장음표시 사용
501쪽
GENUS. Di FFERENTIAE. LOCUS FORMA. DESCRIPTIO
MQmtudi eulo nonnullis aspcriore ac magis scabro, tum etiam ipsa magnitudine I u TMassi inter sedis dcntium. Grandes enim sunt quae pelagiae ex Oceano Lut
re soleant , ncq; longius in mediterranea loca deseret pollini. carnosam partem seiungunt,ac si e testis mittore coniueuoluit: quod raro aut nus-duam in Grαcia rarissime in Italia feri solct. Nam quae a Brundusio in Lucrinum lacum
trancserebantur, ut veluti dulcium aquarum gaudente4 aducntu pinguesccrent, integraeo.. cum testis diuendebantur. Discrimen autem ostreorum 1accre selem nationes ac littora. Oudent ubi alibi atq; alibi meliora inueniantur. optima sunt quae iuxta paludes ac suvios repe-b I riunturimaiora enim dulciora,melioritq; succi .Quae vero ad tutus marinum, aut inter la-vbi. xa reperiuntur,ubi deest limi aut aquae dulcis copui, praua sum, dura di gustu amara, mi risdacia cibo instrata. 3uctisq; Bellonius. Rondeletius quoq; differentias sumit a loco, a te- GAM . starum varietate a cai nis substantia.Esse enim quaedam, quae in stagnis marinis nai untur. duaedam in ipso mari.Illa inquitὶ λώ -- vocat Aristoteles,apud quem aliquoties λ--o a perperam legas pro Moος ρεα quae a loco nomen habent: AIMns enim stagnum signi eat unde λι-Θάλαττα marina stagna a Galeno dicuntur. Gaza semper ostrea de ostreas conuertit, non satis recte meo quidem iud io,cum stagni ostrea dicere debuisset: Hanc die' iab. . serentiam non omisii h Athenaeus quum diciti Tὰ μος α γυ-mv-- ποταμοῖς , κη'LU- . Hi -- Θαλααη. hoc empiocreantur ossi ea in fluuijs, in stagnis Sc in mare Ara-
ς αμι . Limnostrea quae vocantur .ibi primum sui originem capium, ubi camum est. Pluis rari; sunt lora quibus Limnostreorum meminit Aristotelas. ae vero pro Limnostreis Romi lex j Rondeletius depingit,ex duabus testis componi ait modice cocauis, & parum indursumtim nostrea elatis,soris inςqualibus&asperis, & in tenues
M ostrea stagni marini Rondet clij. laminas facile sectilibus imus laeuibus,tandi.
R dis. Testas paruas esse,carnem mollem, suave, concoctu facilem: maioremq, in his quam in Halijs ostreis, quorum testae multo ampliorcsj- snt. Huiusmodi ostreas esse in ostiis Rhodani EU I antiquis ob immutatum Rhodani alueu: venias μ λ dique etiam huiusmodi Lutetiae ex Sequanae ximnostre. iu or ostiis,&Burdigalae.Cur vero dulciores lint, iacui dulcio- caiisa esse putat aquai dulcis admistionein. aliis . Hii: Gaudent enim dulcibus aquis sinquit ' Pli, I s v. nius & ubi plurimum innuqnt amnes,ideo pelasiae paruae sunt & rariores. Illud veros inquit idem Rondeletius diligentita excu-Misinia tiemium cst, maiorane sint pelagicis Ostrea quae in stagnis marinis . aquisve ex dulci quado om permistis proueniunt. Athenaeus: Ostrea nascuntur in fluuijs, lacubus d nari. Marina , optima, quando lacus aut fluvius ex proximo instiliti tunc erum si uiat boni succi. maiora. dulciora.
502쪽
AB Cdulciora. Quae veris in littoribus ri UM & saxis limi & aqv ae dulcis experti bus stun gnuntur,parua sun dura, acria, δηκτι- . Verna quae capiuntur aestatis principio melio ra sunt,matis humore plena legitur Graece, Zoogi aphus in hie sorte oportere interpretari ait plena, pro carnosis, vegetis, succulentis, idest, non ficcis nec duris: Θα Μιγ' vero ad saporem pertinere,quae mare resipiant;) cum dulcedine ventriculo utilia, aluo sacile deiiciuntur . Loci igitur commoditas & alimenti copia haec Ο-strea grandiora & meIiora es scit. His contraria,pelagia ostrea,partia & rara. φ Plinius causam hanc reddit: Grandescunt quidem syderis ratione maxime, ut in natura aquatilium uisa ι.ε. diximus. Sed priuatim circa initia aestatis multo lacte praegnantia, atque ubi sol penetrat in vada. Haec videtur causa, quare minora in alijs locis r pcriantur: opacitas enim prohibet incrementum , & tristitia minus appetunt cibos. Haec ille, & rursus: Ostrea quae ne que in stagni eque in fluuiorum Ostijs, sed procul ab aquis dulcibus inueniuntur, in , phitrii. 6rina siue pelagia nominantur. Sunt persaepe magna, adeo ut in India pedalia sint. Quae dicinrui. ει Luietiam dc ieiuntur, saepe multo maiora sunt ius quae in nostio Meditere, Magnitu- Ss a neo do .
ostrea hye secundo Ioeo posita,cum Rondeletij icone conuenit: altera D.Antonij Gigam iis Forosemproniensis munere lectoribus communicata.
