Xenophontis philosophi et historici clarissimi opera

51쪽

qui Cr aemularentur in contendercia π bile querentur, iacularenturq;. Ac Cγro quidcin delectabas tu qu)d prae uoluptate δειlcre non pibet, scd tanquam generom catulus circuiret cum propinquabat lictis nominatim uocans hortaretur. Vidensque oram deridere alium, ullum sintions laudare,ac ncmini inuuidere,plurimum gaudebat. Ab idomum Astγuges bestiis plurimMfecum habes: caeterum uotiatione en adeo tum dele latus,ut siemper cum Tr ocili licere lina cum ro Urcderetur, aliosq; quamplurimos pueros C rigratia albumeret. rus igitur plurimu temporis ita es git, fest omnibus uoluptatis boni. cuiusquam, nullius autem improbitatis autorem praestans. Cum uero quin tum sextumue ac decimum ageret aetatis annu,regis Mohriorum flim uxorem ducturus cupiuit etiam ipse per idem teporis uenari. Audiens igitur in ijs locis, quae Mohrios Medosque dirimunt, ferus esse permulturi quoniam cessatum esset ab istarum uenatione propter bellum, spiditate afGs est eo exeundi cario igitur tutius uenaretur,ey equites pluris assumpsi eo sicuturos, qui frusexpeti terent ex asperioribus hiuis in locos cultos atque 'staciosios. Sed poskaquam eo uenit, ubi tu erant coklla ex Ih.tis,hic coenatus est, quὸ postridie uenaretur. Vbi uero tempus uespertinum iam es e aduenerui ex urbe, qui priori ititioni uccedorcnt ex equites ex pedises. Is igitur urbitratim eri multum adesse exercitum,cum duaestitiones mul Uben e secum ipse permultos adduxise set equites ac pedites:itas consilium ccpi optimum' cis ese, ut praedam ageret cx Medorum solo, ita ratus G opus uenationis clarius usum iri, o victimaram co

pium

52쪽

eum gre maximum. Mane igitur urgens ita agebat ison pedites liquit frequetis intra fines: ipse uero cunt equitatu immittens uersius Issedorum castelli hic munerbat,optimos fecum habens atque plures equites, ne praesidiar Issedorum milites possent aduersim palantes suos auxiliu fi re. Idoneos uero dimisit per tribws, uictos aliodi currentis: iubebais uisim praed prout quis incideret,ad sese equitarent: er hi quidem haec agebant. Sed

ubi increbuiset apud Astγagen in avo suo sebo hs, ipse cum fuis auxilium tulit ad coon idems 'cit folius Isimul cum praesenti equitatu, Mi sq, omnibus ut iniquos auxilio essent, significat Vbi autem uidiset Ahrios magna hominum multitudine instrums, π equites quietem agere, hierunt etiam Medi. orm uero inituitus totis uiribuε alios auxilium frre pse quoque xiliator accedit tum primum indutus arma, cum ne id

quidem es et unquam si picatus, usqueadeo armari ijs

cupiebat. Ea enim arma quae ab auo μnt im, e perspulchra erant, ex aptifima eius corpori. Ita ergo armatus equo adactis est. Quod videns Mγages, non poς tuit no mirari cuius iusu uenili et, eis tamen dicebat, iuxta se ut maneret. At Grus cum uidilbet multos aduerosos equites,rogabat Num hi ausi inquies, hos hs fiunt, qui stant cum equis adeo quiete s Hostes, inquit Astγages. An etiam illi,uit, qui immittunt Illi quos,res 'ondit Papae,Cγrus ait, ὀ aue ueruntamen Cr Upecilla inutiles, crμper equuleos inutilis res nostras abigunt: itaque opus cst, ut ex nostris aliqui aduersus eos immittuntur. At

53쪽

rursus nos intercludent. Neque adhuc nobis assunt coopta. Verum si tu manstris,inquit ortu, er auxilium strentis exceperis,metuent hi, neque se mouisunt: qui tem praedam agunt, cum uiderint aliquos in se impetus facientis, eum dimittent. Viμου est rus Asbagi aliquid diceresimulque admiratu3 uim acrimoniamque ingeni ius bet Oaxari filio, ut accepta equitum manu in eos ima mittat, qui praedam agunt. Ego autem in hos fru's adaversius te moveantur. Itaque nos cogentur obseruare. Ita

