Leonis. Baptistae Alberti. Florentini Momus

131쪽

apud Iouem unam eademq; rem: ed uariis: diuers imusis: te rationibus poscentcs instabant. Alii. n. ut Pexpedi atione succedetibus rebus cogratularentur. Alii ut rebus non ex Hia succedcntibus maturcet prouid rent.alii ut occasionibus praestitis attemperate uteremtur.Id aute erat:ut olim quid de orbe innovando Iuppiter statueretaenuntiaret. Q arcum ita essentituppiter:ut molestam odiosamq; ab se assiduitatem solicitatiu excluderet sectus inprimis lcgatione Mercuti qua sibi persuaserat futurum:ut apud rude uulgus deorumultum gratiae;&gloriae pulcherrimo aliquo philosol horum inuento assequeretur.edicit proximis coelicoarum Kalendisse concionem habiturum:& quae deincreuerit explicaturum:& omnibus deorum ordinibus satisfactitrum. Sed haec Iouem spes de Mercurio multo fefellit:nam cum adiuisici Mercurius terras:& positis talaribus Acadcmiam philosophorum officinam peteret: euenit ut Socratam philosophum ipso in ano giportu solitarium cstenderet:qucm cum nudis uidisset pedibus: & trita ueste adstantcm ratus pichcium quempiain.:eo ad hominem se fronte:qua erat: liberalista indole nimirum diuina confert. At qui hcus: uita homo ubinam hi sunt: apst quos' uiridi docti:& boni sunt Socrates ut erat mititica praeditus assabilita te;& comitate peregrinum conspicarus adolescentcm forma egregium,faciet insignem pro innata sua consaetudine caepit callida illa qua assueuerat disserendiratione alios ex aliis elicere sermones, quo ad & quiesset

Mercurius di qua dere appulisset,& quid superi para

rent omnia

132쪽

rent omnia exhausit. Interea ex Socratis auditoribus unus & item alter accesserat: quos cum non paucisibmos pro re agenda Socrates adesse intesteriuet,mas

num in Mercurium primus iniecit. At qui adeste: in. quit,familiares:apprehendite hunc alioqui indole no

hilude liberali praeditum sed inaudita:iocredibilis insania laborantem.o dcterrimam hominum conditione, quam multos habet ad nos perturbandos aditus in sania uid ego nune querar furere alios amoribus, .

odiis: cupiditatibus: libidinibus quid hoc hie se esse

Mercurium praedicat:& ab Ioue demissum olymporiat Virtutem quae ab coelo exuletidea pervestiget, ubinam sit ae parasse quidem coelicolas orbem reru euer tere:& eum cupere innovare.quis hic furor est His auditis: qui Mercurium praehederunt,in maximos risus exciti cum negligentius Mercurium obseruarent, Mercurius:ut erat pedibus celer: sum se eripuit fuga: & casu deuenit in uiculum:ubi intra dolium Diogenes inhabitabat quo in loco seducto:& arbitris uacuo ab curis sessus constitit. Interea improbus quida tenenis puer adiecto suta: que manu ebrius gestabat: Diogenis dolium putre,& uetustate poenitus confectum multa ui illisit: atq; constegit. At mox inde eonyeetia euolauit. Eaeotumelia porcitus Diogenes quasio ex dolio proin silens cum alium neminem praeter Mercurium uideret et rapto eodem et quo esset lacessitus iuste sedentem petit.Mercurius atroci:& insperato insultu absterritus uoce maxima caepit popularium opcm, atq; auxilium acclamitare,& in Diogene uersus:qui se inter acclaman

133쪽

dum percussisset:siccine:inquit: in liberum hominem atq; inmeritum facis iniuriam At Diogenes contra:siccine tu:inquit a seruo tibi iustanti emerita rependi do. les Tu impure:tu scelcste.tu iniussus exutini, qui quis dim quietum laccssere: qui domum diruere:qui ex la. tibus: sedibusq; detrudcre insonte non sis uetitus Tua est adeo tua haec intolerabilis iniuri nam meo quidem facto non iniuria:sed error est.nam ceruicem quide, . non quam incussi genam pciebam fuste. Ad Mercutii uocem pauci cursitarant.hire intellecta hortati sunt

