장음표시 사용
41쪽
quibusdam notitiis, quae subinde obVeniunt, recte colligi debet Andronico porticum in Palladis templo in ventino ab Aedilibus concessum esse ad fabulas agendas, Festica aliquis locus videtur significare. Bello Punico secundo, Sempronium et Cn. Fulvium, Aediles, populo quatuor per dies scenicas reis praesentationes dedisse, narrat Livius Ay, a quo eodem discimus , Scipione Nasica auctore, Circiter a. 599. V. C. h. e. quindecim annos post mortem Ennii Senatus Consultum factum D
se, ne quis in Urbe propiusVe passus mille subsellia posuisse, sedensve Iudos spectare vellet, ut scit id quod Valerius 4)addit, remissioni animorum iuncta sandi Virilitas , propria I omanae genti S, Nota esset. Sed haec ad Iudos scenicos in 'enere sese referunt de tragoediarum actione singulatim si quid quaeras , nil compertum habemus. Idemque commata succederent. Quae animadversione interpretationem habent illa Donati: Comoedia autem multa Lyecies habet. Aut enim auialia es, aut togata, aut
tabernaria, aut Atellana, aut Lmus, aut rhinthontem, tit lania Media ceti quae Omnia ad Comoediae nomen evocare non potuiniat, Nisi olim omnia in comico theatro acta fuissent. Ceterum emini repugno, qui Cantica Praeter illamimorum iriterludia fabulis accessisse et a pueris, qui ludiones vocabantur, de niata fuisse existimat, De his tum intelligendum esset Plauti illus Pseud. I. 5. Isio.): Libieen os interea hic Aeetabus Conterendus Coequetinera c. lago. s S. Scribas Seribas μroyrio nomine antiqui et librarios et Oetas vocabant: at nunc dicuntur feribae quidem librarii, qui ratioties ubi eas seribunt tu abruis itaque, cum Lisius Andromeus bello Punicoseeundo serosisset armen , qtio a Dirginibus es cantatum , quia r - Perius rem. MOAuli Romani geri comta est. Publice adtributa est eo in Mentino aedis Minervae, vi quatieebae feribι histrionibusque con-ffere , ac dona Monere in honorem
Lissi, quia is et Ieribabat abutis,
M L. IL A. a. Idem fere de modiis dicere licet, quae, ut at vicae fa-hulae tragicis adjectae sunt a Graecis, ad temperandam tragoediae moestitiam, sic post tragoedias produci solita fuisse similem ob caussam, tradit Scholiasses vetus apud Iuvenalem 53 Exsatiarius, inquit, Pud Ceteres insine ludorum intrabar, quod ridiculus foret, ut quidquid lac/ymariarii atque tristitiae eae tragicis assectibus com bene, hujus nectiaciali risias detergeret. Haec exodia, ad antiquae Satirae similitudi aeni, a juventute Roniana, histrionibus relicta fabularum actione, in scenam reducta potissimumque Atellanis fabulis conserta est e, e Livio discimus 6J. Nomen inde ductum putat esse Casauhonus 7 vel quia singulorum diverbiorum fini subjiciebantur, vel quia extremae fabulae semel, ad analogiam ἐξοδίου, quod a Clior Gra
corum acena exeunte Cantabatur.
Atius locus accedit apud Ciceronem 3), qui posteaquam
de Caesaris dominatione multa dixerat, tinc otiis , ait, ujocrationes tuas , quando tu secti ridiam Oenonia iam At ii non, ut
olim solebat, Atellianiam , sed De nunc se mirnum dedisti uoex IOCO pariter apparere videtur, post tragoedias Exodi sive Atellanas in scenam esse inductas nec Scholiasten I. c. alium quemquam sub xodiario indigitare voluist e, quam teIJanarum actorem, quibus potissimum Exodia adjungi solita fuisse et Livius tradidit, et alii, mi uiatici notum fecerunt s). Sed probabile est, haud longum temporis per spatium hunc risum
De Sat. Rom. II. I. . 83. Cf. Politie stibii. v. Me his exodiis doctam re u Otam ha hes ad Cain sarab. l. c. d. Ram, ex qua hic referre liceat. Exodiarios olim proprie Atellanarum actores esse dictos; post vero ut Valesi Videtur, cumque ad imos delata esset Caesaris tempore Exodiorum actio, Cum in Oriura nomine Personaque coaluisse.
