장음표시 사용
101쪽
emcuItate per mare Italiam intrare potuissent ρ Quin ex Massalia licuisset eis per Liguriam in Ge nuam uenire, ubi nullae sunt AIpes, nullaec inviae litudines, sed montes humiles, per quos facile ex Gallia ueniri potest: in Italiam,quae in confinio illo Gallia cisalpina nominaturi Sunt Sc Alpes Graiae, Graia Alpes. quae Minor sanctus Bernardus uocatur, apud po Pulos Ceutrones, quorum metropolis hodie uocatur Tarentasia,& harum unum latus respicit Gai m liam, & pnesertim Allobroges, alterum aut obuertit Italiae,contingit , Salastas,qui hodie Ougstater appellantaec Alpes ilis no sunt altae,nec habent niuem tempore estatis,ato ideo semper patet per eas tutus transitus: imb maior Alpium pars,per quas facta sunt itinera,tempore aestatis est: sicca et sine nive. Id si uerum est, quomodo homines in utroque Vmens inimo. montium latere habitantes, no transierunt Alpes, tutio. nec fecerunt itinera per eas usi ad tempus Tarqui ρnq, praesertim cum aestiuo tempore illis niues ob so staculo esse nequierint c De hac ital re nullus scriptorum potuit certo pronunciare, sed quod illis uisum est in re incognita stripserunt, stupuenientes; posteri confirmauerunt opiniones prioris. Verum his Plinius non substribit, qui lib. 11. cap. i. sid ait:
Produnt Gallos hanc primam habuisse causam siuperfundendi sese Italiae, quod Elico ex Helvetiis cauis eoru Romae comoratus,scu sicca ct uuam
remeans secum tulisset. Si Elico prius in Italia fuit antei Gallicus exercitus in eam sese fudit, constat 3o Alpes ante peruias fuisse. Scribit idem Plinius lib. . capa F. 5 is. Herculem olim permeasse Alpes,ct ex comitatu sito aliquos ibi reliquisse,qui sedem in Alpibus collocarui' nominat potissimum Lepontios alios populos qui in Graiis Alpibus mari sonem secerunt. Scio tamen Liuium hanc Hercin
102쪽
RHAETIAE ALP1 MAElis prosectionem habere pro fabula, quod hic eticutere nolo. Hoc apud me certum est, Alpes per mas fuisse longe ante Gallorum primam eruptio
nem,id quod uel ex hoc aduerti potest,quod in pleris p locis superari possunt spatio unius diei,ubi Scutrini optimum inuenitur solum,quod etiam ui num producit,praesertim a Tumlesthg Rhaetiae ad' Clauennam, item a Tumleschg ad Bellizonam, a Martenaco,hoc est, Oictoduro apud Veragros ut tra Poeninum ad Augiistam Praetoria in Salassis, is ec in multis altis locis. Haec cum ita sese habeant,
quid quaei obstare potuit,quin incole citra Alpes
optimo habitantes loco,eos uilitarint qui ultra Alpes etiam optimo loco habitabant,praesertim cum illis id licuerit tempore aestitio, id itineris distantia sese no extenderit ultra unam dietam Non tamen ob id contendo, tot illo tempore futile itinera per Alpes quot hodie inueniunt. An uero ante Rhae torum primam Alpium inhabitatione in iisdem regionibus populi aliqui sedem collocauerint,prae rosertim cum ante Rhaetoria aduentum Galli perfre
gerint A lpes,quando Rhsti scilicet adhucThuscia inhabitabant, incertu est. Fieri tamen potuit quod aliqui Galli uel Lepontii in eisdem montibus commorati fuerint, praesertim iuxta itinera in diuersbriis habitantes, qui transerintibus redeuntibustii fium suppeditarent: sed tam multos cultores AlpeS tunc non habuerunt,quot hodie habent. Verisimile quidem est Gallos Sc Germanos tunc in pleriis locis solitos transcendere Alpes propter com ,3ό mercia 86 negocia exercenda,habuisset per itine ra in uallibus 8c solitudinibus certas mansiones &hospitia,quae propter comerciorum frequentiam creverunt tandem in uillas oppida. Et fortassis
astella illa, fortalitia oc thares quae in Rhaetia inueniuntur.