503쪽
neo capIuntur; aliquando multa simul connexa, de supra se posita. Inter haec repunt EScolopendrae, & vermes in eanaliculis inclusi vivunt. Testae seris sordidae diluto obdmotae, ex crustis inultis siue laminis constantes, intus latues & albar: ro mollis: circa e mostrea Rondet. marina, Ostrea alia marina Zoosraphi.
fibrae multae veluti fimbriam constituentes,eam aliquando ambiente purpureo crine,quae praestantiae nota est , authore Plinio: Addunt inquit peritiores notant, ambiente purpureo crine fibras, coeli argumento generosa interpretantur , calliblcpbara appellantes. colata .i. Nostra pallida sunt testa, alibi colore differunt. Variant coloribus ait Plinius, rufam iunt. Hispania,fusca in Illyrico,nigra & carne di testa Circaeis. Talia nonnunquam venduntur Buidigalae, Medoxina a loco vicino Medoe appeIIato. allata . His caput nigrum est, caro minus candida.Palma mensarum diu illis tributa est, ut scribit Pliniust sunt&apud nos in pretio. Et quemadmodum diuersorum in procreandis ostreis olim diuersae erant laudes quas prosequitur Plinius; ita nostro aeuo cupediarum amatores Ostreorum censuram ia- sciunesunt enim ut Horatij vcrbis utar Ostrea qua callent primo deprendeνe morsu, 3ui.rinie. & acria a dulcibus statim discernunt. Britannica omnibus praeserunt. Santonica magis sal opi . sa & acria iudicantur.Britannicis Burdigalensia succedu t, inter quae Medoxiaa nigra, se uitate praecellunt: quemadmodum Circae quae nigra sunt, abi Horatio commendantur
Lubrica nascentes s lent einchylia luna, Sed non omne mare Hygoreos retile ιHIa; Murice Basans metire Lucrina Peloris Oarea Circaeis,Miseno striuntur echini, Pectinibus palatu iactat se molle Tarentum.
Plinii vero Iocus,quem citat Rondesetius in suum sensum,est iste: Dicemus & de nationI-bus, ne fraudentur gloria sua littora, sed dicemus aliena lingua.quaeque peritissima huius censurae in nostro aruosuit. Sunt ergo Mutiani verba, quae subij clam e Cyricena maiora Lucrinis,dulciora Britannicis,suaviora Edulis Getulicis Massarius acriora Leptieis,pleniora Lucensibusacciora Coryphantenis, teneriora tenuiora,Massarius P Istricis, candi- Fidiora Circeiensibus.Sed his neq; duIciora neq; teneriora esse ulla compertum est. Sic Pl, Abyden M. nius. Abydena ostrea olim a ganeonibus celebrari selita memorat Clemens in Paedagogo: Osire Inuenioq; apud Archistratum : Ne ube AAM-μεγαλους, ἔπιε δ' Abs oe,qqod totae Ennius poeta antiquissimus sic vertit: uressum Aeni,astra Oxtrea plurima Afri. pinantea. Alibi Plinius Britannica non parum commendauit; inquiens. Nondum Britannica seruiebant Iittora, cum Sergius) Orata Lucrina scilicet littora nobilitabat:postea via sum tanti in extrema Italia petere t rundusium ostreas: ac ne lis esset inter dum sapois res, nuper excogitatum, famem longae aduectionis a Brundusio compascere in Lucriano. Polydorus Virgilius quoque Usi rea non alibi delicatiora, nec plura quam in AmI glia sne Britannia esse scribit. Lucrinus vero lacus omnium celeberrimus apud veteres
'R est, quod ibi Brundutio albsque locis transferebantur, quia meliora fiebant, atque pinguescebanu
504쪽
guesceban eorumq; ibi nutritorum laudabiliora erant, quae capiebantur, ubi dulcis adis miscetur aqua, maximini in dulci portu,qui nunc portus Phanarius appellatur, quem intrat amnis Acheron ex Acherusia palude profluens; unde dicebat Martialis;
Gaudent autem, ut ait Plinius, peregrinatione, transferriq; in ignotas regiones. Atq; ita Brundusina in Auerno compasta, & suum retinere succum, & a Lucrino adoptari creduntur. Forte etiam limosus suerit. Limosa enim regio maxime idonea est Conchylijs, Mur, cibus,& ostreis, ut ait Columella. Est autem Lucrinus lacus Campaniae linquit Maliarius in sinu Baiano contra Puteolos, propinquus,ut dixi, Auerno lacui, ita dictus a luero propter muItitudinem piscium, qui ibi capiuntur. Apud Cumanos quoq; prae tantiis naosi rea inueniri author est Strabo in quinto suae geographiae. Et in Heste 'nto,phyco, id est alga nutriuntur dicente Aristot. S Iacobus Sanaetarius,nescio ex quo cecinitio ea Misenis tendentibus erasasiaxis Misse tibi misinam Horatius Miseno echinos oriri dicebat. & ostrea Lucrina vocavit: risu me Lucri iuuerim Conchlia. Ita de alij. Petronius Arbiter. Lucrinu
Post haec inuenta fuisse putat Britannica Massarius , ea Iuuenali Ruputina dici ab oppido littorali. h Iuuenalis versus sunt