Longam qMoqiae de iis notam habet sabna scin noti ad opisc in Ain
9 Sueton. Claud. M. Iuveu. VI.
42쪽
que Iudis tragoedia eaere debuit. Nam 'inde a Caesaris aetate nudum amplius testimonium habetur, tragicam fabulam esse actam, sed e contrari omnem Romanorum spectandi voluptatem in imis Pantomimisque fuisse occupatam, temporia hiltoria sat docet. Neronis adhuc aevo Atellanarum histriones exititisse, adeoque laenica exodia in usu fuisse contra Casau- bonum e pluribus apud Suetonium 19 locis a Rambachio Probatum est Haec fere sunt, quae de tragoediae antiquae indo eatque natura apud Romano dicenda habui. Perpauca sunt, sed qui mentinerit, Romano Proprie tragoediam nullam habuisse, nec ingenium huius populi natisamque indolem poeseos rasticae expolitionem Passam esse ei singulare ac mirum non via Aebitur, Graeci dramatis indolem coloremque eundem fere esse debuisse apud Latinos. De metro tantum, quod tragici Latini in vertendi Graecorum fabulis adhibuerint, quaestio ad
huc poni posset; sed ipsa res jam edocet, si ulla alia in re
aliena presterunt Vestigia, eos hoc potissimum in genere Graecos magistros imitaturos fuisse, quod incognitum Iane incultum-oue iis hucusque fuerat. Vnde neutiquam probare possumus doctorum virorum in fragmentis tragicorum Veterum ex metrica ratione restituendis Iabores atque studia, quae nisi solo ex arbitrio certe tamen ex arti subtilitate Romanis Iane ignorata profluxerunt. iratione sane quisque se abreptum sentiet, qui apud ossium, caligerum, ipsium, Μuretum, alios-uue magni nomini Viros, fragmenta ex metrorum quam maxime diversorum ratione restituta reperit, quae haud simplicitatem Graecorum in tragoediis ObViam, sed compostum potius multoque labore concinnatum artificium referre Videntur
Equidem persuasissimum mihi habeo, ut in aliis rebus, si et in metri observatione Graecorum memPIaria imitatos esse Lati-
nos poetas, ita, ut, si fragmenta eorum in antiquam formam habitumque vestituere velimus , ad Graecorum , e quibus translata sunt, fontes recurri debeat. Quam quoque nobis Iegem scripsimus in Enniimedeae textu restituendo, omissis cunetis iis conatibus, qui a Graeci metri ratione discesserunt. Aecedit Horati auctoritas, qui Ennii Attiique trimetros ObiIes appellat ab unde Versuum hoc genus, ex Graecarii fabularum imitatione, inprimis his a poesis esse usurpatum colligere fas est. Nec antiquorum Grammaticorum desunt testimonia, qui omne CODVeniunt in eo, quod Graecorum vestigia in hoc quoque pressa sunt a Latinis tragicis 3). Tum quoque Sene-wa SemPlum . . argumento esse Potest qui ad eamdem
1 CL Neron. 39. Galb. 13. DO- init. s. et Dacis Sur Ia Satyre, in
3 Firmianus ad Probum de mere. Comoed. p. rgyn Comment in aerentiari. . Nam si si de metris Comoediarum reqi yisi, et ego scio
alurimos exisimare Terentianas vel maxime Iabulas metrum non habere Comoediae graecae, i. e. Me
caeterorum qui trimetris orsbus
actiones trimetris com rehenderiant.
beant , tum Plerumque sunt viginti, aut amplius syllabarum Nine Mu
taneri meers carere nec tilla lege
csentineri. - De iisdem trimetris. im Latinis tragoediis obvii5 CL Prisc. P. 325. ap. Puttali Adde Merulam ad tintiam p. 33 Certe nullo inte Erantium in comoed se tragoediis. quas Oetae altria vel interyretabantur, et noυas fu-eiebant, Graecoram identur leges, non tamensi iste sequuti ieroum et agrioraim Dorum gesta ab Gr cis ossa inter relatione u abant; ab se noviter inventa noυ Nersi rgenere tu is Plurimum r-do-
rum quoque comoediae et trusteriari. quae ad Graecomm exem Luna seram. his et trochaeis dimetris, irimen iri. et tetrametris , brachycatalecticis, catalecticis acat electicis et ream ealaiaeticis maxiyis currum
43쪽
i 1 PRO LEGOMEN A. metri rationem, a Graecis observatam, fabulas suas ' composuit Sed tenendum Ennium Veteresque tragicos Latinos Ius sibi in metro libertatis arrogasse, quam Graecos. Hin querelae, quas ubique de metri Iegibus, minime ab iis servatis reperimus; linc Ciceronis 4 illa, Comicorum senarios adeo saepe esse abjectOS, ut nonnunquam Vix in ii numeru et Ver
sus possit intelligi. Quae ipsorum incuria ac negligentia eo processit, ut, id quod Priscianus 5 jam notavit, ipso
in iambico versu a trochaeo sibi haud caVerent. Quantae hac ab auctorum incuria priscique sermoni indole penitus ignorata, procedant dissicultates fere insuperabiles in restituendistrao oediarum metriS, id neminem rei peritum latere potest. Quod munus si quis in se vellet suscipere, ei ante omnia expromiscuis Grammaticorum observationibus veteris sermonis indoles cognoscenda esset atque illustranda, ita ut cujuscunque veteris scriptoris scribendi rationem, prosodiam, modumque pronuntiandi haberet perspectum. Quae res quantum in se dissicultatis contineat, is intelliget, qu in Grammaticorum seriptis diutius paullo versatuS, eorum incuriam in citandis vetustis locis, ignorantiam in explicandis veteris sermonis proprietatibus, dissensumque in earundem erum illustratione animadvertere potuit. Exempla multa in promptu habemus, quae hic asserri possent; sed notam nimis apertamque rem esse arbitramur quam ut alio argumento Opus videri possit ε). De 4. Orat. 55 CL Geli. XIII ui.
intex singulos scriptores dissensus, nemo non intelliget, qui linguam incultam adhue atque rudem, hoc
demum tempore majora incrementa meminerit cepisse, quo Poetarum plane arbitrio relictum fuit, pro Iubitu flectere eam atque efformare.
