장음표시 사용
141쪽
llaru i dedi,tiuuin est consilium. quae vobis optima ridebuntur Deus fecundet. Nemini mirum videri debet, tantam in illo principe eluxisse cognitionem philosophiae. Ex Balduini colloquiis
hauserat. His ille artibus rem publicam componere susceperat. Libratis ergo hinc , inde rationibus, media placuit via, hoc esst; derogare aliquid legibus, quas nec salva pace retinere poterant , nec salva religione abroga re. Dein conjuratis respondendum esse censebant , quod Inquisitionem non habenti bus, nullam inferrent: habentibus , interim exercitium ejus mollirent, quoad de volunta
late Regis redderentur certioreS. mod rationem legum Gubernatrici dc Proceribus curae fore : 'nec laturos alias, quam Mas consensius ordinum comprobasset communi suffragio. Nec mora Gubernatrix' Privatam curiam, primo quoquo tempore novi edicti formulam componere jussit. Dum haec aguntur , rumor curiam penem trat , venisse in urbem conjuratos. Brederodius cum paucis appulerat. ciete ei postridie successuri ferebantur. Et hoc nuncians alius stipervenit. Rogare gubernatrix coepit, quid auctores sibi fierent, utrum appropinquanti multitudini occluderet portas urbis, an potius in tutum secedens furentibus se riperet. E montani sententia abhorrebat arus a,ViO
142쪽
i32 Nico LAI BURovNDI landisque ijs , qui ad tribunal decurrerent. i Quem intuens Barlaimontius , quin imo inquit,compleamus curiam armatis,&universis trucidatis tam effusam vindicemus licentiam. Auriacus negabat se commissurum, ut instar barbaricae feritatis damnaret, quos nondum constaret esse reos. multos eorum sanguine,
vel affinitate sibi permixtos. si stipplices venirent,quare non liceret his, quod promiscue omnibus licet ξ si inermes,nihil esse quod formidarent. Quidam censebant occulte hortandos conJuratos, ut singuli,& sine turba venirent in oppidum, vel provinciarum rectoribus libellos porrigerent. α- Non intererat Coniuratorum quid dein curiam cerneretur. cogi ad obsequium' non pote- μή '' rant. In urbem recepti, Nonis April. progrediuntur in curiam. bini ac bini longo ordine procedebant. Diceres pompam funebrem ducere.De numero scriptoreS non consentiunt. trecentos fuisse multi tradidere .plures alii, pauciores nonnulli constituunt. Ego in litteris. Gubernatricis ducentos invenio. Egregium agmen splendidorum equitum, nec inania nomina praeserentium. Eminebant inter illos Ludovicus Nassovius cum Brederodio, syrma claudentes ; altisque spiritibus ih ti, &non Vulgari specie, omnium
oculos in se attraxerant. Ingens turba densis ruebat
143쪽
His T. BELG. LIB. 1 I. I 33 ruebat agminibus in spectaculum , exspecta tione suspensa. Pauci ex plebe hoc conspe- stu movebantur. Ignari adhuc quantum feralis illa vecordia conflaret incendium; cujus calamitas maxima ex parte in se redundaret. Frequens eo die Concilium advocatum erat. admissisque in conspeetiam conjuratis Bre-derodius uno genu procumbebat in terram, Ultuque elato , post officiose dimissionis venerationem haec verba locutus es: e Domina, 'biles hi, quorum numerum vides , gravissimis A
rebus, ct ad salutem publicam pertinentibu3, ad te libellum adfersint. plures idem facturi erant. sed siua
cuique ratio adesse non patitur. Providere tibi placeat, qua putabis in commisne conducere atque aqui bonis . hac constulare.Ddin porrexit libellum,&;caterum, Domina,inquit quidam actis nostris obtrectare ausi, egere negotium calumnia. turbas, editiones , ct quod atrocius est, mutationem flatus moliri nos disserunt; foederaque cum alienigenis contrahere. Indigna pror- μου animo nostro cogitatio ct sacramento adversa. Ro gamus ergo delatores renuntien, ct ad quos latum pertineat facinus , ut perpestigato scelere debitas poenas a noxiis ex M. Gubernatrix accepto libello ad Concilium relaturam se dixit.jussitq; in vesperam opperiri responsum. Dein m .rginibus libelli ex procerum consilio adscripsit; Iegatos emi seram ad regem. in ingenio ac benignitate ejim si
