Nicolai BurgundI ... Historia Belgica, ab anno 1558

311쪽

HIs T. BELG.. LIB. III. 199 gistratuum,quorrum multos Auriacus subvexerat. Ahaec Gallica auxilia occultis nunciis pellexeranr. Quibus mandatum, ut Dolam atque Vesontionem in Burgundia tentarentin-sidijs, atque Albano adventanti iter occluderent. Missus ruatve 1 iam a Monim orantio Galliae Mareschato quidam nobilis, multa cuHornano secreto transegit.In quam rem Carolus Stusanus mercator Antve iensis,quinquaginta aureorum millia Monim orantio addixit. inter quae studia, Proceres a Gubernatrice advocabantur ad novandum sacramentum Hoochstratanus multa cunctatione ; Auriaeus, Hornanus, & Brederodius aperte detrectabant. Et Auriacum quidem Gubernatrix humanitate litterarum saepius interpellavit. Ad Brederodium vero, Quarebbius Lovani ensium praetor , & Secretarius Torrius missi stat cum mandatis, 3c questu: ut sacramentum quod mmdanus, Ascholanus,M2n velius,inge mus,Barlaimontius, edissent, non dubitaret acciperemnum ipsum esse, in quem potisiimum sceleris sui in

vitiam inclinarent Sectam. Debere bant ast amoliri

infamiam. Tantundempopulum credere,quantum rei a senderet.Inquisitionem O edicta Ablata esse.'lidam tranquillitatem Gubernatricemperast. Qua per festarios haberi non posiet. Ab ipse vici, in Regem

prodendum esse exemplum ne oblatione liballi Jeditionis causam quaesisse, videretur. Gravioribus quam antea

312쪽

3oo NICO LAI BURGUNDI tumultibus agitari rempublicam. Viannam ab eo miliatibus insideri. Vallo maristisiqne claudi. Seditiosios aliquot libellos au sticiis eyus excuses. Ne Rege bi irasti cogeret opulares hos furores audientem non satis aquo animo. Ad ea Brederodius respondit. Nihil ere ni ste cur de Messa dubitare Gubernatrix debeat. Imo vero Brunsiam iturum,ut propius acciperet dimentia causu.Rata enim pacta esse,qua cum Gubernatrice susceperit.Quod malignis rumoribus oneretur,id bimu-di esse non debere. Lingura hominustanare nonposse. Neque nunc primum calumni,speti. Quarum sibi non sit reddenda ratio. Male autem conicionem sacrame . ti bipraestrri,quod montanus, Ascholanus,aliique recepissent.Illos publicis muneribus excultosse vero prim tum ct olim juratum. Quid ergo opus novo sacra mento, jurato non credatur e Frastra ab eosdem exstectari,qui sanctitate religionis semel polluerit. Nullo acramento mitigari perfidiam. Viannam latrociniis

expositam vallo cingere. In cujus etiam tutelam milirarem globulum constri erit, ut integram civitatem servaret Regi,ne quis praedo illo munimento receptar

tur. Ouod adseditiosos pertineret libellos,nihil se sicire. Tulos omnino Vpographos manna esse. Imprimendi δε- cultatem dedisse petentibus.Si quid dolo malo deliquis

sint,mox cogniturum ornasique irrogaturum comper

toflagitio. 'Cum hoc responso reversi, gravem sollicitudinem incussere Gubernatrici. Quippe Jam Brederodium timere toeperat. De pervicacia illius dubitare non poterat.Simul maesta om-

. ni

313쪽

HIS T. BELG. LIB. III. 3DInia in aulam referebantur. Α Ludovico Nasi vio Germanicos ad Gotham exercitus sollicitari in auxilium. Fredericum Saxonem, &Lanigravium Hessum memores injuriae a C toto Caesare acceptae,ultionem meditari. Ga-

meracenses episcopum prςsidijs nudatum,oypido eiecisse. Praeter haec Silvaeducenses hostiles animos aperte induerant. Brabantiae Cancellarius,ac Petersemius,uti diximus, in urbe agebant. Multitudinisque pervicaciam in a cipiendis legibus expeni, Primoribus aucto res fuerant,ut prςsidium militare in civitatem reciperent.Megemus quoque Legionem propius admoverat. Ea res Auriaco suspecta admodum fuit. occulto igitur mandato Antonium Bombergium Silvamducis procedere jussit.Erat is homo plebeius ingenio moribus. que ferox, juxt, turbidus,& religioni infestus.

