Nicolai BurgundI ... Historia Belgica, ab anno 1558

51쪽

- HI s T. BELG. LIB. I. Msurorum inducere. Tantum abes ut religionis incre mentum quaereretur; Inquisitionis prefectos mutato in mollius nomime appellari epificum. Per artem nunc theologos assumi ; n quemadmodum nova imperia;ital quoque egre se pirtutibus auctoritatem sanciant. Imrupturos mox aulicos illos. irrupturos alienigenarum liberos, nullo patria amore retentos. Qui non conficientiam ron integros mores in comitia adferrent: sed aulicorum ambitu evecti, si dominationem cogitantes, aliena tantum eupiditati instrνirent. Neminempri cipum aquis oculis libertatem incere. vlimum in

principatusemper esse regnum. Nec dixitias illas totas Das esse. benignam majorum tiberalitat partim inh italitatem nim in compendium pauperum conruisse. manere adhucposteros eorum. quo animo latu ros larentumsuorum beneficia episcoporumfastui, ac pompa tanquam instrumerita luxuriae accedera e Omni e expertos conflia. Drifico illos toto orbe Chrisiano quam p. nec laborare de iure leges valerent. Nunc clim imperio ageretur aestimare necessitatem. Si tamen Ordinesvum Murentur, fiduciam ponere iri benignitate Regis. qui nonfiga voluntates paucorum ambitiona circumventas transisset in hac consilia.Illum ordines adirent.ommam nomine assarentur, causas suajustitiam repraesentarent. Haec & plura hic atque ibi jactata , traxerunt ordines in senten

tiam.

- Ea tempestate Geneva urbs antiqua,& Odijs nobilis , passim a Belgis frequentabatur. Non tam liberalium artium causa,quae Lova-

52쪽

Nico LAI BURO UNDInii non minus laudabiliter colebanturi quam quod Gallorum sermonem simul ediscerent.

Caeterum novitate religionum,qua tunc maxi me Genevenses praeter caeteros insignes habe- , bantur,ofsensus Rex, litterarum commercio ejus urbis, Belgis interdixit. Et quo facilius lubricam juvenum aetatem concessis studiis retineret , novam Academiam ex consilio UN ij, Duaci instituit. Neque ea res criminatio- icti nibus caruit. Lovaniensibus potissimum in detrimentKm sui interpretantibus. solitudinem urbi redituram , in cujus solatium olim Academia subvenerat. Brabantiae ordines apud Gubernatricem supplices , & ob magni-mdinem negotii rejecti ad Regem, delegatos decernunt in Hispaniam , privilegia sita memoraturos. Quippe net abbatiae in commendas transfunderentur,veterum Principum inesdulta caverant. Delegati cum assen1u auditi sint a Rege. seribente potissimum Guberna trice,quam periculose leges verterentur, quin bus publicus status innititur. Monasteria Abbatibus permissa, octingentos quotanniSRO- . renos episeopis conserre jubentur.De Academia nihil mutatum. Antverpienses seorsim legationem ornaverant, civium querelas,&vota laturam. Nam si metu Jnquisitionis ad

Venete tenerentur, moritura commercia reserebant. Scire e quidem nihil triste ab episcopis timendum se iec alio consilio institutos, quam ut in cψο- . diam

iii al

53쪽

externorum animis persuaderi nonposse , O plurimum νrbiflua accessuram i hoc incommodo absolverentur. multitudinem non aliter panis, ct inanibus,quam ν re terreri:9 malorum hominum deliramentis concussum, fluit. Omnia in metin trahere. Philippus Rex deliberaturum se praefatus , libellos recepit. Reque pensata possessionem episcopatus in adventum suum vacuam esse jussit. His auditis, Geldrij,Frisii, Groeningenses, & Daven trienses contumaciores reddebantur. Nam dc ipsi ab initio adventantes episcopos consta ter repulerant. animati studus Procerum, invidiam Granvellano ex omni parte quaeres

tium. V . .