Lucrinum ad saxum, RuMinoia edisssundo G tνea callibat primo deprendera morsiu. Caelius Calcagninus in quinto suarum epit totarum super differentiis,quae a loris eapiuntur, nonulla haec haben ostreis suburbanis circa Venetias &Adriaticis sinquit) Bembus ostre, sub palmam dedit qui sorte idem de ostreis putauit, quod de Lupis inter duos pontes captis urbana cur Romani existimauerunt: quos ea ratione meliores palatoq. aptiores pronuntiarunt,quod meliora. propinqua illuuie,quae ex cloacis & soricis denuit, saginentur. Etsi non me fallat, Plinium Lupi MOstrea neq; in luto capta,neq; in arenosis commendasse. rametsi ego in Bembi gratiam. ς. - long diuersum putem an in luto, an in pingui pabulo quis capta dixerit. Illic spurca&immunda,hie pleniora habitioraqῆ eifficiuntur. Adde quod in mari nata aquis vero dulcia C bus educata,primo censu habentur.ex quo fit,ut Optima iudicentur,quae in ijs aluntur lo- cis,quo flumina inuehuntur;qualia suburbana Venetae urbis videmus, quae multis num nibus alluunturi quae res potest ostrea reddere multo eommendatiora. Hare illa sunt sci-ticet, quae gloriam mensis pepererunti quorum spondylus cita carnem interiorem voca- D drymmus plus habet calli. Haec sum deniq; quae vulgato proueibio, viduarum cupedias appet quid in GIauit antiquitas.Hic Calcagninus. Extat 3e epistula Ausonij super his Ostreis ad Paulum,
quam praeterire nefas sit: Omea nobiliam ea A ,sumptaά nepammo ua, inuersos maris defossa profundo AH refug/s nisaeas a Dadis .ain fovea subter
rustia, s bominum semper Δuersa probantiam.
505쪽
me intretanctas palmam mersere priorem
Samonico,qua recta suo: qua nota Genomst
Aut Eborum missus pelago, qu protegis innis. Vt multo iaceam astarum obducta reces pera,quare , is dulcia fanis opima. Sunt o Aremorici qui laadem ostrea ponti. Et qua Plinici legis acepta lutem: or qua
fra Caledonius sonisnquam detegit actas. secedam,qua fama recens, tantia Asbur Laustra. o insana generata Propomissis acta . Homoti celebrata sitis de nomine,iaudant. Hae tibι non vates, no historicas,neqM toto Orbe vagus conuiua loquor, sidrea a multis: Fι solitum. quotιes dextra rnuitatio mensa Soticitas lenem comi sermone Lyaeum.
Hae non per et tum mihi cognsta, pers popinati Aui parasitorum collegia mulinoram rMVesos, quia sepe dies parum irae meorum
Excolus, inq; vicem conu a vocatus assiui.
talis si fortὸ fuis solemnis amico,
Coniugio, dapes, aussacra repolia pura maudius memini, bono laudare frequenter.
Quemadmodum itaq; ostrea ut ex ante dictis videre licet gaudent Plini; verba sunt 3 dulcibus aquis, di ubi plurimum influunt amnesudeoq; pelagia parua,& rara sunt; gignun
In petrosis tur tamen etiam in petrosis,carentibusq; aquarum dulcium aduentu, sicut circa Grynium. etiam na- & Myrinam. Autlior praeterea est Aristoteles,ostrea licet victum in humore exerceant, nec sci. soris vivere queant, nihil tamen vel aeris, vel humoris recipere. Mirum vero quod resert
Lib. t. texi Athenaeoὶ Petrus Gyllius, posteaqua ficut ait Nicolaus Damascenus lib. io histoad Apameam Phrygiae urbem, Mithridatici belli temporibus e motu terra discessisset, i
Laeus ex cus qui ante ibi nulli comparuissent, repente extitisse, fluuiosq;. di sontes nouos ex iisdem ter Iocis terrae motu excitatos fuisse, vetereiq; multos exaruisse ac nimirum plurimam aquam tum dulcem, tu saliam, tametsi ab eis locis mare longe abesset, ex visceribus terrae, sic em nasse,ut tractum uniuersum illum tum Ostieis, tam alijs piscibus marinis reserierint. Atq; haec de locorum diuersitate dicta sunt. Altera erat disserentia penes colorem. Plinius enim Coloti, dis coloribus variare scribit, nempe ruta esse in Hispania, susea in Illyrico, nigra dc testa,& earuferemiae. ne Circaeis. Inuenio,& apud Aelianum, maris rubet ad Arabiam pertinentis ostrea flam- LM. io. meis illustrari zonis, ea ut diceres varii coloris temperatione ad iridis si in ilitudinem acce- έ- 3 dere, adeo lienis perpetuo ductu sque inter se distantibus distingui atq; deseribi. Iam vero Meliorum meliorum Ostreorum notas authores has ponunt, ut Plinius: Praecipua inquit habentur. Hnotari in quacunq dii gente spissa, nec saliua sua lubrica, crassitudine potius spectanda, quam latia tudine, neque in luto capta, etsi veneti ea caeteris antecellere opinentur neque in armnosis, sed solido vado, spondylo breui. atque non carnoso, nec fibris lacinioso,acim in abuo. Addunt peritiores notam, ambiente purpureo crine fibras, eoq; argumento generosa Cili;ρle interpretantur, callii blephara appellantes. Iouius maxime probari tradit,quae magnarum plinia. nauium carinis adhaerent, de ab urinatoribus de manu colliguntur. Sed Giapaldus,omnia
