Nicolai BurgundI ... Historia Belgica, ab anno 1558

321쪽

. 'HIS 2. BELG. LIB. IV. rem. Hae uissumma consilν mei, S page mehercule ut con Eoriam titulpanar , hoc es ; regnum in regno, rempublic/m in repubbca, populum in populo. creara ab his magι iratus, tributa inssici, commumonem , baptisinata, matrimonμ epulturas damnaro ritu inHi tui,sacrum ordinem, doctrinamqueperverti. Non est profecto conficientia meae tantum probareflagitium. S quis eum vobis tiber . talem indulsimiri ego utique non consensi. Cum illis expostulandum est, non mecum. Aterum inpacta

peccavi. Quoniamsolemnibus tabolis fuse vos esse

securos. Depraeteritis rebus quidem. Ea cautio adfutura non pertinet. Libellum mensis e prilis nul-l audi sere stopondi. Nemo quoque securitatem vestram in hoo sol itat. S qui admagistratin eiu-cto meo uisenturi imputandum inis est, qui verba

mea Atiter interpretatι sunt, quam oportuit. Ic-

Ηratus , ut par est , officio onguntur. S ta njunio dolori plus aequomia eant, deserte ad meisiorum nomina , ego quod videbitur constituam. Uscio vero q-re m L obj sciatis pactorum reti ponem , quam priores jsi violastis.. Non infero vobis injuriam; sedpropulso. Non succurrit vobis, opinor, praeteratorum sceleriim memoria. Θι ta fana , civitater seditionisus concussis, foedera

cum praegranis in perniciem prownciarum contra' fiu , deletiim io tutosprivatis austici se, nobilium prμtoria ct monasteria direpta atque incensa, sa-mam Regis petitam maledictis. uuantum abeuutpalam in bellum ardeatis , quod clam machιna-

322쪽

3Io . mico LAI BURGUNDI mini λ Has mihi causa fuit contrahendorum mi tum. Inhaee facinora edictis intonuι. Sine exitio publico arma ponere nonpossum , ad quae divina humanique iuris neeestate adactasum. Si sani es .

se vultis domum regressimιni , revocat. curam an osse publicis, quae ad vos uraque non pertinent. Minas vestras serura desticιoω Definite eam terr re , quae s.nlitia expetere potest. Prudenter vos facturos ex imose vanam illam ct indecoram pro terviam in posterum omisieritis. Scitote Reges non ιmpune destιci. Principibus longaου esse ma= M. Poenasque exacturos contrueti ι σν

Non omittebant interim Conjurati clanis destino delectu militem essicere.' Reliquias eladis a Noircarmio accepis iner idoneos homines eorsim altu ab alio Antverpiam perducebant. Ad quorum rimam certatim undiquo confluebant Iconomachi acerbiore quaestio ne domo expulsi. Multi quoque nobiles, 'privatini degeneres, publice perniciosi , nullam in pace spem, omne consilium n turbidis re ponebant. vallacriam insulam in Zcelandia, atque Amsterdamum in Hollandia ex consilio Auriaci occuparx sesceperant. Ibi in mediis undis 'nidificantes , Regis vires quassare, aer riumque ejus lassare decreverant. In haec facinora duces electi, Dominus 'holousius , &Brederodius. Hunc Amsterdamum proficisci volebant, totumaciam eorum, penes quos