Medio tempore nuntiatum est discordare, Gallias , & ingenti apparatu in civile bellum revolvi. Et Carolo Rege aderant legati, auxilium orantes in ultionem sceleris erga se perpetrati, cujus exemplum communis Regum causa postularet. suberat tame metus,ne com Ilexi dexteras verterent arma, & infesta signa elgis inferrent. Proceres in concilium Vocatos Gubernatrix perpendere jubet, quid sibi agendum,& post triduum reseire sententiam. Egressi curi multi ex his cum Auriaco concedunt ad epulas , quas tum forte solemniores instruxerat. Ibi de Granvellano plurimus sermo. Iam enim plerisque' videbatur elatior

quam serri posset.Quippe sine illius suffraga-

54쪽

is Nico LAI BURGV Nn Ilione neminem ad magna, & honorata ministeria provehi aspexerant. & si quid in Hispaniam scriberetur, haut aliae sententiae Rex accedebat,quam cujus ille auctor fuerat.tantam de se prudentiae opinionem fecerat. vir sane

praestans, disciplina, & indole erectus ad magna,Regique charissimus, atque illo amicitiae gradu dignus,in quem coniiiij publici fata ha- Renus recubuerant. Hinc potissimum dolor. ει indignatio, quod homo talis, dc quidem.

Externus, occuparet primum gratiae locum apud Regem , & in secretorum omnium asmitteretur consortium. Itaque ut saepe alias, tunc quoque passim criminabantur, qvodsolas ille rempublicam regeretia quod ex libidine cunctos eritollere aut deprimeret. quod sui ratio non haberetur,

pravaleficente semper illius sententia , tanquam plus omnibus saperetanum quidem e senatoribus esse; sed revera impera, flumnum habere in manibus. 9 ob id uis

artibus Gubematricem ad ovinciarum re en π xi se,non viribus, inexperientia validam, ut re btica munia fili arrogant, ex arbitrio stlatum forinseret,cauro sique calcaret recentι potentιa. Nil se in comcisio quam numerum facere , egregie inlicet ornatos, Pano, upervacuo titula,mo Granuessano in sacra, in profana, ct in omnia regimen usurpante. Non alia causa novos introduxisse episcopos, quam ut invisis hominilus,is ui similibus ordines impleret, ne quapars . reipublia Gran resianistis careat. mox fratres,mox cognatos ct a fines Concilio Status illatarum. qui actiones

55쪽

HI s T. BEL G. LIB. I. AT nes Procerum obsiervent, ct apud Regem unipersos ac essent,pi supplantata nobilitate ad Histanorum are Iitrium rempublicam instituant. Osim Principes omnia r Magnates se. nec paenitere veteris satus. adfabiliendum imperium maxime pertinere ,sratio

pudunum,cura cum multis communicetis. Eundum

obviam vanitati,ct arrogantia hominis. Et hos in expedita fore , si unanimes fuerint,atque unosemper ore sententiamproni fierint. idem nile dem nolle , idest; amicos esse debere, qui societate velleris propiore nexu jungerentur. eaque concordia auctoritatem illius comis uros. Et instabat Auriacus, ut privatim nunc statuerent, quid post triduum dicturi essent in curia. Pauci quidem assentiebantur ei. Neque enim usqueadeo corrupti mo res erant. plerisque adhuc privatas simultates sic exercentibus . ut salutis publicie curam non deponerent. Ab his igitur responsum, tres dies ad deliberandu datos, ut ab eo quod hodie placeret,medio tempore liceret recede-TC. neque convenire , ut privatim inter se de tanta re decernant, qui coram,&sub oculis Gubernatricis jussi essent ferre suffragium Condicto Mitem die,cum super inopia aerari j, Gallorumque postulatis consulerentur,sinc ris iudiciis decrevere,referendum esse ad Regem. actumque ut Montignaeus ea legatione fungeretur.