ne in philosophum istiusmodi esset iratior. in hine ad Diogene uersis accursitarui hi re intellecta hortati sunt: ne in philosophum istiusmodi esset iratiot:deinde ad Diogenem uersi redarguendo his uerbis usi sunt. Dedecere quidem, qui se philosophum prostratur:ncntemperasse iracundiam es quam rem in hominum uita tantopere improbentaeam ab se non habere alienam: sa/gitium esse postremo addebant nihil esse turpius:Q egenum:& destitutum hominem per impatientiam delirare. At contra Diogenes:en inquit: admonitores audie/dos:qui mea in causa cum uelintesscime, qui ipsi in aliena non sint.meum tu me iubes dolorem ferre patieter, cum allanum tu ne seras qui&m moderates Ergo mercurius decedens sic secu3 stomachabatur:his ne credat qui asserant illud hominum genus sere sapientissimu quod iras tractent,qui re ipsa sint stultissimi mirabarodem si una cum sapientia tantum posset odiu sui persinete. Nudi ambulant, sordide uiuunt:doliis habitant, algent:exuriunt:quis eos servie se se no ferantisibi ola

134쪽

'genegafit qnae caeteri cupiscunt: ne uero is no Brotestinolle rebus perfrui:quae ad cultumrad uictu faciat: qbus caeteri omnes mortales utant . quod si plus caelestis in ea re sapere se arbitrantur superbia eiustultitia et ut eos aeque errare aliis in rebus:quas nosse Psiteantur, deputem. 9, si se retris esse hominibus in urbanitatis os scio similes recusant:execrabilis quaedam eos incessit feritas atq; immanitas. sed istos sordidissimos sitamus esse miseros quo ad inuisa istiusmodi philosophandi ratione uitam degant illepidissimam. Hi i dictis rediit ad superos, Ioueml salutans subridens inquit. Q ut

aliorum sensus, oc mentem indagaturus accesseram, inueni qui mea secreta omnia exhausit: Mercurium Iuppiter ec tam cito: dc liuenti cum gena redisse adsuertens, rem I percontatus non facile dici potest ex istius peregrinatione plus ne uoluptatis , an trio stitiae exceperit . uoluptati quidem fuit ridiculam to stius peregrinationis historiam intelligere. dolori u ro fuit . t penitus nihil pro expectatione factum sentiebat . Sed cum satis Mercurium esset alocutus*de non cessaret Mercurius omni dictorum contuomelia philosophos prosequi . Vide, inquit Iuppitestne tua uerborum intemperantia tibi uitio sit at* ensecerit: ut quos uituperas , hi meritas abste paenas dcsumpserint: noui quid dicam . plus sapiunt illi qui dcm rerum occultarum , q opinare . quid si praesens setiui suis inuestigandi altibus te Mercuri esse eum qui se apud me insimulare leuitatis assiae ueris sHis dictis Mercurius animo factus perturbatior e R. ii

135쪽

Iouis eonspectit se se abdicauit . At Iuppiter suarum terum statum repetens in tanta consiliorum inopia qua lecumi in mentem incidit consiliumrarripuit . A pol/linem,quem unum omnium deorum sapientissimum de tui cupidissimum habebat, amotis arbitris apud se habet, de admonet quae nam sibi rerum difficultates in acnt.non multo abesse Kaledas prestitutas:quid sena tui, populoq; deorum ex edicto reserat dcesse . demum caetera omnia praeter tuam Mercuri 3 peregrinatione ad philosophos facta explicat. strcmo rogat utiqua Possit opem:atq; auxilium suis iam prope afflictis r tionibus asserat. Omnem Apollo inmeda seruandri principis bene de se meritimaiestate pollicetur curam,

operam, ait industriam adhibiturum modo tantis rebus agendis ualeat ingenioAdcm uero: de diligentiam prosecto non defuturam.ncq; ullum pro comodiset ocemolumentis Iouis recusatarum se laborem, pericula, difficultates. Illud uideat ne quod se uelit facere: id cum

iis conueniat, quae sibi in mentem uenerunt.nam uer

tire quidem apud mortales genus quoda3 hominum, qui philosophi nuncupentur;quorum sint plaerit aula

nouae rati in auditaS comentati sermas orbis . hos se aditurum:& coluiturum,necp suturum ut uereatur in

dubiis rebus eos consulcreetqui bonis artibus,de diliplinis initantur. Amplexatus Apollincm Iuppiter,at pexosculatus , nucetiquit resipiscere a maximis animi curis inc te incipiam oApollo.noui solertiam:noui de uigilautiam tuam.omnia de te spcro quae huic causae opportunissima: accomodissimal sint.1,sequere. liciam quis