civitatis regimen, studio partium viribusque fractu-

323쪽

HI s T. B E L G. LIB- III. 3II fracturum. Leelandiam Tholousio invaden- dam destinaverant brat hic ex Marnixiorum nobili famili, . Domini S. Aldegondi frater, manu istrenuus, mitivarium artiun gnarus, &turbandis rὀbus aptissimus. . Nec solutiori cura Gubernatrix agebat, cui paratus hostium kre noti. Nec inter totcon scios occulti manere poterant. Tres cohoktes . Tornaco venere. Iteun Leelandiam haben tes, missus statim nuncius assequitur, ut Axe lae, & Terneus subsisterent.Praemiserat enim Gubernatrix in malacriam Cattemii Domi- . num cum ducentis militibus, arcem Rammelans occupaturum praesidio. Caeterum praesectus arcis militares copias detreistavit recipe- re; fide ambiguus, palam regias parte occulto favore rebellibus adhaerebat. itemius inde Middelburgqm contendit. Eandem quoque claudentem sibi portas, inventi ; Petrus. Heckius perfidiae imminens, multitudinis a. nimos in tumultum erexerat. Erat is 4evinetus Auriaco, cujus sustragio in praeturam emerserat. Et hinc dignitatis prηrogativa krox, proditurum is civitatem Tholousio ad- dixerat. Iacebat ergo exclusus miles in littor nes lacessentquemquam, nec lacessitus.Quip-- pe tanquam mox recessurus exspectaret crede batur Gubernatriciν imperium. Nam & Ca j temius securitate civium interrumpere ii cs,

hanc famam rumoribus dederat. Aversis igi V tur.

324쪽

312 Nico LAI BURGUNDItur asinistra suspidione omnium animis, se gente aurora , nemine sentiente Vlistingam . intravit. Densa enim nebula prospectum ab stuletat. λdvectis mox tormentis totam insulam terrore consternatam Regii juris fecit. Intere3 Gubernatrix Aurracum &Hooch- stratanum Antverpit agentes, crebris epist lis admonebat de occulto Brederodii appara tu, atque ut Oppido dere juberetur Nec moram rebelles secere erebantur enim maxime ne praesidiarii Regii Leelandiam praeri perent, quos in procinctu esse cognovMant. Proxima igitur die cohortes ad parata deduxere navigia. Brederodius copiarum parte ac- .cepta, tursum in Hollandiam direxit. Major numerus Tholousium sequebatur velisi a tem in malacria.Nunciatur ei in itinere insulam a praesidiariis Regiis occupatam, ad obse . quium Gubernatricis se componere. Sexcentos non amplius milites habebat, nec armis nec fisciplina instructos , cum quibus fortu nam belli tentare amentia videbatur. Consilii. incertus, retortis puppibus relegit flumen, Mproginquum Scaldi pagum, haut procul Ant- verpia Auster. elium nomine , castris occupat, ampliorem delectum habiturus. Malti e nim impigrὸ hornina dabant,studio Ministrorumvariis artibus juventutem subruentium.

Postquam autem de Tholoussi machinis certa fide Gubernatrici relatum es priusquam

325쪽

H Is T. BELG. LIB. III. 3I3 praeeotes rebelles apparatus in justum crescerent exercitum , praelio experiri constituit.

Philippum Lanotum Beauvoisii dominum egredi adversis hostem jubet. Quadringetlatos ei milites ex Bruxellensium. praesidiarijs attribuit, addita Ioannis Gravi3 Brabantiae praetoris equitum ala. Valentinus de PardieuΜotis dominus cohortes jugere jubetur,quas Axellae & Terncusae substitisse diximus.Hanc

tantillam manumBeauvQisius tertioIdusMartias promovit in hostem. Frequentem eum per agros palantem invenit.In hos eques invehi jussus, pedes in munimenta incubuit. Multi . primo impetu obtriti sunt , necdum justis armis instructi. Et statim pavorintravit animos. .

Fit igitur eassim fuga ex castris. Nec consilio,

nec imperio ad vexilla revocari poterant metu mortis perculsi. Castra in plano sita orant, &in medio praetorium , quod haut multo ante canonicus quidam ad voluptatem construxerat. Fn hoc Tholousius, a majori suori arte destitutus, se recipit cum promptissimis. Qui magnitudine criminum a spe veniae ex clysi, ac necessitatem restimantes,ad ultimum fortunam experiri decreverant. Sed inde nec

vi pelli, nec ad pugnam elici poterant: cum Beauvolsius ignem tectis iniici jussit. Ac ne

