장음표시 사용
41쪽
to dominio ordinis eiusdem; nec Regulos,& Domicellos terrenos , a iusta possessione, & usu excludit: nec fastum, aut tu. xum inducit pauperiei, ac humilitati Redemptoris aduersantem pauperculi, non tollit mendicimonium eius, qui Egenus factus es cum Gu diues,eodem tempore incomposito sensit intellige, simul in unum diues, & pauper. Hoc porro eximium est Euangelicae voIuntariae paupertatis exemplar, nam spiritu pauperes beatifieantur, sensu inopes magis, quam censu. DO- minium habere,& spernereὸ potuisse transgredi,necesse transgressumὸ post aurum non abijsse, neq; sperasse in pecuniae thesauris pape quis est hic,& laudabimus eum Iuuenis ad persectionem contendens tutius quidem suadetur venditione simul cum usu abalienare dominium, quia non omnium, nec vulgaris est tantus apex persectionis, diuitijs assiuentibus nolle cor
16 Nos sane dominium uniuersi excellens habituale Cir Rrsro
Domino non negemus, a quo audimus Vos vocatis me Magi-Per, ODstmme, ct benedictur,fum etenim, Ioan. II. a quo Piolatus interrogans, Ergo Rex es ruὸ audit: Tu dicis quia Rex famego, Ioan. I s. cratq; responsum non aequi uocans ad intentionem interrogantis, qui de terreno erat anxius Regno, additur tamen Regnum meum non es de hoc mundo, unde & Regnu aliquod indicatur, quod esse in hoc mundo, & hic non negatur; sed solum de hoc mundo,& hinc ut Ioan. habet aa.dicitur non processisse. Ab Augusto exijsse edictum, nequis ultra Dominus vocaretur Authorcssunt D. Tho. s. de regim. Princi c. II. Orosius lib. 6.c. 8. Pclagius lib. I .de planctu Eccl. eo quod a Tiburtina Sybilla viderit ostensum infantulum solum Dominum vocandum . Quid est quod plaudimus quotidie, Tusolus Dominus, rustas aeuissimus Issu Custis τε P nisi quam idem in femore,& vestimento . s. humanitate gerit Epigraphe : Rex Regum , ct
Dominus Domanantium' Apoc. I9. male autem effutias hi c de spirituali regno haberi sermonem,talis .n. generis Reae,& DO, DE REGUL. ARISTOCE. mi-
42쪽
Cap.II. Ponῖis dignitas Chr. potestate explic. II
minus hic proponitur, quales temporales sunt, qui in comparationem ducuntur, de quibus alibi: Excelsum ponam i m MRVibos /Errae, Psal. 88. Vs est Princeps Reyηm terra, Apoc. I.
caetersim spirituale Imperium no est qui illi contendat cum eo
comparandus.1 7 Centesimum nonum psalmum, Hebraeis demptis, non est qui de Ci Ris To Domino non interpretetur, ut ipse quoq; de se est interpretatus Mati. aa. ibi vero haec duo distiniste enumerantur r Tecum Pνincipatus ex Grico) in die vistutis rua ;& infra. Tu es Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchis doch, quamuis adhuc nulla praehabita de Principatu mentione , Ordo Melchisedech, & sacrum iustitiae Sacerdotium importet in nomine, & temporale Regnum Salem consociauerit. Magi insuper ab oriente venietes venerati sunt natum Regem quaerentes: Ubi ess qui natus in Rex Iudaeorum' aliud munus pro Deitate, aliud pro Sacerdotio spirituali, & aliud osserentes pro temporali regno ; ut est concors expositio Patrum, &ex Iuuenci eleganti carmine Hieronymus meminit: Thus, a rum myrrham, Egis Nominiq; Deoq; Dona ferunt. distincta igitur in puero haec agnouerunt, Deitatem, Sacerdotium, & Regnum . Distincte itidem de spirituali hoc, atq; temporali Impcrio fatur Apostolus Eph. I. Omnia subiecis