Nicolai BurgundI ... Historia Belgica, ab anno 1558

21쪽

HI ST. BELG. LIB. I. Is Corsicam repetebant. Nec tam ingentia armorum praemia Gallus aegrius dimisit, quam ceperat. Vna dies, una hora, Vnus calami ictus tot victorias repente abstulit. adeb ut quidam

dicerent, sic pacisci Gallos, quasi nunquam bellum essent habituri. Elisabetham Henrici regis filiam Philippus sibi juncturus erat. αhoc plerisque satis videbatur ad securitatem. prorsus quasi necessitudo fidem tueretur, qua religio non porerat. Vsus certe comprobavit, affinitatem principum ad miserationem erga oppressos satis validam: inter aemulos,&infensos odia non minuere.quippe speciem mauis amicitiae,quam vim retinent,pacemque dc bellum aestimant ex temporum ac fortunae iningenio. sed & sanguinis pignora, suorumque matrimonia,& sacramentum pro utilitate fe-rὰ dispensant. In caeteris justitiam, in regno fidem,aut naturam non agnoscunt. Leges pacis

hae convenere.

Pacta Mauriri,ct Vallicellis inita r rataque si to, nisialiter convenit. Pax solida,aternaque concordia , bona fide interreges tanquam statres coito ; quem non obtentu rimcisi eris,non aliter ladere,veI ossentire,liceat. Fidem invis astanto Romana religionis curam acturos , daturosique operam, ut oecumenicum concilium celebretur. . Esto utrimque praesumtorum oblivio. elo liberum

ommercium. nulli mus sit fletisse in partibvi. bona

in tam

22쪽

x NIco LAI BURGUNDI in eam causam pκblicata, vel distracta restituuntori

demtis tamen Neapolitanorum, Siculorum,atque I subrum exulibus. Oppida abhinc octennio capta, utrimque reddun-DRGallus Theonrisiam , Marieburgi , hom D villaris , Monmedium, Valentiam Insubri Husique arces,, castella Philippus pera Sancto-OMn-rinum, Hanum,ct Castellatum. Eo satu quo nunc est Terouana restituitor. D una manibus nudator,alterutrum munire jus non esto. non arcem, non propugnaculum in proximis missipa et bus exstruere.

Ditio Creolatensis eum Hesrino ad Philippum flectato. Dei us Gallia in Crepacordi, pos sionem admittitor usui jure Crunt, toparcha. Philippus Misabetham re Uliam matrimonio adjungito. trecenta aureorum millia dos HIO. Emanueli Psiliberto omnis Sabaudia,transcisique Alpes redditor. Augusta Taurinorum, Pιnarolum,

Clerium, Clarassium o Viliano .loco pignoris a Gallo retinetor,quoad deIure successionis pronuntiatumsuerit. interim ct Venelia ct Asta Histanorum

ρυ iis occvanior. Dux Sabaadiae neutralis maneto. Margaratam Regis sororem in uxorem ducito. trecenta aureorum

millia cum Uufructu principatus Bituricensis dos sunto. Gallorum Rex praesidium Etruria educito. patrici, Semrstes, alijque ad Ilciniamontem profugi resit unior se imperio audientes fuerint bona his redduntor. Gallus

23쪽

HI s T. BELG. LIB. I. Is

Gallus Oscam,o qua in Liguria occupat G mensibus restituito. Genumstes econtra ejusdem Regis amicitiam colunto. militiam eius sicutis, O π

rupoenam remittunto.

Arx Bulionia Laossiensium episcopo restituitori negotium Seianensi excipitor. Lusitana dote materna secur ultor. Quidquid altemur Monferrati occupat Guillesemo duci Mantua restituito. arces ct munimenta a se exstructa cuique diruere jus esto. Imaria Borionia Fam-Pauli securemitor,salais aliorum actiomibus. : Gallus intra proximum trimesreprior pacta exequitor. Inde Philippus post alterum mensem em p flato. Obsides interim tradito. Is demum annuo IlI. Non. April. Potentis, simos validissimosque Reges, verius lassavit, bellumque magis , quam bona fide dissident am,odiaque sustulit. In Castro Cameracensi

conditiones hae convenerant. 8chinc pax Cameracensis vulgo dicitur. quae Pontifice. Ferrariensem, Mediolanenses, E trustos,Neapolitanos,Siculos, Genuenses,id est , prope totam Italiam tot annorum bello absolvit. quorum

causa, Belgas, simul de Hispanos & Anglos,csi

Gallis commiserat. At Senesibus libertatis infeliciter auspicatae finem attulit. quam pleriq; exules etiam tum a Gallo incassum repetentes, ctitate foederis repulsi sunt. Caeterum dc Pontiis & Caesar,& Elestores, tetrarchae,

civita

24쪽

Philippus

16 'N reo LAI BVRGVNDI civitatesque imperii; simul Polonus, Danus,

Suevus, Anglus, Scotus, Veneti, Helvetii, Rheti, Sabaudus, Lotharingus, Parmensis, Ferrariensis, Mantuanus, Genuenses, ac Lucenses , breviter, tota Europa foederi adstripta. prorsus ut non cum una gente & pugnatum hactenus,& compositum: sed in una ge- te totus Christianus orbis,& concussiis,& Ω- datus videretur.Paullo post conditiones G allus implevit. Albanum, Auriacum, Egmon