, tum quidem deditionem fecere. Pauci viam ferro aperuerant ; & consecti sunt a circumsidentibus. Correpta latius flamma contu V maces

326쪽

3I NICO LAI BURGUNDI maces absumpsit. Caeterum qui fugam acce- p ant , ab equitibus fore proterebantur. Quorum impetum ut evitarent, multi se praecipitabant in flumen, declivia ejus prosequentes, quoad eminente aquis vertice lubricisque stantes vestigiis, aut absumerentur ab aestu, aut destinato sicloporum ictu conciderent.Sola insequentium tela metuebantur, ad quq ese fugienda , non dubitabant etiam barbaro ele mento spiritum committere. Duarum non amplius . horarum praelium , & incruentum Regiis fuit. Duo tantum desiderati traduntur. Cecidere rebellium circiter mille. Inter eos plurima nobilitas,atrociora supplicia metuens honestae mortis gloriam quaesierat. Fuerant

qui se dederent,&Beauvoiiii jussu occisi sunt.

Per sequentes vero dies, multi exsuga retracti, quidam etiam prodebantur ab agricolis petulantiae eorum infensis. Qups deinde Gubernatrix in exemplum crucibm affixit. Ioannesi Dionysium centurionem torquere jussit, sciscitatura quo consilio conscriptus esset tantus exercitus. Delectuin ille in Flandria ha buerat. Tormentis admotus exstimulatum

se ad fatebatur a petro D Atheno Mitiistro. nihil praeterea quidquam scire. Csterum dum colluctgntur acies, populus

Antverpiensis a moenibus Mineri non poterat.

.Ruebant omnes ad spectaculu praelii, in spem aut metum propensi, pro cujusque affectibus.

327쪽

His T. BELG. LIB. III. 3I

Sectariorum tamen animos intentior cura ter

Tore miscebat , utiqua posteaquam discusso ventis fumo & pulvere, liberius coelum osten .dit in Beauvolsianos inclinare victoriam. Vbi Vero apparuit transactum esse de furtuna pamtium, Tholousiumque prstorio inclusum, ultimo discrimine laborare; clamoribus cuncta fervere coepere.Nec Aeerat seditiosissimus ille Minister Hermannus, voce, mδnu hortari n-los,ne publicae libertatis protectores ante suos oculos tristissima morte perire paterentur. Calvinistar igitur correptis raptim armis , ad portam quae Austermelium versus ducit, uno impetu feruntur.Sed eam Auriacus diligenter occludi, fictnisque custodiis observari jusserat, Boau voisj adventum staspectans. Ac ne tunc quidem aperiri volebat. Calvinistae furore a

. menteS, in pontem Merium secedunt densis agminibus. Tota urbe non alia vox audieba tur, quam clamantium ad arma. Et undique tympana pulsari coeperant et cum tam civeS,

quam milites sub suis quisque sigilis conveniunt. Caeterum miles ad cotinendam civium tranquillitatem in sacramentum adactus, atque in octo cohortes distributus, stationes in foro agere consueverat. Nec tum quemquam civium propius accedere patiebatur. Ea res acuit tumultuantium animos , in se armarι credentium. Consultarum est, an impressio-

. nem

328쪽

31 6 ' 'N Ico LAI BURGvNDInem in milites facerent. Plus quindecim Calvinistarum millibus stabant in Mereo ponte. Pritor eos quatuor milliaCoperbruggiu ponte minsederant. Vrgebatque asperiora Mini ster Hermannus. Cum magistratus fama mali perculsus, Auriacu adijt.Hoochstratanus quoq; ad eundem pervenit. Illo protenus ad miti gandosCoperbruggios erocedere justo, Auri

acus is Meriugi ponte contendit cum Stratio consisse. Propinquantibus obviam Venere tumultuates,quasi per ossicium. In quorum medium receptus; Quid,inoseit,mHAntverpiensistac sibi vult repentina consiler natio λ quo rmiis armari' quid vobis vultis ui ουι secessione exculsum machinamnis quis isturam est vobis, accedam ad pastes. Sedante omnia inteluam in s os undaturu sit ille impetu , utrum in hostes, an,quod abominor , ιn cives. V t nemo aliquis audebat loqui: ta atrocissimus clamor oriebatur,tadi . cretis vocibus foro se excludi, frementium. Tum illi: Si nulla aba res concoriuam vetram

remoresur , armorum contennone non est opuου.