Unde sane multas dissimilitudines
inter varios auctores exoriri necesse fuit. Veteram Granunaticorum alio
rumque libri multum adhuc contis
De dictione antiqua pauca hic tantum reponere iuvat Gramismaticos ubicunque fere, ubi sequi licuit. secuti sumus in F,nnii lingua restituenda in quo tamen multa non nisi ad analogiae similitudinem revocari potuisse facile intelligitur. . meru- Iam ducem habuimus, qui de hac Ennianae Criticae parte imi. mortaliter meritus est . . Plurinii haud . dubie sunto quibus et
haec quaesti graViter premitur. In eo nimirum cardine res tota vertitur,' ut Xploratum habeamus , quidnam proprie ad a liquam locutionem referendum sit. Cicero quidem . Sallustius. Quintilianus, Maro, innumerique alii iturinias usurpant verborum forma ac flexiones, quam antiquae videri possint sed ipsorumne tempore in usu adhuc fuerint, an ex veterum iniit tione iis tantum usurpatae sint, ignoraturi In Plurimis , suae hoc de antiquitatis Romanae genere habemus , scriptis, in prisinis quae inde a seculo sexto decimo ad nostram rusque aetatem in lucem edita sunt omnia . Confusa serturbataque apparent. Verba enim antiquata conquirere , diVersum eorum ab eo. quo nunc adhibentur, usuri notare, Veteri dictionis formas, flexiones ac schemata obsoIeta illii strare eaque comparare cum ilia scribendi jatione , quae optimis Latinae linguae striptoribus sellei Dis fuit , haec fere omnia sunt, in quibus versantur . Sed facile perspicitur, hac in ratione nullos fines , cerni nullosque terminos, qui in ipsa locutione antiqua constitit endi sint, ex quibus evinci possit,' quodnam ad tempus haec illave vox r scienda sit, quousque in is fuerit, in qua tandom aetate obsolescere coeperit. Perfectum quid hac in . re nemo rei ieritus .exspectabit Pauca enim Monumenti linguae antiquis-
nent, ad uniuscujusvis vetustissimae memoriae scriptoris scribendi ratio-
tiem atq11 modum Cognoscendum.
Quod dissicile esse nequit Versatur enim opera in Colligendis tantum observationibus, quae promiscue obveniunt de scriptione , vocibuε. que propriis, ah unoquoque usu Patis. De Ennio integrum fere hujusmodi glossarium collectum habe.mus, quod tamen nimis magnum copiosumque est, quam ut hic aliquem ejus usum sacer Possemus.
44쪽
a supersunt; vel ea aetrate, ' qua Tullius ceteraque orationis Romanae clumina claruerunt, ' vestigia desunt ad vitae communis tinguam accuratius paulIO cognoscendam. Ea vero, cinae Ennio riusque aequalibus in i usu fuit scriptio, , ad solam harno, quae vitiis Communi rebus iris Viebat, linguam erit referenda. scribendo enim nondum satis exercitati . Romani
aliud loquendi genus non habebant praeter id, quod ad communem' vitae Pusum sussciebat In Ennio ceterisque hujus aetatis scriptoribus,' prima Hetegimus clatinae scriptionis 4nitia. In his vero inruendis plura possunt adhiberi adminicula. Restant enim Grammaticorum citata. quae etiamsi haud raro corruptissima legantur, name, Critici ingenii acumine imum Ecaligerum vocasse sat est in integrum saepius restitui possunt;
restant Plautus ac Lucretius, quorum uterque aetatis hujus sermo- in m nobis conservarunt. Hostiorem alter rebusque gravibus adaptatum, alter communem Vitaeque in consuetudine versantem restant denique ex historia Latinae linguae multa testimonia, quae ad mutationes eius ac Vicissitudines, quas inde ab illatis Graecorum litteris Aperta est, cognoscendas facere quid xossunt Quibus omnibus emcitur, ut certa quaedam teneamus,,in quibus istius aetatis dictio versata est, etiamsi negari nequeat, specialem hanc, si ita vocare licet, antiquissimae memoriae scriptorum Criticam multis in partibus obscuram lucisque expertem esse debere, quoniam fragmenta aratum, nec Opera integra exstant, ex quibus haurire licet. ' Plurima igitur in integro relinquenda, quam ob silentium Grammaticorum, aut ob deis 'ctum analogiae illustrari nequeunt NOS si qua mutavimus in Ennii textu rationem semper addidimu aut X Grammatico Tum auctoritate, aut ex analogia, aut denique e conjectura,
Ex Euripide, ut muItas alias, hanc quoque fabuIam fecit Ennius, de cuius argumento intemaque oeconomia dubitandi nulliis Iocus esse potest, cum ex communi tragicorum illius temporis consuetudine, Graeci exemplari indolem ac ordinem secutus sit poeta GraVior exsistit quaestio de vera tragoediae in lar ptione, quam, Posteaquam e Columna argumentum eius datum est, accuratiu Paullo QxplicabimuS. Amedeae ex Thessalia fuga fabulae totius enarratio repetenda est, unde forte recte et Uulis nomen addebatur. Cum enim Iason, aureo Vellere potitus post reditum e Colchis in Graeciam Corinthi moraretur, Glauce Creontis Corinthi
regis filiam in matrimonium edea dimissi duxit, cujus
ope tot tantaque Pericula ac extrema Vitae superaverat discrimina. At Creon veritus, ne ede id iniquo ferens animo, novae nuptae aliquid magicis moliretur artibus, eam in exilium egit. Quae ViX unius dieculae spatio impetrato, aureani coronam peplimique preciosum Glaucae mittit, naphtha, seu, ut malunt alii, essi Centauri sanguine conspersum quod simulac illa induit, ut dictum Verum Vetus esse conssa ret, εχθρει δωρα δωρα. repente igni Bamma coorta est, quae
ipsam ac patrem suppetias ferentem combussit. Tum illa Meriniero ac Pheret liberis ab Iasone suscepti immanites trucida I a tis.