subpedibus eius, se ipsam dedit caput, super amnem Ecclesiam. Vbi Cίr o must Ecce, inquit, omnia quantacumq; virtutissintsub rauis Cristi .sri pedibus nempe Deus nec vicuos ecusveriorem,quasiρυ- flens istis per comparationem, verius quasi Dominum seruis ipsum cunctis anteponens 'ase quam Παρονιβον hac, quantaq; .nasmidisio ecce vi homini CHRIs To emnis creara virtus, qaas ancilla Domino sub Erata eu idq; propteν inhabitantem in imo Deum Vcνίum. x8 Miserat aliquando Dominus discipulos solatum Asellam,& pullum addens: Si quis udibis aliquid dixerit, dicite quia Dominus his opus habet, Mati. a I. Cedo, quando, & quomodo iumenta illa sibi coemerit, qui se eorum Dominum nuncup PUERONIS TOM. a. bat
43쪽
bat idq; secundum 'humanitatem, nam qua Deus, nihil illis opus habebat. Certe ius aliquod supereminentiale in ks se
ostendit habere, quo cum opus esset uti liceret, propterea ait Vates: Ecce Rex ruus venit νω iussur, se saluatorio Vspaupcris asendens I ver Asinam, os per purum filium Mna, Zac. 9.& acclamauit populus Osanna Rex Israel io David.QDs ela. mores nequaquia saluator compescuit, tanquam sibi indebitos , ut hortabantur Pharisaei subindignati; quin immo in vocibus illis sibi complacens: Dico inquit vobis quia Aia taenerint lapides clamabunι , Luc. I s. Insuper ad Civitatis conspectum cum peruenisset, luxisse eius ignorantiam narratur,quod tenebris tantis obcaecata suum non agnouisset Regem; a uia Fcagnouisses se tu, inquiens,videlicet quod isti cognoscu Osanna,& Regios titulos mihi plaudendo. Quando porcorum ali num gregem Daemonibus concessit perdendum ,& suffocandum: quando ficulneam maledictione aresecit: Discipulos per aliena sata vellendo spicas permisit excurrere: flagellatione prophanatores expulit templi, non sol sim, sed prophanarum
mensarum euersor aes nummulariorum e dit, oves, boues, te columbas dissipauit varnales, contra ius, & aequum fecisset, potestatem no habens, neq; dominium,rem alienam attingens sesealiorum ingerens dominatibus: unde interrogauere Iuditis quasta state hoefacis' Luc. 2 o. Leuiora licet huiusmodi non receperim pro actuali exercitio, & usu Regni, ut afferunt multi, consistere tamen nequeunt iuridice praestita, sine aliquo iure superiori. Similiter quando adulteram ream mortis absoluit,ordinarii Iudicis occupauit tribunal,eius est enim absoluere, cuius condemnare l. iacino T de reg. iur. non licebat autem tunc Iudaeis interficere quenquam. ast Verum quidem fateri oportet insolitum CDRIsro inferiorum Iudicum, aut Dominantium caussas, de res sibi assumere, suas cuiq; relinquendo, noluitq; inter litigantes fratres diui
Here,dicens, di uis me constumi Iudicem inter vose videlicet vestrum habetis forum, ipsum adite; quemadmodu sias rem i DE REGUL. ARISTOCR. mini
44쪽
Ca II. Postis dignitas Chr. potesate explic. II
mini non audiunt ad se confugientes, quamuis possent, sed ad
inseriores immediatos remittunt ministros. Morale venustum
eruitur indidem: noluisse saluatore diuidere inter fratres communionem; quia diuisio fraterua opus diaboli est, non Dei; de illo . n. dicit Oseas I 3. Ipse inter fratres diuidit. At de altero I. Cor. I9. Non enim disiensionis es Deus ,sed acii. Glossa ibi i euis me consiliuit, oe. Nonsum , inquit, dissensistnis Dens ,sed
pacis, se unitaris; qui veni hominem pacificare cum Arielis, ut
