Leonis. Baptistae Alberti. Florentini Momus

151쪽

Hie Iuppite empe & petillas nem praeditas uirum:

qui apud coriarios diuersetur. Verum age dum quaeso o Apollo quid nam id erat:quod interrogabat Socra/tes est enim ut cupiam de eo audire,quae uer esua qui dem snt, non quae aliena factione Socratis dicantur: ' nempe tum si recte memini his uerbis utcbatur . Agess o arti sex si quid in mentem tibi ueniat: ut uelis opti/mum calceum conficere:no tibi corio esse opus statues optimo statuam inquit ille. m Socratcsqualcculdabitur corium ad id opus accipies ne:ati putabis inter , esse ut ex multis comoaius eligas putabo inquit.Tum.

Dcro S octates quo id pacto: inquit: dinosces corium An tibi aliquid quod experiuncio uideris corium pop/portunum:& accomodatissimum propones tibiscuius comparatioe hoc tuum pcnstes:& quid cuiq; dest:amplius ue sit: apertius diloernas . proponam inquit ille. 1um Socrates qui ucro optimum illud condidit c 'rium:casu ne an ratione assecutus est:utilli nullae ade0sent mendae ratione potius inquit artifex.Et quae nam inquit Socrates: illa fuit ratio ad id munus obcudum ea ne fortassis quam concidendi corii usu:& experienstia percarperat.Ea inquit artisex.fortassis inquit Socrates aeque ac tu in siligendo:ita ille in parando corio simitudinibus utebatur partes pallibus:intigrumq; itegro .

comparans:quo ad futurum corium omnibus numerris responderet suo huic quod mentimacmoriari asta pium tenebat.eotium est inquit ille ut dicis. m iquit Socrates quid s ille nunq seri uidisset corta,ea optimi, corii coficiendi descriptione: di similitudinem uia nausis ν

152쪽

ω.Hic Iuppiter qui attentissime osa Eaec Socratis qu/ta adnotarat, rupit tunc incredibilem quandam in ad mirationem Socratis.Ati,inquaucuirum admirabile nequeo me diutius continere quin clamem o iterum in

rum admirabilem.sino illud te o Apollo quamqesses personatus:ab Socrate fuisse cognitu.de illom.sic e traudca assirmare, nouisse di qui sis:& qd ncgocii ageres: . Sqd tibiuelles denil ota cognouisse.Na e ea quide metis perspicacia in occultis quibusque rebus pervestigandis apud philosophos:quantum re periclitati sumus.cu' comunis & quasi peculiaris:tum genere ipso tanta , ut supra sit Q possis credere:& noui quid dicam,& expers. tus noui.Verum uide q bellissime te cognito &causa

intellina satisfecerit.Scntio quo tuae undant uerboruamphibologiae Socrates.aut enim ad huius similitud, nem:in quo fabricando omnes pulchritudinu scimas expressi. restituendus erit Mundus:aut plures tenta di quo ad fortassis casus absolutiorem aliqvcm asserat.sed

quid tum quid possca Tum Apollo enimuero nega Dit artifex seid scire:quod togassit:atq; obmutuit illico ipse me ingessi:consalutauhille me pet hospitalissimc:benignissimcq; accepit.Multa in medium contulimus:qlongum csset referre. Scd eorum, quaenostram adrcm

conducerentiillud placuit in ptimis:st pluribus interrogatiunculis conclusum Idit:& finis fuit limoi Nam

hunciquo omnia contineantur; MundLm tale nimiruextare ut alibi reliquerit nihil quod adduadiungiue sibi aquoq possit.cui s nisil addi, nec diminui si non di mi nuinec corrumpi. nam cui addes: quod alibiesse non

153쪽

possit aut qui corumpas quod diduci nequcat.Hic iuppiter tritum istud:x uulgatum quidem est dictu ut

cumi sit:quod minime cum illo superiori de eotiario compares. Tum Apollo caue his rebus diiudicandis o Iuppiter opinioni,queritati assentiatis. Vide netensemia, quae apud te uiget istius uiri authoritas in errore; trahat:ati detineat.nihil enim latas habet uires ad suadendum, qgratia:nihil quoducritate obnubila aeque .iatq; authoritas. Pythagoras auctoritate assecutus est: ut quae diceret. omnia uera an falsa essent:sui nihil curae rent omnia asscntirentur: nihil auderent negare: nihil non crederentidenti uel ineptissima etia3 uellent haberi pro certis:& testatis apud caeteros.ut etiam:cum se ab inseris esse reducem praedicaret:iurarenr uera praedicate.

