Nicolai BurgundI ... Historia Belgica, ab anno 1558

41쪽

His T. BELG. LI3. I. . 33rebanti ad laeta, &tristia Procerum perinde semper compositi. Nec deerat Auriacus inva-

terato odio aestuans e Sororem Ducis Saxo niae acceperat uxorem. & has ei tedas ut in

faustas reipublicae, & religionis exitium pomtendentes Granvellanus exprobraverat. Ad- haec Lazarus S mendius homo Germanus, Auriacum in gratiam cum Egmondano reduxit. ut qui ante illum diem inter se discoodes, conspiratis animis Granvellani potentia destruerent. Nam &ipse Smendius armis inclytus magnatum amicitia subnixus,remointo Granuessano altiorem fortunam praesumebat animo, hunc unum sibi credens ad fastigium officere. Tali rerum statu , cum offensi proceres ad ultionem spectarent, novorum episcoporum ευμ vel fama adfertur.Res haut dubie aluberrima,& Novi a multis retro principibus frustra agitata. qua plerique secordia,plures bello retenti, Caesar quoque ob conlanguinitatem amicitiamque circumsedentium antistitum extraxerat, milippo filio quasi per successionem tradens. Inia dignum ratus alienae gentis episcopos , longum & secors in fisos exercere imperium. At que ea tempestate in Belgio quatuor omnino episcopatus. Atrebatensis ex olim. Torna- censem,Vltrajeetinum,& Cameracensem di Versae principum pactiones adjecerant. sed tot simul provinciis pares illi esse non poterat. . C Externi

42쪽

Externi deinde Archiepiscopi his immineabant,qui salubria illorum decreta turbare aut evertere consueverant. Igitur Pius Quartus Pontifex Maximus, re cum septem Cardinalibus deliberata, in tres archiepiscopatus dis Crevit provincias.Designatet sedes,Mechlinia, Vltrajectum, Cameracum. E quibus Mechlinia dignitate eminentior, sex complecteretur episcopatus: Antverpiensem, & Silvaeducensem in Brabantia: Gandavensem,Bruge sim,& Iprensem in Flandriae Ruremon densem in Geldria: quinque episcopi Vltra jectino submissi, Harlemensis in Hollandia; Middelburgensis in Zeelandia, Leeuinardenfis in Frisia:Daventriensis in Transissania,& Groe ningensis. reliquae' provinciae lingua, situque Gallis assines , quatuor episcopatus stib imperio Cameracensis explebant. Atrebate sim, & Audomarensem in Artesia , Τorn

censem,& Namureensem. Reliquum erat ut novae dignitates honestis opibus instruerentur. Frequens curia sub Paulo Quarto R

Tnae decreverat,proximorum monasteriorum

decimis tria aureorum millia detrahi. Dei de repertum,ut expunctis abbatibus, episcopi substituerentur. Rus consili auctorem Gran-vellanum fuisse invidia ostendit. Et sinistrade monachis fama , Pii Pontificis assensismficile attraxit. Praesidentibus enim episcopis, in ordinem redituri credebantur, qui solutis

43쪽

vetustate moribus , sanctissimam majorum disciplinam corruperanu. Praeposimis Gra

vellanus ei curae, proxima quaeque monasteria corripuit. Forte ea tempestate Amigem

um, sanctusque Bernardus & Tongerio a abbates non habebant, & circa eligendi succeLsoris consilium intentos,Mechliniesi, Antve pieta,& Silvaeducensi assignat. Nam& Don- sanum Brugensi, & Martinianum Iprensi, ω mondanum Hariemesi, Margaritianumq; ac LiddanumLeeu Vardensi, Bertinianu,sa ctumque Gerardum Audomarensi atqueN murcensi ita addixit,ut quamdiu supervixisset

abbates priorem opulentiam complecterentur,episcopis interim dotem conferrent. Ga davi S.Bavonis Praepositura erat,magnis opsebus flores; nec multb divitiis inferior S. ' La vini Praepositura Daventriae pollebat, quas triusq; urbis episcopus ad se retraxit. Archiepiscopatus Mechlinsensis Granvellano cessit

Aniver pia Philippo Nigri destinata: Sonnius Silvaeducensibus praeficitur: Cornelius Janse.

nius theologus Lovaniensis Gandavensibus: , Petrus Curtius Brugensibus: Martinus Rit- .hovius theologus Iprensibus: GuillelmusDamasiLindanus theol. Ruremondensibus: Redericus Schenca Tautenbergli, Ultrajectum retinuit. Harlemum Nicolao a Terra-Nova: Daven trium AEgidio de Monte Franciscano: Leeumerdia Cunero Petri a Braumershave;

44쪽

Groeninga Ioanni Cnifio Franciscano evenere. Nicolausa Castro Abbas Praemonstra tensium Middelburgensibus imponitur. patrimoniumq; omne cum monachis partitus, abbatiam transtulit in cathedralem ecclesia. Maximilianus a Bergis Cameraci relictus est: Carolus Croyus Tornaci. Franciscus Richa dolus Burgundus Granvellano Atrebati sec-eessit. Namurcum Antonio Havetio Domianicano; Audomarum Gerardo Hamericourtio abbati Bertiniensi contigit.

