Nicolai BurgundI ... Historia Belgica, ab anno 1558

31쪽

HIs T. BELG. LIB I. se retraxerat. Ad hujus ministeri, procurationem Antonius Perenottus Granvellanus episcopus Atrebatensis, Guillelmus Natavius princeps Auriacus, Amoralius comes mon-danus, Philippv. Stavete Glaionij dominas.

Carolus baro Baritimontius , Viglius Ayta Suichemus assumti sunt. At enim secretis codicillis imperat Gubernatrici, in perplexitate rerum & reliquos Aurei Velleris equites incommunionem adscisceret. Concilium ipsa cogeret, quoties videretur. ipsa praeesset, suffragia exquireret, sequeretur, aut statueret,

non quod plures sentirent: sed quod putaret

Optimum. nunc cum paucis, aliquando cum Omnibus, saepe cum multis, semper tamen cuGranvellano deliberaret, e Finatijs subinde ac Privato concilio vires advocando. Sic nihil temere , omnia tuto agi. singulos falli posse,n minem omnes decipere. Gomesium quoque Figueroam Feriae comitem Concilio Status adscripserat, &in BeIgio relicturus erat. Sed nescio quo fato mutaverit consilium. Procerum arte factum dicitur; maxime invidia eo rum penes quos auctoritas, & si dehcerentur externi, plus potentiae sperantium. Nam ut . primum ordines Gandavum convenere,non uno praetextu alium ab alio diverses admonebant, ne sinerent prodi Γιertatem publieam. Pesimo consilio subiugari provinci . Externo' statuetram dominationem sensim insiιrgere. adeone P επι '

32쪽

essennisem Concιuum peν egrim Memaup Camuem Fenae Senatui Statin adscriptum. suantum alesse, ut omne ovinciarum reminen Hyrai in se transscriberent' apatriis honoribueristas exel derent' ct ad litucknem victaxumgentia em . His imperarent' Trimas dominarissistes minossico.

Ubi semel processerint pausiatim Murrecturos,

atque adse tracturos omnia. Gnid emm illis cum hisprovinci si nise ut arcana imperisscrutarentur, ae dominandi licentiam asua cupiiuitate snparientiam Belgarum transferrent sensimque populum assuescerent, non t-Regi absint , quam genti e vire in qua Rex degeret 8 adesse H amcas te onerict inpraesidia distrabia,taquam Dapatria MDgis tuto credi non posit.Aprovincia bus stipendiae lectare.ctfle nullum tributyumfine fore,manentibu emper exigendι ct conferendι causis. Ue-- pe ut quod nune voluntatis, ct tibis alitatis esset,in nocessitate, miniumq;vertereturipudendumsibi, pudendum populoservi sciam nimicimum oculis nisi stamcum occurret,atq;omma externa. Me

minissent ergo missonem exposiere, iampriac pro- . m lsam. Et hoc potissmum Ordisibus convenire. Honis auribus haec accepta. &certatim inclinatio animorum sequebatur.Inflammantibus insuper Antverpiensium querelis. Nam &Atrebatenses adversus insolentiam militum orabant auxiliv. teris quoque promissam mis sionis

33쪽

'H1s x. BELG. LIB. I. usionis spem in suum Iudibrium recedi se mur murantibus. Igitur inter se de remedio consultabant. Praesentissima materies ad resolvedam Vim principatus,cujus rationem quam singuli non audent, omnes exigunt;& nihil magis unquam dominantibus displicuit, quam ex tota gente concilium. Fremebant omnes tuendam

libertatem. Plerisque addentibus, si promissa missio non procederet, revocanda esse tributa in decem annos indulta. Alii revolvebantur ad privilegia sua, & hoc ipsum acerrimum telum adversiis licentiam principum. Philippus interim Rex magna cura justa Rex m- perseivebat manibus Henrici Galliae Regis, ζα paullis ante miserabiliter extincti. Inter ludos Reti pa- hastiles cum comite Montgomerio I I L CA

