장음표시 사용
21쪽
uis mediante humana sapientia, & transfusione iuris ab uniuersitate in ipsos. Is Potestatem immo ipsam Principes audies a Domino recepisse; νι Sap. 6. Arudire ergo Reges, se intelligite, discue ιudices forum terra. 'abere aures vor, qui continetis multitudines, oylacetis υ ιs in rarias nationum, quoniam data est a Domino ρο- te Pas vobis, Or virtus ab altissimo,qui interrogabit vera vestra,
oe cognationes scrutabitur. nil prohibet nanq; simul primario recognosci a Deo, quidquid secundis intermedijs causis, ab eius prouidentia dispensatur. Nunquid immediatos clligenas, & Altissi ini nosmet iactabimus filios, quia sic illum compellamus, Parer nouer qui es in Coelise & qui audimus Patrem nolite vocare vobis per carnales illico statuemus abiurare Parentes,quos honorari iubet Decalog Θ hinc certe nihil monemur aliud, nisi sepremae omnia causta principaliter debenda accepta,quaecumq; nobis a secundis proueniunt, nevn quam talibus insolescere audiamur, Manus nostra exceVa, ct
non Dominus fecιι haec omnia. Deut.32.1 At non mediata istiusmodi authoritatis a Deo processio ea est, quae omni exsolutos lege seculares Dominatores ab omni prorius Diuma eximat distiplina, aut ab Euangelica illa subiectione abiuget, de qua mandatum est Petro: Sipeccauerat in
Porro dum his argutijs, immo gerris cauillari quidquam,&nugari prodesset ex e Midelicet nemini licere corrigendis Dynastarum erroribus vacare, eo quod ipsi medio populorum consensu, vel dilectu a Domino sint Praelati, quae attictoritas ijsdem supererit Principantibus, in corripiendis subditorum flagitijs cur non reclament ipsi quoq; Iudicibus,quicumq; sceleris in poenam, aut bonorum, aut capitis mulcta plectunturὸ agant, refugiant & ipsi superiorem potestatem super ijs, quae
utraq; a Domino receperunt. Dominus pauperem facit, se di--ν I. Reg. a. Quo iure Iudex bona delinquentis invaditὸ cur hominem cardi imperat, cum 'se, de Domino dictum sit, det DE REGUL. ARISTO CR. ' amia
22쪽
Cap. I. Pont. Max. Potectas altius in aesti statur. I Iomnibus vitam se inspirationem per em nia' Act. I7. Quod vero
inibi minitetur Deus, se interrogaturum opera Principum, id de latibulis dicitur conscientiae,quae ab humano erepta sero Diuinum pro sententia sunt aditura tribunal,& explicatur sta. tim ijs verbis, o cogitaς Mnes scrus abii δε non quasi omnem si . bi in eos reseruauerit potestatem. I Caueas tamen deterioris errati, hinc ne apprehendideris ansam, contra Principum ab omni humana correptione exemptores, pilus nimio popularem ampliando licentiam; ut iam illi subiacere huic incipiant; Ideo in. recte Deoq; approbante praesecta sunt in Republica potestates Rectorum, ut Iurisdictio imprudentis multitudinis erepta de manibus, penes optimos collocaretur Praesectos, quos postquam concordi institue. tint Sacramento, ijs usq; ad aras, ut fertur,& in Omnibus,quae Diuinis palam non reuincantur legibus aduersari,obtempera
Apagete Caluinistarum & Anabaptistarum tumultus petulantia pessum prementes effiami Maiestates Principum venerandas , ut quoquo modo ab omni legum imperio rebellem populum cmancipetis. Quid tale non clamant allata monita scripturarum, & Patrum, in Principes tantopere iubentia obseruantiam, tametsi humanitus immediate fuerint ad solium potestatis euecti; nam Petrus cxplicite loquitur: Subditi essu omni humana Crearinapropter Deum; siue Regi quasi racιstenti, siue Duci, tamquam ab eo mistis c. quod Reges,ac Duces,humanas dixerit Creaturas, quibus obediendum, manifeste docuit, Principes ipsos creari ab hominibus; superaddidit tameni
prepter Deum tamquam ab eo missis ad dictam malefactorum,
Iaadem veνο bonoram, quia Diuinum est institutu, ac placitum, in generali praeesse politicis societatibus potestatem; unde ad virtutem illecta, a viiijs sit coercita multitudo. Teterrimus is est Reipublicae status, cum aut nulla, aut despicabilis praeest auctoritas. Vt malorum quotquot sub ijs temporibus accide. Iant caussa refunderetur in Anarchiam, extremus Iudicum li- PUERONIS TOM. a. ber
23쪽