Tum Iuppiter attemperate quidem in haec incidimus. eram enim percunctaturus quid nam istiusmodi celobres.Atistotele ne, Platonem,Pythagorami ipsum,& eiusmodi philosophos adluisses.Et quid igitur num ab his quippiam tari,& reconditi attulisti Tum Apollo Aristotelem:inquit,repe ontuso pugnis Parmeni de & Melita nescio: quo minuto philosopho gesticiitem,& cumquibusq; obuiis rixante: ac intolerabili quadam superbia:de incredibili arrogantia uetantem quos Q per se quicu proloqui. eophrastum uidi maxima3

suorum scriptorum pyiam instruere,uteam incederet.

Platonem erant qui dicerent abesse longe apud suam illam inuisam quam coaediscasset:politiam. Pythago. ram aud bam pauetis superioribus diebus in gallo quodam tasse cognitu eundemq; sortassis uuac inue

154쪽

ri posse in pha:aut loquacialiquo in pshacb.Solet equi.

dcm illum per uaria diuersari corpora.Hoc loco Iuppi/ter o inquit Apollo e cuperem Fimpiam istiusmoi in cauea domi lire philosophu:emeas regnires inde pilare costituas ducere.quid censis possit ne ulla promedi

industria Tum A pollo & quid ni id posset: qui nosici

uenandi artes:mo illum norit. Tum Iuppiter istuc dif/scile uili in eoipore philosophimcnte intelligere Tum Apollo imo uero facile ubi aduertas.Tu Iuppiter obse ero tuis ne id fortasse artibus & sortibus Tum A pollo maxie uel Et inprimisppositispmiis assequemur:ut se 'se illi ultro offerat. Tu Iuppita malo tuas in illis dinis edis artes expiri. Age qso spina ubi sint locop. Tum Apollo cu istac P re suas uellet sortes costulere:& rupta ligula abrepta crumena intueret maxia caepit re indiggnissimu facinus in se admissu3 deplorare. Et i familiarius a d Socrate suerat uersatus:sibi id fecisse surtum blanditore Socratepersuadebat:&adiurabat.logu e et referre quibus uerbop conuitiis phum prosequeretura scurram appellabat di fabrep ludum.Tu & illud addebatinon iniuria Momu praedixiste tales fore mortalis: ut etiam in alt ncqueant, pedibus ipsis sutari aggrediatur. Cumq; satis deserbuisset: ac uerborum laetantia aquicuisset, eu3 intuens Iuppitet:num inquit o Apollo cancrum te Democritieeu qui sis tantis conceptis irarumotibus pstarci Cancro qde cu sit suroribus uacuus omnis:atinop neruorui uis ad lacessendu suppeditatia ibi cu ita flagres:cu tui uix compos sis: nihil ad pro/stquedam uindictam relictu est.O facts quos petes

155쪽

qtra ratione aut absentibus poenas desumes:aut in Butes allicles.illis quia em quid auferes bol cum nihil habeant.quid afferes mali:cum paupertatem:& dolorem de istiusmodi penitus nihil timeant Tum Appollo enmonitorem percomodum:qui minima osnsus molonia orbem uelit ruisse, & me:qui tantas amiserim diui/tias,ut temperem iubeat.Etpossum quidem aestu, siὸ tim mortales perdere Iuppiter . mortalct ihil perdere.

Tum Iuppiter uel possis quidem quid uis malorum, 'tuta' tamen nihil seceris.quandoquidem nihil deinceps apud superos constitueretur:quod ipsum non pateat mortalibus.nami philosophi quidem aut suis:quibus callent, occulta pervestigandi artibus:aut tuis sortibus adiuti omnia praeuidebunt:quae acturi sumus pro summa sua sapientia uitabunt. si uare malo tuos istos ani dimi aestus sedes: Desine casuiri hunc longius deplorai . 'collige ipsumte. De istis quide improbissimis mulcta

Ais alias erit ut mature cogitamus . tamen &si opinor

alibi accidisserat tantas diuitias a setis. Tum Apollo recte inquit admones.iam monentipareo:& unum est ciuod me recreet.habeantilli quidem sortes,interpreta

dimρdum:& rationem nu habituri sunt, Sortes leui

labore reintegrabimus.illis curarum plus:& solicitudi nis 4 comaditatis:& opportunitatis redundabit a sor/tibus. Dum haec apud luperos gebatur:aestus:fames: labris: de ciusmodisquod audissent finem, atq; interitu bus parari:quo repcntinum futurum laborem in tot milibus mactandis minuerentua tum primupςc t uexire humanas res: multas uiuentiu capi fa' . absumpserat