ergo axares acceptis equis uiriss robustifimis in hos las agitur:quos rus moueri ut uidit, ipse etiam motus fest primus celeriter ducem praeshtit: quem G res equebatur, ET uti quoque. Eos autem propinquanstis ut uidere, qui praedabantur, continuo dimisis rebus uertuntur in fugam. Cγri autem milites eos intercludentes, quoscunque aspequerentur continuo friebant, orusq; in primis: eosq; post terga pertinacius insequenstes, quotquot dilapsi bunt, coepere nonnullos. Et quemladmodum generosim canis ob raditatem temere friursidlier ut aprum, ita etiam oras rebatur, nil aliud uis dens quam captum percutere, atq; aliud prouidens nishil. At bo's ut uidere suos laborantis, promouere gla

bum, quo insequentis auerterent, cum eos intuerentur

pr edi. rus autem nihilo remisior, quinimo auunoculum prae gaudio cohortans insequebatur hos hs, eos acriter premenquehemetem iugum acere cogebat. Accγaxares quidem sequebatur ob patris βrtinis verracundiain, atq; alij quoque sequebantur,ei erant ad μηνnim hi tam etiam alacriores, quamuis essent hostis bus non admodum pares usribus. At Moages ut uidi hos

54쪽

bos testim insequi,bos hs autem 'equentis instru's'

occurrere lio atq; oro metuens ne ipsi imparan in iolos paratos incidentes quicquam aduersi paterentur, aduersus hostis continuo agebat exercitum. Sed illι rursim ut Medos uiderent promoueri, intedentes alij tragulis,nlij sagittas, constitere, perinde atque eos progredi prohibituri,cum ad lactrum sagittae uentum foret,ut epenumero ficere consuerunt. Cum enim prope es enora usque se inuicem adoriebantur, serentari s pe Gepe ad uesberum usq; certisunt. Sed ubi uiderunt Al stri e suos figa reciperest ad exercitum,inori milites ferri stequetis aduer*s eos, ita Ast gen cum equitibus tum adesse intra latam fugitis, inclinata acie uertuntur in fugam edi uero inde scilicet totis uirium insequentes, permultos fecere captiuos: quosque caperent, G equos feriebant er uiros,cadentis uero interimebant ec statere prius, quam ad AsJγriorum peditatum peruentum esset. Hic ueriti,ne insidia aliquae ubessent, substiteruti Hinc igitur reduxit exercitum Asbages, tum equestri

laetus uictae ria, tum cγru supra modum admirans, quemer eius operis autorem siciret, ex audentia furente nos scissitenim caeteris abeuntibus domum, olus omnium Die tum aliud nihil quam interemptos obequitans spe Mobat:ac uix eum qui huic rei praefecti emant abstrahentes, cd Astγagen adduxerunt: quos ille fili ualde anteriores ficiebat, quoniam aut sici Vntucretur in se sterilando

tμrbatam. Haec igitur gerebantur in Medis. Et cum ali omnes cγrum habebant in ore, o oratione,c T carminibM, ti m Astyages quem antea honorabat, tum maxi

55쪽

auditis labatur. Sed ubi accepisset iam res uiro digna ab eo geri, illum ad se reuocauit, quo patria instituta dis scendo absolueret. Hic rus dixisse traditur, sibi esse abeundum,ne quid pater moleste ferret, ac diuitus uitio ; ibi daret. Itus tγagi usum eri necessarium, ut eum . remitteret. Quaere datis ei equis, quos iHi capere libuise fet,cum alio multo apparatu,ab se dimisit idq; tum quia illum charisimum haberet, tum etiam quia magnam in eo stem reponeret, ut qui uir satis futurm esset qui

prodesbet amicis, o malefaceret inimicis. rum autem abeunte omnes in equis deducebant,er pueri, G aequales, er uiri, Ur fenes, er Astyages etiam ipse. Ferunis fuisse neminem, qui fine luctomis couerteretur. Et i eetii orus dicitur multis cum lachrmis decefilbe. Qui eum dona plurima distribuiset inter aequales, quoin donatus fuerat ab Asbage, dedisseis ad postreinu exutus 'lum Medicam cuidam,hunc significans sibi esse chao rum μ' periucundum, ea isticum accepissent admisise senis,detulerunt ad Asbagen. Quae Asbages accepta rursus nisu ad Grum. At ea oras iterum misit ad Meodos,dices O aue,si uis me rur*ε audacter ad te ire, ne haec eos habere, quibus data ab me fiunt. Q nibus Astras ges auditis, ri uoluntati est obsecutus. Quod si amastorij sermonis mentio est ficiunda, dicitur in ori abis Tisti ηςμ tione, cum se inuicem seiungerent, cognaos pcr oku

ML '- Μήmisisse lege Persarum. Etenim hoe

etiam tempore Usciunt Persae. Medim autem quidam, qui cir bone tis ualde ex bonus uir esset, diu in 'φο- rem adductim est ob ori formae praeitintiam. Hic cum

