Nicolai BurgundI ... Historia Belgica, ab anno 1558

121쪽

HI sae. BELG. LIB. II. mconsilij, sequentium malorum eventus explicuit. Mox quippe caeterae provinciae iclem postulantes , non exspechato Gubernatricis imperio universis Inquisitoribus adimebant jurisdictionis ministerium. Inquisitores vero paullo ante a Gubernatrice ad constantiam severitatis animali, jamque atroniti, incertique quid agerent , Vanis querimonijs in aulai exprobrabant,compelli se ad intensionem officij, cujus potestas a magistratibus destituta, sine auctoritate,& formidine, imo vana,& ridicula relinqueretur. simul omnes parati In quistionis munia depcinere ; nihil aliud retulere quam verba, & voces,& adulatoria aulicorum fastidia. ambigua semeer Gubernatri-- ce, reliquisque Occulte adversis.

Quae res vivendi licentiam palam solvit. populi mores,studiaque labefactavit. At nihil

aeque publicam accelcravit calamitate, quam turbulenta colloquia, quibus per multos hos.ce dies, non solum otiosa, segnisque multitudo maledicis sermonibus traducebat Regem: sed &nobilissimi passim viri. quem ego mor- bum pernitiosissimuAjudici quando a capite diffunditur. Ergo ex omni parte seditionis materia quaerebatur. multis haut obscure frementibus, vindicandam esse ferro liberta- ltem. Atque pmnia prorsus audaciae opportuna dicebant. Nullum in Belgio peregrinum exercitum. Peteranos alieno in oppressos, perinis querulos.

122쪽

quibus in pace nullastes reliqua. causam, se initium ad agitanda perseditionem stipendia circumstectare. nec aGubernatrice ad expeditione exciriposse promististitiesustratos ureid tamesi excirontur multum ex js metum. qui non integram rim adferrent,pleri sis centurionibus Inquisitionem detestantibus. caeterosiquefa cile consessuros in eius,cum Proceres um tribunos uduces in partibus viderint.Tardum ese peregrinos elicere exercitus ed nec illos'sipedio vexilla ferraturos. Hos εἴ ejusmodi sermones pronis auribustiosti ηο- plerique accipiebant,expendebantque. nam . si opes reipublicae accisas noverant, Vulgatis, passim arcanis imperij. Hinc audacia, atroxque consilium,& fiducia rerum novandarum. iam primum nimia licentia, dein conseientia labentis aulae, &quod negari non potest, novitatibus oblectatae; cujus mores, & ingenium omnis fere regio induerat. Primum conjurationis consilium Bruxellae fuit. sex nobiles ad coenam convenerant. In terqile pocula increpantes ignaviam Procerum , quod totics de abroganda Inquisitione consultando perdidistent operam;arque inde' indignitas animos acueret, tristissimum facinus exorsi sunt.ferendum utcumque erat, Cui

hon aequo animo , si saltem plebei homines tanto sceleri praebuissent initium. sex aurati equites conjuravere in perniciem publicam, re pacem Belgarum , statumque concussere. nec enim plures in exordio fuisse memoratur.

123쪽

HIs T. BELG. LIB. II. II, ut jure miretur posteritas, a tam paucis coeptum, quod tot millium sanguis, nec adhuc satis expavit. temulenti per insolentiam, atque lasciviam suscepere nefanda consilia , ut pari audacia jam sobrij, nec minus vecordes exequerentur. Seu compromissum , aut compactum, seu societas quae inter malos nulla esse potest sive potius coniuratio,seu quoquo nomine hoc ipsum quod egorunt, appellandum sit, fide invicem data acceptaque, subscripsere certae formulae. De nominibus auctorum omnium non convenit. Qusdam.aetas oblite

ravit, atque odium partium .ego quoque con sulto nonnullis parco, quorum vestigia per annales dissipata mvenio.non quod posterora magnitudinem in majorum maculis, pudendisque imaginibus, offendere metuam. nam quomodocumque haec scripsero , scio mihi imminere invidiam. nolo tamen erubescant