144쪽
13 NICO LAI BURGUNDI minis krium. De mitigandis edictis iam multo ante si Proceribus egisse: ct in promptu e se sormulam,
quam destinaret Regi. pro certo haberent non distlicituram eam prorsua s. scire utiquecti os, quam in potestate ita non esset, insermittere Inquisitionis, Iegamque munia, vel provincias ex ea parte exleges relinquere. contentos esse debere, quod depostulatis eoru ad Regem scriberet. Daturamque operam,dum reston' sium omriunt, ut Inquisitores, ct magistratusprovidentius , modestia ue se gerant, nec querela causam cuiquampraebeant. Eos quoque se mores ab illis exste-ctare. Confiderent itaque,diquisitionem si non illati ram his provinciis, quibus hactenus insiolita fuerit. θhoc esse,quod Brabantis nuper restri eri t. ad qua impetranda eo proclivius operam, curamque impenderet suam , quod ab omni mutatione religionis alienos eos intelligeret. Tenebrante Vespera conjurati revertuntur in curiam. recepto libello, rescriptutu multuantibus magnopere displicuit. Et certe exspectatione minora consecuti fuerant. Itaque preces repetere statuunt. Et quoniam fatalis quaedam ametia pervagabatur proVin
clas,multi cottidie deficiebant ad illos.& qui prius sociaverant consilia,plures jam aderant.. Culenburgius quoq; simul intervenit, magna nobilium juvenum manu stipatus. v II Idv. Apr. eades pompa rursus iter in curiam di rigunt. Admissi in conspe stlim,=n itas, inquit Brederodius, debemud tibigratia , Domina, quod de
145쪽
HIs Τ. BEL G. LIB. II. 133 de his quae fecimus recte fientias,nec protelationibus ullis restonsevi moreris. caterumst ambquam voluntatem tuam, nounihil liquidiorem esceris, nihil est, quod debeamus amplius optare. Nam Inquisitionis, legumque arbitrium,non esse tua potestatis, longe ante cognovimus. Interim tamen , dum desideria nostra perstruntur ad Rege, sine cunctatione concedere potes,
ore Iudices, vel Inquisitores suppliciis quemquam con sciant. Leges quas ex sistragio ordinum laturus est Rex,non tantum umma fide custodiemus: sed se omni ope nitemur, ut eadem sanctitate ab aliis colantur. Si quos nostrorum seditionis noxa,contactos ex jmes, per nos licet Jupplicia expetas. Haec coram resari voluimus , ne si quid forte aeciderit tristius, nobis imputes. cuin fidem non habueris inflantis periculidi scrimen denuntiantibus. Oramus itaque ut cuncta referas ad rempublicam ro qua ct corpora nostra Userimus , nec recusamus occumlare. Ad ea Gubernatrix ,rescripto contentosessie jussit. maiora impraesentiarum praestare non posse. E aratas esse litteras, quas magistratibus , Inquisitoribusque t ans iteret. Has deinde
recitari eis curat. monuitque ud litarent modestiae , nec quemquam ultra in societatem admitterent. Curia egrediens circumfusos rogabat Proceres, nunquid sibi iratio res viderentur Conjurati. Quid Θ inquit Bar-laimontius , securare ego te essicio. non
est , quod Geusios illos extimescas. Quae vox
146쪽
I36 NICO LAI BvRGvNDI ab astantibus excepta, causam nomini fecit, ut dicemus postea. Multi variant in tempore,& ante oblationem libelli vocem illam emis. iam affirmant. Nec refert quando. de facto non ambigitur. Conjurati autem blandis vocibus castigati , coibant ad epulas, quas Florentius Pallas Culenburgi, comes universis instruxerat. Multi se omnis ordinis applicuere convivio. Adulta jam coena poculis certare incipiunt. strepituque confuso personabat triclinium, & in diversa trahebatur alacritas. Ex his bacchantium nescio quis , Scipse insigniter madidus, Geusios se per amatitudinem cavilli appellatos proclamat arreptoq; protenus ingenti scypho, Geusiis libavit.exhausto eo ad umbilicum perpetuo spiritu ,eia vivat Rex,vivant Geusii vociferari coepit.sed & eadem lese circumferri craterem,&singulos haustus pari clamore prosequi jussit.