103쪽
DEsCRIPTIO.niuntur,ct uis in huc diem nomina habet Germanica, reliquis sint antiquitatum illarii a Celticis Germanice loquentibus olim extructς.Nisi magis tibi arriserit illorum opinio qui asserunt,post dissi pationem Romani imperin, per Gothos, Longo'hardos aut Francos in illis locisfortalitia& castella memorata erecta. Sunt aut haec die orum forta litiorum arcium nomina: stupra Curiam usi ad posteriorem Rhenum, Orienstein, Hasensiprunia p Schomenstein, Rielberg, Fursinoid, Baldenstein, Erenueis,d axstein, Berenburg. Item a Curia uenestis Septimum montem,quod et unum ex antiquis itineribas est,Grymenstein. Sunt Sc alia multa tam in superiori parte regionis quam in inferiori,quo rum nomina hic omittimus. Haec inquam fortali
tia iuxta publica re antiqua itinera locata, habent singula Germanica uocabula, id quod Jc uetustissimae Latinae literae quae in illis regionibus adhuc in
UenitInitar,tesi antur. Populus uero in uallibus illis , oppidis habitans, ubi fortalitia memorata Gere manica habentia nomina inueniuntur, ab eo temepol e quo Rhaeti loca illa occuparunt,usq; in hunc diem loquuntur Rhaetice, hoc est, Italice, si modo corrupta illa lingua Italica est uocanda. Gae res fatis ostendit, ct alios homines ibi habitasse, nempe uel Lepontios uel Gothos, Germanica utentes lingua,td ante uel post Rhaetorum aduentum. Scribit Cesar lib. . Rheni fontes esse apud Lepontio
Lepontii aut illi qui habitant iuxta Rhenum po
3di steriore,hodie uocantur Rhin Palder,loquuntur γ'.m medio extianeae linguae Germanice, nec unquΙ ipsi aut maiores eorum alia usi siunt lingua. Habi
tant in medio Aetuatici populi,qui et ipsistunt Rhς ti,habenti iter unius diei ad Curienses,qui propin quiores Germani sunt Interpositi uero populi om
104쪽
sa R H AE T I AS A L P I N AEnes Rhaeti sunt, at*loqtiuntur Rhaetice Istitiam in valdenses seu Leponiij , proculdubio reliequiae sunt Gallicorum Leponisom. Potuerunt autem isti, reliquis exturbatis, manere in regione illa, quod inhabitarent summas selitudines, ac deinde ut necessitas exigebat,itinera publica ne aboleren tur,aut tempore niuis obliuioni traderentur, reficerent conseruarent, alioqtiin nemo tuto per hyeemem Alpes illas transire potuisset, nisi illi pro pu-hlicarum uiuu custodia 5c conseruatione relicti in ioterra fuissent. Nec Romani facile potuis lent illuc
Iocare colonos, nisi fundus terrae fertilior filisset. Nunc autem sterilior ct asperior est,quam ut citra
magnu laborem inhabitari possit. Sed molestiam illam ferre possunt, qui ibi natiWeducati sunt, id
quod ex aliis nationibus nemo facile toleraret. Porrb Plin lib. 3. cap. io . ostendit originem Lepontio
rum,dissimilem quidem origini illi,quam fabulose de Herculis comitatu prodiderunt.Scribit aute sic: Lepontios Zc Salasses Tauriscae gentis Cato arbL 1o Traristi tratur. Fuerunt autem Taurisci isti Galli, quorum natio in antiquissimis Gallorum praeliis sedem collocauit ultra Alpes, de quibus Polybius libri. de hello Gallico sic scribit: In Alpibus ab utrol late, re loca montuosia habitant,ad eam partem qus uersus Rhodanum septentrione spectat, Galli qui