i inquit tunc in cibis meliora existimatur, cum uua appellata habuerint, quae tamen nihil gmerationi ni conferunt, sed indicio sunt melioris nutricaticinis, veluti pinguedo in Uz ἡ sanguincis, ut Τ Aristotcles asserit. Quod ad formam ostreorum attinet, Britonius inter b, p. atrii ualuium genera hoc peculiare ait esie ostreae, & pectini, ut partem habeant pronam, de s peculiare. Pindin quarum alicta sit turbinatior, ac praetumida, altera vero plana. Plinius alibi ori L
506쪽
A nem atque genituram conchar, quae Margaritas fert, esse ait haud multlim ostrearum con--i,chis different em: Alibi quoq; tethya ostreae limitia esse scripsit. Et Hegesander apud Athe- eapite Heis naeum hepatum piscem in capite duos lapides habere, lore splendoreque ostreis similes. pati. Capita Ohrearum generi nulla authore eodem Plinio Galenu. Ostreis pilos esse negat, Capita nui Ied melius Plinius oculos carere ostreas omnes dixit.Eidem praeterea ostreorum praecipua '
spondylo breui sunt, atque non carnoso, nec fibris lacinioso,ac tota in aluo. Perottus spon. dylum in ostreis dici scribit callosum illud rotundum albicans , quod intus habent in meis dio,a similitudine spondyli,quod nos verticulum dicimus appositum fusis, ut melius nem
do vertantur: nam reliqua caro circumspersa .lacinia dicit .Quod Ouum vocatur,Vvottin Laemi
nus non semper,sed vere habere ostreas asserit: mox* procedete tempore minui,demuq; qui . totum fere aboleri. Aristoteles illud in altera latum parte eis fieri voluit,idemq; esse quod Ouum. echinos habere alias dixerat. ξ odem authore ostreae meatum habent quo excrementum secedat parte superiore. Idem Aristoteles testas ijs tribuit scabras, alibi etiam labra crassa. Et Plinius quaedam silicum duritia tegi, ut ostreae&conchae, dixit. Cur vero dura sint di- esuuio sputat aduersus Cardanum doetissimus Scaliger,cuius verba minime praeteriunda censeo. Cur dura B Ais inquit algam mollem: ut maris evitet impressiones, cedensq; vincat. Sic enim pin teri tesiniit ndo sunt ista tua, & aspera, & mutila. Et addis: Conchylia in imo manent, & crassa ab tur. . initio creantur.Dic igitur quare crassa ab initio facta sunt. Etenim si admittis inter tua liscillustriora: succedanea nostra dicam. ia cum sutura essent immota Ostrea,parandum eis fuerat munimentum. Mollia igitur ipsa intus, opus habuere duritia exteriore. Ita ossa, tum alijs tum sepis constituta fuerunt intus ad consistendum. His extra, & ad eundcm finem,&ad mollitiem tuendam. Quae proportio etiam in multis fructibus est. Ut quibusdam inter Fructuumna alijs extima sua sit duritia. Ita alijs alia adiunxit praesidiae alijs denegauin v pulmoni- duritia. bus marinis,ob vilitatem.Echinis, ne ad duriora afflictarentur,cirros pro anchoris. Lepori Ehino cur malino admirabilem facultate m.Is tametsi e st informis, ac mollis caro: tamen nullis ter, citri .rcstatum agitationibus, ita superatur, ut in litus eijci possit. Quibus vero non fabiicauit L P nunitiones, ijs arum dedit, qua sibi iam fabricata compararent:vt carcinadi: vacuas enim ι'
indiscnis conchas, & quaerit, & inuenit,& subit di subinde mutat. si ita ei facta sit accessio ζ ' corporis, ut prioribus Rdibus capi nequeat: Catus, & Inquilinus,& oeconomicus, magistra natura.
STREORUM ortus causa putredo quaedam esse videtur.Etenim phiai losophus, qua coenum, ibi OriSinem earum consistere testatur οῦ & alibi in iis e ,h. h. limo coenoso oriri scripsit. Apud quem plura de ostrearum generatione si . leges, circa finem hibri tertij de generatione animalium, quae omnia nos supra citauimus,& hic non repetimus. Plinius Aristoteli subscribens:Quς siliceo tegmine cinquit operiuntur, putrescente limo proueniunt, aut spuma circa nauigia diutius stante , defixosque palos, & lignum maxime. Alibi tamen inpetrosis carentibusque aquaru in dulcium aduentu ostrea gigni tradit. Quid mirum si ex limo nascantur, cum sexu carere ostreas constat, cuiuSquoque rei testis locuples est Plinius sesu ei ει bis vel bis:Sexus discrimen in eis non est. neutrum est,& Ostros sessus,& caeteris adhaeremtibus vado vel saxo. Et Oppianus: m d.
Nos u Ier pisces, nec mς, nec femina nota.