Omnes incaluerant mero. tam ministri,quam convivae in furorem solvebantur. non A, moribus,non poculis temperabant. Ita xes in
serium versa est. Et inde nominis originem secta invenit, qu initio sui modica : nunc Regis sui vires , & imperium quassare non timuit. Scurras, δc mendicos Belgae Geuten appellant. ductam a Gothis vocem plerique comiciunt; quorum barbaries latrocinantibus silmilis , nomen gentis posteris ignominiosum
147쪽
HIs T. BELG. LIB. II. I Triosum secit. Nos haec curiosis ingeniis scrutanda relinquimus. Igitur in hunc modum bacchantibus, Hoochstratanus supervenit a Gubernatrice. Explorare jussiis erat , an in fide se mansuros polliceri vellent. Sed a lymphantibus intro abripitur. credebat ludi-' crum agi. Verticibus capitis alternatim obversos imponebant galeros , manticam circumstantes quam Brederodius e lacunari si spenderat. perque vicem in sedem tollebantur. ubi inter solemnem aliorum vociferationem exsiccato scypho, per panem, falemque, & manticam , inconstantiam foederis sacramentum praestabant. Postero die ebrietate excussa nihil saniores, abradi mentum jubent. subcineritios cultus sibi induunt , ligneasque scutellas de circulo galerisispendunt. prorsus , ne quid differrent amendicis, quorum nomen assiimserant, habi- tumque , ω mores imitabantur. Aureum numisna de collo demittunt. duraturi foederis tessera erat. sine qua suorum quemquam prodire in publicum nefas sanxerant. In uno latere Philippi Regis imago eminebat , vibrantibus oculis animata,crispisque la-l bris,&in tum orem surgentibus, ut Austriacum agnosceres. Extremitates vero percurrebat naec inscriptio FIDELEs REGI. Alteram faciem duae asperabant manus , impli-
148쪽
138 NIco LAI BURGUNDI catis inter se pectinatim digitis porrectae ,tanquam in foedus concurrerent , expriment
fidei signum. De pollicibus pera dimittebatur ; pendentibus funiculis constricta. in amiabitu ejus eminentibus litteris caelatum erat, VsQUE AD MANTICAM. Inde duos ex si orum numero , in eum modum excul tos , ad Gubernatricem adornant. Necessitatem foederis excusatum ibant, in quod publico se compendio adactos , nihil adversiis numen,Regemque decretum ἐicerent.proinde ut aperta professione placere sibi testaretur, instanter petebant. Ad tam perplexat interrogationis insidias ; Ego , respondit Gubernatrix , hujus utique cause iudex
non sum. tempora nos erudient, utrum recte, an perperam feceritis. Satis ostendens, promptam tantae turbae lasciviam admodum sibi gravem esse. Et hoc ipsum quoque Con-jurati senserant. Duodecim igitur praefectos constituunt. Eos vulgus per cavillum, ex numeri similitudine Apostolos vocabat. Caeteris domum remissis, soli illi ad solicitandam promissorum fidem Bruxellis relinquun
Inter quae privata curia novi edicti tabu . lam Gubernatrici repraesentavit. illa vero excutiendam tradidit Procerum Concilio
Auriacus sum suis, ita legibus illis assensus est, si
149쪽
contrarium incubuit, & Gubernatricem traxit in sententiam suam, auctoritate Regis opus esse aiistitantem. Hinc inter eos orta contentio est. Et Auriacus ingente iram concipiens animo; intelligo, inquit, suspecta esse concilia mea. Neque Regi opus est amicis, quorum damnat fidem : neque mihi gloriosum pro fastidiente principe certare obse quio. Egosine deinceps reipublicae subtraham. Nec diversa ab his Hornanus dixit. Egmondanus vero, ex medicorum praescripto Bajasse Aqui ranenses petere jussium obtendens, paucorum mensium rogabat ind Hanc rem Gubernatrix graviter tulit.
inter tot pericula, querebatur se desti tui . Precibus deinde Auriacum aggressa,& si nec meo, inquit,nec rei publicae nomine movearis; sal tem ne suspicionem conscientiae vulgo facias Ludo vicus Nassovius ac Brederodius verut
apud te jura hospitij. &hoc palam , atque in ore est omni populo. Quid igitur existimabit
cum te quoque hinc proreptum, & conzumacius abstinere curia videri tynonne ut princeps conjurationis habearis, aut particeps Θ Ad ultimum abire perse verantes verbis terret, culpae eos substituens, siquid detrimenti infunderetur reipublicae. deinde iterum ad preces conversa ut manerent expressit. Post haec Bessienielem s
150쪽
1 o Nico LAI BVRGVNDΙsem ,&Montignaeum in Hispaniam decernit. Acceptum utrumque conjutatis noverat, In quisitioni, legibusque juxta infensam. sed ne vacua rectoribus gubernacula relinquerent. In locum Bergensis,Philippum a Sancto-ald gonda Noircarmij dominum Hannoniae Ualepcenisque ad tempus suffecit. Eadem lege Ioanni Casteleto Mailbasij domino Torna- cum attribuit. Novi quoque edicti exempla distribuit rectoribus provinciarum , tr denda Ordinibus. Ejus forma talis erat. Religιonem,quam catholicam ne doceto. functionem
Ministem nemo exerceto. noxios libros ne confirι-bito. domum conventiculis ne aperito. turbas ne concitato. catholicos ne offendito. Qui horum quid faxit, sepoemtens fuerit, gladio plectitor; fi contumax, laqueo exstinguitor. bona damnatorum eatenus publicantor , quatenus per Ieges municipales licet.
sui haremi contraxerit, se horum nihil fecerit, s coram epi copo renuntiaverit, 'raudi ei non so/mn renuntiaverit, relegator. bonis interim stultor, alienandi, aut testandi facultatem ne habeto. catholici intestatis succedunto. Si proscriptus publicam
vel religionis tranquillitatem turbarit , bona amitritos Anabaptista poenitentes,se alterius noxae non comperti, arbitrio judicis,citra mortem puniuntor. conis maces exilio bonisique amissis coercentur.