Hanc mutationem rerum adversus rumor

excepit, quem pro diverso animorum motu multi explicabant. Procerum pars Gramellano infensa,&adepta materia ad criminatione vertebatur. Inde & contagionem attraxit nobilitas magnis potissimum domibus annexa. Nam promptissimus quisque adulatione, & obsequio, honoribus colebatur.sed & populus statim exarsit, irritatus acerbo multorum sermone,vagis auctoribus sparso,tanquam in

Privilegia impingeret Rex , quod sine ordinum cosensu Husinodi novitatem induceret. aliud specie praeferri, aliud re agi. Granueli num hominem arrogantem & Hispanis obnoxium ; ac Hispanos dominationem cogitantes, haec ipsa moliri.qui per artem intruderent episcopos , ut atrocitatem Inquisitionis inferrent. Nec dubitabatur, quin confestim

tres theologi,nobilesque,& totidem juriscon-

45쪽

Hrs T. BELG. LIB. I. 37sulti in cathedralibus ecclesiis ad canonicatus stibveherentur. Duo ex his Inquisitioni praefuturi erant. Inquisitores vocarentur. Lelia

qui vero Assessores. quippe ea cuncta Romani Pontificis diploma promiserat. Credulitatem juvere monachorum querelae, in deterius cuncta trahentes. & has passim jactas, temere creditas, inquieta multorum, &Κecunda rumoribus ingenia , cottidie in auctius

differebant. At profunda ira Autiacus Proceres alium ab alio diversos aggfediebatur, noVorumque episcoporum consilium arguebat. fimul dc G nvellanum Onerabat ingenrti invidia. Erat enim ingenio solere, &.demerendis hominibus apto. splendore familiae , juxta opibus potens , quamvis plerumque falsa,& inania ingereret , tamen cum fide audiebatur. Quippe multis opinionem fecerat penetrasse se in arcana Regis, cujus innocentiam modeste criminabatus -- fluxam illi fidem, nec Principe dignam. peregrinis consiliis imbutum, & Granvellano obnoxium, insimmo imperio,non nisi imperium cogitare.

Inde plerique fastidire Regem , cum potissimum jactaretur, abrogationem privilegiorum imminere a Principe Belgis infesto , in quorum exitium Inquisitionem induceret. Multi proinde Granvellani acta propius e pendere , amicitiam , congressiam, familiatitatem rauere; qui contra nitens, &spernen-

46쪽

Sectar i

38 Nico LAI BV R GVN DIdis rumoribus validus,archiepiscopatumMe-ehliniensem nihilo segnius auspicatum ibat.

Annotavere curiosi, neminem ex Proceribus extitisse, qui honoris causa obviam processerit. sive tamen neglexerint, sive aspernati sint officium honestatis , novi sermonis irritamentum fuit.

. Sed eumpaullo post in ordinemCardin

lium Pontifex adoptavit. Galerum autem ipse Rex transiuist purpuratorum insigne, ut e minentia dignitatis Proceribus aequatum invidiae sit raheret, quem fastiditum omnibus jampridem cognoverat. Nec ideo tamen invidiam imminuit. adeo difficile est hominibus conceptu. semel Odium exuere,cujus nullus est modus,cum semel terminum transierit. Caeterum antehac nihil adhuc adversus religionem proruperat. metu legum , Pa. olim inexorabiles, infesta Procerum diuidia

resolvebant. Externorum commercia non

paucos Belgarum corruperant. & hi episcopos insectandi specie,subinde religioni & cς- remoniis illudebant. Jam enim mortalium omnium odia in episcopos se converterant. Execrabatur eos populus,ut Inquisitores; fastidiebant ecclesiastici, ut severissimos morucensores; monachi denique,ut bonorum sito

rum raptores. idem omnibus questus, ex causis diversis. miscentibus se sectariis tque animis multitudinis taedium pristinae religionis,

simul

47쪽

i IlIs T. BELG. LIB. I. 32 simul Sc studia sua insinuantibus; propter libidinem talia loquendi impunitam, Culus e emplum Proceres fecerant. nullum enim populo majus momentum ad virtutes aut vitia, quam inclinatio Principum, ad quorum mores caeteri componuntur. Hinc adhaeresim ne

sibi quidem satis notam inclinari coepit. Occultis primum studiis,& od id nocentioribus. Donec aliis scrutatis,pluribus conscientia obstrictis,& ubi aderant vires,in parte religionis fuit publicare flagitium.