45쪽
tis, Volucrem draconii currum Uriscendit, athenasque petiit, ubi Aegeo, Pandionis filio, conjugio devincta est. - Iam Vetus opinio est inde . . Manuti temporibus deducta. duas Ennium fecisse TabuIas, easque vertisse ex duabHS
Euripidis aut ejusdem aut alterutram ex juniori AEUjUSdam Euripidis Hram a te, eodem nomine inscripto Animadvertit enim Viri ille doctus plura occurrere in antiquis scriptoribus fragmenta, quae etiamsi ex Ennii ede laudata essent, tamen haud amplius occurrerent in Graeca Euripidis, quam nun manibus Versamus Vnde prinio suspicandi ei occasio dabatur, duas ab Ennio scriptas esse tragoedias, eodem Medeae nomine insignitas, ex apsoque forte Euripide Versas, qui quemadmoduni Iphigeniam in Aulide et Tatiris. HippoIytum τε φαμ
mentum' dupliciter dractas eum res hi haud improbabilis. Neques defuerunt, qui subsequenti tempore eandem hanc sententiam lanis Iexi sunt Viri docti, et quantum mihi certe Compertum eli, ne unus quidem fuit, qui aliam hac de re senterat iam Protulerit. Hier. Columna, Ios caliger, Μ. Detri P. Scri- verius, Gerh. Vos ius, Fr. Mestalius omnes lite celeri qui BL Ennii fragmentis aut codigendis aut illustrandis Vesudarunt, in eo omnes convenerunt, ut fragnienti illa seorsim ponerent ac illultrarent. Nobis vero, cum de Ennianae fibulae indole ac argumento de variis ejusdem partibus ' de ratione atque modo , quo auctor noster Graecos verterit, diutius Paullo essemus meditati, mox apparuit, quidquid ex Μ dea Ennii, et Exsule, et simpliciter sic dicta, asservatur, id ortim referri Osis ad unam eandemque poetae nostri fabulam
ex Graecis Euripidis versam perpauca taratum este, Nucle, quo IOCO reposita ac quo tenipore qui brisque a personi drauratis
dicta sint , etiamsi hclud ' certe implius definire liceat, Ramen optime possint explicari ex licentia illa ratque libertate, qua Poetas Latinos Graecorum fabulas vertisse,' Ennius noster non unu est, ex quo apPareat Enimvero fragmenta ista patrimitam E m A.
ita sunt comparata, ut ob brevitatem abruptiqtie sermonis indolem in integro relinquere coacti simus, quinam eorum cum reliquis nexu fuerit, quae series, qui ordo partim nota est pluribusque exempli probata ars illa poetae nostri, qua saepius ex aliis Graecorum fabulis versus integro in alias, a se atine exsas, transtulit. Quod nemini profecto mirum apparebit, qui meminerit auctorem nostrum, in Graecae scenae lectione maxime Versatum, pro ingenii foecunditate in pli ra incidere debuisse, quae etsi non proprie ad argumentum, ni praesenti tempore incubuit, pertinerent, tamen non potuit non, quin mitteret, dataque occasione non transferret in ea, quibuscum Optime OnVenire illa animadvertisset. Sic et in luobus tribusve fragmenti judicare fas est, quae a Veteribus scriptoribus ex Enuit edea asseruntur, quibusque nuda Graeca respondere inveniuntur I). Aut enim proprio ex ingenio ea addidit, aut aliunde adjecit. Neque tamen superva
caneum erit, doctoriani Virortam argumenta rationeSque CCt
xatius quidpiam recensere, qui biis addiicti duplicem Euripidis Enniique Medeam accipere recte sibi visi sunt, cum multa in
iis obviam Veniant, quae vitico calauio Dotari debent.