multi unum corpus, unam animam habeant, non ut dimdantur, sed υι habeant omnia communia, ne quis sit egens ιnter eos: iste
qui non castigit Leum est straternitatis diuisoν. Ita supra citatus Angelicus; Augustum ait,caeterosq; coaetaneos Saluatoris ter renos Principes eius fuisse Vicarios; Iussumq; in illius natiuitate uniuersum Orbem describi, non tam Caesari, quam nato Custis ro seruiturum, licet inscio Imperatore iubente; veluti Caiphas prophetauit ignarus. Hieronymus eruit: tauod Dominus neser secundum carnem, o secundum Oiritum sitius Regis erat. ab eo quod dixit ipse Saluator, probas Petro suam immunitatem : Ergo liberi sunt fili, Regum. manifestum quod si homo non erat subditus, Rex erat. zo Non fatis mihi ostenditur, quanam ratione CHRrs To Domino denegemus temporale excellens Dominium uniuersiacum nihil inde sequatur incongrui, maximo immo decori suturum sit,& Redemptori nostro,& humanae naturae, talem habere Regem; & derogantes illius maiestati, voluntarias subeamus angustias explicandi frequentia Scripturarum Oracula, circa quae cauillari quidem possumus; sed verum suffodere sensum, conscientia non acquiescente, nequimus: Dara eu mihi omnis fotestas in Caris. ct in terra. ait ipse de se Dominus; ubi terminus ille omnis esset redundans, ni tanquam genus ibi politum species omnes potestatis includeret,iam temporali S,quam spiritualis; secus si de una spirituali intelligeretur, satis erat duxisse; data est mihi potestas, . s. in aliqua specie, in Coelo,& in
terra. d attendas quod sequitur: Eantes ergo docese omnes gemPU ELONIS TO M. a. C res,
45쪽
tes. Mati. 28. huic consequentiar, ut quid necessaria erat illa praemissa ξ Ita: nam Rem p. noua Apostolis fundaturis, nouum
Ecclesiasticu tribunal erccturis, potestas aliqua necessaria erat. Quid inquies locutum csse Custis TVM Dominum de potestate sibi data in Coelo, & in terra secundum diuinitatemὸ non patitur Athanalius, sermone contra Arrianos diserte id expli
donaiunem, is propriam sibi arrogar, dicitq; porsarem δε accepisse υν hominem, quam semper habebat ut Deus. I Omni praeterea circumspexeris titulo debitum hoc Dominium sancti ssimae illi humanitati, ratione hypostaticae unionis primo; quid . n. alienum mage a passione, quam venerat subire Redemptor, visione beatifica vi nihilominus eius unionis fuit semper Anima CR Rismi a sua conceptione beata; Tunc ergo vi eiusdem unionis duxeris indeccns, eidem humanitati communicationem dominij temporalis excellentis, quae sine usu potius auget modestiam,& humilitatem Redemptorisὸ Hoc titulo dat Messiae Regnum Psalmista; dum no successione, non electione, neq; bello; sed operie tua, ait, o ραlchraιudine tua im. νende μνεμ re proceae, ct regna. species & decor CHRigri Domini , unde splendorem accipit Omnem, Divinitas est hypostatice adiuncta. 1 . Ad Redemptionis titulum transi: Conditor, & emptor pari dominio gaud ct in suis fundi summo hic de magis,quotiescuq; magno sibi costit,& superexcedens persoluerit pretium. Condidit uniuersum Diuinitas, redemit deificata humanitas; sicuti ergo creationis iure amplissima illa est omnium dominatrix, cur non & haec titulo rcdemptionis itidem pro qua no aurum se lutum prcitu, sed inaestimabilis vitae est profusus superabundans thesauru S.