August. concurrens, dextro oculo vulnus ac ceperat unde statim ex equo collapsus exaniamis , sequentibus Nonis exspiravit. Cujus morti Philippus ingemuisse dicitur. Sed Andream Vesilium, de salute ejus licitus, ii Galliam dimiserat. Erat enim nobilis medicus, Philippum sequens, natione Belga, qui

non tum ilIius aetatis genium ; sed fere omnes ante se mortales humani corporis peri liasuperavit. Hinc aurei velleris solemnia Rex celebrat. Muis

In cujus ordinem assiimpti sunt Franciscus Rex Galliae , Guidobaldus a Monselire dux est e. Vrbini, Marcus Antonius Columna dux Pa-

B 1 Iiani,

34쪽

lani ad

ciarum.

26 NICO LAI B v R G v N D Ι 'liani,Philippus Montmorantius dominus Ha chico urtius , Balduinus Lanotus dominus Tourco nil, Guillelmus Croyus marchio Rentei,Florentius Montmorantius baro Mo tignari, Philippus comes Lignius,Carolus La noyu.Piinceps Sulmonensis, Antonius Lalai gnius come Hopchstratanus, Ioachinius baro Nieuhausius, Cancellarius Bo emiae. Ingressus inde conventum ordinum eX more suo pauca locutus est. sed sermonem ejus Granvellanus excipiens, ejusmodi verba fecit. Optandum erat Regi, parta iam pace frui

posse,ac vobiscum una diutius in commune consulere. sed nutantia aliti hepera inυitum abstrahunt.

Hi pania novo Caesaris imperio non stfirmata,

ne Rege diutius ess e non possunt. Seditionis conse-lia apertiin agitant, quam aut fallere posint, aut contemni debeant. Praestentia matelatis haut ut si negotio disi labi ericulum adhuc ιncipiens, ca-Dνoqui forte inoxium. Vos interim nisi flectatos haberet, hortaretur ad constantiam. Sed nec ve-yri mores, nec stacta ejus patiuntur. Dubitare

nefas, similes adhuc vobis, i est ; an Belgassis.

Fidem , ct obstrurum,nec per metum,hactenus remtinuistis. uuam caetera nationes in Principe fori nam , vos in fortuna Principem revereminι. Sed

haec laus ita manebit inculpata foeda sectariorum contagιo non obliteret. nec id vesbo sedrei vitio, qu ne concussionestatus non invalescit.Reliqua scelera nocent Angulis. hoc unum armatum est in perni

35쪽

His T. BELG. LIB. I. 27 pernicIem uni bes. Aliorum extim υos docere possint, quam fragile sit imperium qModrengionis tur bine quatitur. Remisio legum Vermaniam perά-dit. Providendum vobis est, ne eadem indulgentias estium corrumpat. ut toli erila'possint,pis

utend/s t. Bonis nocet qui pepercit masis. remedium eritin caeteros ,siunm , atque alterin exemplum veniat. Enimvero Princeps edictopridem i

tonuit se eccavit,si in hoc leges detat, ut fers lentium, Mecordiam iussieum populus disceret h-

centιus transgredi.aut exerceta poenaliunt,aut --

pares eritis sagitiis. Et quidem si satis esse crederet sigremis Concibis hoc ipsum mandasse:hodie sicitudinem ,fidemq; vestram nequaquam implorarerisiam magno discrimine nonsatisprost citur.Nmιώfirmari non potes em sceptra nituntur, ct ι ena

stexit,ut nisi quodsine illo eritis,abesse nosentietis. Et quoniam Sabando adsisa regressus est, Marga retam sorore in duos annos gubernaculo substituit. Carolum ilium daturus vobis erat, te; messet ata tis, qua librarepossetimeri, corpus tot periculis septum. Belgam tamen legit,recturam Bel π.xta ut quoties distramen impenderit, coram eundem habiturisitis S Principe,ctimperatorem. Nec ante ab illo,quam a periculis delituemini dis interam cultum,ct reverentiam quam debetis Principi,de se

te gubernatrici : ct quanti illum facitis, in hac ostendite. Reliqui veneratione,& sidentio;Syndicus Gandavensis quippe siccovenerat Ord,