P. Μanutius primus fuit, qui, ut supra iam diximuS , In Commentario suo ad Cic. pp. VII. p. 6 con Iecturam Protulit, duplicem edeam fabulam Enni uti scripsisse. Ansam dedit vex-
qui cum duobus praeterea aliis in Iocis apud eundem Ciceronem ex Ennii Versione laudetur, omnesque hi Ioci faciant rid
in qua an nunc plura fragmenta Occurrunt. quae in Graeco texuri
vare. IX . p. 73. d. a P. Niam
ideo duas Iphigenia scripsisse Em
46쪽
eos juVat. Primus reperitur ap. eund CD. Epp. XIII. p. 5. ad Caesarem Itaque rab Homeri magniloquentia confero me ad vera praecepta Euripidis, κατῶ σοφιτήν, τις εχ αυτω oc si uter Epp. VII. p. . ad rebatium Tu, qui ceteris cavere didiesti, n Britannia ne ab Ubedariis deciρiaris, ea veto et eum medeam agere Oeyi in antecedd. ex Enniimede fragmentum attulerat Nam mulιi suam ete. illud semper memento:
'Pui ipse sibi sapiens prodesse nequit, nequidquam viι'
Tertius denique de Osfic. III. 15. Hae est illa Pernicies. quod alios bonos alios sapientes existimant eae quo Ennius,
' 'Nequidquam opere sapientcin quisbi Us prodesbe nequireι'
In his tribus Iocis continetur omnis disputat1o. Ex Pr1nio Probatiim est , hunc versum esse Euripidis, nec iniuste ex altor esse ex fabula edea, de quo modo videbimus: et ex- tertio denique , ex Enniimedea. De priore illo, ab Euripide hunc versum esse Prosectum, nulla omnino mover potest dubitatio aperte enim a Cicerone sub hoc nomine Inudarur. Sed de altero, quod inde concluserunt viri docti, hunc Versum esse ex Euripidis ede , mer1to uotest diibitari. Verba enim Ciceronis et cum Medeamaoere oesei illud semPer memento non sese referunt ad es, quae subsequuntur, sed potius ad ea, quae Proxime antecedunt. In his enim ita dixerat et quo consilio Profectus es, id vis duitate et virtute consequere. Hoc tibi tam ignoscemus noscimici quam ignoverunt Medeae, quae Coranthum arcem altam hahebant, matronae opulentae optumates quibus illa manibus
y Iatissimis Persuasit ne sibi vitio illae verterent, quod abesseo
Unde apparet, Verba illa, de quibus lis Xorta est, cum semel medeant agere coe i nullum alium sensum habere posse Praeter eum cum semel tragicam personam agere coepi, ex tragoedorum auctoritate sententiam meam atque iudicitin comprobare tibi ausus sum. Nec fabulam indicare votitit Cicero, ex qua versum subsequentem depromtarit, nec Personam, a qua dictus sit sed tantum illaid ex eius verbis concludere licet, himo versum pariter in tragoedia Iiqua obviam venisse, quam Ennii fuisse alia testimonia j declarant Cadit ergo eadem ex caussa argumentatio ea, quae ex tertio de Osficiis libro subducta est, ex Μedea Ennii petitum esse hunc versum. Hoc enim loco nihil aliud innuitur, quam ab Ennio transtiatum esse hunc Ver--sum; sed unde Verterit, id pariter non sensia ca). Alia deinceps attuIere Vir docti argumenta, ad Omme dandam opinionem eam, Euripidem duas Medea fecisse . eaS- que Ennium nostrum vertisse. Apud Stobaeum dixerunt duo Occurrere fragmenta, ex . Euripidis Medea claudata, quae in nostra non legerentur. De eo jam mari titius scripsit: 'Rursus oritur coniectura de duabus, non modo , quia non it, ut dixi, versus hic in ea , quae nunc est in manibus , Medea; sed etiam quia Stobaeiis Euripidem bis appellat in Medea, recitatque versu , qui b hac absunt tragoedia quam OVimus,
et Idem Versus audatrir, sed sine nomine auctoris, a Luciano in Apol iar merced. CODd. T. III. P. 27, ed. U. et a tiιtarcho in Alexandro, et in tractatur EP καλως ρηται τὸ λάθε βιωσae, Tom. XII. e l. Reitet. Idem inter Menandreos
47쪽
inde a V ID 3. Io 9. iratus sum, quomodo H. Columna, et post eum Hesselius eundem hunc errorem Committere Potuerunt; ex quo vel corrigendus est novissimus Stobae editor,
ill SchoW, qui in notis ad h. I. Haec ententia in Uri πιν ιdis medea non legitur. Sane ex eodem fonte errorem a sit quod, ne nisius hac in caussa peccetur, adnotaVimuS. De altero loco, quem et Clemens AleXandri in Paedag. I. e. . sed sine nomine auctoris asseri, animadvertendum est,
noti legi quidem in edea, quae hodie exstat, sed facito pos cogitari, Stobaeum, id quod haud raro ei accidit, vel in Domine auctoris, quem laudare Oluerit, Vel fabulae errorem commisisse, vel denique lios versus ex ede junioris cujusdam Euripidis dopromsisse, cujus tria dramat memoriae Suidas tradidit, edeam, Orestem, et Polyxenam. Unicum hoc igitur fragmentum facere nillil potest ad nobis persuadendum , Euripidem duplicem edeam fabulam docuisse, cujus potius unam fuisse ostendit Suidas , cum de Nephron ait: τοῦ φασὶν ἔινα linoia 'οιουM Mηδειαν Praeterea, si duas idem scripsisset, notasset, ut jam .manutius attulit, utramque inscriptione aversa, utrin1phigenia fecit, et Sophocles in Oedipo Aeschylu etiam in Prometheo, deinciri dicare Videtur Schol ad Aristoph. 