Nec minetrem favorem Silvamucis invenit, quam Antverpiae habuerat,ubi inter sectarios principatum gesserat. Igitur captivitatem v bis struiqnestus, plebem in senatum armavit. 'Cancellarium & Petersemium proditionis insimulatos incustodiam tradidit. Neque se- . natus,quanquam adversus, imperiis illius audebat intercedere. Munia magistratus in se

retriserat,& privati juris sui remptiblicam fecerat. Tantum apud vulgares animos praesidiariorum metus valuerat, ut alienigenam,

nulla magis re quam turbulentia insignem,

314쪽

non dubitarent in ducem assi1mere. Megemus autem intrandae. urbis spe dele-Hollandiam contendit ad subigendos eos qui aversarentur imperium. Vltrajectum appropinquans, nemine resistente intra marma recipitur. Igitur quae turbata erant componere adorsus , Ministros omnes egredi jussiit. suaque catholicis sacra restituit. Brederodius adventum ejus exspectare non ausus , Vianna destituit,& in catharactis, quibus Rheno Lecca conjungitur,castra firmavit. Mox inde pulsus, Amsterdamum pro cossit. Munimenta ab eo coepta Megemus destruxit. Per eosdem dies Hermannus Antverpien- sum Minister Trajectenses ad Mosam in Ico nomachiam concitavit. Quorum mox rabiem Maseicenses,& Hasse tentes eodem auctore imitabantur. Caeterum Gerardus Groesb kius Leodiensium episcopus id aegre passus, ad ultionem surrexit. Tria peditues millia, ac trecentos equites subitario delectu effecit. His copijs Hassetum contendens, effusum incondite populum obvium habuit.Eoque levi prς-lio intra munimenta compulso, civitatem circumsedit, crebrisq; tormentorum i stibus verberatam, his tande legibus in deditione redegit. tholico ritu viverent.Sectarios ciuitate cisteret. Puplica pecunia exornarent templa. Miminosseditio-euctores traderent. Sumptum belli restituerent. Muros deifierent,quoram ducia obsidione pertulerat. Masei

315쪽

HI s T. B ELO. LIB. IIL 3o3Maseicenses desperata urbis tutela,delegatos

misere, veniam petituros. ' Qua impetrata, Hermannus habitu Franciscant assiimpto, opportuna fiaga se subduxit. Hinc Trajectum

aggredi placuit. Vrbem non civium multiatudine solum,sed etiam opere munitam. Maenia enim Mosa interfluit. Sed cum pervicacibus ad defensionem civium animis , nulla

spes potiundi oppidi offerretur , Episcopus

obsidionem destietur. . Interea Gubernatrix accessione mali turbata,ex omni parte quaerebat remedia. Tot fimul urbes nequibant armis redigi in potestatem. Nec Valencenae omitti poterant, nisi ut frustrato impetu augeretur defectio. Simul in rem famamque videbatur , validissimum oppidum armis subigi, caetera exemplo suo tracturum ad deditionem. Pudebat deinde Cancellarium Sc Petersemium captivos relinquere. Ergo inter ruborem metumque de- saluta, epistolas misit ad Silvaeducenses, jus gentium pollutum incusans Bombergius modo in Auriacum, modo in Brederodium perpetratae rei culpam,& in neutru falso conferebat.Quippe & Brederodius Bombergio scrupserat ; quamvis uterq; manifesta inficiatione

declinaret invidiam. Gubernatrix ergo consi- iij incerta,apparitorem ad legatos recuperan

dos Silvam ducis destinat. Fecialis quoq; sequi jussus. denuntiaturus bellum contumacibus.

