Nicolai BurgundI ... Historia Belgica, ab anno 1558

131쪽

HI s T. BELG. LIB. II. promptissimus habebatur. Bruxellae ad Calendas proximas adesse omnes jussi. Nili l adhuc de conjurationet in apertum eruperat. Primus Gubernatrici indicium Me, gemus fecit, ita tamen, ut nec xotam aperiret tragoediip speciem. Imminere periculum reipublicae, flagitio trecentorum nobilium , libertatem religionis petentium ; quam foedere inter se per jusjurandum icto, viribusque externis subnixi, mox armati postulatum venirent. Vnde id accepisset, quamvis rogatus, non adjecip. externum sibi nobilem retulisse

simulans, cujus no ne abstineret,sacramento pietatis obstrictus. Quippe Megemus,cae tera egregius, & in paucis Gubernatrici post-

. ea charus, rigorem legum , atque Inquisitionem juxta oderat.raro nominibus tanta virtutum insita c9nstantia, ut meliora semper suadeant exuti affe&ibus. supra mortales credendus est, qui amicitia, vel odio , animique contumacia aliquando non peccat. Optimus tamen ille est, qui minus peccat.Paullo post Eg- mondanus foederis exemplar Gubernatrici exhibuit. Nomina conjuratorum, nec omnium prodidit. Secutae mox simi ab Auriaco atrociores epistolae; parari exercitum, duces,& centuriones legionibus assignatos, viginti hominum millia brevi in procinctu fore , colorem quaeri discordiis, denique mutationem

principis in sermone haberi. Ea se deferre

ri s quae

132쪽

I22 Nico LAI BVRGVNDI quae audierit. quamvis gravia, & incredibilia , non omnia tamen ex falso constare. Haec ab illo. siecta, & ad simulationem magnarum virium composita dicuntur, ut amoliretur suspicionem conscientiae , simul & Gubernatrici trepidationem issiiceret. Quae interim attonita, stupentique similis,N Jam magis, magisque pavida, reputansquesecu quid faceret, quid primum aggrederetur, . concilium Procerum quos casus obtulerat, atque eorum quos maxime ducebat idoneos propere contraxit. variantibus sententi js, prope in altercationem aps venit. Megemus clamabat ; non esse iam.tempus certare ottogis opinionibus , ct con 2 stando dies perdere. aut δε- lectum , bellum1ue habendum esse; aut vulgan dam religionis libertatem. Sed cἡm neutrum horun fera post inconsulto Rege , ct imminentis periculi magnitudo intervallum non poLTulet: quod reliquum esset , parendum ne stati; hoc est , Inquisitionem abrogandam , atque abquid laxamenti dandum legibus , impunιtate contracti' sceleris factiosis promissa. Et huic Egmondanus 'verbo assen us est: fremente Bariat montio, vanos esse rumores, ct ad terrorem de industria . compositos. feri non posse, ut prepitum tanti exer

citud velocιυε famae nonpraevemat. cur metuerent

paucorum colluvιem , exseditiosis aliquot pendentem capitibus ξ momento temporis dissipara Use,co Prantibuu in unum Proceribus. Hypse audirent,

133쪽

ΗI s T. BELG. LIB. II. ra extemplo insignem aliquem ducem obtorto collo

arriperent. uno , atque altero percu=o, quiet os caeteros. ct hoc maxime perranere adexemplum. P conplacere Abi abolitionem concessi, ubi nec reι, nec crimιna proderentur. hoc non esse scelera tollere ; sed prioυο re: non componere sed tionem; sed irritare, ct hie impunitatis, illecebrampeccan- diporrigere. Gubernatrix ad frequentius Concit tum , quod intra paucos dies habitura erat, rem ex integro distulit. variisque interim cogitationibus distracta, potens sui non erat. incautus ad credendum pavor , constantiam ab stulerat. quidquid in tristiorem partem metus suggesserat, secreta aestimatione librabat. colligeret copias' alieno aere .demersum aerarium. nervum belli pecuniam esse. sed cui alas, cui centurias , cui legiones , cui denique exercitum crederet, intimis aulae suspectis conclamatum fore de religione, silentibus inter arma legibus; & sic bello amissuram, propter quod bellum gereret. Erumpens in publicum conjuratio, populum exspectatione eventus detentum, Urie affecit. prudentissimus quisque nec probare: nec tamen aliud quam tentationem credere mitiganda um legum , quae publice exosae, multis quoque familiis funestae , atque exitiosae timebantur. Longe alius vulgo sensus