'ιι, oro. Λ etsi Columna admodiim Iaboret, ut clarum faciat, non perpetuo, qui fabulas .citent, distinctionem addere, sed nudis nominibus saepe ea proferre, tamen omni haec magni viri argumentatio plane aliena est a nostra caussa, qua Euripidem duplicis edeae auctorem non esse posse, supra jam ostendimus. Idem valet de altero argumento, tu usi sunt Viri docti, ad duplicem huius nominis tragoediam Ennio vindicandam apud antiquos scit scriptores aiunt modo citari fragmenta ex Medea exsule, modo ex ede fimpliciter sic dicta, de quo vide infra notas nostras ad singula fragmenta. Sed jam . anutius, e quo magnum Viri acumen Praecipue aestimari velim, etsi id de duplici ede Ennii sententiae nequaquam faveat, tamen In -
nue professus est, in exsulis edeae cognomine modo addito. modo omisso a Grammaticis, valde se conturbari, cum eadem utroque nomine tragoedia significetur, cumque ex utraque fragmenta adducantur, quae Graecis Euripidi optime respondeant. Ac profocto, si e tricis laqueisque, quos Versus illo apud Ciceronem ex Euripide laudatus ei substravit, expedire sese potuis. set vir doctus, nunquam sane opinionis illius propugnator ac defensor exstitisset. Ceterum omnis controversia de duplici Medeae Ennianae tituIo, facile componi potest, si sumamus, Ennium fabuIam inscripsisse medeam utilem, quod cognomen ab auctoribus antiquis in laudando modo additum, modo omissum sit, cuius negligentiae exempla alii in rebus innumera prostant. Quocum nomine optime etiam convenit fabu-Iae nostrae argumentum, quomede Corinthi exsul sistitur, inde in novum exsilium agitanda. Ex Latinis praeter Ennium Μedeam scripserunt Attius, M. Varro Ovidius, Seneca, et sidius Geta, qui edeam tragoediam ex Virgilianis versibus concinnavit. De Pacuvio tis adhuc inter viros doctOS.
48쪽
Irim Vr. Utinam ne in nemore Pelio securibus Cais accidisset abiegna ad terram trabes, Neve inde avis incoanda exordium
Σιθ' ἴφελ' 'Αργους μη διαπτασθω σκαφος νηδ' εν νάπαι τι Πηλίου πεσεῖν ποτa i sun Lactantius ad Statii Theb. V. p. 23' a. d. mreean logum se laudat minam in nemore Pelio caesae securabus ad terrameee dissesne hiernae trabes. Sed praeterquam quod legendiim Vtinam necet perturbatus est Ordo verborum, maleque scribitur, caesiae a. V. 1 5.
Utinam Exstant hibertas mtegrx P. Auct ad Heren. I. u. octo priores refert Prisc. de metr. Com. P. 52S P. Putlah. Primum
ac secundum M. Varro de L. L. VI. p. 37. d. ip Cic. de InV. I. 49.
Topic. 6. de Fat. 35. et de Natia Deor. III. 5s Lact. ad Stat Theb. V. p. 25O. ed. me. Donat in Phorm. et Prisc. VII. p. 75i Prioris verba albCoipssset, qua non nominatur nomine.
Argo, qua Vecte Argesve delecte Veirei 5
eidissent trίbes. Diserte riseianus VII. p. 75r. Vetusissim tamen
et trabes ro trabs roferebant. Eunius tu redeae titiam no in nemore Pelio securibu caesa accississet ad terram abiegna trabes. Reponendum, aeri abieg. ad term tr. Sic corte Varro de L. L. VI. D. I. ac ita eum hic tum alibi Grutero videtur In Cicerone reseribendum nam Cod. Pal. T. Reg. et Cantabr. hahent. caesae eeidi an trabes. Attamen prout arroriis et Prisciam constat auctoritate, o dices isti non recte se habent eum hira liter inerant. Immo ns quid omnino moVendum putem, facit eum aliorum Ss fides tum Quintil. In V. o. Recte autem monemur inquit, cassas non utique ab ultima est repetendas ut Medea Vtitia, ne in nemore Pelio. Quas ero id eam feceri mi- foram aut nodentem quod illic ceciderit abiegna ad terram trabes. alteram tamera locutionem latinis limam esse, Patet ex iis quae notavit Nic. Heinsius ad vid. Fast. V. 358. Davies. - Eandem lectioilem, adeidisset, Xprimunt Diar Scul a Varr. Scris. Prife.
V. 4 Cepisset Deir. Sed emendata lectio videtur esse. aliquot. adducit Gic des Fin. I.
g. et Pro Cael. 3. Quint. V. O. et Hieron in Epitaphio arcellae. Quintum et sextum idem Cic. Tusc.
Versus sunt ambi trimetri, m-hus semper prologos rimarumque scenariam actione comprehendisse vetere comoediae tragoediaeque scriptores monuit jam Firmianus ad Prob. de metr a si quoque unx Graeco textu, Uem interpretari, lebant, I 1ilitudo summa servabatur. Ad sententiam quod attinet, ex Euripide Medeae nutricis verba esso patet, de dominae infortunio querentis, quae Patria relicta, fratroque occiso, marito, latus gratia tot tantaque discrimina subierat. amnunc repudiata erat. optantisque ideo ne cum Iasone unqtIam Convenisset Quam sententiam X ani-lix personae consuetudine extulit auctor noster. - rima Vox in scandendo corripi debet, ut Pluries P. Terentium, cf. Eun. I, 2. II mea uti
1. 1 IO9 uinam hand in mentem veniant illa Didous p. Virg. Aen. IV. 65 Felix. heu ni mitin felix. s littora tantum Nunquam Dardaniae tetigissent birae cariHaec et illi Ariadnex ap. Catuli ' de rapi.