Ex quo Gyllius,ostrea inquit neq; coitu neque parente procreantur,ae nimini, omnia
ex coeno nascuntur. Illorum enim ncque loemina neq; mas distinctus est, sed eiusdem n iurae int,atque adeo inter se sinitia, ut non marem a themina internoscere possis. Nihil
minus ν Aristoteles alibi scripsit ostracodestitorum naturam consistere partim sponte, par- . tim emissa a se aliqua facultate, quanquam ea saepe sponte oriantur. Quae tamen sententia ' superioribus contraria non est, fieri enim potest, ut quae exputtinata sint ipsa deinde quid προ 'proli ficum obtineant licet interim non coeant,ut in hisce animalibus usu venit: quibus scilicet inest humor quidam candidus: Plinius lac appellat: Grandescunt quidem syderis ra- Laeostire. tione maxime, ut in natura aquatilium diximus: led priuatim circa initia aestatis multo la- rum. et e praegnantia atque ubi Sol penetrat in vada. Et alibi. Nuper compertum in ostrearijs
humorem ostieis istificuta laetis modo cinuere. In eo itaque inest via illa ex qua partim
507쪽
s)deris ra tione . v gradescat .
quando trepano secuisnus 'tatui. Auditu non habere.
generantur. Petrus Cyllius vir eruditus, & fide dignus assirmat sede viris non paucis spe- Ectatae fidei accepisse Byaantinos ostrea serere, & eorum quasi lac seminare: Idipsum enim in aquam abiectum ad saxa ima adhaerescere, & ostrea fieri. Sic ex decocto fungorum in terram proiecto sungi enascuntur. Iam vero cur syderis ratione grandescant,&decrescant& quod id sydus sit, scire non est inconueniens rSydus id Luna es quae accrescens o nia implet conchylia. Cicero. Ostreisque& conchylijs omnibus contingere, ut cum Luna pariter crescant pariterq; decrescant. Lucilius apud Aulum Gellium,
Lana implet implet echinos, muribus ras. - Plinius: Iam quidem lunari potestate ostrearum, conchyliorumque & concharum ominnium corpora augeri,&rursus minui.Sic ille.In causa sunt propriae Lunae effectiones,quae simi rigare, & modico calore humectare. Luna igitur humores alit, & regit, quemadmodum Sol suo calore iscundat omnia: quoniam omniu vita oritur a calidi,&humidico missione,& fouetur utriusque temperamento.Sol mascuIum sydus,inrisque vicem gerit: Luna,soeminae; st incum enim sydus est. & molle atque noetumum, soluit humorem, detrahit,non aufert, ut ait Plinius. Sed Lunae corpus crassius, quia elementis vicinius in non suo lumine,non suis radijs, sed Solis luce,ae radijs persulam,ac accensum,vires suas in in- Fferiorem hunc orbem immittit. are cum varie Solis radios excipiat, varie quoque temperatas esse eius vires,& cffectiones esse necesse est. Itaque ea abunde a Sole illustrata,co pora quoque humentiora sunt.& contra. Neque id solum in ostreorum,vel crustaceorum, aut aliorum animalium corporibus, sed etiam in nostris thicitur. Vnde prudentes chirurgi trepano caput vix aperiunt, plena Luna; quia tum cerebrum diffundi magis, & totam cranii capacitatem impleri compertum est. Idem in medulla ossium cernitur. Morbis piatuitosis obnoxij, huius syderis vim sentiunt, ac una cum eo pituitam augeri experiun ur. Sani vero, de non animaduertentes .has atque alias leuiores immutationes non percipiant.
Addit Bellonius ostrea grandescere sydetis quidem ratione,sed priuatim circa initia aeli tis, ubi Sol penetrat in vada
V Τ Η Ο R libri de anatomia vivorum,ostrea ait non habere sensum,pr Gterquam tactum. Et Plinius tactus sensus omnibus, inquit, inest, etiam quibus nullus alius, nam & ostreis, & terrestribus vermibus quoque existit. Et alibi: silicea testa inclusis fatendum est nullum inesse senium, ut ostreis. Et rursus: In marinis ostreis auditum esse non est verisimile, sed ad sonum se mergere solent, ideo & silentium in mari piscantibus. Carent praeterea motu,quod meminit Aristotcles, inquiens: Non desunt complura, tuae cum sint absoluta. mouere tamen se nequeant, vi ostreae. Qilod ad victum attinet, aqua n arina,& limo etiam pascunt,quin & rore,quare ἐρσήwm Ostrea Oppianus dixit,id est,roscida.Scaliger utriusq; meminit: In aere inquit & aqua, quae cibum capiant,nondum memini,nisi ostreas put mus cum alijs rore ali nihilominus , quam limo,& aqua marina.
OSΤES esse ostreis cancros inuenio,& Stellas marinas. Cancri ostrem Hrum carnem mire appetunt, sed ipsa praeda potiri propter indumentum lcstae dissiculter queunt. Nam teneram carnem quodam quasi septo natura non facile frangendo munijt, quumq; duae concauitates accurate sibi inuicem iunctae ostreum ipsum complectamur, necessario chelae cancri nihil essicere possunt . Quid ergo molitur Quum ostreum in Iocis vento non expositis cum voluptate percalescere, suasq; plicas ad radios Solis aperire videt: tum vero clanculum iniecto calculo, quominustas rursum claudat, impedit; quodq; viribus nequit, solertia quadam perficere depraehenditur. Ea versutia est animalium, quae neque rationis neq; vocis usum habent. Meminit huius quoq; versutiae diuus Ambrosius his verbis: Cancer ostreis vescitur,sed quia ostreu clausum, nulla vi aperiri potest,periculosumq; est si chelam eius includat,ad argumenta confugit,& insidias noua fraude molitur.Expi rat cnim si quando ostreum,remotia in locis ab omni vento, contra Solis radios diptycum
508쪽
Aillud suum aperiat, ut aere libero viseerum sirorum voluptatem quandam capiat: & tunc clanculo calculum immittens,ostrei conclusionem impedit: sicq; aperta claustra reperies, tuto chelas impendit, visceraque interna depascitur. Eundem praeterea dolum auilior de natura rerum ex Ambrosio, & Isidoro, sic recitat. Cum testas aperit Ostrea, ut clementioris aurae dei icijs glorietur,cancer insidias ei repentinas praetendit,& lapidem inter eius testas proijcit, ne illas coniungere possit,& sc ostreat carnes corrodit. Ostrea quidem in sicco iacens, iam Ut in domo Conchas tenet tempore accessionis maris. Alii ostrearum hostes sunt stellae marivae molli crusta intectae,vero tam crudeliter cut Aelianus ait inimicae,ut haec Stellae t ipsa exedant, & conficiant. Ratio insidiarum quas eis moliuntur,eiusmodi est. Cum test, stros deuocea suas patefaciant Concbas,cum vel restigeratione egent, vel vi aliquid pertinens ad v, V ictum incidat: eae uno de suis, siue auribus, sue radiis intra testas ostrei hiantes insito eas 'claudi prohibem,carne implemur.