Hinc titulo meriti quoq; infiniti hoc dominium ei non est
46쪽
Cv.II. Pontis dignitas Cbr. potessare explici si
negandum,cuius laboribus vilis illud est merces. Legitur ideo Apocalypleos 7. Benedictio, o claritas, O sapientia, or gratia
rum aurast, honor, virtus, ct fortitudo Deo nostro. sec. Quae omnia praeconia communia dicuntur Agno Saluatori; scilicet eius merito nihil denegandu, quod cogrue honoris possit concedi. 13 Saltem titulo haereditatis, filio Dei adoptato homini, uniuersale deuolui dcbet Imperium mamis filius,ct hares.Nec spiritualis 1ola potestas unigeniti est patrimonium adaequatum rtemporalis cui debetur alteri, dum haeres est unicusὸ de utraq;
ergo dicitur psal. a. 'Eula a me, o sabo tibi Gentes haressit tem tuam, O pyssessionem tuam rerm nos terra. Vbi perbelle suffragatur dictis optatus Mileuitanus, lib. I. contra Parm. scribens: Tuid tale infringιιιs prom: am, or a vebis mittatn quasi in quendam carcerem laritudo Regnorum i quid νantae picta- νι obstare contenditist quid contra Saluatoris merida militaris lpremittite Νιῶ possidere concusa: permirιite Patripremi a eomis pure : cur ponitis metarr cur Miris timites' cum a Deo Patre tota terra promissa H nan ea quidquam in aliqua parte terraia,quadapsessione eius videatur exceptum, tota donata ferra cum gentibassuis a & a Paulo Heb. I. dicitur: Enem confiituit haeredem uniuersorum, d non sollim spiritualiter, ut bene Primarius ad eum locum, c ennisuit ergo dicens Deas Pater Dum haeredem uniuersorum, hac es totius mundγ, seu omnium creaturarum; non tamen Ieiadam Diuioitatem, qua coaeternus est Patri, se coaequa tu ι ι in omni potentia Deitatis .sed8orias secundam humanua-eemia verbo assumptam,constitutus est iri Dominus,er Haresfa- per omnem creaturam,fc ibidem Anselmus: Iruem, inquit, ipse
Varer secundam humanitatem conssitast iis u ιmmutabilem bar dem υmuersorum, id posse rem omnium crea1urarum arq; t eius mundi Domιnum.
Nec praetereundum,quod Virginem Matrem concordi voce merito sal utamus mundi Reginam, quia Regis si iij de regno participat; at ratione sexus nil ei conuenire potest,quod Saceodotij,& spiritualis regni sit. Audiendus igitur cris Ilernardinua PI ELONIS TO A . a. C a Sς ,
47쪽
as obtinuit certe, neq; novum Adam reparatorem,Veteri perditore aequum est fuisse inferiorem, qui omni creaturae praesuit aliquo modo, ex dis satione Divina;quod si ut hic, ille usum non retinuerit, nullum habituali dominio plasiudicium insertur. En Cyprianum relatum c. Dominus,d ist. 93. Eua omnia ab eo ideo facta humiliter, atq; atimur , ut nos humilitaris, ct pa-νientia haberemus exemptam is non ex eo quia noluis exercere, propter eis non erat iam Dominus, emnemq; potestatem non habe-Aιι; Et Clem. Rom. Sceptrum Dei, ait, Dominus IEsvs CHRI-s Tvs non venis ιο iactantia seperbia,cum flesset omnia inedin humilitate, in tantum ut verberatus a ministro Sacerdotis responderis,si male loquutus sum argue de peccato, sin autem bene,quid me cadis Verum regnandi genus nobilius. Stoicum Ethnicum ilia Iud crebuit: hoc es regnum ne e regnare,cumpossis. Seneca de benes. c.37 26 Iam Conditorem, & Caput Ecesesiae Cir lsrvM habemus in humanitate regnantem, cum omni spirituali, ac temporali potestate, nec non uniuersarum Creaturarum excellenii habituali dominio iuris ; infimum facti, atq; usus dominium terre nis singulis suis Dominis relinquentem a ita ut merito glorietur: Dara es mihi omnispotesas in Caelo, ct in terra ; Omnia mihi ιradita sunt a Patre meo. Disquirendi manet hic locus; num