136쪽

dem ut sentias te aduersus memorem accepti benesculanctum fuisse ossicio.Tum Apollo se accinges ad iter 'capessendum age sis iquit aliud ne me uelis Tum Iuppiter recte:inquit,nam est apud mortales Democritus quidam minutis animantibus cedendis nobilis, sanusne et an insanus struatia est opinio . Sunt qui philoso/phum.sunt qui delirantem praedicent.pervelim fieri certioraquanti homo si.Tum Apollo:tantum ne hoc estrquod cum maxima nouandi orbis cura apud te conueniat. Scd rem expediam:hicq; tibi iam id inuetum dabo.Ergo sua ex crumena;qua sortes inermultos edus xit uersiculos

uae tamen inde seges.terrae quis fructus apertae. Gloria quata libet:quid erit;si gloria tantum cLectis uersiculis omniu hic inquit stultissimus e mortalium. Subrisit luppitet . Atqui adsis inquit sortem iterato educito de spectato lit ne itidem quem dixero sapi/ens an insipiens. Eduxit Apollo bos alteros uersiculos

Scire erat in uoto damnosa canicula quantum .. Rederet augusto.

Ergo in quit omnium is quidem sapientissimus est.

Hic uehementer arridens Iuppiter: ote inquit ridicus lum.& quas nam sortes esse has tuas dica quae ex stultissimo tam repent queant sapientissimum redde re Democritum necp.nalium appcllare succurebat . Tum

Apollo at inquit inpromptu est: quo haereat res: sic in/terpretor. Sciscitati Apol lini cuius est die in illustrate sortes diurnum quaem se habeat inmocritus: hombncm decantarunt. At subinde Iovi, cuius praeter id; me

137쪽

aliis impertitus sit:sua sunt reliqua omnia quale aequae se Demacritus reliquo habeat tempore: sortes liquido explicauerunt:ut sentire nos hic oporteat homine hune noctu sapere perpulchre:eundemq; interdiu insanire. Ressere.ati abiit Apollo. Iuppiter uero plenus spei per alacritatem Kalendas expectabat. At cum ipse aduenissent Kalendae:dein areis atrium di cum solemniu causa: tum N eontionis ineundae gratia laeti frequetes ue/nigen Apollo uero nusa appareret ineredibili maestitia Iuppiter affectus prope contabescebat. Iam Fata,

quorum erat muneris sacros curare ignes facere pro more aggrediebantur. Alia ex parte consertissimi di poscebant ut ab Ioue concio indiceretur:cuius ergo in phimis acciti conuenissent.Ille uero:quod essa nihil com/mentatus, ad tantam de se expectationcm progredi re

fugiebat .sed praescriptam de contione habenda legem suo facto rescindere neq; ex graui principis ossicio, neq; ex sua re ducebat esse:quod intelligebat quanti sua intast minime uolubilcm,minimcl uatiabilcm haberi Io/uem.qtumq; conserat eos qui rem p.moderentur, ita

sua omnia quadrare:ut sic dixerim instituta ut in recto aequabilii consilio facile acciuiescant. Ergo ut aliquid rerum agendarum festinantibus inreriacere atq; inter misceret quo interea deorum desideria ab causa hae dissicili: 5e graui diuerteret: de distincret, imperat fatis

solem ne inchoent.mox se ad futurum atq; caetera expediturum . itaq; stant Fata lautissimo habitu manu postes attinentes. ac deorum,dearumi ingredientium ordines recensent,igniculosi flamines,quos deitatis eas

138쪽

tate ad uerticem insigne dixeram : celicolis instaurant. At Iuppiter interea inter cunctandum secreta obclusus aula solicitudinibus:cutisq; obruitur.Tandem egressus

potius ut aliquid agerct cl ut quid ageret, vitelligeret:se

in templum inscrt.Illic solemnetite:acpro uetere more sanctiuime peracto dum senatus deorum Iouem satu, latum aggrederetur, unus ferme maximorum princi/pum Apollo dcsderabatur. Erant idcirco qui Apollis