danum, & Arscholanum obsides habuit. Hinc conversus ad pacem Philippus, pri

mum omnium paternis manibus ingenti pompa Bruxellae parentavit. Mox navigat rus in Hispaniam,prOVincias ordinat, statumque reipublicae componit,ac firmat. Sed eum maxime agitabat, quem cum potestate summae rerum, ac gubernaculo praeficeret. Imperator Ferdinandus pro Archi duce filio haut obscure ambiebat. Auriacus& Egmondanus rumoribus populi maxime destinabantur. neutrum tamen in sermone Rex habuerat. non quod factiones metueret ex aequalium invidia , atque inde discrimen: quamvis hoc quoque spectaretur. at quia magnatum potentia, alias gravis, dc semper nimia, periculum accerseret; ne quod ex alieno sumerent arbitrio,ex suo deponerent. Cundi a scrutanti, optimum visum, paterno exemplo gentis suae

seminam Belgis imponere. Animus huic sexui

25쪽

HIsae. BEL . LIB. I. II quantumvis impotens amenta res novas vi debatur meticulosiis, ac mollior. Nec dubita batur, quin tantae familiae splendor, ac maj

stas, tot illustrissimis Aelgarum proceribo

venerationem incuteret. Secreto agit mrede

Christisma. Loth ingi vidua, &Margareta uxore Parmensis. illa quidem amitae filia, haec

ex concubina seror. alioquin virtute animoq; S caetera pares, ac λrtuna prorsus digna tanto fastigio. Sed difficiliorem electionem reddebant studia procerum in diversem accensa. non amore, vel cura reipublicae.sua quemque spes, vel ambitio impulerat hanc, vel il-1am Effragiis destinare imperio. AuriacusLotharinget fautor aderax.adstrepente vulgi fama anteferendam esse, utpote Belgis acceptam, morumque similreudine propiorem,cui cem se debere meminerant. Hle tamen ad longe aliud intendebat. jampridem nec mimore ambitu filiae H Dorothaeae nuptias seu licitoerat.tunc quidem majorum orname tis ac stirpe imperatoria tumem: mox pretiosissultus tanti certaminis, & in jure exacturus si gubernaculi munusBeneficij seis

cinet. Necsignius Granvellanus Atrebate sium episcopus pro Margarita nitebatur, a dore retinendae potentiae ' qua hactenus in a la praevaluerat. Verumtamen ut consilio suo adjiceret tobur, Albanum simul in partes exstimulat, promptum sua sponte , & adversias, B .. Belgas

26쪽

18 Nico LAI BURGUNDI Belgas satis obliquum. Erat tunc Philippo frequens, seorsim , & quasi aliud agenti sen tentias exquirere. quod plerosque reges sapienter factitasse legirsus; ne qui in commune rogantur, in gratiam potentiorum consilia fleetant,aut solita purpuratis adulatione cor silia diristant, quo principem ire vident. Alba

nuS ergo pro more rogatus, in expedito regi suasit, Securitatis interesse Magaretam eligi. sanctimonia vitae,fidequeprobatam. cujus filium veluti obsidem, maritum teneret in Italia clausum; ct alio quon destitutum potentia ad occupandum facinus. Lotharin os destis fritimos esse, ct

a finitate Vallorum, veteririque xnimicitiae recordatione sustectos: Geldnam denique ad se trahere.timere ergo nefaucia virium, ct favorepvuti diuturnitate victo periculum faciant. maxime, cum 2 iampraseciem amicitiae proceribud blandiantur. sacrosanctum principatiss arcanum sse, neminem aliquem magnum facere, cujnsfose

tuaeam in potestate non tenea . nimiam creduliatatem multos perdere. δε lectandum semper dominantibus qui capax habetur , ct imperio proximus. Nec Christiernam accuseri; quam vis vulgν ramore prodigam , atque aueniaris fama laborantem : sed humanum ingenium. Iotentiae avidum , ac per sed vessique praeceps ad profundam animi cupirinem. Ratio tam salubris consilij facile vicit, ut Margareta sine mora evocaretur, tribus subnixa

Concilijs

27쪽

HI sae. BELG. LIB. Ι. . II Conciliis rectura provincias. . fatali indignatione Auriaci , qui exinde Granvellano adversus, sanctissimam hastenus amicitiar tesseram fregit, atque inexpiabile odium conciapiens, venturae calamitatis iundamenta po

suit. .