Transalpini appellant: ad eam uero quae campis imminet, Taurisci, Agones,ec alia plerassi Barba rorum genera, a quibus Transalpini non genere,
sed differentia loci differui, ideo Transalpini dicti, soquod trans montes colant &Z Isti Taurisci postea
emigrantes,alia quaesierunt loca, occupauerunt bregionem illam quae modo Comitatus Gortzappellatur,ac deinde profecti sunt in Stiriam,nomen suum illi terrae relinquentes: significat enim taurus
105쪽
DESCRIPTIO sst Germanis Her. Fuderunt se quoque in Austriami re Ungariam,de qua re hic non est locus distiren di. Agones uero usissi ad moderna tempora sedem Auran dies.l habent in initio Alpium, haud procul a lacu Vex-hano,inhabitantes magnam Nelegantem uallem,l quae adhuc Vallis Agonia, ec lingua eorum Vallvgonia appellatur, contingens uallem de Oscela, i uuli Eschental dictam, haud procul a Lepontijs illis sita qui Hos attingunt.Siquidem omnes uin, les illaeus. in Rhaetiam, reuis ad ortum Rhoda
ni, fuerunt Lepontiorum. Refert Carser, ut stupra quo diximus,Lepotis habitasse iuxta ortu Rheni,qui hodie Rhsti sunt.Plinius quo F lib., .cap. s. as rit iuxta fontes Rhodani habitare Lepontios Viberos,qui hodie sunt Seduni,hoc est ,siuperiores mallenses in Brygae superioribus locis, loquun turi, Germanice, unde colligitur eos reliquias esse Celticorum, qui olim Germanica usi sunt lingua, alioquin tota inferior Valesia sermone utitur Galb lico dc Subaudiensi.Ptolemaeus ponit Lepontioruciuitatem Oscelam, quae hodie est uallis Eschenias; Italice Vati de Oscela dista,in qua amnis Tosa oritoc in cuius inferiori parte adhuc extatciuitas incela, quae modo propter collegiatam ecclesiam,quae ibi est, Germanice Thum, Italice uero Domon de iosceta appellatur.Caeterum haec Oscela non est oppidum Ocelum,quod aliquot diaetis distat a limiti hus Lepontioru, re cuius mentionem faciut Caesar et Strabo,situ in Pemundi,e regione montiS quem nos Montenou Itali uero Mont Geneue uocant, a latere scilicet montis Cine , qui a Germanis uo catur Montanys. Totus hic tractus fuit olim AD pes Cotis dictus.Oppidum uero Ocelum collocat iuxta Duriam minorem,qui amnis ab Italis sua lingua uocatur Ouix, id est, oculus. Desti ibit Strabo
108쪽
iter ex Gallia in Italiam per Ocelum, nempe
ex Ebroduno, quod iam Ambruta uocatur,ad Brigantium,quod Brianson appellat: hinc ultra montes ad Scingomagum, quod iam Sezans appellaetur,ubi initium est Italiae: inde ad Ocelum,ubi finit Cotta regio. Descendendo ab Ocelo peruenitur ad Seiusium,quod modo Susa uocatur,& hinc extenTurinum ditur iter secundu Duriae minoris cursum ad Thubrin, quod est Augusta Taurinorum. Ptolemaeus semet inuoluit, quando Lepontios Zc ciuitatem io
Ostelam ponit in Alpibus Graiis atq; iuxta Caturiges,sicut oc in situ multorum lacuum, fluuiorum 8c oppidorum hoc loco non raro errare deprehen Alpes Graia ditur. Alpes Graiae sunt iuxta Tarantasiam Ceutronum ciuitatem, alci iuxta Salastarum popula, quem modo ougstalensem appellant. Porro iter quod ultra Alpes Graias extenditur, uocaturi, die Minor sanctus BerialiarduS.PtolemaeuS recen set selam Oscelam Lepontiorum ciuitatem, quod
tunc nullam aliam haberet ciuitatem,ut mihi uide- iotu quantumlibet latissima Occuparent regionem.