nis contumaciae succensercnt.Iuppiter neq; purgare abi sentem, net moderate pati obtrectatcres , & dici non potest q perplexe se se agitaret animo:atq; in omnis partis haesitaret.Tandem incidit in mentem:ut Momum regem institueret senatus:comitiorumq; principem se ceret: non quo illum tantis honoribus dignum ceseretruerum ut ostenderet audacibus:ambitiosis a nonnullis deorum se ad illos augendos: atq; ornandos ultro omnia: ontei uelle confare:quiquidcm non imperare: sed obsequi:& gratificati didicissint itaq; iubet in comitium classes deorum immittat: ordinibusq; uniuersos consi&ntes habeat: apud* populum uerbis Iouis ita agat.Cupere quidem Ioue quae ageret:quae ue meditaretur:oia oibus uaehcmenter placeri:& decresse quidesingulis quoad in se sit:morem uellegerere:quaeres culta sit adductum se ut priusqsuam proserat sententiam optetscti certior ex tota mundi congerit: si ne quip/piam quod uelint seruari ad nouum opus:integramq; transferri potius, an landitus uelint euerti uniuersarati pcrfringi. Tum & de tota re edicit: ut quid quiis

cum sulanum comunibus rationibus conducere πη

139쪽

bittetur licenter aperteq; dispute non assumtum se in contione utili consilio et quod cauisse uelit nequi foro

te humilesia: & in publicis insueti presentiam Regis

uereantur,ac perinde dicere, quae sentiant: retardentur. Haec mandata maximarum, insperatarumq; fuere per turbationum causa. quam rem futuram Momus et ut erat acutus:atq; ingenio excitus:fortassis animo praesagibat.sed Ioui cui iam pridem suum dedisset consitum inscriptum tabellis solicitare nouissimis admonitionio

bus non audebat. tamen conserre arbitrabatur qu quo pacto Iouem ab inconsiderata innovandarum rerum libidine iterpellaret: idcirco si tuam per facilitaremiquit, licet Iuppiter, quaeso tabellas ne quas pridie ameaccepisti legistin De his alias inquit Iuppiter colloque mur.nunc quod in stat agito.Tabellas iuppiter ne sibi

quidem traditas meminerat. Ardentem alactitate con/cionem oncndit Momus & studio rerum nouarum obsequentissima adeo:ut uix crederet tam nolcntes,&lubentes obtemperare.sed illicor ut carpit mandata io uis explicare, & se regem senatus: contioni a principe gerere:sensit tantam in singulis animorum fieri comu/tatioemnat ad uultus frontii tristitiam addi amplius nihil posset. No cst ut reseram:quantum inuidiae ob id aduersus Momum quantum querimoniarum aduersus Iouem insurrexerit:& apud Preres:& apud insmos plebeios nullorum erat oculis aspectus momi non grauis:atq; inuisus. Momi uerba omnibus molcsta Mo

mi facta singiuis insensa, quin & tantumsagrabat cduin Momum,uistin faciem sentitet execrati,& quoquo

uerius

140쪽

uersus uertebat oculos illic expectabat explodentes:&contumeliosum quippiam ad sui fastidium gestientes.

qui tum omnes:&sita essent animaliut uix a Momo refractis subselliis impetendo manus continerent, lasmen sese ab iracundia Iouis maximi metu reuocabant:

aria cohercebant.Tandem rogatus primam dixit sintetia Saturnus:uoce ita supressa:uerbis ita raris, gestulita defesso:ut potius conatum loqui:q locutum dicer . pauci reliquum sonitum uocis immurmutatis excaepere. Aliqui tamen serebant Saturnum dixisse: se quidem petere' ut suae senectuti ueniam darent: si quid minus orando posset.quando&latera:&pectus quassum: de imbecille haberet attritis, consumpti a uiribus senio. Proximo locoCybele deorum mater rogata dita nutas

oress admodum pro uetularum more:irruminanSetcusatis ,diui suos respectasset ungues.enimucro: inquit, de his rebus grauissimis atq; rarissimis cogitasse opor/tuit.Tettia fuit Neptuni sententia:is quidcm acri uoce: atqῖ aspero tono tragicol quodam dicendi more sentetiis triti;:& locis comunibus lare:diffusem uagatus.ῆd Dis aliud potuit uideri uelle dicere: quod ad rem; qua

de agebatur:ulla ex parte ptineret. Successit Vulcanus de is quidem suam omnem orationem hac una in recosumpsit ut assirmaret uehementer admirati se quidcmst sint in deorum numero plurimi tanto praediti inge/nio:ut de rebus his:quorum gratia convcnerint:dceterati crudite norint disseruisse. Mamucro:cum ad se uetum esset nihil plus habere se quod pro re diceret: affirmauit;il ut pollicctetur accinctum paratissimul albis