36쪽

Nico I sv RavNBInum nomine gratias egit benevolentiae Regis. o ditam Caterum, inquit, idem animusfuturus est tui ' V's---fvit emer, ad religionem tantia , quispro Principe pertinax. Et tamen Sem avertηt no .

intre si irruperis, parasos babebis ultores. ει - quidem quod nee id sum imperaturusDeνas. Ain tua evotestate oscitia nil quam voluptatibus, otioque mensi ram ponere. Quippe hactenvior religiosi letu- e Fodes , ct .cemmi vinacessumuri Heruntamen eon Tantiam no ram paullo anteextuli supra mortatas. Pudori ηομο grave praeeonium: a ex asse tuo natum. cuiusfiduci4 uisbimm petere a maiestate tua , ut albenigen elimines , inutili mo-νa ιυνιnguae. Quidobsecro ad hane rempublicam peregrina nomina nunquid nos ut eat erae nationes inconstantiae , aut folia rariu arguunt 3 Aene externo quidem op-praesidio inpacesidentibuου.

fides nostra faciet ut flabile, firmumque At impe

rium. Benevoloria popia optimus reo eu s. vanum 3 inpace agere,propter quod paeem sec. min te lenior paee Mars erit. quia tum nec Mein patientiam acuit, in tranquillitare calamisatibus furcum min. An externos credis temperaturos ab M Wia , quos praesentia Rais susto moderitiί non continuit prece Antverpienses, Arrebatem- νει ct Cameraeesset de vi conqueruntur.Theonta a,MManeburgum deserta op A.Pace vera fiet , nutibi statuanem resinqueres, qua tameex magna parte manebito depopulatores istos umeduxeris,

37쪽

HIs T. BER eduxeris, Belgicapraesidia smponens. Forte tamen

Vasiorum inconstantiam, iam ante nosticis .Reae id quidem e ama longe bellumpracvmp.Interim quia attinet magno areperegrinos redumere una no semper rapidos; σ tanquam mox abituras,t Iia intendentes' siversunt validi Belgarum manipuli. hae suntpraesidia, monum et tun cisi ravissimis temporibuo rem . credidit. ν iam iamnetur illorumfides, quam per tot saecula minoia tampraestiter aioribus tuu tantister autem MLium protrahet,donec externa genteasubsigna e--mant , aulaeproximo contumatur ad auxilium

Fulminatus est Rex improvisa expostulatio ne, admiratusque novitatem exempli, irascereturne haut facile dixerim. Nec dubio, arcana imperii tentari senserat. consestim tamen descendit e solio. Dixisse quidam ferunt, num & se exisse vellentqui Hispanus utique sit. Simul extra curiam se proripuit. Nulla tamen postea iracundiae signa ostendit. Dux Sabaudiae pervicaciam ordinum vertas castigavit. Nam in illum diem vicarium im perium gesserat. Et mirari se febat tam o- taciter interpellari principem , qui praetentis comitiis dem prae titiset seam. rtiora pignora

dare nonposse. pollicendo sanc eri y. nec e rumabam esse cautionem. Detur ergo fustum se quod peterent, interim non stuarari desidema Ondinum. tantum exstectarent ιn alterum vel tentrem

mensem , saltem donec in insillaniam venisset

38쪽

inbus, quaepraesens locud Ostendit melius. Sero quidem ordines poenituit, iracundiam Regis veritos. Sabaudum tamen hortati sunt, ut caulam provinciarum ageret. Rex e B.L VII. Calend. Septemb. Viissinga Rex sol-g- ΡY vit. Comite erige secum una reduxit. & ne