Proinde uallis quae in hunc usque diem Lepontiorum retinet nomen, locatur inter Uri 8c Bellent ubi scilicet superandus occurrit mons Gotthardi: paret His,appellaturque a Germanis Liuiner, a Vastis Leuotina Rhaetis uero Vallis Leuontina. Pertingit aute ad Meintal 5 Eschental, in qua ex summo quodam loco erumpit Ticinus amnis. Sic ital Lepontii occupauerunt ualles ultra re citra Alpes, praesertim ualles istas,Masex,Palens,Meintal,Eschental,Li, 3ouiner tal, ubi Ticinus oritur, Ursellam,ubi Vrsa, uulgb die Rus, oritur,fluit per Urorum regione. Item loca ubi Rhenus 5c Rhodanus ex terra staturiunt: haec enim quatuor flumina origine trahunt a locis non multum a se distantibus. Nemo aut laic
109쪽
miretur Sc putet Lepontioru regionem ob id con fusam, informem lc a comoda habitatione aliena, quod induxerimus tot valles tractus, fluuioruc, Origines,ex quibus illa conatur: quia dictorum fluuiorum origines,praesertim Rheni anterioris, in is icini,d os, Zc Rhodant,ab uno fere inueniuntur procedere monte, ut si circulo illas circusseribere comprehendere uelles,nullibi distantia esset maior duorum miliariorum Germanicorum : sed abio uno fonte ad alium rectus transitus fieri nequit,ob
invias solitudines Zc horrenda montium praecipietia: quae rectum ibi iter fieri prohibet: nos de uagis loquimur recessibus.Et ut semel oc in summa dica, Leponin tenet summa Alpium iuga,cum adiacentibus uallibus,siti inter Helvetios, Sedunos,Salas 2s,Insiubres,se Rhaetos,citra re ultra Alpiu mon res. Cum ital Cato,testante Plinio, putet Lepon. tios reliquias esse Tauriscorum,SI eidem Polybius
quot no dissentiat,quando sic scribit: In Alpibusio ab utrossi latere loca montuosa habitat,ad eam partem quae uersus Rhodanum Sc septentrionem spectat,Galli qui Transalpini appellantur, ad eam uero quae campis immine Taurisci,Agones,ct alia Plerat Barbarorum genera,a quibus Transalpinino genere, sed differetia differunt Zcc. Cum inqua Agones & Taurisci a Gallis destenderint,liabita uerint γ prope Alpes ad eam partem quae uersus Rhodanum specta 8c Agones, ut supra diximus, incoluerint inferiora loca uallis Oscelae, hi aut suntio Leponti j,δc a ualle Agonum, quae hodie uocatur uallis Ugonia odica sit distantia per ualle Osceis ad Rhodanum 8c Valesiam: attingit enim uallis Osceta superiorem Valesiam in qua Rhodanus oritur, discriminante hanc ab illa Alpium monte:
conseques est Tauriscos quo F ibi sedem habuisse,
110쪽
ad eam scilicet partem quae uersus Rhodanum est, hi autem Leponi' sunt,ut recte Cato dicat Lepontios reliquias esse Tauriscorum, habitantes passim in mont1bus et uallibus: 8c cum omnes isti populi, potissimum Agones 8c Taurisci Galli fuerint,aim ex Gallia primum secedetes Alpes transcenderint
8c nouas sedes occupauerint, no autem inuentatur
ubi prius habitauerint in Gallia, licet colligere excQniectura & locorum consonantia, AgoneS eX inseriori Valesia, nempe ex Agaunis 8c Veragris io uenisse, ubi iam locus est S.Mauritii,Tauriscos autem apud Vros Θc alios uicinos populos in Helvetia consedisse.Nam horum duoru populorum nulla fit mentio,ubi describitur Gallorum ultra Alpes profectio. Et feri potuit,ut mihi uidetur, AgoneSec Tauriscos longe post Gallorum primam prosectionem transisse Alpes, praesertim cum uidissent praedecestaribus sitis Gallis profectione illam non male cessisse.Fuerunt denim Agones istiTauriscis
uicini, nec longa illis erat ultra Alpes facienda pro ας fectio:&cum traiecissent,occupauerant iam Galli priores Optima quae. loca,nec permiserunt supere uenientibus usurpare quae ipsi uoluerui, at*ob id sedem coacti sint collocare in locis montibus uici nis, tametsi loca illa pro maiori parte optimum haheant fundum, proserentia uinum ct alia necessa ria,potissimu in Ruflee, Bellentet, Lucarn,Thum, et iuxta Verbanum Iacum. Consonat etiam nostrsumstier. sententi Vros seu Vrnos descendisse a Tauriscis, quod pro clypearibus armis utatur tauro: quant 30no ignoremus posteris temporibus Gothos quom aliquos in pagis illis consedisse. Videtur praeterea regio illa hoc nome Uri uel Vren sortita a clypea ritauro,a quo Taurassici olim nome suum adepti