Domino ascendete ad C los, deperierit haec Ecclesiae sui Principis insinuata authoritas. Non perijsse omnem, sed relictam fuisse, quanta necessaria erat Ecclesiae conseruandae , de facili ostenditur, quandoquidem nec ipsa Ecelesia desijt, sed eadem perseverans, indiget Principe cum potestate, sicut Respublicae reliquar, & tamdiu constitisse, efficacissimum a posteriori est argumentum: viguisse in ea legitimum Principem, & caput cum requisita aut horitate; si quidem, ut ex Cic. & communi
48쪽
reserrebamus assensu, nec Ciuitas, nec domus vlla sine imperante modicum sit superstitura, nedum per totum Orbem di fusa Ecclesia, strenue Domino militans contra mundi Rectores, & tenebrarum harum; no aduersus carnem, & sanguinem. Duo sunt quae optime teneas fundamenta; alterum Ecclesiasticam Rem p. CHRiseti fundatam esse perpetuam perma suram cum Sole, & ante Lunam, ut scribitur ; Potestas eius, potestis aterna , qua non anseretur, o Regnum eros, quod non corrumpetu n. 7. Alterum Ecclesiam in uariatam semper futu. ram eandem,quam sponsus compellat sic: Vna ea columba mea, perfecta mea una eB, Cant. 6. & unam sanctam profitemur in
Nicaeno fidei Symbolo. Ad hoc autem,ut eadem semper Christiana haec Respublica perseueret, eodem oportet,quo primum instituta est regimine regatur semper: quandoquidem ex politis mutatione,altera mutatur Ciuitas,& Respublica per Philosophum I. Polit. c. a. dicentem: Cim as rimur ea rimoreis, donee remanet eadem forma Reipub&ca. Quod si mutatio politiarum ab una ad aliam immutat Remp. & quidem cae quae hia. manae pariter sunt, parum dissident; qualem mutatione subijsset Ecclesia,dum abeunte visibili Capite supernaturali absolu.tissima potestate illam dirigente, aut nullo,aut humano infirmo relinqueretur arbitrio,auarc nimis a prepotenti actum csset sponso, nuptam si viduatam relinquens, nihil ei potestatis, in condito testamento instituisset, & legasset. Ab intestato non abijt, qui foedus suum cum Ecclesia nouum te stamentum vocavit merito.Vnum instituit primarium,alios legauit Apostolos, qui visibilem eius supplentes absentiam,potestate haud
carerent Rei p. necessaria, non humanites promouendae. . 28 Apellaeo operi imperfecto relicto, pictorum nullus inuentus, qui supremam ausus fuerit manum apponere, raret virtutis periculum subiturus. Facessant leues tabellar, humani artii Lis industriae, in re nauci ae inulos absterrcntes. Quis tanta prosequi ausus esset, & evexisset ad fastigium molimina Ecescsiae, quam vix fundauerat Custis ivs Dominus, ni ab codem acce-M ELONIS TO M. a. C a pisse
49쪽
piget vIrtutem operi parem Fundamentum aliud nemo Ieseponere orater id quo stium est, I. Cor. 3. nec superaedificare alius poterit, qui virtutem non acceperit a fundatore structure in iiijs proportionatam. Hierosolymis, & circum in exiguo Discipulorum manipulo coercebatur Ecclesiastica a Saluatore excitata Respublica, cum is recessurus e mundo Apostolis munus iniunxit, candem per uniuersum Orbem aedificandi ad exemplar quod iple edi
a9 Hoc sonant nouissima Ascendentis CHRisTI mandata ad Apostolos: Dala est mihi omnis potesas in Caelo, ct in terra; eum