spaniam quam querelae materiam, procul te agente, m 'M, provincia relinqueret, externorum praesidia postsextum mensem in Italiam revocavit. arcesque & gubernacula civitatum provinciali- . bus tradidit. In comitatu ejus pauci e Belgis fuere. Hornanus classi praeerat. Carolus Tis snacquius a consiliis Bolocis futurus Regi:Iodocus Cortevillius a secretis. Hinc varii sermones per omnem provinciam. plerisque laudantibus Regem, plerisque

arguentibus , prout cuique amor , Odium, aut ingenium erat. PrudentioreS tamen causam abscessiis, statumque reipublicae expendebant. Regem quidem necessitate actum in Hispaniam velificasse, quae tot sceptra ma- gnitudine caperet r unde Italiae commode

prospici, Indiae contineri, atque ex opposito Barbari compesci possint. Seditionos veroo latui sumptas,quis facilius imponeret populo, cuncta rapienti in deterius. Neutiquam . tamen res in Belgio tutas esse. turbari facile ac misceri posse, principe in Hispaniis conti nenter agente, crudoque ad longinqua im-ε ' . Peria.

39쪽

Hi s T. BEL G. LIB. Ι. II peria. qui non saeculi vitiis, non ingeniis hominum aestimatis, arces, prauidia, civitates,

provincias, hoc est; praemia desectionis optimatibus prodidit. Quid enim sequetur, nisi ut populus in unius Regis sui reverentiam

ante intentus, nunc propiore spe, atque utilitate suis praesectis veluti principibus sen sim assilescat, ac consurgendi fiduciam, viresque sussiciat λ Formidabiles revera quorundam opes. & hos quoque in Concilium Status adscitos, ut intutae potentiae ' adjice rentur vires publici consilii. Sapienter eos dixisse, qui suasissent Regi, ut suae gretis Pro ceres aliquot, quorum fortunam haberet in manu, cum auctoritate in Belgio relinqueret ; qui Procerum acta specularentur, & non sibi , sed Regi cogerent administrare rem publicam. AEquum sorte multis videri, ut Belgae relinquantur legibus suis , sine peregrino magistratu, sine externo e citu. sed haec ipsa in provinciarum perniciem quandoque redundatura, otii ebrietate, ac longa pacis segnitie. Profecto Rege luxuriare coepit Belgica felicitas P crescentibus sensim divitiis quibus secura pax viam aperuit. Divitias autem sua excepere vitia;hoc est, superbia, lascivia,luxuria privatorum , & magnificentia principum. Inter Proceres statim gliscebat aemulatio:

quae praesentia Philippi Regis haut aegre

ceres.

40쪽

3a Nico LAI Buno v NDI compressa , eodem absente sine retinaculo erumpebat. Plerique Granvellano insensi, criminabantur potentiam sibi gravem,multis nimiam. Et primo quidem Simon Renardua

multo ante distors, veteres inimicitias ani mose exercebat. Sed non ultra, quam ut actis ejus contradiceret. Tacitis adhuc caete Torum odijs,&manente in speciem concordia; nec mondanus atrocius erumperet.

nulla vetere ira: sed irritatus, quod Heli auti, toparcham, ad Hesdinip secturam Gra

'vellanus extulerat;adhibitis aulae artibus,quas

optimi principes & declinant semper, & Ἀ-

currunt. Iusserat Rex inter alia imperii decreta , ut ad vacua, & honorcta ministeria, a gubernatoribus provinciarum nominarentur

tres, e quibus postea judicium sibi, & electio

nem permitterent. Egmondanus emo totiadem repraesentaturus erat Regi. Quippe Hesidinum a esiae oppidum gubernaculo ejus suberat. Sed ut quarto loco, atque extra ordi nem Heliautium adscriberet, precibus Gran-vellani dederat. ; spondentis quidem, non ob aliud se id velle, quam ut intrautius splendida repulsa Regi notus, ad futura momenta reservaretur. Detecta staus obliquis animis accepta. sed amicorum adulatio indignationem auxit, inserendo si ius querelas, & am biguos de Granvellano sermones. Clientes quoq; maledicendi licentia insolentius esse . rebant;