ber sic clauditur: In diebus illis non erat Rex in Israel,sἱ unus qui 1;, AEuod bstuum sibi videbatur hoc faciebat. Ind. II. potestas igitur, quam naturaliter Deus indidit communitati in directionem politicae selicitatis, sicut in homines transferri potuit ab ipso authore naturae, cui creationis, & conseruationis iure dominium, ac potestas omnium immediate,& absolute debebatur; ita licuit multitudini ab hac iurisdictione per Deu, naturamq; recepta su se abdicare,ac in Praepositos aliquos cer
i 6 Id ipsum de inseriori quovis alio in creaturas irrationales Dominio fieri posse est intelligendum: familiari siquidem loquendi modo pro eodem usurpari consueuerunt Dominium, atq; potestas. Discrimen attamen internosci potest ab acutius intuentibus, tamquam inter genus, & speciem: quod nullum Dominium reperire sit potestatem minime includens; potestas Vero, utpote uniuersialius genus complectatur species plures a Dominio distinistas, in propria specie sumpto, quales recensentur a Iuristis, usus, & usu sfructus, in quibus potestas inest utendi in primo,& etiam fruendi in altero, aliena re,salua substantia. Ius etiam, est proprie quaedam potestas, quae improprie diceretur Dominium : neq; . n. filius ullo pacto dominaiatur in Patrem, quamui sin ipsum ius habeat alimentorum ;&tamen ius omne non allicr definitur, quam potestas exercendi actum aliquem circa rem; aliter autem definitur Dominium, ut obseruauit Siluest 'rin Summa,verbo Dominiu: Elfius habendi ,possideari, seMendi, se urendi aliqua re ,ρνo libito votivneatis pliciter, vel secon m af qu m modum, ex quadam superiaritate. Id quod innotescet apertius considerantibus in Sacramento ordinis verissime spiritualcm potestate tradi ordinato circa Corpus CHRisTI verum, & mysticum, proxime,
vel remote, nihil tamen Domini j super idem ab ordinatis acquiri : si vocabulo dominij nolimus abuti, prout horrere de . bent aures nostro dominatui ipsum immortalem subij cere
24쪽
Cv.I. Pont. Max. Potestas altius insist .atur. I I17 Cum igitur in definitione potestatis ne verbum quidem habeatur de dominio, & hoc reuersa vice sine illa nequeat essentialiter explicari, inclarescit satis, haec duo non esse prorsus unum, & idem; sed quasi genus, & speciem discriminari: &quod ad nostruin proficit institutam, possibilem esse reteriti potestatem in aliquo circa quoddam ,ad quod necessario dominium non conlequatur. VndE hominum communitates,
quae primitus conuenientes fecerunt liberam alicui Principi potestatem in uniuersam Remp.dirigendam, non proinde uniuersale intelligendae sunt contradidisse Dominium; ut se quasi manciparent in societatem,fieretq; Principi ius in particularia Ciuium bona immediate; quamuis mediante potcstate plenaria dirigendi publicum bonum, iustas queat leges edicere,quae legirupas multent proscriptione bonorum .s 8 Ex quo se prodit discrimen alterum ab alijs obseruatum inter ploprias naturas Dominij, ac potestatis: ncmpe quod haec si praecise spectetur, nullum secum ferat compendium,sive utile priuatum; sed de publico tantum solici rabono facultatemno importet in Principe plusquam dispositivam, legislativam, iudiciariam, & corripientem . Dominium contra nonnihil semper proprie utilitatis importet,sive proxime,& immedia te, siue mediate, atq; remote; de ipsa rei substantia, vel de accidentibus, quoad usum, in quacunq; dominationis specie. 19 Porro plures domini; species recensentur, pro ingeniorum varia subtilitate adnotatae, & distinctae; nec sine legentium taedio, temporisq; iactura singulas esset prosequir quandoquidem adsunt qui sex, qui nouem, & qui omnium superstitiosissime, usq; viginti tres dominiorum species numerent. Quorsum tot dominia multiplicare,si omnia tandona ad quadruplexius sunt reducenda, Divinum, Naturale, Gentium, & Ciuile Dominium quod uis originem ab aliquo trahit iure, Diu moscilicet, vel humano ; ab utroq; bifariam, aliqua enim Diuina bonitas sudijcit imperio nostro ex supereroganti liberalitate, quae nostra non expostat natura; ut sunt quae illi multiplicato.