erat. seditiosissimus quisque increpare pervicaciam

134쪽

caciam Regis ducebat egregium. extitisse viros. qui assertum irent libertatem; qui jura,

di leges tuerentur. irent Hinc Inquisitores; citarent armatos; nunc torquerent; nunc urerent. victam esse tandem, versamque in furorem patientiam laesam. Cauerum acerrima seditionum materies fuit, quod Erycius Brunsmicensium dux traderetur compositisse legiones, & easdem a Rege conductas, ex fruendarum arcium, & In uisitionis firmandae causa ; rectaque iter in Belgium dirigere. . Nec de legionibus dubitabatur , quas nulla probabili causa Brunsvvicensis conscripserat.& quorsum tenderent nemo sciebat. Nam&vicinorum Principum securitatem concussit, insidias atque arma metuentium. Quod in xer caeteros mortales invidia, id in principi bus pro virtute est , suspicio alienae potentiae. Clivia erat, qua Brunsvvicensibus in Belgium venturis transitus erat. Caeterum dux ejusdem regionis profecturus Augustam Vindelicorum ad comitia imperii, omnes eos, qui fide clientelae, aut obsequio ij us tenebantur, arma, & equos parare, atque ad classicum intentos considere domi jusserat. Hinc fama sine auctore exierat, consensisse eum in con juratorum facinus. Crebris litteris Brunsvvicensem Gubernatrix admonuit , ux ab armis falso Regis titulo sumptis, decederet. & cum proprio nomine impetrare non posset, aucto

ritatem

135쪽

Hιs T. BELG. LIB. I L Irsritatem Caesaris nequicquam imploravit. Nec ideo tamen mitigatus est populus, cuicumq; famae credulus.Ital varijs criminati nibus incessebat Gubernatricem, ut fati cem & callidam , vanis & inanibus promis sis, hominibus illudere. sparsa quoque Ant- verpiae scedia , seditiosis referta carminibus incitamenta discordiae , in urbe foecunda rumoribus, quibus plebs totis illis diebus perquam dedita erat. sed magistratus impriamis ad lectionem inhorruit. confestim igitur , & sine mora in libellorum auctores quaestionem exercuit, ingentia praemia decernens , si quis indicasset. vigilias quoque diurnas , nocturnasque intensius habuit. stationesque per urbem disponit, nec mortalium cuiquam fidere jussu Ergo hinc, inde , & undique atroces nuncij deferebantur in regiam. Antverpienses ut non aperta consensione; ita viritim descendisse in conjura torum facinus , mandatumque multitudini ut imparatam occuparet urbem, & si forte

arma moverentur a Gubornatrice , ne pecu

niam , vel quid aliud , ad usum belli exportari permitterent. Adhaec Gallos, Anglosque pepegisse, non defuturo, se conjuratis, si Gu bernatrix ad arma spectili e coeperit. Et illa

quidem dc Gallis omnino secura non erat.