Provincias vero inter proceres Rex divisit,

ut praeter lummam Imperii, Brabantiam quor elis, inρὸν

que Parmensis habereti Flandriam , Artesiamque Egmondano tradidit,divitiis , armis . que validissimas.Hollandia, Leelandia, Vltrajectum, Auriaco data sunt. nauticus populus,& hanc unam artem ea tempestate sibi vindiacans, cujus nunc commercium unus orbis non

capit. Frisia, ac Transislania Ioanni de Ligne comiti Arenbergior Geldria, cum Zutphania Carolo de Brimeu comiti Meghemo permicisa. Petrus Ernestus comes Mansuetilius Lu-xenburgum sortitus est. In Hannoniam Ioan nes Glimaeus marchio Bergensis missus, at junctis Valencenis, atque arce Cameracensi. Namurcum Baritimontio; Insulae, Duacum, S Orcinum Ioanni Montmorantio Courr rii domino ρ, Tornacum Florentio Monimo Tantio Baroni Montignaro evenere. In Tranc moianos Brabantiae terminos, destinatus est Ioannes con νs Frisiae Orientalis. Ordinarias equitum turmas, Vulgo Ordi- o minantiarum 4 inter magnates quoque distri- riis equibuit. Hodie nomina tantum, &solatia. olim B aflos

28쪽

gna tibus assignat. Comitis Homani

vella i

ct Ni eo LAI BVRGV Norsos provinciae, vires, nervusque exercitus. si ve numerum spectes,tria equitum millia secerant : sive robur, omnes electi: sive animos, plerique nobiles habebantur. Bello feroces,

re 4d improvises impetus prompti, validique:

pace vero in suas quisque domos disparati, ac tributis exempti, ad usum praeliorum sine stupendio seponebantur. Philippum Mommorantium comitem Homanum mari classique Rex praeposuit. Ante illum diem Geldriam sub fiducia rexerat,&eandem provinciam porro affectabat. Sed is re qui in eo suspectarent artes Granuellaiati; ut ingenium turbidum,& olim sibidiscors, procul amoliretur a republica. Ac profecto lata nec sine precibus, Concilio Status adscriptum conveniti seu conscius rei Granuelia lanus, sive innocens fuerit: tamen suspicioni bus odia fovebantur , propemodum deteriora praeteriti, discordiis. Nam tristissimas inter se pridem simultates exercuerant , quarum causa h&c fuit. Simonem Renardum Debre

montii toparcham Granuellam, detulerat, non satis integra fide insolentes inducias cum Gallo pepigisse. Et eundem Renardum ob eam caussam in aula suspectum , Carolus La- Iaignit comes tanquam suum dedecus acce pii. siquidem legationis ejus princeps fuerat. Hinc contentio , mox jurgium. Solitaque contagione proximos, & amnes indigna

29쪽

tio corripuis. Ante alios Hornanus excanduit; natura sea vehemens, & Lalaignio affinis, qui sororem illius habebat uxorem, sed postea quoque Gr/nvellanus proprio nomine iram ejus ςlicuit . asperavitque. Cum enim ab eo Homanus quaereret, an sibi Geldriae praefecturam relinurus esset Rex: & quid, respon- idit ille si sciam, an proditurum me putas tibi ξHaut dubist superba vox erat. Sed opinor ira

to exciderat. Hornanum tamen Vehementer

ostendit, Iidque clam Granvellanum proscindere coepit, actisque ejus obstrepere , donec in aperta Odia aerumperent. Contumelia coim in visum non inciderat ut altius absconderetur per dissimulationem, vel constantia virtutis indignationem concoqueret. Nam si discussa opinionum caligine verum VolumuS, aut omnino injuriam in rerum natura non CX- istere, aut in faciente esse nocesse est: quia sapientis animum non afficit.

Caeterum ad firmaudum religi is statum, comitia ordinum Gand vi Rex indixit. Ipse p--. sibi per Mechliniam itex pronuntiat. Nud quam satis de religione securus, quam supre- μ si xμ mo Concilio volebat commendare. satis doctus, mutationem status in e pedito fore, si noxia superstitione caperetur populus pace lasciviens, & ad novandum natura propensuβ:

quem magnates armatum Occupando, pro

30쪽

et a NI co LAI BURGUNDI vindicta , pietatis obtentu in principes exstimulant. Proinde magno animo exerceri leges jubet ; poenasque exigia sectariis' exuta omni dissimulatione, & misericordia. Et pridem Franciscum Zonnium theolo

gum Lovaniensem, ad Paulum Pontificem legaverat, cum mandatis ejusmodi: Invales .cere cottidie haereticorum vecordiam, atque uti tabem proximas quasque civitates inva dere. de caetpro verendum , ne flagrantibaesusquequaque sinitimis, ipsa contagio & Belgas corripiat. Publica circa res divinas toria pedine, & vilescente sacrorum majestate per sacerdotum incuriam. Remotiores episcopos, ut officia intendant. latius imperium, quam ut in ordinem redigant,non genio populi, non commercio linguae conjunctum. praesentissimum tot malis remedium , singu

lis provincijs assignari praesules, ac partito

Onere curam in angustias contrahere. Adjeci que libellum. Magnitudo Belgarum conti nebatur. quot archiepiscopos, quot episcopos destinaret: sedes, opes, jurisdictonem. inca thedralibus ecclesi3s tres omnino theologos, totidemque jurisconsultos ac nobiles requirebat. Archidiaconos, & archipraesbyteros pro magnitudine imperij. quae cuncta Granuel lanus curiose descripserat. Post haec ad pristinam formam revocavit

Concilium Status, quod sub initia imperij ad