316쪽

Apparitor in senatum deductus , multa expostulavit, atque intra horas viginti δί quatuor legatos dimittere,aut bellum opperiri eos ju

bet. Horruere senatores ad hanc vocem,&perpetrati sceleris infamiae multitudine substituunt,relaturosque se ad populum respondent, apud quem nullo suo jussu captivi tenerentur. Primo mane tribunos plebis in curi am accersunt. Cum quibuI etia Bombergius

inrravit,popularibus studi' accinctus. Quippe jam centuriones ei sacramentum dixerant. Vni illi patulae plebis aures erant. Facundia,& auctoritas aderant , flectendique vulgum artes, quibus omnem sectariorum factionem praecipitem egerat. Quem cum senatus hortaretur ad dimittendos captivos; insigni cavillatione apparitorem ad Silvaeducenses , non ad Calvinistas missiam arguebar. Superveniens mox populus,curiam armis circumvenit, turbidisque clamoribus cuncta permiscuit.Quorum fiducia Bombergius claves civitatis extorsit a consule,& nequis invito se egrederetur,validioribus praesi iij sportas firmavit. Ap

paritorem tamen emisit incolume, renunciare Dominae jubens , non ante se captivos diis missurum, quam Brederodius id ipsum mandasset. Post hςc fecialis urbem intravit. Bellum indicere parantem Cancellarius absterruit ab intempestivo consilio. Nam si arma in animo haberet Gubernatrix , id ipsum denun- clare

317쪽

HI s T. BELG. LIB. III. Iosciare superfluum esse jus gentium violanti bus Perduelles palam judicari non posse, sine sua pernicie. 'Haec tum in Arabantia. Cum interim Flandri obsequio parati, juvere quoque Regias partes collitione pecuniae.Ex qua novum de lectum militum Egmondanus adornavit;-cidentali Flandriae tuturum praesidios nequis a Noircarmio & Rasse mio dissipatos, revo caret ad vexilla, vel irrequietos sectariorum animos ad nova rursus flagitia erigeret. Quadringentos ex his Aldenardae imposuit, qui sectarios continerent in pace, & armatorum conspectu compararent ad patientiam obsequii. Iam quippe resumpto animo Guberna trix , occultam inibat viam restaurandae religionis in pristinum statum. Sectarios concionibus conventos, baptismate, communione , sepulturis, & hujusmodi ritibus in totum abstinere jussit.Tanquam haec ipse tabulis foederis non comprehenderentur. Et si verum volumus, nimaliud quam concionandi liber talem tumultuantibus Indulserat: caetera quidem hactenus tolerans ad dissimulationem coacta. Quia intempestivo tempore prohibere non poterat. Nam is rerum status erat, ut amentia popularis componi magis, quam irritari debuerit. Quod in omni seditione opti mum est remedium, si poenitentiae spatium iratis eoncedendo,pauca indulseris,quae ab op-

V pressis

318쪽

ros NICO LAI BvRGvNDI pressis statim repetas. Proposito itaque edicto effiamem sectariorum licentiam ad verborum suorum formulam revocavit. Nihil aeque se Oarios perculit. Principium esse credebant,ut mox & concionds perverterentur. Per occultos igitur nuncios Generale suoru n conci lium Antverpite indicunt. Ex singulis synago gis Minister unus, cum praecipuis aliquot jussi sunt adeste. Illuc quoqO Brederodius venit,&cum illo sexdecim Conjurati delectui militum intenti, quem ex omni parte instituere coeperant. In eo Concilio sectarii Gubernatricem incusare adorti , magnopere querebantur peccasse an foedera. Simulationem dontaxatfuisse ad decipiendos Foederatos, vanisprom . sis extractos, ut ex voluntate eivi tempusprocede rei, quo rebv interim consteret si is, partaque se curitatepacia rumperet. Uuem enim sanae mentis