Quippe Hugenotti Gallicis haereticis hoc nomen fecit sectae genius magnis copijς

136쪽

116 Nico LAI BVRGVNDI Caletum intraverant. Zeelandicas moliri insulas ,&ob hoc ipsum instruere classem ferebantur. sed artem fuisse postea apparuit.Exoneraturus Gallias suas Rex, seditiosissimam .hominum faecem in Floridas insulas jure colonorum ignaram traduxit. Saluberrimo more , & fere usitato magnis imperiis ; ut repurgato populo domi tranquillitas, apud victos

munimenta pararentur. Relatum est praete ea , Auriaco , & Hornano intercedere cum

Conjuratis privata consilia. Dies appetebat solemni Procerum conventui indictus. Nec Gubernatrix dubitavit, Auriacum , & Hor nanum litteris in senatum perlicere. Nam si per omnia spreti forent, causam offensae crederentur accepisse. & jam de conjuratione placidiora omnia acceperat. Vterque quoque

abesse non sustinuit. Itaque VI. Cal. April.

praeter eos, in curiam quoque ex optimatum numero convenere Egmondanus , Arscholanus, Bergensis, Megemus , ArenbergiuS, .Hoochstratanus , Lignius, Montignarus, Bar Ialmontius, & Hachicourtius. Privatae curiae senatores, una cum Bruxellio pariter adstiti

sunt. Multis diebus assidui in eo fuerunt, quid statuerent de Inquisitione & edictis; in hanc, aut illam partem sustragia variantes. Multi . pro legibus stabant. Plures mediam sententiam eligebant. Alii leges omnino detestabantur. E quibus Auriacus ita disseruit. Utinam in

137쪽

principio credidisses nobis. suaseramin Amorbis-mtiam ponere velles, uterere potius aliis artibus,isiue mitioribuι, quam metu mortis contaminatos in desserationem adduceres. Omnes mi vides

iusdem animi Fumus. religionem Catholicumstavam volumus. ct si integritas e)-sine ope Inquia si nonis retineri non poφις δ agedum digna hac est, . cui fortunas impendamus, π 'iritum. sed ut modo audissei, longe nobis diversa sententia e 1, tolli emgo debet tot malor um seges atque materia , ut nos periculo liberet. Inquisitionem tamen recte ἀμnxit , quisquis paullo ante duo elud genera constι-tiuit ; Tapalem , ct Episcopalem. priorOm illam quid possumus, habere desinamus: alteram enim

omnino noniossumus ; nisi ut episeopos extermine-mu fieribus, quorum esse munud nemo ignorat , in cujusique mores, ct genium , πιtiaque Inquyrere.

Et hoc ipsum, quidquid est, Inquisitio est.

que tamen in est , quam nefaria voce perfringit populus. Papalis illa, seu Romana,sive rastanica, seu quovis alio nomine dicta , illa tamen situ in f stidium venit, questusque, ct odia hominum propem tumultum concitat. uuid igitur ea opM et nobis , quam multis gentibus deesse video ' Pri mrerumflatus ,pleririque Gallia, ct Germaniaepopulis nihil adconflantiam obfuit. satis erit mea sententia, sipastores curam intendant,flepiscopi os iacium impleant suum. Nam ct salva Regis pace, Papalem adimi posse sat Zonficio. Ille enim cum ad te scriberet, nihil e ex vetere more mutare

138쪽

1i8 NIco L A I BvRo v ND1vesie adiecit. e site Luthera ortum Inquisitionem Papalem nemo noverat. Imperatoria Massa primus induxit. at eum onaretur Ecclesia , cum torperent episcopi , cum sorderent sacerdotismmores; brevιter, cum tempora exigerent. Nesiis tamen ; uribusne caesar, anpericulo fecerit, quod leges publicas,hoc es inundamenta reipu-boxae concusserit. Interim alia est hodie imperi, facies, alius dignitatum assectud , abus rerum ordo. Provincivi allicite, tot episcopis , quot opulentis fere civitatibus ιnstructas. Ecquid mirum, si adseculi nostri genium remedia ex imm e Meduci non nisi aegre ad tra ora recurrunt. Omnia priud experiuntur, antequam ad usionem veniant. nondum deplorata res et . ct consumpta remedia. Periculose flatu bene constituti leges mertuntur. ImitandJuniperiti messicι, quι acedibiora meducamenta suavi tempe int mixtura, ct fomacho nausiantu accommodant. leniatate , non rigore offud est nobis. videmus fastidian opuli. mitigandum hoc eLE, ne quod abominoνθ in seditionem exeat. Uuod ad me igitur attinet, magnopere censerem, hoc esse tempus, quo Inquisetionis exercitium ui ferre oporteat.