56쪽

ro δῆ abierunt, rum adj atque ait: Mesolum ex coonitis core ignorus f cui restondit rus: Num etiam tu cognatim es s Maxime, inquit. Propterea, inquit

rus, me intueris Nam sepe mihi hoc sicere usus es ire enim te, inquit, cum usque uellem, per deos immors tulis me pudebat. At nullo,inquit rus, te pudore teneri oportebat, cum est es necesbarius: finiuis adeuntem Uculatus est. Et Medus pon acceptum osculum quae fisbe dicitur, num etiam inter Persius barc esset con uetus do cognatos osculandi Maxime, inquit,ubi aut post curriculum temporis se inuicem uictant,aut aliquo ab inuicem eunt. Hora estis admodum,inquit Meduου, osculano dimetrususIam enim ut asticis, ita abeo. Et oras esum osculatus ab se dimittit. cum abisseet,ac nondum multum peregiset itineris, item uenit sudanti equo. Et

rus hunc intuitu Num,dit, eorum aliquid es oblitus, quae dicere mihi uelles Non equide restodit, sed Meoni post curriculum temporis. Cui rus inquit: At meudit idim breue o cognate. Quod breue, Medus reston diis An ignoras re, quod qκantulum etiam temporis oculos moveo, mihi uidetur esse permultum, quod rumte talem iis asticis s Atq- hic Grin ex prioribus lach mis primum risit, cir abeunti illi, Confide, inqui nam

puram temporis uobis adero. Itaque tibi ruolueris, licebit liel fixis oculis. Cγrus igitur cum ita in Persis traditur annum etiam eg inter pue ros, alii primum cauillis eum appetebant, tanqredissectis in Modis uolapinost uiuere. Sed ubi uiderent

57쪽

etiam sua alijs dante potius quam quod ipse egeret, eum sentirentiad haec alijs quoque in rebus omnibus eundem sibi praestare cognosceren hic rursus eum aequales limrebantur. Cum hanc uerb pueritiae disiciplinam absio,visset, er pubertatem iam esset ing esus, inter puberes

item usim est tenere principatum,tum ea exercens, qua par foret, Cr tolerans quae oporteret, G reuerentia M.tens in senioris,e r magistra tibim parens.Temporis au tem prog esu moritur in Medis Asbages, G oaxa res Astragis filius, staters Mandanes regnum Medo rum posidebat. At rex iniorum Sγris omnibus ubiugatis,natione sane maxima, e r Arabum rege in dedistionem adlis,ac subditis iam Ηγrcanis, Bactrianiss oba festis,cum arbitraretur,si Medos scisset imbellicos uturum ut finitimis omnibus facile imperaret, cum haec natio uideretur finitimorum omnium ualidisλή:quare mittit ex ad subditos uos omnis, ad regem Lodoram Croesium, er ad regem Cappadocum, et ad Phogus utros' ,σ ad Paphlagonus er Indos,cν ad Carau cr Cilicus, tum apud eos insimulans Medos ac Pcrsus, tum etiam dicens hasce gentes er magnuε esse, cr i alia , ad idem consentientis, ta mutuis inter fest matrimon s coniuncidis,atque in unum conuenientis:periclitaris nisit quis eos anteuertens debilitari ut singulas adorti nationes instruitute agunt Qua re his uerbis alij per uagali j munerib. ac pecun s inducti, quibus ille plurimum abundalat, faciebat cit illo societatem. At oaxares As magis filius cum accepisset ex infidius eorum er apparatri aduersius fest, tum ipse cotinκὰ omnia parabat conιri, quae poterat, tum mittebat in Pcrsa a ad rempub

58쪽

LIBER PRIMUS. 29o ad Camissim, qui er fororem haberet uxorem, σregnaret in Per mittebat etiam ad cγrunt, eum rogis operam daret, ut si quos milites reflpublica Persiarum in xilium sibi mitteret, eoru ipse iret imperator. Iam

nim rvi impletis annis decem inter puberes, erat inperfectae aetatis uiris. Ita igitur cum rem rus approobasset, seniores con ultantes exercitus legunt eum imperatorem, qui mittebatur in Medos. Ad haec ei dederunt, ut ducentos ex ijs legeret,qui ab honoris aequalitate hoας motimi uocantur: quibu3 item sigillatim dederat electionem qraternoru uirorum, e I borum quos homotimourum. Ac sunt hi quidem mille. quibus etiam 'gulatim

conssuerunt electionem ex populo Persarum denorum scutatorum, funditoru denora resagittariora item

denorum. Et ita fuere sagittarij decem millia, ex si tuti

decem millia,eτ funditores quos decem mistis. Praeter hos autem erant ij mille homotimi. Tantus igitur exercitus Cno datus est. Sed ubi electus est, celerrime initium