ρπάδι illud in Epistola Ausonij arithmetica ad Theonem, de ostreis ad semissis legitur:
Axi ter,ut Aulidi mensis tenet laicamus Sol.
Innuit, ut exponit doctissimus Iosephus Soliger, tibi tot ostrea missa, quot
menses tenet Sol si ter tot mensibus costat annus.quot ollin in Aeolide constabat . Decem enim mensum, nec amplrus , annum apud Aeolas suisse tempore Homeri Mensibis, veteres Graeci testantur, ut&apud Romanos sub Romulo. dece olim
ELLONIVS omnium aliorum testatorum Galeno ostream nobili
limam haberi ait, Caleni li lententiam a Corn.Celsi comprobari,eo v ro maxime, quod aluum mouere dixit. Sed Galenus in libro de boni. & Quale suo vitiosi succi nutrimentis ostreorum carnem humidiorein, de tenaciorem cum gene esse docet admodum craisi succi,& partes corum solidiores serius ob cras- situdinem concoqui ac generare humorem crudum,crassum ac frigidum. Verum quidem est, quod Glsus aluum mouere dixerit, sed ait praeterea facile intus co rumpi . Connumerat tamen etiam ostrea inter ea, quae stomacho apta sunt. In uniuersum inquit Iouius) ostrea, ut ait Calenus, salsum humorem aggeneram praesertim si cruda comedantur: propterea tentiginem in lalaribus plurimum adaugent. Platina etiam ea, quod demortuam venerem excitant, apud lautos, &libidinosos in pretio esse scripsit. Multum Venere exin praeterea ostreorum esum idem Galenus damnat in libro de attenuante victu, eumq; senu si M.
bus interdicit in quinto de tuenda sanitate, & in consilio pro puero epileptico,Ostrea omnia ei cauenda praecipiti Aetius quoque Galeno praeceptori subscribens, buccinas, purpuras , chamas, patellas, pectines, & omnia testa intecta. ut etiam ostrea, multum crassi succi alimentum gignere scribit. Patellas Hicesius iacilius excerni tradit, quam chamas: ostrea vero minus his alere lacile replere,excerniqt promptius. A thenaeus de ostreorum substantijs ex Mnestheo: Mnesitheus Atheniensis inquit lihm de cibis ait: ostrearum,conch, D rum, musculorum, & sntilium carnem vix concoqui, ob salsum humorem, qui in ipsis in-
est.Quamobrem qui cruda eduntur,ob sal viginem aluum subducere,cum vero elixantur, salsuginem suam vel omnino, vel magna ex parte ex humore quo incoquuntur, deponere. Itaque ostreorum decoctum inquit Rondeletius I perturbat, & citat aluum. Elixa vero eorum caro humore suo destituta, murmura excitat. assa autem, modo reme id fiat, noxia minime est. Eteni in igne victa non perinde ac cruda concoctu dissicilis est, exiccato humore, qui in ipsa inerat,quiq; solutam aluum reddebat. Alimentum humidum concoctu con Aluum' motumax inreum omne praestat, nec facile ad urinae excretionem.Atque ita Celso, Aretaeo,& uetit. Plinio medico aluum mouere ostrea dicuntur, nam de Galenus in tertio de simpliciu m dicamentorum facultatibus conchularum maris caeterorumque ostreorum succum, planeium salsum esse, tum ventrem soluendi vim obtinere ait, quamuis eorum caro inquit ventrem reprimat. Additq; verum quod dicit, deprehendi, si ea quoque quo modo brassibcam cessiit,prs parare non graueris.Et in tertio de facultatibus alimentoru scribit omnium
509쪽
Ostracodermorum commune esse, succum salsum in se habere, quo venter subduratun sed stratione maioris,& minoris differre. Ostrea enim mollissimam omnium carnem haben cha. mae autem paruae, spondyli,s Olcnes, purpurae, buecina, atque alia huiusmodi duram. Iure igitur ostrea,vcntrem quidem magis promouent, minus alimentum corpori suppeditan . curiora vero concoctioni magis relistunt, & magis nutriunt, & haec qui quuntur. CVRd quo ostrea vero non cocta eduntur.Sed quamuis,quae hactenus diffuse satis super horu ostreO-ημφ φβψμ' tum alimeto dicta a me sunt, sufficere possint:adferam tamen integrum caput ex Iulio Alo. xandrino, qui in decimoquarto de salubribus, capite decimotertio eleganter docet ostrea, quod alimentum exhibeant, aut quem humorem generunt ;& de humoris crudi, vitrei. glutinosi,copositiq; ex his, differentijs,& natura sic scribit: Iam testacea, quae o ραασδερμα Graeci vocant, ostreaq; in primis, aut sola, aut maxime inter haec esculenta, salsum itidem cuncta succum obtinent,deij ciendae aluo idoneum. Hiatulae autem & spondyli,& solenes, di purpurae,& buccina duriore omnes,quam Ostrea carne constant: idcirco minus quoque cdulcs atq; ad viuna potius medicum adhibitae interdum