citia coli rie Nec vuUῖιυse legibin foederis ea adscribere is sine bulbm sare non potest ipsa relgio. Scire quoque Gederatos haut alia. rasse mentem Gubernatricis ci m dimitterentur 9 illa. mei ism Froceres rectius intelugere, qui eandem ιnterpretationem ιnterrogantibus dederant, plenάque hactenus tibertate fui permisierint. Iam vero ne conciones imdem invsolatas esse, quas in oppido S. Amandi, haut dubie, jussu eius, Mirca Πω dissipasset. e Mimurorum supplici's abstineri,quorum alios in crucem, abos in exilium a dios accTe

rent.

319쪽

HIs T. BE L G. LIB. III. 307rent. Athoe nihil aliud6se, quam in sanguiriems um axercere educia, ct atrociorem solito Inquis-nonem reducere. Valencenensis praesida in necem

religionis sua consiripta repudiare auises, obsessione

premι. Eandem mox fortunam reliquis civisatibus e lectandam esse. cuo communes hostes duceret Uubernatrix, atque aliam post aliam aggrederetur cum exercitu; donec etclesias1uas undique exin paverit.Uιderent itaque Foedercti quam hoc tutum Abi atque honestum esset, ne moraprincipνs Occurrerent. Nunquam magis afuctam religionem c abud ita quam in Foederatis auxitiumquι- ἔ-pacta conventa tueri incumberet. Brederoditis bonum animum habere eos jubens, cum Co-juratis proficisci constituit ad Gubernatricem. Misitque qui peteret, num pace illius liceret venire.. Ad ea Gubernatrix, si veniret, ut in hostem se animadversuram respondit. Neque mora centurias aliquot militum accersivit in regiam,frequentioresque pro valvis stationem agere jubet. Praesidiariis deniqye mandavit, ne Brederodium , vel Conjuratorum quemquam in urbem admitterent. Nec Brederodius auius est accedere: Codicillos autem misit seb communiConjuratorum nomine Guberintricem insimulans; quod novuel

ponis exercitia adimeret,publicam libaret trania

reret , denique nullo metu externo imminente sub signis haberet descriptum militem,commer νum cI. V 2 vitatis

320쪽

3o8 NICODAI BURGvNDI vitatis sibi eriperet , vias obsederet armatis, vim inferre fusiis iter sibi facientibus. Satrique integ- gι ,singuinem sivum peta tot apparatibMI nee publicae securitatis rationem haberi. Uuid inde aliud

eventuνum, quam vastatem provinciarum, Oriunampublicam 3 Desticeretivtur, an utiliu non duceret , exauctorato mitite abrogara eiacta , ad

legem foederis se componere , libertatemque retigionis inviolatam relinquere: quam contra μου iusque gentium violar de olemnisacramentosn-citum. Hanc se benevolentiam ab illa exilectare.

Ad Ac Gubernatrix ex sententia Vigilii generose respondit. uui Ant isti Foederati, qui ad me stri erant, satis adhuc nescio. Uura comm-ι suffragio di soluta est scietin. He adduci possum' ut credam, omnes queri, utpote cum pluresin offciopesare videam. Vos tamen qu=qui eLHs, cnemo enιm libello nomen adseripsit fisum P mihi certe Uis in j, quod contendatis vulgatam a me ira

bertatem religionis. c d verborum meorum for- mclam provocV- Scitis quIdem quam aegre promiserim me non ιmperto, non νι , interveburam conciones , eo locorum ubi tunc fuerant , modo absque seandaIo, ct confusione agitarentur. Umbm verbis ni cumque concrones toleraveram: nemo tamen

liberotem religionum indultam dix t. Neque mihi unquam fuit hic animuc Populum in tumultus subiarum , aliqua raraone mitigare studia; quoad I frictos a iugulo meo amerterem gladios: mox deinde pacatiorem a concionibm abstrahe-