fecit primum a dijs immortalibus,saddis per id tempos ris sitatione, legit ducetos illos: qui ubi etia ipsi sigiliatim

quaternos legitent, eos couocauit,c haec tum primum

in que ita loquutus est: Ego uos legi, uiri amissimcno propterea quod nunc de uobis primum periculum ,cerim,sed quoniam uiderim ab usq pueris, quae ciuitas ad

honestitem conjhtuit, hisice uos alacriter operam dare: quae autem ducit turpia,ab his omnino absisere. quoruMuem gratia π ipse ii o inuitus in hoc sium impertu constituitu, uos rogaui, uolo haec uobis non esse obscura. Cogitqμι equidem maiores nostros nihilo fili ste nobis detoriore . Eaercuerunt enim illi quos a litae, quae Miri us ducum Homosimucentis cym

59쪽

tis sicutur opera. χιod aute bonu uiri huiusmodi uelr ipub. Persarum, uel biwsis addiderint, uidereian q eo. Atqui nulli uirtuti,ut mea stri opinio, ab hominis bus datur opera, quo nihilo plus habeat uiri probi q improbissed er hi qui a repentinis ab itinctii uoluptatibus non id agunt, ut laetentur nunquῆsed ut per hanc continentiam multo maiore in posterum tempus latituat A ciantur: er hi qui dicendo student caeteris antecellere, non hoc exercent, ut a bene dicendo nunquam cessent, sed quod exi emant hac orationis praestititia dum re dunt homines per Mases,'re, ut cir multa Cr magna bona ipsit consequantur. Et item hi qui baste bellicas res exercent, non hoc laborant ut a p ijs nunquam vacent, sed quia putant cliam hi, si rerum bellicarum gloria exacelluerint, futurum ut multaε opes, multam felicitatem, maximosq; bonores et sibi comparet Er reipub. Quod

si qui uersati bellicis in rebus prius quamstullam ab his quenquam Uceperint,stneddite redditos se uideant imbecillos, ite hi mihi uidentur pathueluti si quis bonus agricola esse 'iduerit er bene ferendo et bene inferendo,cum de his russis capiundus est, elim no conuebat,

sed 'at rusum humi defuere. Ac si quis in ludo permultu fest laborem excreuerit, ex dignus ut Bria destiscerit ad calce, nes hic uidetur mihi no esse iure demenutia accusandus. At ne uiri amissimi haec nos patiamur, cauendum est. Sed quoniam conficij nobis fumus, quod ab usque pueris rebus honests bonisque studuimus, eas mus aduersiiιε hostes, quos ego certo scio, quo ad nos,rudis esse imperitosq; bellandi ac plane inutilis. Nec enim

hi fatis queant nobiscum descindere in cerimen, qui

60쪽

et smitandi fiunt Er uculandi equitandis p thibitamen relaxentur,ubiuborandum fuerit, quippe qui labo res ferre no polyunt. Neq; hi,qui uigilandum cum,ure nequeunt sed unt ob ignauumsomno in riores. Nec item hi, qui quamuis haec praestire posent, tamen

quoniam neque amicis,neque bo 'bus uti nouerunt,magnarum disciplinarum non obscure indocti sunt. At vos aequenocte positis atque alij uti die: labores uerb iucunde uitae duces existimatis: famem habetis pro obsonio: aque potum fertis facilius quum leones. quam omπ nium pulcherrimam maximes ciuilem posse senem in animos importastis, laude magis quam es s rebus omnibus gaudetis. At laudis amatores coguntur huiusce rei gratia ea sibi inparare, quorum causa laudentur, ob eamq; rem omnem laborem,omne periculum qualibenotifime ubire. Quodsi haec de uobis loquens aliter fenotio,inei um filio.Nam quod minus huiusnodi per uos

eueniet, aduersius me malum umturum sit. Verum tum ob peritiam atque benevolentiam in me uestram,

tum si bos in inficitiam credo fore,ut me bestes optiariae haud salsum habeant. Itaque bona cum fiducia iter

capiamus, qgonum liqMido tam patet nequaquam nos per iniuriam appetere aliena. Nunc enim holas uenisunt autores inserendae iniuria. uero amici in auxiasium vocant. Quid igitur est aut iustius quam propulsera iniuriam,aut pulchrius quam amicis Auccurrerem, qui uos illim etiam rei gratia fidere opinor, quod haud ad belli egrediar per neglectrim rerudiuinaru. Namqμι plura cognoscitis, illud minime ignoratis, me

ηοηDii m in magnis rebus, sed etia in paruis s p r