quoties ob praui succi alicuius praetentiam, qui vel ventriculum, vel tunicas cius occupet, aut aliunde etiam, maxime vero cxiecore coconssuat,assumptus corrumpitur in ventriculo cibus. Neq; enim duritia il- pla inter concoquendum prompte in corruptionem humoris, quicunq; ille fuerit, trahetur: quin ne trahantur alia obstabit, & humorum in totum putrefactioni resistet: magis autem si secunda tertiave clixatione , salsedinem humoremque omnem corrumpi facilem eductum di posuerint, tunc concocta id genus testata nutribiliora, firmius in alimentum corpori elar ita, ficnt: sed crudi tamen plurimum quem sic vocant, succi gignent intcrea. Nam Facilὲ eon- ostrea ipsa, ut minus alant: at ob multam carnis mollitiem elixa concoetu faciliora sunt, ac ς quunt. - pituitam potius, quam crudum illum, quem diximus, humorem procreare solent: qui ne
' R g ς' ipsa quidem tamen a pituitae natura discessit, sed insigni frigiditate, substantiaq; fusi vitri' - ' in modum glutinosa crassaque. Crudus vitreusque a nostris: Gιος, & ἰαλωδης Graecis dicutur si modo pro codem ducendus estis atque ille humor, vitreus dico,&crudus ac non potius alius atque alius. Uterq; quidem cruditate damnandus, sed in altero lentities cum frigiditate insigni, in altero crassities, in utroq; aut m cruditas sit. Quae in unum quoq; L pe inter si conuenire possunt qualitates cunctae, atque tunc humorem faciem mum Praxagorae dictum: tum deinde Philippo, leu potius Philotimo, insecutisq; Graec rum medicorum qiatibus crudum,crassum, visciduinq;:eiusmodi prouenire corporibus in cnon valentissimo ventriculo ex suillae carnis osse, aut azymo, aut non sale satis condito pane, subcineritim , atque ex caseis inueteratis quibusdam,& huiusmodi multis, possit. Hunc μαδε non minus appellatum suisse inuenio aut horibus eisdem, glutinosum scilicet, ex crasso,& glutinoso compositum.qui obstructiones maxime,ac maximas emcere solitus sit, nec dissecantibus tantum,qua cratius, sed abstergentibus praeterea, qua viscidus tenaxque, Mutatii is indigeat, sicuti plane, qua crudus, maiore concinione. Alius est hutnor, unde epialis saepe quo sibi si febribus origo, di colicis cruciatibus: praesertim vero, si lentore, frigiditateque immodicaepiata. sui eret, ut substantia, ac colore vitrum reserati frigiditatis autem tantum conceperit, ut nec intra corpus, ubi calida omnia natiuo calore concalescunt, neque motu extra delatus Z lucrit, ac vέ l excernentibus frigidus excernatur,& tangere volentibus appareat: is Crudus bu proprie habebitur ex frigidiorum eduliorum cruditatibus quandoq; collectus. Sicuti πω ψ ἰμk dum proprie dioemus, frigidarum, crassa ruinq; partium humorcm, nec magno regi ut, nos umqualem nobis largitur freques lcguminum, ut macerati lupini, alior utraq; quorumdam; ac recentis, sed non Oinnis tamen generis casci: multorum l. praeterea edulium,ips in ii quem et, de quibus nunc sermonem instituimus,lcstaceoriun, sed duriore tantum nam pido carne praeditorum, usus. Nam ostreorum propric sic vocatorum, siue Ostrearum malis
alimentum, quia mollissima caro, pituitam potius exhibuerit, illam ipsain quoq; frigidam omnino, atque etiam crudam diccndam, quando ulteriore concoctione sanguificari possit: sed bc ne humidum. & cum flatu lento spiritu. Crudus, autem, quem proprie ita vocari diccban. us, humor ille, si igidus crassusq; est, ex durae terrestrisque substantiae alimento, quod
neq; in vc ntriculo,ntq; in iecore deinde iustam concoctionem acceperit, procreatus: sicuti vii reus item crudus, frigiditate etiam immensa,& glutinositate constat,atq; ambobus in unius e si utenti substantiam cocuntibus, frigidus, crallus,glutinosusq; existet, crudus, & i L mcrito cxisti inatus, dictusq; humor. Elixorum ostreorum iure emolliri aluum diximus: quod virum est, proiccto ita, eductoq; elixatione, salsugi nolo succO:quo faeto, reddetur caro, chirrum s i quidi in dissicilior illa,at eadem ratione confici quoq; contumacior,& qua tam ruryciita, praesci tim testaceorum durioris substantiae si fuerit. Nam ostrea mollissimae
510쪽