illi, quos jam fastigiis admotos video. quidam

enim hodie ea laborant intemperie animi, ut majorum sive errorem, sive fatalem vecordiam exprobrare non timeant liberis innocentibus. Inimica res tranquillitati publicae , multisque gentibus civili sanguine per factiones

expiata. Ego virtutes, & vitia temporum tradere constitui: nemini vero ruborem exprimere. Caeterum Philippum Mamixtum Sanctae-aldogundum legem foederis in hunc sensum dictasse comperio. datu

124쪽

homines, insatiabili avaritiae, intolerabidique am

bitioni, ct superbiae suae inservientes, subfalse resis-

gionis umbra , sub publicae tranquillitatis praete*tu- perduxisse eo Iriem, ut conuiud illest, contra bonorum sufragia , contra acrosanctum Deoque Gr hominibus diolum sacramentum , pernItro Assimam Inquisitionem per vim ιnferre. rem gentibus abominandam , dipum que, ct humanis i

gibin contrarium. fundam eivi crudeblatem,nutila infidelium barbaries , nulla orannorum saevitia exaequat.nec ob alii d reperta est,quam in contem tum divini nominis, ct exitium publicum. &quidem ito dictionem omnem Inquisitoribus tra- scribit.caeteros in servitutem redigit. civium omnium capita in discrimen adducit. 2 emo enim insons futurm est, qui quis vel acerdotem, vel spanum inimicumsibi inveniet, vel scurram auque ni capulsuum subornatum. Nam Acendae causae potestas, omnisque defensio reis adimitur. Hac ergo reVocamu ad animum. σήμή nostri ducimus imminentibu succurrere malis, corporaque 2D- cultates nostrispraeda eripere: nepraetextu vιola tae religionis innocentium sanguine calumniapa-

satur. Itaque pulcherrimum facinus contracta societate aggresi sumus. gravissimiqque obsecrario-mbus obstringimus mutua capita, nullam nos δε-quisitionem in Belgio passuros, nec ullam rem quaia eo pertineat, quoquo titulo adumbratam sue I 1M Pio,sive visitatio, aut edictum , sin quocum que

125쪽

HI s T. BELG. LIB. II. II que Aio nomine appelletur. sed econtrasublaturos, atque eradicaturos eam fundius, tanquam fontem confusionis; ct injustitiae. Obt amuranterim haut abo hac resticere, quam ad honorem gloriamque Hvim cultus' amplitudinem Regis, ac salutem publicam. ut salubri aliqua ranone popularibus sicordiis obviare liceat. Proinde Deum in tentem accipimus, non commisuros, ut Isequisitio, vel e Atia noLDorum quempiam lacessant. eateroqi. corpus, ct bona oblaturos in ultionem.se nec ullus color, aut occasio, nullud titulin, aut cause, ad excusationemproficiet, quom inmad auxit um quirique confluere debeat , etiamsi rebellionis crimen contractum obtendat. cenim rebelles dicipossunt, εω gloriam quarunt H- vini nominis, Regisique maiestatem tuentur,.s a lutem publicam, qui bonorum curamgerunt, uxoremque, ct liberos, ct familiam Gndeant ab injuria ; in quorum tutelam Dein, ct natura uni- versos obstrinxit. Interea ut 1andia haec societas inconruga semper, ct inviolata permaneat dem

invice raseamus, ea nos acturos, ratumque habituros , qua statuentur ex communi consilio , vel ex Astragio illorum quibus ea cura mandata fuerit. Cre4torem eoeb, ct terrae , mentium scrutatorem , in testem accipimus nostrarum actionum sanctissmumque ejus nomen invocamin, precamurque suppuriter, ne coepta hac nostra

JuccessM destituat. utque per gratiam S. Stirituσad honorem sanctissmi nominissiui, subsicamque

126쪽

ns Nico LAI BV RcvNDI tranquillitatem, ct animarum nos, umsalutem

dirigere velit. Amen.