quod sine cuiusquam raude facere sicet. Inquisitores ab hodierno Pontifice diploma non habent. Ane quo hactenin illorum nemo jurisaimonem inc pit. ct ipsi quoque fato Poni ci mandatum suum

extingui emsEimant.hac de Inqinsitione,mea, nee ut video solasententia ME. Se e actis vero quid

139쪽

judicem jam ante multa oudisti, se plura nute in contemplationem veniunt. Nihilominus rigitus per veniendum putat ad gladios. aliter fectarios, ait, toflinon posse. Et ut verum fatear,ea ententia olim platarium fuit. sed ego illam condicioni temporum , non prudentia imputo. Vsu rerum compertum est, exquistiorem quamque crudelitatem , magis e se sectarum illecebram. Nam qui nova religioni accedunt, ita plarumque assecti fiant, ut a Deo traductam putent s-dem suam, atque unam prasienti morti pervicaciam anteponant. Proximis annis multi professiones illas amplexi sunt, haut alio pitio, quam quod is perituris constantiam mortis attoniti admirarentur. Recte eos credere debere ducebant , qui ob hoc ipsium quod crederent,corpora flua, squa utique non oderant) βppliciis clerrent iit pignus, ct infanda tormenta lati exciperent. Hoc in Gallia , hoc in Anglia, hoc apud nos denique crudelitas profecit , utplures de novo reos faceret. Primi quoque Gristianijactare olebant san timem martyrum , semen esse Ecclesiae. Proinde Iulianus Imperator, ut eossibi invises suntliatus eruere mitius habuit. ct sane plures ille pace, is otio a de abstraxit, quam priores illi ferro, osan

guine. Non est glario ivi in animum. Iudaeorum pervicaciam nullus unquam Regum excusiit. Animi viribus debellandus est animus. suam atrociter Musis Gracorum concinit imperium Z fereIameu Caesares exilio contenti fuere. Nec Constantinus ab

Ario , Constantius ab . tio, Theodosius a Ne

i florio

140쪽

florio graviora exegit sunsecta. o hic tamen tristissimas poenas legibus sanxerat,ut terreret noxios, quo rum interim nemo gladio periit. ubi jam sunt ε Criani, quos non unum regnum , nou unum impe

rium , fere dicam, non unus capiebat orbis ξ fecurasignities , o non irritata vetustas universos extinxit. Omnis baros hoc in se habet , ut exoriens tollat Apercilium et fimul vero atque exuta novitas est , su relicta , is nullo cogente sponte excidat. Contentismus paenis, quibus tanti Impediores Ire gereflagitia. nunquam tutius quam per exemplapro gredimur. Nova ct inexperta cum periculo incipiuntur. Carolus Caesar anno M I o L: solicitantibus propinciis de rigore legum quaedam detraxit. Acut Rex Philippus proxime meditabatur. benignia ratem ejus Episicopi deterruere. Mi rectis consiliis, si piderint. Ego interim leges pro moribus temporumsectendaι judico. vincemu3 sicelera ,si non vicerint. Nam ut omniso esse desinant,vix equidem fleri posse ex imo. Nascituras strepem haeresis

po Olmpmuxit. Demus vero leges illas opimas esse equid jam tamen proficient Mnplures contagio serpsit, quam citari psintsingulorum nomina. quid , dum intentos jugulo suo viderint ensis, ad infimiora n csitate adigamur λ Ex parra siciniista magnum saepe ortum est incendium. Hatu aliis ivitiis Galli in se tiοηes fere spira cum quibus coluratos intelligo sociare confilia. Placandi ergo aliqua ratione fiunt nobis primus. Ouod impraesen-