25쪽
res dominiorum vocant gratificum dominium, competens i stis super bona opera a se elicita in gratia cxistcntibus,& beatificii, quo de terna gloria possidetur; alia donauit homini Deus
AEnquam eius naturae consentanea, ut usus creaturarum, &vocatur Dominium huiusmodi de iure naturali Divino , estq; illud quod larga ea concessione homini est elargitus Creator
dicens : Dominam1napiscibus Maris, se volarilibus Carti,s -- fersis anιmantibus, qua mouetur svo terram. G, cnes I. Cumq;
plenario absolutis limo iure Creaturae suo deberetur soli Creatori , ut canit Psaltes: Domini eu rora, ct pleniιώδε eius, orbis reννarum, se uniuersi qxi habitans in eo; tariathse sever maria fundami eum es c. Ps. 23. sibi complacuit sublime dumtaxat reseruare Dominium utilitate, usuq; rerum omnium dilectum sutim plasina hominem munificando. et o Huic sobole multiplicata, cum nimis confusum ag n O sceretur istud uniuersite dominium naturale, atq; commune, aliud de iure gent tum breui adij cere oportuit, quo distinctius unus. qui'; coerceretur in proprijs,hoc posscssionum diribitore pri .mo agris infixus est limes: uniuscuiusq; habere certis coercitiun finibus harundi suscitauit ardorem: prima haec fuere pro- I rietatis natalia,quae auaritiae mon strum concepit. X tunc ma. e suada cupiditas prurigines litium, bellorum incentiva commouit, Saturnijs aureis deficientibus seculis Astraea c tum in. dignata repetist. Meo, & tuo descendentibus in arenam, eorum mutua digladiatione interist concordia tertia. Quare tandem Imperatorcs, & Iurisconsultos litibus remouendis, nouis
oportuit legibus insudare; quo certa praescribo ent iustae possessionis iura: & Ciuile hinc est ortum dominium: id quod habetur c. quo iste Hii.8. ibi Unde qui se posside; quodpo si eienonne rore hamanost nam iure Diri o Demini es terra, lenitudo eius, rura autem humana iura Imperatoram sent, qua Earuum ur Haretici nil nomine Ecclesia possideant. Hinc lex dicit
glossa subsequitur quod iure gentium dominia funt ristincta,
non dicit mira inrita, ex quibus id claret, Dominia, ac Potesta- DE REGU L. ARISTOCR. tes
26쪽
cap.I. Pont. M ax. Potectas altius inuectigatur. Istes esse a Deo, quod naturae institutione omni aequaliter humano concessum est generi, usum videlicet, & utilitatem creaturarum, ius cuiq; personam tuendi cum moderami ne inculpa . tartutelae, naturalem beatitatem curare &c. Quidquid autem inaequaliter alium sustollit prae alio, siue opum, si uelotestatis, id non ex i ure naturali Diuino, sed ex Gentium dispositione manasse. quo sensu Regnum, seu Regia potestas dicuntur non esse Regis, sed Gentis, quae eam a natura receptam apud
illum disposuit repetendam, si quando publicum inique peruerterit bonum, sic & Poeta Hinc populumiare Regem cecinit Aeneid. I. remote nimiru per Principes sua potestate regnante.
a I De Dominio autem, quod iure ciuili est inuectum, ad iustae possessionis praescribeda iura, si maiorem distinctionem exoptes, tripliciter illud poteris dispertire; Aliud nanq; est excellens solam rei attingens sitbstantiam , ct in praefinitis casibus potens irrumpere; Ad decerpendam quoq; utilitatem,ex illius accidentibus,&qualitatibus; tale cst Dominium Principis super foetidalia bona, quorum utilitatem concedit sinudatario, cuius proinde Dominium dicitur utile; Tertium est plenum superius utrumq; complectens, & non magis fertur in utilitatem , ex usu acci lcntium, quam in ipsam rei substantiam alienabilem, vendibilem, & commutabilem; sicuti habent liberi in paterna praedia Cives, & absoluti Principes, in ditionibus suis persectissimum Dominij genus ipsoq; utili utilius, utpote superaddens excellentiam qua in ipsam rei dominantur sub
stantiam .a a Cernis, quod dicebamus, in omni dominatione utilitatis propriae aliquid complicari, ut propterea Dominium definierit Doctor non ignobilis, quod sit Potenas in rem qua uti offamus ro olito nos , in nos νam pro riam utili Mem, quam ob nos diligimus. Veruntamen non sic censenda est dominationi, intrinseca,& necessaria actualis utilitas quin absq; ista omnino illa nequeat reperiri. Immo dominium eo erit nobilius, quo dominator miniis indigus nihil commodi aucupatur a re PVERONIS TOM. a. Posi