A carnis, vel ci uda deuorata multis concoquuntur laodie etiam: multo maxima tamen pars melius. s. . lubrius aut elixant, aut in craticula addito aromate multo, ac salis momento. sed testi tamen suis non avulsa, leuiter torrent. Mandi ea irrit adae Veneri,& tentigini producendae, nimis creditum hodie receptumqῆ est, non obscura ratione flatu lentiae, ex pitu utosa materia excitatae; saleque & calorificae aromatum facultatis vi, aucta, adiutaq; salaciis 'tate. Haec omnia itaque Iulius Alexandrinus: Ex quibus, sicuti quoq; ex praecedentibus,&cruda,& cocta edi solere constat. I linius sanξ cruda ostrea stomachum unice reficere, fastidijs mederi, ac leuiter aluum mollire scribit. In ponti sicali rina apponebantur teste' Μν . Lib. nsa. crobio echini initio,& Ostea cruda. Sic & Galli,si Rodeletio credimus, non solum echinis, in M&limnostreis, sed & ostreis marinis,& lepadibus crudis vescuntur: Conchis vero striatis, olitea eni- pectinibus non nisi coctis. Qui lautitiae popinali student, inquit Bellonius, in testis suis sin ita in prin- per cratem addito butyro in aqua, quam continent, incoqui curant, quibus minimum p peris addunt, ut tentiginem salacem adaugeant. Nostri coqui etiam ita fere coquunt, Pla- p- t 'tina non parum discrepat, Ostrea cocta inquit, in carbonibus, atque testis exempta, frigi in oleo, & aromatibus, di agresta suffundi possunt. Ulim garum addebant, quod meminit
Ebria Bai- Deni p-do concha Lucrino Nobile sane simoiaxunosa garum. Apicius vero in ostreis inquit ligusticum oui vitellum,aeetum, ovi liquamm,oleum ' Li.s c. o. Ee vinum: si volueris,& mel addes. Qui modo edere ea volet. Lunae motum observet, hoc cst ea crescente, ea edat, ea enim senescente longe sunt deteriora: quod dilucidissime innuit Gellius in vigesimo: Ostreae cum appositae fuissent, Se multae,& inuberes,macraeque essent. Luna sinquit Annianus nune videlicet senescit, ea re ostrea quoque scuti alia quaedam. tenuia, exuctaque sunt.
, ΟN solum in cibis, sed etiam in medicina magnae sunt ostreorum dotes. Si in Conchis suis decoquantur, uti clausa pervcnerunt , mire destillationibus prodesse Plinius tradit: Marcellus vero ita ut lecta sunt,adhuc testis suis clauia in carbonibus coqui atque ita cibo dari ei, qui narium frauedinem patitur. Idem Plinius Ostrea cocta, cum mulso, tenesmo qui uno exulceratione sit, liberare voluit: quod sane nimis lath accepit Marcellus, imquiens ostrea ex mulso, & pipere cocta, utiliter contra tenesmum accipi. Peculiariter vero contra leporis marini venena ostrea aduersantur, si eidem Plinio credimus. Stomachum cinquit idem unice reficiunt, fastidijs medentur. Addiditque luxuria frigus obrutis niue lunam montium,dc maris ima miscens. Gariopomus hydropicis etiam ostreas dari iubet: Et Trallianus in colico affectu pisces duriore carne praeditos, & ex testaceis pectines, de ostreas. Testa vero eorum maiorem longe quam ipta caro usum apud medicos habet, uta& non usta. Eam siecissimam esse Galenus in secundo de temperamentis dixit. Labiorum ulcera,& omnia maligna sanans medicamentum,ex Nicolao Myrepso: Ostrea usta tenuis-s in E trita insperge. Ego vero non ustis contritis usus sum. dc bene cessit. Ad procidentem sedem ex Aetio: ostreorum testas crudas tritas, di subtilissimo cribro excussas appone. Ad perniones: Sextus Platonicus se pum ceruinum combustum simul cum ostrea testa minuta D commixta, & factum quasi malac ma imponit, & mire sanare ait. Vegetius in secundo de veterinaria, ad vulnera iumen locum ossa sepiarum,&testas etiam Ostreatum in puluerem redigi iubet,& aerei quoque vasis fuliginem pariter misceri; eaque bone tunsa si frequenter asperseris, siccatum vulnus ducere celerius cicatricem. Ostreorum testa usta author e Ga leno, similis est facultatis buccinorum testis, tametsi etiam subtilioris: immo ut certius vetriusq; inquit dicam, minus crassae. Nam terrenam di iramq; corporis sortita consistenistiam concretionemqέ, impendio Omnia crassarum sunt partium, itaque accurate ea latui gare necesse est. Cum autem dicimus horum aliud alio esse tenuius cum tamen omnia cratiis sint, sed alia magis, alia minus, ita accipiendum est, ut si V lysiem Thersite dicamus m iorem , cum tamen uterq; fuerit paruus. Caeterum omnia id genus, ut dc antea est dictum, cogendi quandam in se facultatem obtinent: per qua in condensata eorum essentia, dura, tera osaque sunt reddita: quam ubi per ustionein deposuerint. contrariam asciscunt facultatem,quam vocant diserentem. Porro si lauetis ea, vsserisq;, sic Graecus textus habet, sed praestat Ad destilia