Ipsa fere retuli verba, sicut erant incompta , atque acerba, quantum Latino sermone assequi licuit. Primus deinde Marnixius subscripsit ;& si fallat, iratum Devia, hominesque invocat. Caeteri deinde idem faciunt. Haec enim erat tessera conjurationis. Caeterum ut furori pararent vires, itum inde per provincias. amicos, propinquos, necessarios, familiares, notos atque ignotos, bonos ac malas , in idem facinus concitant. Multi levis animi vitio easdem partes amplexi si int: pauet consilio. catholici, an haeretici, nullo discritamine. Toti dies comessationibus transige bantur; & ut quemque in contubernium a traxerant, obviam ei ire, prensare, amplecti, onerare poculis, praeire sacramentum, dextram chartae ad signandum adducere, dubitan tibus exprobrare Vecordiam , minis cogere. sic passim, lateque nomina data. &a pleris que tanta securitate , ut ne scirent quidem quid subscriberent, atque interim pigeret exquirere. postridie vero cum animo morepuia tantibus magnitudinem facinoris, non patebat regressus ad poenitentiam. Auriacus, Emmondanus, Hornanus, Megemus, Bergensis& praeterea multi ejusdem ordinis, ut auehoia res, vel participes conjurationis jactabantur,

quorum signa quoque falso codicillis impres

serant.

127쪽

Η'rs T. BELG. LIB. II. a II serant. hac arte centuriones potissimum, & signiferi in scelus obstricti sunt. in quibus tamen plus amentiae, quam sceleris fuit. Scio quoque Henricum Brederodium, in ordin riae turmae signiferum strinxisse serrum, quod

sacramentum accipere detrectaret.

Primum colloquium factiosis Bredae fuit.

Sub Id. Mart. non uno praetextu cum Homnano, ad Auriacum diverterant, secretum inituri consilium. Forte autem Smartenburgius, Hollius, & vestertioltius in Germaniam recedebant. Hoochstratanus solemne viaticum abituris instruxerat, in Hoochstratensi praetorio suo, frequentesque conjuratos convivio adhibuit. Egmondanus,& Megemus eodem veniebant. Cum multo incalescerent mero, trecentos, & amplius nobilissimos viros con-jurasse in Inquisitionem & edicta Auriacus

memoravit, viresque illorum non.immodice aestimare coepit. Megemus novitatem consilii admiratus , quid e inquit, tam pauci in perniciem publicam e ita me Deus , ducenta fio tenorum millia permiserit mihi Rex, stur xis ego illis caput imminuam. Vt facile appareret abhorrere eum a suriosis consiliis. Sub Iaxa jam mensa Auriacus selicita manu Ego mondanum protraxit in secretum, totamque scenam coniurationis aperuit, quacumque tandem mente, Egmondanus inde cum Me

gemo Bruxellam iter instituit. Promptius

128쪽

HR NIco LAI BURGUNDI hinc agitatum inter temulentost de summa conjurationis. Auriacum, &Hornanum arbitros fecerant amentiae suae. magna nomina,&momentum partium.Publicis enim confiiijs incumbebant. Quaerebatur potissimum inermes, an armati; oratione, an libello sententiam exponerent. vicit mitior ratio, ut in ermes, & libello; tanquam jus, sorumque respicerent. In diAando libello non unus aliquis consensiis. ' saepius in aliam atque aliam verterunt formam. Sunt qui Hispanice conscriptum velinto quos ego falli existimo. De Callico idiomate plures mecum consentiunt. quod & publica exemplariat promiscue praeferunt. apud Omnes tamen in hanc sententiam fuisse invenio. LGlsitudini Parmensi.