lend. Septemb. e secreto & latebris in apela 'c . tum prodiit. Incolas ejus civitatis jus commercii Gallis potissimum miscuerat, corruperatque. sed non aliud adhuc quam psalmos

more suo noctu modulabantur. audacia tuti, quam tenebrae absconderant. Accessit dei de ad impetum novitatis Matthaeus Launora

homo ingeniose malus, & praestigiatori similis , prurientibus facem subjiciens. Is'apud. Calvinum adoleverat a prima aetate, & in illa schola studiorum suorum rudimenta possiem

rat. Tornacum inde accitus , multos eloquentia seduxit cui speciem pietatis intexuerat. Emptae furtim mulierculae fanaticum morbum mentiebantur ; quae deinde mimicam sanitatem acceptum ei ferebant. His potissimum commentis auctoritatem astru

48쪽

4. NI c o L LI B vRGV Nn Iundique effundebantur homines tanquam ad miraculum. Et fuere qui sanctitatis se mam ei circumdarent. ne quid deesset mendacio, centones vestium in religione habebntur,quas pro reliquiis ignari colebant,& profana manu contigisse in parte felicitatis reposuerant. Nec deerat ipse cohortari singulos, adire municipia,ubique adesse, Ministri munus exequi ; neque jam occulto ; sed propalam t nisi quod adhuc concionaretur in silvis, abditisque saltibus audaciam concluderet.

Munia quq ipse nin poterat, obibant discipuli. qui non minori impostura rudem populum ludificabantur. sed, non occultum diu mendacium fuit. Fanaticae illae mulierculari promissum operae suae pretium exigentes; dc

sum negaretur , larvam omnem detraxere.

Nequis a nobis ficta haec esse crederet, ipse Launoi libello vulgavit. quippe postea reddiditus est Romanae ecclesiae ; vanaeque Credulitatis vestigia sustulit. Paullo tristius Valencenae conflagravere , Philippi Mati . lari, & Simonis Faveau vecordia accensae obseuri & ex ultima plebe homines Miniastiorum provinciam assiimserant. sed flagitii comperti, conduntur in carcerem. aegre

id ferebant sectarii. totaque nocte pet rum & tenebras lymphantibui similes volutabant, clamoribus turbidi, & psalmorucantilenis in sernaquium numexum traductis . lasci-

49쪽

ΗIs T. BELG. LIB. I. 61 lascivientes. Sed nec abstinebant minis in Epraetorem , cujus aures crebris verberabanninjurijs. simul auxilium assiictis spondebant. Nec magistratus obviam ibat. plurium vesania audaciam excusserat. &inconsulta gubernatrice, cum periculo seditionis incipere ne- mo audehat. Parmensis re cognita animose leges exerceri jubet. Itaque primores civitatis

in curiam coeunt,quam compleverant armatis; ac ne effusa opificum turba seditionem faceret,primo diluculo reos traducut ad publicum judicium. Ingens multitudo ad rogum concurrit , quem in foro excitaverat lictor. Iamque eo quoque damnati producebantur; cum a plerisque lapidatio urgeri coepit. deinde irg pervenit in rabiem. impetuque facto audacissimi quique violentis manibus rogum dissipant. itum inde ad damnatos,quos lictor

tumultu in carcerem timidus retraxerat.estra

ctis foribus vincula rumpunt carnificumque manibus in praesens noxios cripiunt, ut paullo post vecordem spiritum digno redderent supplicio. Igitur venere judices extra ordinem a gubernatrice. prpesidium militare ex proximis hybernis una transmissum. Ferocillimorum sanguine expiatum est facinus. caeteris autem mens obtorpuit, jam attonitis,& sibi metuen tibus. ut facile appareret vim populi in multi'tudine pernitiosam: sparsam vero,atque solurixam impune sontemni.

50쪽

i Nico LAI BURGUNDI. Haec impendentium malorum initia, seu

Portenta erant i, reliquis gentibus fortasse terribilia r Belgis tamen non intelligebantur Tanta animorum obstinatio fuit. Immemores alienae calamitatis , sibique imminentis, turbari religionem malebant, quam non arcere episeopos,quos etiam ultro in remedium

expetere debuerant. At illi nihilominus ad destinatas sibi provincias accingebantur. Flandri, & Audomarenses haut aegre admisere. Silvaeducenses, & Harlemenses parumpercommoti sunt. Reliqua Brabantia ut ad j gum inhorruit. Forte ordinum frequentiam

solita tunc comitia Bruxellam contraxerant.

Ibi abbates identidem ingerebant e, majorum . mores,oprivilegia pollui. episcopos in caenobia intrudi ε, haut alia causia quam νt primo loco sederent in comiti', ηρ vinciarum vires cularentur , prim pumque titionibus mensiuram statuerent ex sua libidine : Denique u nihil liberum , nihil sincerum amplius esset in ordinibus. Quem enim in comitiseliberam vocem me eme, quem recusare aliquid, authisicere contra assurum Z imminentibus Aura caput episcopis Husique nutum verbaque notantibus e aut adulandum fore illis hominibus,aut spem h Onorum inposlammabiniendam; quando nemo deinceps ad magistratus,quamper episeopos perpeniret. Iam rectores istos in aula voluptatibus habitos , stactosique,a mona

stica disciplina prosus abhorrere. ct hoc nihil aliud etsi,qnam perturbationem ordinum, ct confusionem