quibus Galenus copiose2lib. b. comp. ph- Pars Uecta oleo sabino calente, oleo

Veteri, Oleo rutaceo , anetino, aut

simili, bis aut ter in die fovebitur admota lana molli succida. Terebinthina etiam vulneri commode admovetur , per dequidem in his qui molli carne sunt, in aliis vero , qui duriore cum euphorbio consert etiam propolis , & sagapenum , & opponax, ct sulphur vivum, &calx

lota.

Si inflammatio suboriatur, conve-

107쪽

De Mulneribus. nil cataplasima ex farinis hordei faba- irum , & orobi, in lixivio, & s Lupo acetoso, aut in sapa & aceto coctis. In putrescentibus vero nervis ex hordei& ervi farinis in aqua , lixivio aceto, mulso coctis cataplasma confert , & emplastrum quod recipit euphorbium , ceram , & friXam resinam , item id quod ex cera , resina, therebenthina, pice, euphorbio paratur. In horum tamen dextro &convenienti usu , temperamenti , &mollitiei corporis ratio diligenter ha

Dolor modis omnibus sedandus. Imminenti convulsioni occumrendum , capitis, colli, spinalis medullae, aΣillarum, & inguinis, sotu ex oleo liliorum calente, Vel laurino, vel costino, Vel simili aliquo parato.

Quod si nervus caesim vulneratus secundum longitudinem fuerit , cutisque ita discissa ut nervus nudus appareat, ab acribus omnibus pro-

108쪽

. De Vulneribus. pter nervorum exquisitum sensiim abstinere , & iis quae minima cum mordicatione exiccant uti conveniet , ut calce elota multo oleo soluta. Salubre etiam est medicamentum quod ex pompholige fit, si lar-lgo rosacco melle salis experte solutum sit.

Salubre item , quod ex optimo melle rosaceo salis experte soluto & cera elota paratur, quibus potest &: aliquidi terebenthinae lotae misiceri, cavendo diligenter ne quid ex iis quae Vulnus contingunt frigidum sit. Quod si sordidum vulnus fuerit, detergendum erit imolli lanae, & 'specillo circumvoluta. Licebit etiam '& vino dulci vulnus ipfiim abluere. Non negligendus etiam diachalci-teos , pastillorum Polydae, Andronis, vel Pasionis, usus; ea tamen te ge , ut robustis , & duris eorporibus medicamenta Valentiora , imbecillis vero, & rno foribus mitiora admoVeantur.

109쪽

86 De Vulaeribus. . Si vero per Transversum nervUS vulneratus fuerit, major convulsionis metus impendet, phlegmone a disi sectis fibris ad non sectas communicata e caeterum Vulneratis Caesim ner-

vis tam per directum quam per trans

Versum , eadem medicamenta conve-

niunt. His tamen quam illis largius sanguis detrahendus, & tenuior ViVen- di lex, & major, atque mollior quies imperanda, caput, collum,spinalis medulla , alae si in brachio aut summa manu suerit vulnus) inguina si in crure, tibia aut pede) oleo aliquo galido, imminente convulsione, illinenda. Quod si totus Praecisus nervus, si metus praeterea nullus instat, mutila tamen, & debilis pars manebit, ejus

Vero curatio communis est , cum ea quae aliorum est Vulnerum. Nervi Contusi, ubi cum his quo-qUe Una cutis contusa, exulcerataque est, medicamentum siccans, & leviter partes dissitas contrahens constrin

gensque postiatat, quale est, quod

110쪽

i ficitur , quod etiam dolorem sed bit, admista pice liquida, omnia si- mul bene coquendo ; siccabit vero adhuc magis injecta ervi farina, aut tryde illyrica. 'Recentiores rosa ceum culm ovi al-- bumine in principio admovent, deinde vulnus vino temperate fovent. Si Vero sine cutisaffectione nervi contusi fuerint, oleo aliquo calente quod disia, cutiendi vim habeat, ut chamaemeli- no, irino, rosaceo, habita semper tOl tius corpoxis ratione perfundentur.

De Vulneribus Tendonum.

Vulnerati tendines , . quor a substantia ex nervis, & ligamentis mista est, eadem ratione curantur qua &nervi, sed medicamentis paulo Veli mentioribus sumpta indicatione a partis natura, quatenuS enim ligamentorum naturae sant participes, eatenus intus sensus acrimonia habetur , at-