156쪽

absumpserant. laribus calamitatibus acti hominum

genus.quod deos uotis aureis maiorn in modum moueti animaduertissent ludos uouerut Dis maximos:&eos dictu incredibile et grandi apparatu: & thaeatri Nscaenae:quantaue impensa ornarint. Sino musicos. lvidionempoetas:quorum innumerabilis populus omni

bus ab prouincii exterisq; usq; ab orbis oris con fluxerat. Q uirid erat rerum dignarum ubi uis gentiu3: id

ad templirad sacrificiorum:ad ludoruml ornatum couexerantismo Cetera.illud operis uastitate non postponendum.l theatrum:circusq; maximus aurcis uelis pictis acu opus vastu3:& incredibile superne:&quaq; circum uersus integebatur , honoratissimis in gradibus maximorum deorum simulacra extabant.omnia circa auro gemmisi nitebant. & quod aurum gemmas puinceret specie quantum ab his dignitate uincebantur, omnia floribus conspersa ad uenustatem conueniebat omnia sertis sumorumq; delitiis odorata, & redimita. Tabulae insupcrpictae:alabastri et mela,& uaria speculorum miracula ad complendos non admirati sed stupore homines accedcbant. quin et quo nihil esset non rescitissimum rebus admiradis ipsa item extrema singula inaer columnia singulis heroum statuis occupabantur.Tantis apparatibus Superi ab coetu hominii dignarurenetii se aduertentesmon poterant non fac re:quin comouerentur. uo effectum est:ut etiam his qui fortassis aut studiis partium:aut suorum commo/dorum spe causae hominum aduersarentutilantentiam verterent;& partim misericordis,partim numeris main

157쪽

gnitudine commes supeHorem suam de Eouandis tribus postulatione reiicerent.qui uero hominum res libuas cuperent,quorum erat princeps Hercules apud Iouem instabant:ut mallet de sic bene in dics pro mercrates mortalcs beneficio obstringere; e poenis perdere.Illud.n.ualere cum ad gratiam tum etiam ad lautim. Hoc utro postremum nihil amrrct emolume tu&plurimu3 posse ad calumniae suspitiones augendas,& monebat ut diligetius pinstarct: uota ne hare facta religioe haud minore si impensa cum Momi calumniis conueniant. Sint ne illo qui deos nulloS putent, an eoru, qui dis se acceptissimos:& comendatissimos re optent. Admonebat item ut Mominaturam:& mores animo repeteret.demum statueret; an qapud mortales qbuseet odio:deos inuisos:& infensos reddere aggretas sit,ide apud superos:ebus se accarpim opinabae, inimicos 1es malo afficere neglexerit.&qbus sit Momus odiis mitus erga mortales:satis patere qdecu aliudvitu illiest antea pene R eos uidisset; eda obscaenam illa alantiarquix notare sine sagitio possumus, ad holes in cessendos Uuxerit.quare illud cogitet supelian q sui reprensores superos fuerit tantis conatibus Psecutus ide bar hae demorsae contumeliam non curarit. Postremo umbra noctis filia obtestatis Hercules assirmabat . Id. n. maximu est deos iuramentu:quaeq; insimulauerit i cena Momus aduersus holes:eadetplaoia sceleris:

die esse resertissima.Et Momi ee illa in deos nephanta non mortaliu dicta:quibus freques apud philosophos abuterechis addebat no intelligereptudetissimos dedia

158쪽

quid sibi uellet Iuppiter. Si qd sorte hoepactoqrat nouadis rebus placete multituatni:aut si tanta impe&NPmiu nihil pter solu plebis plausum qiitet:Sempode

assuturos qbus no quam agas Oi ex pte probetur nessi defuturos imprimis honestissimos acop: qui colacias res desiderent magisv ut nouis delestencTum de uete res illos optimos architectos:qui tanta arte hunc:ῆ eZ tet munaum peregerint:obsolevisse uetustate: & negareomnino omne id sibαν genus fieri udil posse elegatius: alius atq; ad perpetuitate:conitantiat aptius