I bbris Belgis venerationi principis sui religiosivi som-- ς.ηiμ- per fulse de itos, nullus est terrarum angulad qui

bernatini gnoret. hanc inprimH gloriam nobiιιbus peculia-' - rem genius fecit, fortunarum suarum, vitaque

prodigis pro salute Principis. Froinde nihil primnobis fuit, quam ne, majorum vestigiis inhaer hiates, vinceremur obsequio. Movemur enim causa

relubncae. Aliquantillum invidia bubire eligimin, quam intempestivopeccaresilentio , ct ad praesens

omittere , quae ad communem incolumitatem pes tinent. uuantumsumma rerum collaturi simus,

129쪽

r s T. BELG. LIB. II. Us exstectari potest. Ouamvis ergo nemo dubitet, haut perperam fecisse 'Regem, quod ervarii serit leges, quas rectu forte consiliis G1ar edixit tamen habenda eLἱ ratio temporis. eIM conssicio, abaatque assa remedia exigit. Eadem ilia leges, ultra priscum rigorem exercιtata, multorum motuum

hactenus causa fuere. uuas cum nuperis suis litteris Rex non mitigaverit 3sed econtra exercera eas acrius iusserit : timemus siane, ne ingravescentia mala in tumultuου exeant. quos funesta terrarum vastatio excipiat. multa cottidie indicia seditιο-nis erumpunt. Iamdiu exstectavimu , ut Proceres , Orianesve provinciarum hanc in se emam transferrent , atque imminentium calamitatum

radicem exscinderent: sedckm hoc iis graventur scium, ct in prociniitu flet pernιcies, ac ruma publica: uni quisque nourum munerissia esse credidit , exolvere se sacramento , atque ιmpendentis tempestatis periculum avertere. Satis quippe con fiumin aequi,bonique .con 2lturum Regem haec monita. Maxime enim nostra interest. Quoniam rura agentes, ct populationibu expositi,omnium pro ximi habemur,m quos tumultuantium rabies feratur. Adhac si rigaetem illum semel admittimuου, quem deinceps innocentem Rex habiturin est e non deerunt cene , qui improbapram ste invitabun tur ad calumniam : qui praetextu molatae religio nis , periculum singulis intentent. quippe accusetis nullum reuictum es refugium, quam clementia, ct insimulatio judicis , in cuius misericordia omnium

130쪽

12o NIC LAI BVRGVΜΙvita opesique Atae sunt. Oramus ergo υt obviamea :s pro magnitudiae cause mittas ocIud ad Re gem ; ut videat, ne quid detrimenti res ubi ea accipiat. Salva ilia Hare non potin , nisi mala hac, essi torum abrogatione antevertat, ct perare leges malit , qu/m rempusticam. uuamvis denιque nece t M temporis edicta non reficeret: iustitia ta men, ct aequises abrogari poseulant. Huius cons by rationem reddemus vobis, quotiescumque Rex 4 nobis exegerit. Sed ne osticia baec notra inimcorum acerbitas in deteriorem partem ιnterpretetur, tanqisam contendamus do nantibu3 praescribere

legea, aut A testati faenum insererer Flacebit Regire gere leges generalium oriunum consensu , ct ultionem Itiorum sic exigere. Rogamus tamen Celsetudinem tuam, ut dum exstetavi voluntatem Regis, exercitiam interim legum, O

egimus, impendentium calamitatum ιndicia non

supresim-. ne ,siquid evenerit tri ι- , tari nobis debeat. Proinde Deum, or Regem, σCelsitudFnem tuam , ipsi'm denique Concinum Staim, propriamque conficientiam in testes acriapimu praesentis obequν. in quo haut alios nos Ps in, quam Mos clientes, o m Uros convenit. Ideoque instamus quam maxime, ut mature sub-penias. Offercndi partes Brederodius poposcit. priscis Hollandite comitibus stirpis suae auctoribus ferox , a que ore tenus facunduS, erinde auda atque factiosus, &ad flagitium