49쪽
Nam non quam hera errans mea domo ecferre taedem Πελlοι μετῆλθον ου γὰρ ν δέσποιν' ἐμῆId. ἐεια, πυργους γῆς ἔπλευ τ υλκlας,
Var. Leci. IV. S. Petebant villo, inaurato. Sic Lamhinus. Columna et Rau--netus emendari voluti ex vid Epp. XII o I. Aureus ille aries viillo Dectabilis aureo . cf. VI. 49 Sed Ollam n φατικω h. i. accipiendum, ut recte jam notavit Dabies Idem Lambinus versum: quintum legendum proponit Argo, qu Argiυ mille deleeti irimeti petebant Pel inauri artata ut miale, numerus rotundus, dictumst pro permultis. Sed neque cum metro, nec cum auctorum testimoniis convenit hae Conjectura. - . . Ortean rectius nam nusquam noti scriptorum loci ubi haec copulantia in re eadem, nud quam domo, et nusquam Pedem. Gruter
trabs P. Prop. III. 1. - Cafa, ex veterum Consuetudine, qua semperae Hiphton guin sterebant se a I, uod non in Genitivis Oham obseris vatum fuisse, testantur illa, ut Aimilius. alternis. Paltus, in antiquis marmori bris; quod semel monuit rajorum ti f. est. s. e. Quint. I. 13. . abienna, sic retinere volui pro antiquiore rufiecna; litterae I apud veteres Romanos, talliis fuit usus, verum c. tertium stadi a phalaeti elamentum, ut apud Graecos quo que Vicem ejus praestitit . Festus L. Orchus C ro G frequenter Pone-baut antiqui; nam quae nunc C υ- ellatur, i antiquis G vocabatur.
Quint. Inst. I. . idem tradit. . p rium autem Carvilium, qui a V. C. 54o. ludum Romae habuit litterarium, c litteram invenisse. testis. est Plutarchus in Quaest. Rom. Unde et ab rinio, qui a 585. V. C. mortem obiit, jam usui P itam esse Verresse simillimum videtiar. - trabes, eodem modo dixere Vetere Plebes, ut motat Prisc. quoi recte ratem sequenti temPore correptum esse ait Varro Eranius in Anti VIII. Labitur uncta tr es remeis rostrata Per altum inripides πεν ιη diXit, quem sequitur Cat. l. c. - incoaudiri, sic ex Ciceroni aucroritate scribendum
fiatio qui ira r. 43. sum ego i fe, cum scirem, it m Ores Iocu Os sis ,
ar nusquam, nis in vocali, aspiratione iterentur. loqnebar sic ut Pulcros, Cetego S. triumpos, martaginem dicerem aliquando, idque
fero, conbicis aurium cum extorta
mihi ,eritas esset, isum loquendi s ut concessι, eientiam mihi reservavi. De etymologia verbi CL Fest sub h. v. et Diomed. I. quia Ghao Graecorum deductum ire
ait. Exordium, litterae risum poetae nostro abrogare DOJUimus, etsi recentioris Originis esse eam veteres tradunr Quint. Inst. I. . inenosrarum ultima , qua tamen Cam
Et Marius Victorinus sim gidius in libris suis X littera m est fus
α adtatem Jeqnens Cf. de noti litter. Prisci I. Auson. Iduli de litteris. qum Isidorus ori g. LA. habet, litteram nec in usu fuisse apud Latinos ad usque octavi Augiasti te iubpora . salsissimum est Nam, ut ais
poribiis Iulii Caesaris sculpsere, jam tum In columnae rostrata scriptum fuit Taefocioni, Maximosque, Ex-
rarit eis magna cum curia Plaut. Menaechnus Magna cum cura ego Eliam curari Nolo. Aroo, de hujus Omliae Origitie, variaquctetymologia f. ariCtores P. Coinum. Ennio ab Argivis hei Dibiis dicta videtur navis si certe Cicero verba ejias interpretatias est TUI C. I. I. Et
tant, qui ostium Ponti viderrant, eoas augrsias, Per quas MenetraDitea, Ita es ominata Argo quia Argis in ea delicti iri etebant Mellem inauratarn arietis. - Verba μηδ' ἐρετμωσαι δε omisit noster, ac statim cum seqq. ungit illa αν- θρων ρ ςων qua a V Decte Argei- Ne desectet Neire Metebant cet. Sic scribendum cura Vip veteres enim Latini i vocalem natura IOIlgam, in scribendo vel producebati dongitudinem velut duplam, vel critiphtongum ei exprimebant. Notat Prisc. Veteres semper ei scripsi Lia, sequentem aetatem i productunae Quod tamen non Usque Uliqiae verum loquuntur enim veteres in scriptiones, promiscit in ara siliis 'cribendi fuisse laatici attinem. 1Lic iii colum rint Dia illi vetustissima a streis et Socreis legimus, me naristius Prinlus et Carthagiuiensis Plu' ra tamen sunt scriptorum et lapidum testimonia. I illud longum per es fuisse scriptum et PronUnciditim.. Testantur id tabula eo quae hodieque in urbe Roma, in quarum una: Tique erer δiam deicito aliars'manta ei Praecone Diatore dare' ohortebra. Seqoentibus temporibus Grammatici praecepti des hae it tera tradere situr contui, ut scit plurali Dum cro veret, singulari au-tem Atquis ueri scriberetur Quod: praeci ptim non aliare, quam ad discrimen. f. Lucilii Versus aΡ. Nint .. Inst. L 13. Vel ' Long. χOL omo . Terent Scarir. Os 22 , 5. - λου ciei eiron iaci ci. I. 36. senile quid de Graecis, Troiana navigatilibus . Dueboros Parrauni Lelecti Arima in
50쪽
rorum Find. Pyth. IV. 335. heroas
Iam, Paullus Diac. al est XIII. Olli valet letum illi ab ossa et ol- Ius quod aueris Comitiis quum recitatur, Hyraeiae dieitum OLLACENTVRΙΑ, non ILLA; alterum aυυaret in funeribus indictisis,
DATUS EST. Ennium Vero fila scripsisse , ait Serv. ad Virg. XI. 36.