Continete manin a civit anguine , nec in viseeravestra armamim. Paruminter ε utrum vos, an illi

forum insideant. Misites quos videtis vestrisum. .

vestro aere merenti ducum vesrox m ιmperia

testeram que accipiunt. Pro vobis flant. Pro vobis

excubant. Communem tam iis tutelam gerunt.

eos uiis in civesse inseditiosos,packssiturbatorea conseresemud, in hac potissmum regione urbis

329쪽

HI s T. BELG. LIB. III. . 3II urbis eui odiam agere iussos. Ita fert rigor militaris aesciplinae, ut intra ines ι gnatos , arma

men ita vultas,per me bicet, ut parature inforo -- eubetis cum mihiιb-;mod, vos quietos,regendo se;

praestetis. Haec dicenti, ij qui ad Coperbrug-gium consederant, superveniunt. Nequaqua pari modestia Hoochstratanum ad se venientem exceperant. Cui nec par gratia, nec . favor, & minor auctoritas apud vulgum. quia notoporte, ut Auriacus, in causam se-Aariorum descenderat. Circumstiterant densis ogminibus orantem , insano tumultu identidem proditorem appellantes et adeo ut

quidam pannitonsor pectori eius stlopum

admovens, minaretur se explosurum, ni statim reserarentur portae civitatis , ac sua jura civibus restitueret. Ille praesenti metu mortis exterritus, cuncta ex voluntate eorum se otiirum se respondit. Portarum claves Auriaco commissas,nec per se stare quo minus acciperent. Irent secum,& peterent,nullam in illo mora fore. Inde seditiosissimum quemq; Verbis. permulces,flectere coepit mobiles animoS.. Signo igitur clamore dato,in pontem Merium viam instituunt. Vonientibus Auriacus obviae faetiis,&incodita vociferatione portarum claves flagitantibus adferri curavit.MinisterHer mannus eas accepit, & per medios erumpens cuneos,ducem se ad portam praebuit. Concla

a mali

330쪽

NICO LAI BvRGUNDImatione facta universi sequuturi Auriacusproperantibus seinseruit, eos qui proxime veniebant crebro incusans;quosic ruerent,inepta be o inἀa, ct disciplinae nebia. irent quo volgent sexcentos equites in suburbi,s instructos, amentiam italorum exsteritare. Eadem a magistratibus con- 'stanti asseveratione ingerebantur. Nerca vero aberrabat conjectura. Bevivolsius enim tumultu audito,equitatum omne pr miserat, ac

si res ferrei,disiectis obviis, in urbe prorumpere jusserat. Iamque frequens armat in globus excesserat portis; cum Auriacus ad eos qui se-' quebantur conversus,ego me,clamabat,m tempore siubducam manifeso inserinum, ut interne cionis vestrae nuncium domi ex ectem. SUiet is quidem qui exemplo meo sdem faciet, damnata iliarum temeritate, quos ιnconinteportis egressos, praesentissimum exitium .accersere video. Simul

his pedem referebat. Abeuntem illum prismo proximus quisque,deinde qui successerant' sequi coepere. Mox ij qui egressi fuerant, cum

nemo amplius sequeretur,&ipsi in urbem re- Vertuntur , caeteris proditionem identidem exprobrantes. Hermanno auctore signa rursus transferuntur in pontem Merium. Aditus omnes vigiliis firmant. Praesidia &stationes in foro locant, Crebrisque clamoribus,mvant Pusν, exultanteS, noctem turbidam & minacem egere. Pavida interim civitas, & praedae exposita mutuo metu su-. spen-

Corale