Inter quae Homanus ex Hispania stipervenit. Conuliarij status titulo excultus. Vetus odium

56쪽

48 Nico LAI BVRGVND1 odium diuturnitate non exuerat.Statimque se factiosis applicuit. Caeterv Auriacus pluribus artibus nobilitate juxta,ac plebem sibi devin

xerat. comis, liberalis, magnificus,noncontempto non superbus, commune nobilitatis vitium: solertillime populo blandus, congresisu & sermone familiaris,infimo cuique honorem reddebat, prorsus vulgari aurae commodissimus. totque bonas artes pFudentia, calliditate, &solertia miscuerat; viiijs nisi plericque Principum familiaribus,non corruperat. nihil temere loqui, egregie dissimulare, aliud

lingua pr ferre,aliua pectore claudere,iutissi-nsa quaeq; metuere. magnae sane virtutes quoties in virum bonum, & civilia patientem inati derint. Ingenium ejus olim notaverat Carolus Caesar, & reipublicae quandoque grave,& periculosum fore praedixerat. Regi quoque paullo suspectior erat, quam volebat vide ri &ob id Flandriam ambientem, Hollandiae

praeposuerat,ea tem pestate inopi, atque infirmae provinciae. GranVellanum quoque custodiae causa abhibuerat Concilio Status ; viri hum constantem, & obstrepere ausum, quoties a ratione abiretur , & justitia. Quae res potissimum Granvellani invidiam inex piabilem fecit. Proceribus libertati ejus iraicentibus , nec satis patientibus secundo gradu post illum consistere. sed jam.furore , , ambitu cuncta compleverant. consilia do, mi

57쪽

HI s T. BELG. LIB. I. . mi frequenter habere, apud Gubernatricem impotentiam criminari, consiliis ejus ossic re , nihil pensi habere dum e provinciis amo

lirentur. .

Eb tandem res deducitur , ut Auriacus, mis Egmondanus, & Hornanus ad Regem scriberent in hune modum. Iuris oculis Pro- Σ ' ceres summam reipublica in unum aliquem transla- -δεηum

amastisere. Qua jam ut maximeincolumis esset M 're tamen non posse,iust amota Granpetram, intus -- potentiam omnes fastidire inciperent. stadiaconsilii publico urgeri periculo. Mulum esse di Ficere in diis uturi placeas. A qua suaderent, etiam cres

ret , omnia in melius processura. Placida Parmensis imperia populum continere. Neque hac in ambiti nem constuli, cujus causas procul haberent. Pro b neficio accepturas , expungerenim e cincilio Statu ubi Granistiano prasinu, non indoli, non existimationi, ac ne sacramento quiliam Avo satisfacerent. Religionis curam diligenter acturos. O illam hactenus in riolatam fletisse selicitudine siua: qua dissolatis Granpellani moribus periresin inciperet. Rerum novitas ingentem Regi solicitudinem incussit. Mox Debremontii dominum Ir: redire in Burgundiam iubet. quem pridem

Granvellano insensum , mutuas simultates exercere perceperat. Proceribus autem in haec verba rescripsit. Afictum animi vestri ρπ-stectum habeo. cur tamen res in prestem mutari debeant, non rideo. β νobis alterarer excurrerit,

58쪽

cuncta ex liquido cognoscam. Regem me esse memini,ctinauditum damnare nonposse. Ingrata Proceribus epistola fuit. Quippe non obscure repulsi erant. dc hoc ipsura in contemptum sui interpretabantur. Inde ad fortiora consilia respexere. &quod pransientissimum remedium rebantur, Generalia ordinum concilia sollicitare incipiunt. Sed Gubernatrix decretum Regis in contrarium obtendebat. Nam inter plura alia arcana mandata , hoo ipsiam diligentissime jusserat Rex, ne absento se Generalia ordinum comitia indicerentur. Cuni

ergo mentionem. eo rum .gravate admisisset,

plus i ndignationis factiosis accessit. Post aliquot dies, tres illi quos ante nominavi Gubernatricem aggrediuntur libello, in