In ea ua Duilii exstat olorum,
ex antiqua consuetudine , nos geminandi mutas senuVocales et consonantes. Vetere enim, ait Isid. ori g. I. 26. non duPlicabunt
bant. qu. Ista admonebatur lector,
pote Graecus draeco more usus,
litaurilia. f. eundem . Aholoes, Atuae. Folium, Origam, Torum, et alibi. Unde nunquam litteras duplicatas ejecimus in teXtu anti-o quo Ennii restituendo. - Pellιs inaurata arietis, παγχρυσον δέρας; contrahend i est ultima vox metri caussa. Poetarum locos de vellere aureo videlis P. Colum0. O non
moramur in eorum Te Censsione.
Uleeis, sic repG sui Ciceronis auctoritate, qui Or. 43. Veteres Nartha uinem per litteram extulisse . memoriae tradidit, atque Isidori, qui rig. L 26 omnia Graeca Omina per λ litteram scripta esse ait. Sallustio quodam idimagistro litteram Latinis adjectam esse, testis idem Isidorus I. . quem igitur ante Ennium, aut eodem cum illo tempore floruisse ex loeo Ciceronis
laudato recte colligitur. Accusativus pendet a Verbo Petebant. De Pelia rege, Hygin fab. 29 et Ovid. Met VII. 4. Ceterum quam Proxime ista Ennii pedestri orationi ac. cedant, .is facile animadVertit, qui in Ureorum poetarum lectione versatus satis aest. V. 8. Euripides Pro Medem afferre posuit pavigare, quo verbo majorem a loco excitari commiserationem, dum Medea, patria relicta, ad terras νυ gissime remotas Pervenisse avn eat, bene jam notavit
zmos 'plo sic certe intellexis gilius, qui de eadem Μedea VIII. Samus amor docuit nato-- sanguine matrem Commaculais mantis. Sed praestat accipere de quocunque gravi affectu qua significatione saepius Occurrit P. ipsum Ennium ex incerto libro ap. Serv. ad Aen. I. IOS): Induta fuit fama sola , et Virg. . . Siae
Dus tibi Aeacidae telo jacet Hector. Saucia cf. Virg. Aen. IV. I. Lucr. IV. 1O4 2. Ceterum e hisce versibus optime potest bis ari qua ratione unius Euripidem transtulerit. Est enim hoc fragmentum longius Ceterisque minus Corruptum,
sta ut poetae sensum expressum plane clarumque habeas. Priores itii Euripidis verius Plane missi sunt, idque ea extatione, ut jam C Ol. bene
Medea, animo nigra amor salvo saucia-IO. Utinam ne umquam Medea corde iii, id , Nolceis pedem extulisse ....
vidit, D laena υςερο προτερ quod in Graeco textu latebat, VLtare noster Voluit. Aptius enim videbaturi a nave aedificata inchoantem sistere nutricem, trimque dein mum Optantem, ne umquam ad Colchorum littora oppem admovisset Ar ro. Qua tamen versa ratiotiis seria, mox animadvertere noster debuit. duo commata in Graeco textu expressa esse, quae unum latifumeundemque sensam Oritinerent. Unde maluit, Prim commate mi=so, in terti versus sententia acquiescere, quam rio solum amplificare. veram etiam Conjungere Eram ea
conatus est, quam Graecus Poeta teralio loco attulit. Sic optime diverta haec interpretatio exPlicari Potest, 'ex qua facile intelligis, Enniram neutiquam ad verba quasi reddidisseGrae-
Corum 4gntentias, Verum plura erresecuisse, quae minus recte ei videbantur, et ex xOPri ingenio amdidisse, quae aliena a loco eis non putabat. V. Io. Ex Medea aItera hi CreposuI.. Sunt verba utricis, de eras infortunis querentis Medeae ipsi vulgo attribuuntur, sed sine idonea
ratione multo melim eum οικονουικNutricis convelliunt, quam Primo Iam fragmento suavissime ad ah verat Poeta,