res ergo docete omnes Gentes, baptizantes eos in nomine Patris,o Fiiij, se Spiritus Sol, docentes eos seruare omnia quacunq; mandavi vobis, sicut Moysi dictum est olim. Inspice, se fac secundum exemplar, quod tibi in monte monstratum est, Exod. a 3. his dicitur, ut adhaereant exemplo a CHRIsro Domino praebito, in astruenda Ecclesia. Docenres eos seruare omnia quaecunq; an
At quomodo dicant illi munus tantum erimus persoluendo Domine quis credet auditui nonne quo iure obijcietur no . bis nouitates inuehitis Mea potestate freti, cui contradicere nemo valet dixit ille aggredimini opus. Omnino deficiens fuisset illatio: Ergo euntes docete omnes GenteS, seruare omnia quaecunq; mandavi vobis: cooperamini mihi in propagatione Ecclesiae; quia ego habeo potestatem; si qui cooperaturi similiter erant pari facultate non donarentur. propterea osten .dit etiam alibi, se non temere, ac sine authoritate ad omnes Mundi plagas Apostolos legare: Sicat misit me Pater cita ego mirso vos; ut eatis, ct fuctum afferaris, Atqui ipse ita missus a Patre legitur, ut in terras descendens, non in aliena, sed in propria venisse dicatur, Ioan. I. ad quae Greg. non nat ra, inquit, neq;gr ria, vel religione, sae pote reare venit in sua, idest non ratione Diuinae naturae, aut spiritualis Sacerdotij, sed potestate prodijt plenus Sal vator nouum sibi conditurus Eccletiasticum DE REGUL. AR ISTOCK. R
50쪽
CvII. Pontis dignitas Chr.potestate explic. Is
Regnum, ad quod propagandum, & defendendum, cum ipse
ad paterna remeans Apostolos delegasset, Vicariumq; perpetuum instituisset, potestatem itidem operi parem par fuit contulisse. Perrexerunt illi virtute magna testimonium fidei reddetes:
In omnem terram Euangelicae buccinae intonuere clangorem:
ante Reges, & Praesides interriti loquebatur cum fiducia Verbum Dei; quotquot ad salutarem fidem conuerterani,his dirimendarum litium proprium erigebant tribunal Iudices,& Arbitros de fratribus fidelibus constituentes . Compertissimum
est Apostolum Corinthi ab infidelibus erga fideles abstulisse iudicium; hisq; succenset, quod suarum litium iudicem adirent
Gentilem: Audet aliquis vesxum habens negocium aduersu alterum iudicaνi apud iniquos, ct non apud sanctos ' An nescitis, quod Sancti mundum iudicabunt' es Der vos i dicasur Mundus, indigni eBis, qui de minimis iudicetis ξ nescitis, quod Angelos iudicabimus,quanto magis secularia secularia igitur iudicia si habu risis, contemptibiles qui sunt in Ecclesia illos construite ad iudicandum, I . Cor. S. Ecce tantopere Zelat Paulus fideliu eman.
cipationem ab Ethnico iudicio, ut acquiescat si Iudicium adeontemptibiliores de Ecclesia deferatur, modo eripiatur ab in. fidelibus . Qua virtute, qua potestate id actumὸ nisi quantum Euagelij promulgationi, ac defensioni inseruiebat ius habui Dset,& potestatem, non quod potestati Principu honestae etiam
Ethnicorum derogarit, caeteroqui nil persuadens magis quam Principum quoruncunq; reuerentiam, subiectionem, & honorem; Sicut Magister quae essent Caesarisaesari decreuerat, sic & Discipulus, cui tributum tributum , cui vectigal praedicabat vectigal esse reddendum: Obediendum volebat omnibus, vel infidelibus Magistratibus citra Christianae legis offensam, non autem ad eos ultro deferri, si quae fuissent inter sese criminationes fidelium, ut explicuit Clemes ex Petri praeceptoris Do