27쪽
is DE M)ss. Emur. Post. 9.M. possessa , qua libere frui posset, & subleuari, si indigeret. Ita
Deus omnipotens verus est Dominus uniuersorum , quamuis nulla extra se quaesita affici valeat utilitate, bonorum nostrorum non egens: & quae sunt nostra bona nonne quidquid est, ab ipso vero, & increato esse essentiali desuxit Ipse igitur non modo est Dominus, sed ut acclamat Ecclesia solus Dominus, quandoquidem Dominanti superiori subhcitur nemini; inseriorum autem in ditiones quando libet potest irrumpere, nec ei valet quisquam dicere: quare ita facis cum alioqui mundi Principes in ijs, quorum actualem possident usum, superiori subsint Dominio Dei, licet supernaturalis ordinis, de alijs vero quorum infimam utilitatem subditis cocesserunt, nequeant pro arbitratu caussa non existente disponere. Potestatem certe absq; dominio ibi cernis , cu super Ciuium bona Principis est leges iustas indicere, iudicare, & alienare, nullam tamen ex ijs utilitatem usurpare immediate expot state nisi quatenus per hanc rationabiliter potest legem ferre, ex qua legirupae bona possit fiscus inuadere. Compromissum item dici potest quaedam super re disteptata potestas facta resetio, nunquam tamen Dominium. Materialiter ladem,&ex obiecto cum sicut dominium omne, ita potestas sortiatur spiritualis, vel temporalis disserentiae distinctionem, temporalis, siue Laici Principatus potestas d finitur ex Doct. Angelico lib. I. de regim. Princ.c. I . Facultas
1 Praeter quem naturalis stlicitatis finem, alia supernaturalis beatitudinis in rationali creatura cxistente ordinatione, qua itidem in societatem conueniat; noua spiritualis inde est su orta potestas,ut quemadmodum Civile bonum magistratu indiguit, cuius dirigeretur authori tate, sic & nobilior supernaturalis instituti politia,suo qlioq;cogeretur imporio neq;enim par suur i, hanc laicae subi jcere ditioni. Eodem sic ex Docto DE REGUL ARISTOCR. re
28쪽
re ea describitur, ut sit facultas supernaturalis, immeridie a
Cu Rr seto Domino insuma, ac Diuo Pura supremo totius Eeclesiae rapiti, eis i cessoribus concessa ad regendos, ct gubernandos fidei secuiaum Euangelicam legem in hi quae ad supernaturalia spectant.
as Vtramq; a Deo processisse condemit; Homini quippe nudo ad lucis v suram egresso, nihil in quod dominaretur habenti, nullum debebatur dominium, & si quid secum proprij intulinset in mundum, id Creatoris fuisset imperio addictum, multo magis, quam filialia, aut seruilia bona paterno deuoueantur, heriliq; dominio. Caeterum cessicienti Diuina caussa dempta communi, a qua etiam in institutionis differunt modo reliqua caussarum gonera obtinent undequaq; diuersa. 16 Ad subiectivam caussam conuersus eam reperies prophanis negocijs implicatam, secularia tractantem, disponentem, ciuili communioni, & paci curadae. hanc de fluxarum secularium rerum commoditate, vel nihil, vel oblique solicitam superna-ttiralia meditari. eadem euangelicis tota est in persoluendis mandatis, quibus immarcescibilem sibi comparet, suisq; stlicitatem attendens quod dicitur: Si vis ad vitam ingredi serua mandata, Mati. I9. temporalis potestas ab initio mundi pergentes carpit uniuersas serpere, crescere,& adolere,unde Israelitae postulantes Regem Samueli dixerunt: Constitue nobis Regem, ut iudicet nos scut se uniuersa habent nationes, I. Reg. 8.iaec aliter congruebat, quam ut omnes homines natura pares facultatem pariter agnoscerent se se in naturalem honestum
finem politice dirigendi. Secus alia spiritualium potestas non suit sancta, & vera semper ad omnes gentes, utpote a Diuina maiori procedens gratia, nec ira naturae debita; sed in primogenitorum Adam, & Noe genealogiam perducta est, & in familiam Abrahae apertius, unde gloriaretur haec de Domino:
taui annunciat verbum suum Iacob, iustitias, ct isau rasua I rael, non fecit taliter omni nationi, o iussicia se a non manifestasii cis, Ps. I 7. habuerunt tamen ubiqi semper populi singuli
29쪽
sicut supersti tiosas religiones suas, ita sacerdotes, & potestaotes spirituales.