hanc sententiam. Proceres saepe inter sim cui μ

έν si=ηa- fermonem de statu publico. qui ab exitio quantillum θυι'' abesset,ex his intelligeret. Novis opinionibus addictum subdistari. e sepopulum. militibus stipendia non dependi, toties sagitata,atque promissa. blanditiis ultra pacari non poste texhaustum esse Regis ararium , ct alieno Oegravatum. Parum abesse, quin importuna creditorum libido negotiatoribus Belgicis manus foris inj stat , ct commercia interrirtat. Ista tot mala anteverti potuisse Generalium ordinum comitiis, usit to hactenus in anxiis rebus remedio. Cum ei vero di- stlicerent haec consilia, orare uisalutari aliqua ratione

subveniret. m quod ad se attineret , abdicare Concilium τυtus, in quo hactemo pro umbr. π-

59쪽

Hrs T. BELG. LIB. I. set vierint. Simes omnes abstinebant curia. nec precibus, nec auctoritate ad mutandam sententiam compelli poterant. i Deinde ut erant. ad omnia quae agitassent

pervicacis animi, sumpsere rursus tabellas, dc ejusmodi verbal ad Regem exarant. Laa- dabile id quidem , quod indicta causa ιn tuos non φ- Mikμη tuas. Neque si Granvellanum reum saceτe. contra bene illi consultum velle , fi adimeretur min, si pervacuum forsan ; at certe cujus humera magnitudinem non ca rent. Causam si requiris, amalis publicis exigenda est. Ipse calamitates erudirere possunt , quam impares lacertos imperio subjiciat. In Missaniam', nise per rempublicam fret, non unus aliquis nostrum P sed unipes νeniremus. Armorum 'epitus , qui vicinas concutit gentes, ad intensiorem curam nos compellit, o in suas quem que cogit provincias. Artamens rem ire vis, ex titteris nostis consequi potes. quarum fidei prasientia nostra, nec detrahet aliquid, nec adjiciet. De catero rogamus,ut in banam partem considas estitutum esse a nobis Concilium Status.ubi in tempsivissimultatibus tempus terendo magisgraves, quam utiles eramus.

Dissicile est cum eo virere, qui modum aestit in im

in his motibus Proceres toti erant. cum& populus, nihil horum ignarus , non me diocriter murmurare coepit. Multi non tam Granvellano infensi , quam Proceribus .adulantes, maledictis agebant. Proceres enim af.

60쪽

3ν NICOB Ar Bu Ravunt sectus omnium in se attraxerant. qui percre- , ditas sibi provincias animis civium propius incumbentes ; cum amicos , & adulatores honoribus excolerent , & promptissimus quisque supra caeteros attolleretur, arcanum quoddam in omnes gerebant imperium. Igitur factionem, & contumaciam eorum Vulgustaudare, Granvellani famam verbis, s motaque libellis , atque omni prorsiis modo proscindere ; avaritiam , ambitionem, libidinem objectare ; crucem & lapidatio nem meritum clamare ; utique postquam per multitudinem spargi coepit, suasisse illum Regi, ut a Summo Pontifice peteret absolutionem sacramenti in auspiciis principatus emissi, quo sua civibus jura , ac privilegia eriperet. Sedlonge aliter prudentiores aestumabant civiles artes, rerumque .experien tiam , & eruditionem atque eloquentiam in viro summam. Virtutes amares, vitia non nom, i cebant; quae sub umbra magnitudinis excusa- 'in latebant.

2: Inter quae Bruxellae vulgatum, destinatos

flargir- occulte in Procerum capita percussores , &Granvellanum esse,qui licitant. Rumorem uapito illum a magnatibus ultro ad augendam invi- , - diam compositum , multi intelligebant m ν ς gis , quam credulo populo persuadere pol

rant. Proceres vero simulaverintne metum,..is,fase fide invicem data , acceptaque sacramento . obstris