Q hociquod factum tamoi exparte perplaceat, uod candem nouos iuuet architectos experiri: satis patere quidem quid ualeanteum aliunde:tum in Iunonis arcu ex aedificando.quando quidem non iniuria uulgo dictitent: non aliam obrem structum fuisse ita nisi ut inter

struendum rueret.Haec Hercules non modo Iunone,

bacchol:& Venere: e reliquis Iunoniae factionis complicibus suffragantibus:apertem iuuatibus edisserebat. veru N omni prope coelo probante:& admodum csi/sentiente.At Iuppiter cum hos admonitionibus mos tus, & operis incundi difficultate diffisus , tum etiam uotora magnificetia illectus facile de sua pristina sententia adduci se passus est. Ergo praestitam occasionem reiciendae ab sc iuidiae in Momu liberer usurpauit.tamctu cupiebat uideri beneficii gratia id facere:quod esset ultro facturus, idcirco homines quidem, inquit: uestras ocoelicolae delitias quanti semper secetim non est ut reseram ni forte hac spc:qua uota incunt:homines; si paye attestantia ubi elle perspectum:& cognitum animum

159쪽

erga se nostrum. Quis.n.opem atq; auxilium sitas aduersis in rebus tantaspc:atcp expectatione postulet: nisi ab eo:cui se carum:& comedatum mcminerit tacῆ uelim existimetis me facili de causa: aut simulasse his non succensere:qui praesentia fastidirent:aut dissimulasse eorum nescire mentes, atq; sensuS:qui nouas res cuperet.

uod si quae in causa sint diligetius penstabitis:no dubito factum meum ita probabitis ut fieri comedius ni' hil potuisse affirmetis. Sino reliqua.qd illud: quod pa/tefactum quidcm reddidi multorum disquisitioe apud multos:qui nunq huc mentem intenderat: orbem huc rerum ita demum omni ex parte absolutum; pleneq; persectium esse:ut addi amplius nihil possit. Q uo fit: ut congratuler hinc omnes in posterum abstrusas et ut ita dicam: uturas improborum expostulationes hac in re.sed quo ipse mihi uehementer placeam illud est: qcraperte, ait perspicue cognoui;quali essent pictit inge/nio praediti uario:& longe alio et ostentarent . Atq; in primis noster Momus praeclare ipsum se se indicauit: quid singendo:ati dissimulando cupa Me fateor Momi uersutiae & comentitiae fallendi artes poterant adducete incautum : ut uel Iunonem ipsam,amantissimam scilicet: nus deligerem. Id quidem maxime ubi cum sortassis putabam malorum suorum redio factu3 attemetum plane quem se fingebat. Acccdebati plura lapere uatiarum rerum usu:& philosophorum comeri uidebatur.& bonis artibus excultum ingenium minis me improbum :& plurimum diligendum arbiteabar. Quid miru igitur si huic: qucm diligetcm raucrum

160쪽

uersuto:re callido Inconsultequ piam credebam refero quantopere elaborant suadcre:quanta sedulitate e niteretur impellaciut praeceps nouis rebus inchoadis irrumperem. At mihi sapiens quidem illud dictum D, pius in mendi m redibat. istos plus latis eruditos minus esse probos,q par est, Et prosecto sunt ut uidete lictu minime puri & minime simplices. Na alios facto & resehabent:il fronte: de gestu uideantur . et insigni: quo plurimum ualent:acumine ingenii peruerse ad malitia; abutuntur . et illisubi se probos:& simplicissimos uideri student. illic maxime Allut dolo M Urobitate. Q uarem cum mature ita esse in Momo animaduerterem serebam quidem iocosum illumquem se uideri assectas bat:quem ue quasi personatus gestu:uerbi a agebatvit intimum: frum: & subdolum prosundius scrutarerrati compraehenderem.Interea cauebam omnia.credesebam nihil. Nunc uero:ut cumi res cecidit,commode

actium uobiscuminterpretor:quando corarum, de seditionum seminarium illud deturbastis. Mallem:ut dixit sine mllitudinis motu:sine tumultu: Sed licuerit Eee Iunoni:improbum ait detestandum enumero deorum quoquo pacto eAtrudere.rati exterminare. Nostrae prudentiae erit qui Momi acerbitarem, ait furorem nouimus:prouidere ne qd superiores pristinas ad perturbationes addat.quo iterato de deorum quietem & res humanas uexctiea de re sicinstituisconsceleratissimum rein . rum perturbatorem Momum deorum: hominum

odium , t nihil sinceti: nihil sani: nihil pacati, nihil tranquilli aut cogitet aut studeat:aut cupiat: st talis