et 7 Sed in modo quo potestates in ambas politias hasce Deo ab
authore procedunt, ante omnia est notare discrimen. a Conditore naturae altera, altera a Reparatore, gratiam indulgente dependent. ideo laica iurisdictio naturalium imitata morem,
ab exilibus paulatim, & imperfectis succreuit initus; ubi ecclesiastica tota simul prodijt statim a sui institutione perfecte,
dum in successores eadu transfundenda Petro primum a CHRI-fro Domino traderetur. In Adam enim laicum solum Oeconomicum incarpit Dominium, quod in filios, & nepotes i ureerciscundae semiliae multiplicatum, ad politicum transijt imperfectum: successuis postea sanctionibus populorum, & R gibus adauctu politioris politiae forma in dies excogitata surrexit. Sed & in Gentium permansit arbitrio,Regiminis quam praealijs sibi maluissent deligere formam, Democratiam ne, an optimatium potius, aut Regnum. 28 Spiritualis autem politiae Ecclesiastica iurisdictio immediate non per populum,sed verbum Diuinum ipsum Petro,succedentibusq; delata monarchice, humanitus alterari non potest. . Cuius rei pulchrum illud extat in canonicis monimetum c. Ita
Dominus dist. I 9.Huius muneris Sacramentum ita Dominus ad
omnium Aristotiram e scium pertinere voluit , vs in Teatissimo Petro apostolorum omnium summo principaliso collocaret, ut ab irae, quasi quodam capite donas , elut in corpus omne d underet, τι exortem se m fera, intesileret esse Divini, qui ausus fui fer a Perri soliditate recedere. Hunc exm in confortium indiuid miratis assumptum, id quod ipse rear, voluit nνminari dicendo rru es Petrus, o super hancpetram adificabo Eccussam mea. Neq; minus memorandum aliud c. In nouo dist. 2I. Ei de Petro dicit Randi argi soluendi pete tem primus acceFit . Demine, ct ipse primo Ponti aras in Ecclesia datus est , careri vero Apo- fleti cum eodem pari censortio honorem, se potesarem acceperunt, o iubente Domino in toto orbe terrarum dispersi euangeliumρω- DE REGUL. ARISTOCR. dica-
30쪽
Cap. f. PeuIMax. Potestas altius inusseatur. Is
dicaaerunt i qaibus tamen decedentibas, in locum eorum saeeess runι Episcopi, quorum ordinatio praetaxato deber fieri ordine , ct modo: quos qui recipit, se verba eorum, Deum recipit, qui autem
spernis eas , eum a s misi sunt , ct cuius legatione fungunιαν spernit, es ipse indubitanter spernetur a Domino. ex quibus eraditur omne dubium, quin apud unum caput Petrum ea sit instituta authoritas Ecclesiastica, transitura ad succetares, qua caeteri Apostoli per mundi plagas praedicatores peregrinantes fungebantur, Ut delegati. ast Ecce ex hoc inter laicam, dc Ecclesiasticam potestatem discrimine, unde magis , atq; magis nostrae illi adhaerescas sententiar, quam alias priori tomo pronunclauimus,Monarchiam in Ecclesiastica politia praestare, neq; etenim diuisus est Cir Rr frus unam profitentibus fidem, unum baptisma: Ast laicis in
regiminibus,alijsq;Ecclesiasticis inferioribus ab assistentia immediata Diuini numinis haud directis, no sic. Est siquide,quod
animo hic aduertas, laicum regimen orbis uniuersi sub uno nunquam constitisse humano Monarcha naturaliter ipsi delatum: Ecclesiasticum contra extra Monarchiam nunquam aberrasse. Certe Adar, & si Creaturarum omnium in possessionem inuecto, Bli tamen minime dictum est dominare, sed cum consortio coniugis dominamini piscibus Maris , . pluralitatis initium Aristocraticae; tum deinde Monarchia non fuerat,
quae iure Patrisfamilias in pauca potuit imperare progeniem, statimq; in tertio ab Adamo Enoch est perpessa scissuras; qui urbe extructa proprium sibi condidit Regnum, suomet nomine vocans;tiun etiam quia Adami regimen Oeconomicum non
excessisse, suspicioni est Iudicium fratricidii in Caini caussa
perse Dominus immediate suscipiens. Qui ergo sic ad naturae aurcs efferatur Regnum, quasi haec nihil ardentius cocupistat, rei nullae aspiret magis, cum tamen in uniuersum id perfecte viguerit nunquam nec inferioribus vlla potior praefigitur regula, quam ab. eorum uniuersali desumpta, partibus semper tuo toto contendentibus conformari . Eccur humanae Domi-PI TRONIS TOM. a. B a nus